Cảm nghĩ từ việc đập đá - Th¸ng ngµy bao qu¶n th©n… s¾t son - Tù thÊy m×nh cã tÊm th©n dµy d¹n, phong trÇn qua nhiÒu thö th¸ch - Tù thÊy m×nh cã tÊm th©n cøng cái, trung kiªn không sờn l[r]
Trang 1Tuần 14 - Tiết 53 Ngày soạn:18/11/2008 Tiếng Việt:
Dấu ngoặc kép
A Mục tiêu.
- Giúp học sinh hiểu rõ công dụng của dấu ngoặc kép
- Biết dùng dấu ngoặc kép khi viết
- Giáo dục ý thức sử dụng đúng, phù hợp
B Chuẩn bị.
- GV: Sgk,sgv, giáo án, tài liệu
- HS: Đọc #34 vd sgk
C Tiến trình dạy - học
- Tổ chức
- Kiểm tra: ? Nêu tác dụng của dấu ngoặc đơn và dấu hai chấm?
- Bài mới
I Công dụng.
- Gv cung cấp bảng phụ ghi ví dụ SGK
? Dấu ngoặc kép trong những đoạn trích
sau dùng để làm gì?
- Hs phát hiện, Gv nhận xét và ghi bảng
- Gv nhấn mạnh đó là công dụng của dấu
ngoặc kép
? Dấu ngoặc kép có những công dụng gì?
? Giải thích công dụng của dấu ngoặc kép
trong những đoạn trích sau?
? Đặt dấu hai chấm và dấu ngoặc kép vào
chỗ trống thích hợp
1 Ví dụ:
2 Nhận xét:
- Dùng để đánh dấu:
a.Lời dẫn trực tiếp b.Từ ngữ hiểu theo một nghĩa đặc biệt, hình
chỉ cầu c.Từ ngữ có hàm ý mỉa mai
d.Đánh dấu tên của một vở kịch
3 Ghi nhớ :
- Hs đọc- Gv nhấn mạnh
II Luyện tập.
Bài 1: Công dụng của dấu ngoặc kép dùng
để đánh dấu:
a.Câu nói )3+ dẫn trực tiếp Đây là những
vàng muốn nói với lão
b.Từ ngữ )3+ dùng với hàm ý mỉa mai (
Một anh chàng )3+ coi là "hầu cận ông lý"
tóc lẳng ngã nhào ra thềm)
c.Từ ngữ )3+ dẫn trực tiếp, dẫn lại lời của
d Từ ngữ )3+ dẫn trức tiếp có hàm ý mỉa mai
e Từ ngữ )3+ dẫn trực tiếp
Bài 2 : Dấu hai chấm và ngoặc kép được
đặt như sau:
a Dấu hai chấm đặt sau " bảo" để đánh
dấu báo #34 lời đối thoại
- Dấu ngoặc kép ở "cá " và " ! để
đánh dấu từ ngữ )3+ nhắc lại
b Đặt vdấu hai chấm sau chú Tiến Lê đánh
Trang 2? Vì sao hai câu sau đây có ý nghĩa giống
dấu báo #34 lời dẫn trực tiếp
- Đặt dấu ngoặc kép phần còn lại viết hoa từ cháu
c Đặt vdấu hai chấm sau bảo hắn Đánh dấu ngoặc kép phần còn lại
Bài 3.
Hai câu giống nhau nhưng lại dùng dấu câu khác nhau vì:
a.Dấu hai chấm để báo #34 có lời dẫn trực tiếp
- Dấu ngoặc kép đánh dấu lời dẫn trực tiếp lời của Chủ Tịch Hồ Chí Minh
b.Không dùng dấu vì đây là lời dẫn gián tiếp không )3+ dẫn nguyên văn
D Củng cố - Hướng dẫn
? Hãy tổng kết lại tất cả các dấu câu đã học?
- Gv nhấn mạnh trọng tâm bài
- Chuẩn bị: Luyện nói thuyết minh một thứ đồ dùng.
_
Tiết 54 Ngày soạn:18/11/2008
Tập làm văn:
Luyện Nói Thuyết Minh Một thứ đồ dùng.
A Mục tiêu
- Giúp học sinh dùng hình thức luyện nói để củng cố tri thức, kỹ năng về cách làm bài văn thuyết minh
- Rèn kỹ năng nói #34 tập thể
- Giáo dục ý thức lập dàn ý #34 khi viết bài và cách trình bày rõ ràng, mạch lạc một vấn đề
B Chuẩn bị.
- GV: Sgk,sgv, giáo án, tài liệu
- HS: Đọc #34 vd sgk
C Tiến trình dạy - học
- Tổ chức
- Kiểm tra: ? Khi tìm hiểu đề văn thuyết minh cần chú ý những vấn đề gì?
? Cách làm bài văn thuyết minh?
- Bài mới
I Chuẩn bị ở nhà
Đề bài: Thuyết minh về cái phích
1 Kiểu bài: Thuyết minh
3 Các thao tác chuẩn bị
a Tìm hiểu đề: quan sát ghi chép
b Nội dung: - Cấu tạo
- Chất liệu vỏ: sắt, nhựa
Trang 3- Màu sắc: xanh, đỏ
- Ruột: hai lớp thuỷ tinh có lớp chân không ở giữa, phía trong lớp thuỷ tinh có tráng bạc
- Côngdụng: Giữ nhiệt dùng trong sinh hoạt, trong đời sống
công dụng rất hữu ích
- Ruột phích: Cấu tạo bằng thuỷ tinh, gồm 2 lớp, ở giữa là chân không để làm giảm khả năng truyền nhiệt ra ngoài Phía trong của lớp thuỷ tinh thứ nhất )3+ tráng bạc để hắt nhiệt trở lại
- Miệng phích: nhỏ, có nắp để giữ nhiệt
c Kết bài: Nêu nhận xét, đánh giá về vai trò công dụng của phích.
II.Luyện nói
- Chia tổ tập nói, yêu cầu các em tự luyện tập, sửa chữa cho nhau
- Gọi hs trình bày #34 lớp để hs cơ hội tập nói, các em có thể tập nói một số phần trong tổng thể Yêu cầu nghiêm túc, nói thành câu trọn vẹn, dùng từ đúng có mạch lạc, phát âm rõ
- Gv đánh giá- nhận xét- rút kinh nghiệm
D Củng cố - Hướng dẫn
- Về nhà học bài, ôn tập lại toàn bộ kiến thức về văn bản thuyết minh để chuẩn bị giờ sau viết bài viết số 3
- Về nhà tập thuyết minh các đồ vật dùng trong sinh hoạt, học tập
_
Tiết 55 - 56 Ngày soạn:19/11/2008
Tập làm văn:
Viết bài Tập Làm Văn số 3.
A Mục tiêu
- Giúp học sinh vận dụng những kiến thức đã học về vấn đề thuyết minh để viết bài hoàn chỉnh
- Giáo dục ý thức tự giác độc lập khi viết bài
B Chuẩn bị.
- GV: Sgk,sgv, giáo án, ra đề
- HS: Ôn lại văn thuyết minh, bút, giấy
C Tiến trình dạy - học
- Tổ chức
- Kiểm tra: Kiểm tra việc chuẩn bị của hs
- Bài mới
I Đề bài.
Thuyết minh về cây bút
Trang 4II Yêu cầu bài làm.
- Gv có thể gợi ý về dàn bài:
1.Mở bài: Giới thiệu vai trò của chiếc bút trong đời sống và đặc biệt trong việc học tập của
2.Thân bài:
- Định nghĩa , giải thích về cây bút
- Bút có công dụng ntn ?
- Có những loại bút nào ?
- Cấu tạo của bút gồm 3 bộ phận:vỏ, ngòi, ruột ( nêu cụ thể về cấu tạo,chất liệu, nguyên lí
hoạt động, công dụng cụ thể ).
- Cách sử dụng và bảo quản bút
III Biểu điểm.
- Từ 8 - 9 điểm:bài viết phải có bố cục rõ ràng, nội dung thuyết minh phải đầy đủ Sử dụng
không sai, trình bày sạch sẽ, khoa học Lời văn diễn đạt có cảm xúc, hình ảnh, thể hiện sự hiểu biết sâu sắc về chiếc bút
còn vụng về, 3 linh hoạt Câu, đoạn, chính tả còn đôi chỗ thiếu sót
- Từ 2 - 4 điểm: Bài viết không đạt các yêu cầu trên.
IV Hs viết bài.
- Hs tiến hành viết: Yêu cầu phải nháp, sửa chữa sau đó mới làm vào vở
- Gv xem xét, đôn đốc hs viết bài
D Củng cố - Hướng dẫn
- Gv thu bài về chấm
- Gv nhận xét ý thức viết bài của hs
- Về nhà ôn lại kiểu bài thuyết minh
- Soạn bài: " Vào nhà ngục Quảng Đông cảm tác".
Trang 5Tuần 15 - Tiết 57 Ngày soạn:24/11/2008
`Văn bản:
vào nhà ngục Quảng đông cảm tác.
( Phan Bội Châu )
A Mục tiêu
phách hiên ngang, bất khuất và niềm tin không đổi dời vào sự nghiệp giải phóng dân tộc
- Nhận biết )3+ sức truyền cảm nội dung qua giọng thơ khẩu khí, hào hùng của tác giả
B Chuẩn bị.
- GV: Sgk,sgv, giáo án, tài liệu
- HS: Đọc #34 vd sgk
C Tiến trình dạy - học
- Tổ chức
- Kiểm tra: K.tra việc soạn bài của hs
- Bài mới
I Giới thiệu chung.
- Gv gọi hs đọc phần chú thích (*)
sgk
? Hãy tóm tắt những ý chính tiêu biểu
về cuộc đời và sự nghiệp của tác giả ?
? Tác phẩm )3+ sáng tác trong hoàn
cảnh nào ?
1.Tác giả.
làng Đan Nhiễm - Nam Đàn - Nghệ An
là nhà văn, nhà thơ lớn với sự nghiệp sáng tác khá
đồ sộ trong vòng 20 năm đầu thế kỉ XX
2.Tác phẩm
- Bài thơ thuộc tác phẩm " Ngục trung ! viết
bằng chữ Hán sáng tác đầu năm 1914 khi PBC bị bắt tại Trung Quốc
- Văn bản bộc lộ cảm xúc của tác giả trong những ngày đầu mới vào ngục
bằng cách nêu câu hỏi về thể thơ, cách
ngắt nhịp, giọng đọc ?
- Gv cùng hs giải thích các chú thích
sgk
II Đọc - hiểu văn bản
1 Đọc- chú thích
khi đọc chú ý cách ngắt nhịp theo quy định4/3,
đồng thời giọng đọc diễn cảm phù hợp với khẩu khí ngang tàng, hào hùng, riêng cặp câu 3 - 4
? Bài thơ viết theo thể thơ nào?
- Hs đọc 2 câu đề
? Các từ "hào kiệt, phong " gợi cho
? Điệp từ "vẫn" trong câu thơ có ý
nghĩa gì ?
2 Thể thơ
tiếp, thể loại trữ tình
3 Phân tích
a Hai câu đề.
-" Hào kiệt, phong
tài, có chí anh hùng, phong thái ung dung và ngang tàng, bất khuất, vừa hào hoa tài tử
- Khẳng định phong cách sống đàng hoàng không
hề thay đổi trong bất kì hoàn cảnh nào
Trang 6? Câu thơ thứ hai tác giả đã thể hiện
một quan niệm sống và đấu tranh của
? Qua phân tích hai câu thơ trên, giúp
em hiểu gì về phong thái và khí phách
chốn lao tù ?
? Em có nhận xét gì về gịong điệu câu
thơ ?
- Hs đọc hai câu thực
? So với hai câu thơ trên, giọng thơ ở
hai câu này có gì thay đổi ?
? Nêu ý nghĩa 2 câu thơ trên?
? ở nhà ngục tự nhận mình là khách
điều đó cho thấy vẻ đẹp nào trong tính
cách tác giả?
bộc lộ?
? Từ đó giúp em cảm nhận )3+ gì
- Hs đọc hai câu luận
? Nêu nội dung 2 câu thơ?
? Cặp câu luận có ý nghĩa gì ?
? Tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ
thuật gì trong câu thơ ? Tác dụng?
- Hs đọc hai câu kết
bài thơ, em cảm nhận )3+ điều gì từ
hai câu thơ ?
? Hãy tìm tác dụng của phép lặp từ
"còn" trong câu thơ cuối ?
một trong những " chông gai " đó, nên khi bị ở tù
hiện lên rất hiên ngang, bất khuất
- Giọng thơ cứng cỏi, mềm mại-> diễn tả nội tâm thái bình tĩnh tự chủ trong lúc nguy nan
b Hai câu thực.
- Giọng thơ trầm, diễn tả nỗi đau cố nén
giữa thế gian
- 53 thế ung dung lạc quan ngay cả trong hoàn cảnh ngặt nghèo
chân chính
- Câu thơ làm nổi bật tinh thần lạc quan, kiên
c Hai câu luận.
- Bủa
Mở… thù: tiếng 3I chiến thắng mọi âm 83* thủ đoạn thâm độc của kẻ thù
- Khẩu khí hiên ngang của bậc anh hùng hào kiệt
dù có gặp khó khăn đến mức độ nào thì chí khí vẫn không thay đổi, một lòng theo đuổi sự nghiệp cứu
d Hai câu kết.
chết Chấp nhận mọi nguy nan 3+# lên gian khổ
- Câu thơ trở lên dõng dạc, dứt khoát, tăng ý khẳng
định
? Em có nhận xét gì về cảm hứng và
giọng điệu bài thơ?
? Từ đó cho ta hiểu về nội dung?
III Tổng kết.
- Cảm hứng mãnh liệt, hào hùng, 3+# lên trên thực tại khắc nghiệt của cuộc sống tù ngục
- Giọng điệu: phù hợp với cảm hứng
- Nội dung: Phản ánh #3 thế hiên ngang, bất khuất
D Củng cố - Hướng dẫn
- Về nhà học bài theo nội dung đã học trên lớp
- Làm bài tập luyện trong sgk
- Soạn bài "Đập đá ở Côn Lôn"
Trang 7Tiết 58 Ngày soạn:24/11/2008
Văn bản:
Đập Đá ở Côn Lôn
A Mục tiêu
ngang, bền gan vững chí
- ý nghĩa biểu cảm của các yếu tố tự sự trong thơ trữ tình
B Chuẩn bị.
- GV: Sgk,sgv, giáo án, tài liệu
- HS: Đọc bài, trả lời câu hỏi sgk
C Tiến trình dạy - học
- Tổ chức
- Kiểm tra: ? Đọc thuộc lòng bài thơ: Cảm tác vào nhà …
? Nêu giá trị nội dung, nghệ thuật bài thơ?
- Bài mới
- Hs đọc chú thích *
? Nêu những nét chính về tác giả?
? Nêu hoàn cảnh sáng tác bài thơ?
Gọi hs đọc
? Bài thơ )3+ làm theo thể thơ nào?
- Hs đọc 4 câu thơ
? Em hiểu từ làm trai ở đây ntn?
- Hai câu tiếp
? Công việc đập đá )3+ gợi tả ntn?
? Hình dung của em về tính chất thực
của công việc đập đá ntn?
xách búa đánh tan, ra tay đập bể thì
I Giới thiệu chung
1 Tác giả
- Phan Chu Trinh(1872- 1926) hiệu Tât Hồ, biệt hiệu Huy Mã quê Tây lộc- Tây hồ- Tam p34 Tam Kì- Quảng nam
phú, sôi nổi
- Văn chính luận ông hùng hồn, trữ tình thấm
2 Tác phẩm
- Bài thơ làm trong lúc ông cùng các tù nhân khác bị bắt lao động khổ sai
II Đọc- hiểu văn bản
1 Đọc- chú thích
- Giọng phấn chấn tự tin, nhịp thơ 4/3
2 Thể loại
3 Phân tích
a Công việc đập đá (4 câu đầu)
- Làm trai: Miêu tả bối cảnh không gian đồng
đảo đó là lòng kiêu hãnh ý trí tự khẳng định mình
Sách búa…
Ra tay…
- Công việc lao động nặng nhọc tầm vóc khổng
Trang 8việc đập đá ở Côn Lôn mang một ý
nghĩa khác Theo em đó là ý nghĩa
nào?
? Em có nhận xét gì về giọng điệu của
4 câu thơ? Nêu tác dụng?
? Bồn câu thơ trên đã khắc hoạ điều gì?
- Hs đọc 4 câu thơ
)3+ biểu hiện trong 2 câu thơ ?Tháng
ngày bao … sắt son?
? Phép đối trong cặp câu này có tác
dụng gì?
? Từ đó toát lên phẩm chất cao quý nào
? Hai câu kết nói về việc gì?
? Tự thấy mình là kẻ vá trời lỡ )
? Lời thơ có cấu trúc đối lập, sự đối lập
này có ý nghĩa gì?
? Từ đó phẩm chất cao quý nào của
? Em có nhận xét gì về NT? Nêu tác
dụng?
? Bài thơ làm hiện lên vẻ dẹp nào của
? Qua đó giúp em hiểu thêm điều cao
? Hãy trình bày những cảm nhận của
mình về vẻ đẹp hào hùng lãng mạn của
đầu TK XX qua hai bài thơ: Vào
nhà …, Đập đả …
chiến thắng thử thách, gian khổ
- Giọng điệu hùng tráng, sôi nổi, dùng động từ mạnh, đối ở câu 3và 4
-> Gợi tả công việc đập đá và diễn tả khí phách
cách mạng với #3 thế ngạo nghễ, khí phách ngang tàng lẫm liệt sừng sững giữa đất trời
- Miêu tả kết hợp biểu cảm
b Cảm nghĩ từ việc đập đá
- Tháng ngày bao quản thân … sắt son
- Tự thấy mình có tấm thân dày dạn, phong trần qua nhiều thử thách
- Tự thấy mình có tấm thân cứng cỏi, trung kiên không sờn lòng đổi chí #34 mọi gian nan thử thách
- Làm rõ sức chịu đựng mãnh liệt cả về thể xác nguy
chịu cảnh tù đày chỉ là việc nhỏ không có gì
đáng nói
- Tự hào kiêu hãnh về công việc mà mình theo
điều quan trọng nhất
của mình, coi khinh gian lao tù đày
- Nghệ thuật đối lập, khẩu khí ngang tàng của
cảnh luôn giữ vững niềm tin và ý chí chiến đấu sắc son Vẻ đẹp tinh thần kết hợp với tầm vóc
4 Tổng kết
- :3I anh hungf chấp nhận mọi nguy nan,
mình
* Ghi nhớ: Hs đọc
III Luyện tập
- Hs viết và trình bày
Trang 9D Củng cố - Hướng dẫn
? Em biết thêm bài thơ nào về đề tài này?
- Học thuộc lòng bài thơ
- Soạn bài: Muốn làm thằng cuội
- Xem #34 Ôn luyện về dấu câu
_
Tiết 59 Ngày soạn:25/11/2008
Tiếng Việt:
ôn luyện về dấu câu
A Mục tiêu
- Giúp hs nắm )3+ các kiến thức về dấu câu một cách có hệ thống
- Giáo dục ý thức viết câu đúng với việc sử dụng các dấu câu thích hợp
B Chuẩn bị.
- GV: Sgk,sgv, giáo án, tài liệu
- HS: Đọc #34 vd sgk
C Tiến trình dạy - học
- Tổ chức
- Kiểm tra: ? Nêu công dụng của dấu ngoặc kép
- Bài mới
I Tổng kết về dấu câu
STT Dấu câu Công dụng Ví dụ
1 Dấu chấm [3 rả rích đêm ngày
2 Dấu chấm hỏi Dùng kết thúc cuối câu nghi vấn ân song gì lấp lánh chiến
công đời Trần?
3 Dấu chấm than Dùng để kết thúc cuối câu cầu
khiến hay câu cảm thán Mẹ ơi! Con thấy toàn hoa là hoa
4
Dấu phẩy - Dùng để đánh dấu ranh giới giữa
các câu, thành phần phụ của câu,CN,VN, giữa các từ có cùng chức vụ trong câu, giữa 1 từ ngữ
với một bộ phận chú thích giữa các vế cuả câu ghép
- Dùng để đánh dấu gianh giới vế câu ghép có cấu tạo phức tạp, giữa bộ phận câu ghép liệt kê…
-Thôi u van con, u lạy con
uthì con hãy đi ngay bây giờ cho u
5
Dấu gạch
ngang Dùng để đánh dấu bộ phận chú thích trong câu đấnh dấu lời nói
trực tiếp, hoặc liệt kê nối các từ của một liên danh
- Các bác lại nhặt cho tôi xem 1 con cá cóc- còn gọi là cá hình nhân hình ngắn tun hủn cắm vào một cái đầu to sù
6
Dấu chấm
lửng Dùng để tỏ ý còn nhiều sự việc 3 )3+ liệt kê hết lời nói dở
ngập ngừng… giãn nhịp điệu câu văn
-Dùng để dánh dấu phần chú
Lão vừa xin tôi một ít bả chó…
Trang 10thích 7
Dấu ngoặc đơn Dùng để đánh dấu phần giải thích
thuyết minh cho phần #34 đó
đánh dấu lời dẫn trực tiếp
(…) Vì thế chuyện đau buồn )3+ biến thành bài ca Tấm lòng nhân đạo bao dung của
Đỗ Phủ tạo thành một ca khúc bi tráng
8
Dấu ngoặc kép Dùng để đánh dấu từ ngữ, câu
đoạn dẫn trực tiếp, hoặc đánh dấu
từ ngữ )3+ hiểu theo nghĩa đặc biệt hay có hàm ý mỉa mai, hoặc
để đánh dấu tên thành phần tờ báo… dẫn trong câu
II Các lỗi thường gặp về dấu câu.
? VD trên thiếu dấu ngắt câu ở chỗ
nào? Nên dùng dấu gì để kết thúc
câu?
? Dùng dấu chấm sau từ này là đúng
hay sai? Nên dùng dấu gì?
? Câu này thiếu dấu gì? Hãy đặt dấu
đó vào chỗ thích hợp?
? ở các vị trí đó nên dùng dấu gì?
? Điền dấu câu thích hợp chỗ có dấu
ngoặc đơn?
? Phát hiện lỗi về dấu câu và thay vào
đó dấu câu thích hợp?
lành đùm lá rách ".
1 Thiếu dấu ngắt câu khi câu đã kết thúc
- VD trên thiếu dấu ngắt câu ở " xúc động"
- Dùng dấu chấm để tách thành 2 câu
2 Dùng dấu ngắt câu khi câu G kết thúc
- Dùng dấu chấm là sai, nên thay dấu chấm bằng dấu phẩy
3 Thiếu dấu thích hợp để tách các bộ phận của câu khi cần thiết
- Dùng dấu phẩy để tách các bộ phận trong câu
4 Lẫn lộn công dụng của các dấu câu
dấu chấm vì đây là câu trần thuật, kết thúc câu 2 bằng dấu chấm hỏi vì đây là câu nghi vấn
* Ghi nhớ:
- Hs đọc - Gv nhấn mạnh
III Luyện tập.
Bài 1 Các dấu câu )3+ điền theo thứ tự sau: , , : - ! ! ! ! , , , , , , , : - ? ? ? !
Bài 2.Lỗi về các dấu câu và cách sửa:
a/ mới về ? Mẹ ở nhà chờ anh mãi Mẹ dặn là anh chiều nay.
b/Từ IG4 sản xuất, có câu tục ngữ: " lá
D Củng cố - Hướng dẫn
cô giáo sửa bài
- Về nhà học bài, tự luyện tập sửa các loại lỗi về dấu câu hoặc có thể đặt các câu có sử
dụng các dấu câu đã học
- Ôn tập kiến thức Tiếng việt để giờ sau kiểm tra 1 tiết, cụ thể:
Các loại từ vựng: thán từ, tình thái từ, trợ từ
Các biện pháp tu từ tiếng Việt: nói quá, nói giảm nói tránh
Câu ghép.
... khúc bi tráng
8
Dấu ngoặc kép Dùng để đánh dấu từ ngữ, câu
đoạn dẫn trực tiếp, đánh dấu
từ ngữ )3+ hiểu theo nghĩa đặc biệt hay có hàm ý mỉa mai,
để đánh dấu...
Dấu phẩy - Dùng để đánh dấu ranh giới
các câu, thành phần phụ câu,CN,VN, từ có chức vụ câu, từ ngữ
với phận thích vế cuả câu ghép
- Dùng để đánh dấu gianh giới vế câu... soạn:25/11/20 08< /i>
Tiếng Việt:
ôn luyện dấu câu
A Mục tiêu
- Giúp hs nắm )3+ kiến thức dấu câu cách có hệ thống
- Giáo dục ý