Giáo án Ngữ văn 8 - Tiết 1 đến 24

Chủ đề của văn bản ''tôi đi - trả lời học '' là gì -GV:cảm xúc tâm trạng nhân vật tôi lần đầu tiên đến trường Chốt ý phần 1 + Đề tài là tài liệu cuộc sống - nghe để xây dựng lên tác phẩm[r]

Trang 1

Lớp dạy 8A Tiết (theo TKB) Ngày dạy: / / 2012 Tổng số: 30 Vắng: Lớp dạy 8B Tiêt (theo TKB) Ngày dạy: / /2012 Tổng số: 27 Vắng:

Tiết 1 Bài 1

TÔI ĐI HỌC

( Thanh Tịnh)

1 Mục tiêu

a Kiến thức:

- Cốt truyện, nhân vật, sự kiện trong đoạn trích Tôi đi học

b Kỹ năng:

- Đọc-hiểu đoạn trích tự sự có yếu tố miêu tả và biểu cảm

c Thái độ

- Học sinh yêu thích học tập

2 Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:

a: chuẩn bị của giáo viên: Giáo án, SGK, SGV, TLTK

b: chuẩn bị của học sinh: Chuẩn bị bài

3 Tiến trình bài dạy:

a Kiểm tra bài cũ:

Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh.

b Bài mới:

*Hoạt động1: HD HS tìm hiểu tác giả, tác phẩm.

- YC HS đọc chú thích( *)

trong SGK

? Hãy cho biết vài nét về tác

giả ?

? Truyện ngăn "Tôi đi học"

được in và xuất bản năm nào

?

- đọc

- dựa vào SGk trả lời

- trả lời

I Tác giả, tác phẩm.

1 Tác giả.

- Thanh Tịnh (1911-1978) tên khai sinh là Trần Văn Ninh ở ngoại ô TP Huế từ năm 1933 dạy học, viêt văn, làm thơ

2 Tác phẩm.

- VB "Tôi đi học" được in trong tập

"Quê mẹ" xuất bản năm 1941

*Hoạt động2: HD HS đọc và tìm hiểu chú thích.

- GV HD HS cách đọc- GV

đọc mẫu

- YC HS đọc văn bản

- KT việc tìm hiểu chú thích

- nghe

- đọc

- nhận xét

II Đọc, tìm hiểu chú thích, thể loại và bố cục.

1 Đọc.

2 Chú thích.

Trang 2

của học sinh.

- GV giải nghĩa 1 số từ khó

? văn bản thuộc thể loại nào ?

? Văn bản được chia làm mấy

đoạn ?

? Hãy nêu nội dung của từng

đoạn ?

- GV nhận xét, bổ sung

- chú ý nghe

- suy nghĩ trả lời

- trao đổi trả lời

- nhận xét

- ghi vở

3 Thể loại.

- Văn biểu cảm

4 Bố cục.

Chia 5 đoạn

- Đoạn 1: từ đầu - > "rộn rã"

=> Khởi nguồn nỗi nhớ

- Đoạn 2: tiếp - > "ngọn núi"

=> Tâm trạng cảm giác nhân vật tôi trên đường cùng mẹ đến trường

- Đoạn 3: tiếp - > "các lớp"

=> Tâm trạng cảm giác của nhân vật tôi khi đứng giữa sân trường nhìn mọi người và các bạn

- Đoạn 4: tiếp -> "nào hết"

=> Tâm trạng tôi khi nghe gọi tên

và rời mẹ vào lớp

- Đoạn 5: Phần còn lại

=> Tâm trạng tôi khi ngồi vào chỗ

và đón nhận tiết học đầu tiên

*Hoạt động3: HD HS tìm hiểu văn bản.

? Những kỉ niệm gì gợi lên

trong lòng 'tôi" về buổi tựu

trường đầu tiên ?

? Ngoài những cảnh sắc thiên

nhiên, những hình ảnh nào gợi

lên trong lòng nhân vật "tôi' về

buổi tựu trường ?

? Những từ ngữ thể hiện tâm

trạng khi nhớ lại buổi tựu

trường ?

? Nêu nhận xét của em về các

từ ngữ đó ? Thứ tự tả tâm

trạng của nhận vật của tác giả

là gì ?

- trả lời

- nhận xét

- ghi vở

III Tìm hiểu văn bản.

1 Trình tự diễn tả kỉ niệm của nhà văn.

- Sự chuyển biến của trời đất cuối thu (là rụng nhiêu)

- Hình ảnh; nhiều em nhỏ núp dưới nón mẹ ngôi trường ngày giảng mọi người

- Đó là những cảm giác nảy nở trong lòng

- Trình tự diễn tả trong văn bản theo thời gian

Trang 3

? Em hãy tìm những chi tiết

hình ảnh chứng tỏ tâm trạng

hồi hộp cảm giác bỡ ngỡ của

nhân vật 'Tôi" ?

- YC HS thảo luận nhóm

- GV nhận xét bổ sung

(-tôi cảm thấy

- cẩn thận, nâng niu

- sân trường dày đăc

- ngôi trường vừa xinh xắn

- mấy người học trò

- nv "tôi" đâm ra lo sợ vẩn

vơ )

? Em có nhận xét gì về tâm

trạng của nhân vật "tôi" qua

các chi tiết trên ?

- thảo luận nhóm -đại diện nhóm trình bày

- chú ý nghe

- trả lời

- nhận xét

2 Những chi tiết chứng tỏ tâm trạng hồi hộp cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật Tôi

- Sự chuyển biến rất hợp lí với quy luật tâm lí

+ Từ háo hức -> lo sợ - > bỡ ngỡ - > thèm thuồng

*Hoạt động4: HD HS luyện tập.

- Hãy phát biểu cảm nghĩ về

tâm trạng của nhân vật tôi khi

đến trường ?

- YC HS thảo luận nhóm

- thảo luận nhóm

- đại diện nhòm trình bày

IV Luyện tập.

c Củng cố, luyện tập

Hệ thống lại nội dung bài học

d Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà

Học bài, chuẩn bị phần tiếp

Tiết 2 Bài 1

TÔI ĐI HỌC

(tiếp) Thanh Tịnh

1 Mục tiêu

a Kiến thức:

- Cốt truyện, nhân vật, sự kiện trong đoạn trích Tôi đi học

Trang 4

- Nghệ thuật miêu tả tâm lí trẻ nhơr tuổi đến trường trong một văn bản tự sự qua ngòi bút của Thanh Tịnh

b Kỹ năng:

- Đọc-hiểu đoạn trích tự sự có yếu tố miêu tả và biểu cảm

- Trỡnh bày những suy nghĩ, tỡnh cảm về một sự việc trong cuộc sống của bản thân

c Thái độ

- Học sinh yêu thích học tập

a Chuẩn bị của giáo viên: Giáo án, SGK, SGV, TLTK

b Chuẩn bị của học sinh: Chuẩn bị bài

3 Tiến trình bài dạy

a Kiểm tra bài cũ

? Trình tự cảm xúc của nhận vật tôi là gì ?

b Bài mới

*Hoạt động1: HD HS tìm hiểu văn bản

- GV nhắc lại nội dung bài cũ

? Hình ảnh các bậc đối với

các em bé ntn ?

(chuẩn bị chu đáo cho con,

trân trọng tham dự ngày lễ

quan trọng lo lắng cùng con

em mình )

? Hãy tìm những chi tiết miêu

tả cử chi của ông đốc với các

em bé ?

? Nhận xét thái độ, cử chỉ của

ông đốc qua các chi tiết tìm

được ?

? Em có nhận xét gì về H/ả

thầy giáo trẻ ?

- chú ý nghe

- trả lời

- nhận xét

- nghe

- trả lời

III.Tìm hiểu văn bản

1 Trình tự diễn tả kỉ niệm của nhà văn

2 Những chi tiết chứng tỏ tâm trạng hồi hộp cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật Tôi

3 Thái độ cử chỉ của người lớn đối với các em bé lần đầu tiên đi học

* Hình ảnh các bậc phụ huynh

- Chuẩn bị chu đáo cho các con em

*Ông đốc và thầy giáo trẻ.

- Là 1 người thầy, 1 người lãnh đạo rất từ tốn, bao dung

- Dạy học lớp mới là người vui tính giàu tình yêu thương

= > Chăm lo, ân cần, tươi cười , khuyến khích, động viên là tầm lòng

Trang 5

? Nêu cảm nhận của em về

H/ả người lớn đối với các em

bé như thế nào ?

(nhận ra trách nhiệm của gia

đình, nhà trường với thế hệ

trẻ là nguồn nuôi dưỡng sự

trưởng thành)

? Hãy tìm những hình ảnh so

sánh được vận dụng trong

truyện ?

? Nhận xét về các hình ảnh so

sánh ?

? Hãy nêu nghệ thuật của

truyện ?

-? Nêu cảm nhận của em về

nội dung của truyện ?

- YC HS đọc mục ghi nhớ

- nhận xét, bổ sung

- ghi vở

- trả lời

- nhận xét, bổ sung

- đọc

nhân hâu, yêu thương tất cả vì con

và học trò vì thế hệ trẻ

4 Những hình ảnh so sánh được vận dụng trong truyện.

- H/ả so sánh xuất hiện ở các thời điểm khác nhau đều diễn tả tâm trạng, cảm xúc của nhân vật "tôi", giàu hình ảnh , sức gợi cảm

5.Tổng kết.

- Nghệ thuật: Bố cục theo dòng hồi tưởng, theo thứ tự thời gian Sự kết hợp hài hoà giữa kể - miêu tả , bộc

lộ cảm xúc

- Nội dung: Chứa đựng cảm xúc thiết tha, tình cảm ấm áp, hình ảnh,

từ ngữ giàu sức biểu cảm

*Ghi nhớ: SGK

*Hoạt động2: HD HS luyện tập.

- YC HS đọc bài tập trong

SGK

- HD HS làm bài tập

- YC HS trình bày

- đọc

- làm bài theo

sự HD của GV

IV Luyện tập:

Bài tập1:

SGK

- HT lại nội dung bài học

- Học bài, chuẩn bị bài mới

-

Trang 6

Tiết 3 Bài 1

CẤP ĐỘ KHÁI QUÁT CỦA NGHĨA TỪ NGỮ

(Tự học có hướng dẫn)

1 Mục tiêu

a Kiến thức:

- Hiểu rõ cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ và mối quan hệ về cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ

b Kỹ năng:

- Thực hành so sánh, phân tích các cấp độ khái quát về nghĩa từ ngữ

c Thái độ:

- Giáo dục ý thức dùng từ ngữ đúng nghĩa khi viết

a chuẩn bị của giáo viên: SGK,Giáo án, SGV, TLTK

3 Tiến trình bài dạy :

a Kiểm tra bài cũ : không

b Bài mới:

*Hoạt động1: HD HS tìm hiểu từ nghĩa rộng, từ nghĩa hẹp.

- Treo bảng phụ

?Từ động vật có nghĩa rộng

hơn hay hẹp hơn từ

thú,chim,cá?vì sao

?Từ thú có nghĩa rộng hơn

hay hẹp hơn từ voi,hươu

?Từ chim có nghĩa rộng hơn

hay hẹp hơn từ tu hú,sáo

?Từ cá có nghĩa rộng hơn hay

hẹp hơn cá rô,cá thu

?Nghĩa của từ thú,chim,cá

rộng hơn nghĩa của từ

nào?Đồng thời hẹp hơn nghĩa

của từ nào ?

- GV: nhận xét - chốt ý

- Quan sát

- Trả lời

I.Từ ngữ nghĩa rộng, từ ngữ nghĩa hẹp

1 Bài tập :

SGK

2 Nhận xét

- Từ động vật có nghĩa rộng hơn từ thú,chim,cá.Vì từ động vật có nghĩa bao hàm

thú,chim,cá

- Từ thú có nghĩa rộng hơn từ voi và hươu

- Từ chim có nghĩa rộng hơn từ

tu hú và sáo

- Từ cá có nghĩa rộng hơn bao

Trang 7

Hoạt đông2: Hướng dẫn HS luyện tập

- Gọi HS đọc y/c bài tập 1

?Lập sơ đồ thể hiện cấp độ

khái quát của nghĩa từ ngữ

trong mỗi nhóm từ sau

- GV gợi ý làm bài tập

- NX chữa bài tập HS

- Gọi đọc y/c bài tập 3

- Gọi 2 HS lên bảng mỗi em 2

ý

- NX chữa bài HS

- Gọi 1 HS đọc y/c bài tập 4

- Đọc

- Làm bt

- Đọc

- Làm bt

- Đọc

- Làm bt

- Đọc

- Làm bt

II Luyện tập

Bài tập 1:

a y phục

Quần Áo quần đùi,dài áo dài,sơ mi

b vũ khí

Súng Bom đại bác, bi súng trường ba càng Bài tập 2/11

a Chất đốt

b Nghệ thuật

c Thức ăn

d Nhìn

e Đánh Bài tập 3/11

a Xe cộ: ô tô,xe máy,xe đạp

b Kim loại: sắt,đồng,nhôm c.Hoa quả:

chanh,cam,chuối,xoài d.Họ hàng:nội,ngoại,bác,chú,gì

e Mang:xách,vác,khiêng,ghánh

?Theo em thế nào là cấp độ

khái quát của nghĩa từ ngữ

?Thế nào là từ ngữ có nghĩa

rộng hơn

?Thế nào là từ ngữ được coi

là nghĩa hẹp hơn

- GV: rút ra kết luận

- GV tổng hợp sơ đồ vòng

tròn HS quan sát sơ đồ

?Tìm nghĩa hẹp hơn trong

cụm từ sau: Đồ dùng học tập

bút chì thước sách vở

- YC HS đọc mục ghi nhớ

- Trả lời

- Quan sát

- Làm bt

- đọc

quát hơn từ cá rô,cáthu

- Thú,chim,cá rộng hơn các từ voi,tu hú,cá rô, cá thu

- Hẹp hơn nghĩa từ động vật

* Ghi nhớ: SGK

Trang 8

Bài tập 4/11 a.Thuốc chữa bệnh b.Giáo viên

c.Bút để viết d.Hoa thực vật

- HT nội dung bài

- Học bài, chuẩn bị bài:"Tính thống nhất về chủ đề "

-Lớp dạy 8A Tiết (theo TKB) Ngày dạy: / / 2012 Tổng số: 30 Vắng: Lớp dạy 8B Tiêt (theo TKB) Ngày dạy: / /2012 Tổng số: 27 Vắng:

Tiết 4 Bài 1

TÍNH THỐNG NHẤT CỦA CHỦ ĐỀ VĂN BẢN

1 Mục tiêu

a kiến thức:

- Học sinh nắm được chủ đề của văn bản và tính thống nhất về chủ đề của văn bản

b kỹ năng:

- Đọc hiểu và có khả năng bao quát toàn bộ văn bản

- Trình bày một văn bản nói viết thống nhất vê chủ đề

c thái độ:

- Giáo dục ý thức tạo lập văn bản, trình bày vấn đề phải có tính thống nhất

a: Chuẩn bị của giáo viên: SGK, giáo án, bảng phụ

b: chuẩn bị của học sinh: Chuẩn bị bài

3 Tiến trình bài dạy:

a Kiểm tra bài cũ:

?Trong câu truyện 'tôi đi học' xoay quanh vấn đề gì?

b Bài mới:

Hoạt động 1: HD HS tìm hiểu chủ đề của văn bản

?Tìm đề tài và chủ đề trong

văn bản sau:

a Bánh trôi nước

b Mùa xuân của tôi

- GV:

- thực hiện theo y/c GV

- trả lời

I.Chủ đề của văn bản

Trang 9

VD a: đề tài bánh trôi nước

chủ đề :số phận người phụ nữ

thời phong kiến

b đề tài :mùa xuân của tôi

chủ đề: cảnh sắc thiên nhiên

không khí mùa xuân Hà Nộị

và Miền Bắc,tái hiện trong nỗi

nhớcủa người đi xa

?Em hiểu thế nào là đề tài

- GV:Tất cả các tài liệu trong

cuộc sống mà nhà văn đề cập

tới

? Chủ đề khác với đề tài ở chỗ

nào

?Trong một tác phẩm đề tài

quan trọng hơn hay chủ đề

quan trọng hơn

- GV:đề tài nói về truyện tôi

đi học

? Chủ đề của văn bản ''tôi đi

học '' là gì

-GV:cảm xúc tâm trạng nhân

vật tôi lần đầu tiên đến trường

Chốt ý phần 1

+ Đề tài là tài liệu cuộc sống

để xây dựng lên tác phẩm

gồm người,vật,sự vật,sự việc

+ Chủ đề vấn đề mà nhà văn

cảm nhận được từ đề tài trong

cuộc sống chủ đề là sương

sống là linh hồn của tác phẩm

- nghe

- trả lời

- nghe

*Đề tài:Là tài liệu cuộc sống dung

để xây dựng lên tác phẩm

*Chủ đề chính là nhân vật mà nhà văn cảm nhận nhận thức được từ đề tài trong cuộc sống

Hoạt động2: HD HS tìm hiểu tính thống nhất về chủ đề của văn bản

- GV: cho HS thảo luận

- Treo bảng phụ :

Đáp án:

- Trên đường đi học:Con

đường quen đi lại -> thấy lạ ->

cảnh vật thay đổi -> lòng tôi

đang có sự thay đổi -> tôi đi

học -> không thả diều -> cố

- thảo luận

- quan sát

II.Tính thống nhất về chủ đề của văn bản

1 Bài tập :

Tìm chi tiết diễn tả sự thay đổi nhân vật tôi trong buổi tựu trường đầu tiên

Trang 10

làm như một cậu học trò thật

sự trong chiếc áo vải dù -> tôi

cảm thấy quan trọng và đúng

đắn

- Cảm nhận về trường

+ Xa lạ -> trường cao ráo,sạch

sẽ,xinh xắn,oai nghiêm

+ Cảm giác : bỡ ngỡ rụt rè ->

ngập ngừng,e sợ, nỗi lo sợ vẩn

vơ -> cảm thấy như tim ngừng

đập

- Trong lớp học: Cảm thấy xa

mẹ

- Chuyển đổi cảm giác: Trước

đây đi chơi cả ngày không

thấy xa nhà xa mẹ,nhớ nhà

?Nhận xét các chi tiết trên

GV: chốt ý 2

- YC HS đọc ghi nhớ

- trả lời

- nghe

- Đọc

2.Nhận xét:

+Các chi tiết trên được sắp xếp theo trình tự thời gian,không gian +Tất cả các chi tiết đều xoay quanh chủ đề

+Không chi tiết nào xa rời hoặc lạc sang chủ đề khác

=> tính thống nhất chủ đề trong văn bản

III Xây dựng chủ đề để hiểu và viết văn bản

- Nhan đề, đề mục

- Các từ ngữ then chốt thường lặp

đi lặp lại

*Ghi nhớ: SGK

Hoạt động 3: HD HS Luyện tập

? Phân tích tính thống nhất về

chủ đề của văn bản ''Rừng cọ

quê tôi'' ?

- đọc

- trả lời

IV.Luyện tập

1 Bài tập 1

VD: Rừng cọ quê tôi

a Đối tượng :Viết về rừng cọ, tả cây cọ,tác dụng của cây cọ,tình cảm gắn bó với cây cọ

b Các ý phần thân bài được sắp xếp hợp ý không nên thay đổi

c Hai câu trực tiếp nói tới tình cảm gắn bó giữa người dân sông Thao

Trang 11

- Cho HS thảo luận

- thảo luận nhóm

- đại diện nhóm trình bày

với rừng cọ

2 Bài tập 2

Đáp án:

a,c,d phục vụ chủ đề b,c không phục vụ chủ đề

c Củng cố , luyện tập

Hệ thống nội dung bài

Học bài , chuẩn bị bài:

-Lớp dạy 8A Tiết (theo TKB) Ngày dạy: / / 2012 Tổng số: 30 Vắng: Lớp dạy 8B Tiêt (theo TKB) Ngày dạy: / /2012 Tổng số: 27 Vắng:

Tiết 5 Bài 2

TRONG LÒNG MẸ

(Nguyên Hồng)

1 Mục tiêu

a kiến thức:

- Khái niệm thể loại hồi kí

- Cốt truyện, nhân vật, sự kiện trong đoạn trích “ Trong lòng mẹ”

b Kỹ năng:

- Bước đầu biết đọc hiểu một văn bản hồi kí

c thái độ:

- Giáo dục tình mẫu tử, sự cảm thông với những số phận bất hạnh

2 Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

a Chuẩn bị của giáo viên: SGK, giáo án, TLTK

3 Tiến trình bài dạy

a Kiểm tra bài cũ

?Văn bản ''tôi đi học'' viết theo thể loại nào ?Tác giả sử dụng thành công nhất biện pháp nghệ thuật gì ?Tìm vài chi tiết phân tích

b Bài mới:

*Hoạt đông1: HD HS đọc - tìm hiểu chú thích,bố cục

- Trong tâm trí mỗi chúng

Trang 12

ta,tình mẫu tử luôn là nhu cầu

chính đáng trong sáng và

thiêng liêng nhất,một lần

chúng ta được sống lại qua

hồi kí của nhà văn Nguyên

Hồng ở đó tâm hồn em bé cô

đơn hắt hủi vẫn luôn tha thiết

tình yêu quý dành cho người

mẹ khốn khổ của mình

- Gọi HS đọc chú thích *

?Em hiểu gì về nhà văn

Nguyên Hồng

? Đoạn trích nằm ở phần nào

- HD đọc

- đọc mẫu

- gọi đọc

- HD học sinh hiểu nghĩa các

chú thích

? Đoạn trích trong lòng mẹ

được viết theo thể loại gì ?

( Hồi kí là thể văn dùng để ghi

lại những chuyện có thật đã

xảy ra trong cuộc đời con

người,thường là tác giả.Vb

''Trong lòng mẹ'' là đoạn trích

của tác phẩm hồi kí về tuổi

thơ cay đắng của nhà văn

Nguyên Hồng nhân vật kể

chuyện xưng tôi - ngôi thứ

nhất,chính là tác giả kể

chuyện về mình)

? Văn bản được chia làm mấy

đoạn ? Hãy nêu nội dung của

từng đoạn ?

? Truyện bé Hồng được kể

theo mấy sự việc chính ?

- Nghe

- Đọc

- Trả lời

- Nghe

- Trả lời

I Đọc - chú thích -thể loại - bố cục

1.Tác giả - tác phẩm

-Nguyên Hồng(1918-1982) thành phố Nam Định là nhà văn nhà thơ lớn của văn học hiện đại

- Tác phẩm :

2 Đọc

3 Chú thích

4 Thể loại :

- Hồi kí

5 Bố cục : Chia 2 đoạn

- Đoạn 1:''Từ đầu -> đến chứ" cuộc trò truyện với bà cô

- Đoạn 2 : còn lại Cuộc gặp gỡ giữa

mẹ con bé Hồng

III.Tìm hiểu nội dung văn bản 1.Nhân vật người cô trong cuộc đối thoại với bé Hồng

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	233,13 KB