VÒ kÜ n¨ng : - Đọc – hiểu một VB nhật dụng đề cập đến một vấn đề XH bức thiết - Tích hợp với phần TLV để tập viết bài văn thuyết minh một vấn đề của đời sống XH - Giao tiÕp: tr×nh bµy su[r]
Trang 1Tiết 43 : Câu ghép
I, Mục tiêu
1 Về kiến thức:
2 Về kĩ năng:
- Phân biệt câu ghép với câu đơn và câu mở rộng thành phần
- Sử dụng câu ghép phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp
- Ra quyết định: nhận ra và biết sử dụng câu ghép
ghép
3 Về thái độ : - Có ý thức sử dụng câu ghép trong việc tạo lập văn bản
II, Chuẩn bị của gv và hs
1 Chuẩn bị của GV : Nghiên cứu soạn bài.
2 Chuẩn bị của HS Học bài cũ, làm bài tập.
III- tiến trình bài dạy
1 Kiểm tra bài cũ (4’)
a Câu hỏi: Thế nào là nói giảm nói tránh? Nêu t/d của nói giảm nói tránh?
b Đáp án: Là biện pháp tu từ dùng cách diễn đạt tế nhị uyển chuyển tránh
gây cảm giác đau buồn, ghê sợ nặng nề, tránh thô tục thiếu lịch sự
* Đặt vấn đề vào bài mới ( 2’):
Phân tích cấu tạo ngữ pháp của câu trên em thấy có hai cụm C-V Vậy đây là kiểu câu nào? Có đặc điểm gì? Bài học hôm nay
2 Dạy nội dung bài mới.
I, Đặc điểm ngữ pháp ( 10 ’ )
HS Đọc đoạn trích sgk chú ý câu in đậm *VD : sgk
? Tìm các cụm C-V trong những câu in
đậm Phân tích cấu tạo của những câu
có 2 hoặc nhiều cụm C-V
a-Tôi quên thế nào '0 những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi
c v
' mấy cành hoa '8 mỉm '& giữa bầu trời quang đãng
c v
->Câu trên có 1 cụm C-V lớn, có 2 cụm c- v nhỏ làm phụ ngữ cho ĐT “ quên” và
ĐT “ nảy nở” => không phải là câu ghép ( 2 cụm c-v nhỏ bị bao chứa trong cụm
C-V lớn)
b-Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy 3'8 thu và gió lạnh, mẹ tôi âu yếm
Trang 2nắm
C V
tay tôi dẫn đi trên con '& dài và hẹp
-> Câu có 1 cụm C-V => là câu đơn
c-Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay
đổi
C V C V
lớn : hôm nay tôi đi học
C V
-> Câu có nhiều cụm C-V không bao chứa nhau => là câu ghép
? Trình bày kết quả phân tích ở 2 ).
trên vào bảng theo mẫu
b-Câu có 2 Cụm c-v nhỏ nằm trong
a-hoặc nhiều cụm C-V lớn
cụm C-V Các cụm C-V không bao
chứa nhau
? Dựa vào kiến thức lớp %.? hãy cho
biết đâu là câu đơn, đâu là câu ghép
? Từ đó em hiểu thế nào là câu ghép Câu ghép là những câu do 2 hoặc nhiều
cụm C- V không bao chứa nhau tạo thành Mỗi cụm C-V này '0 gọi là 1 vế câu.
c v c
? Tìm thêm câu ghép trong đoạn trích?
? Trong mỗi câu ghép có các vế câu Câu 4: Câu đơn có cụm C-V nằm trong TP
trạng ngữ
qht ' Câu 3- 6 các vế qht vì câu 7 vế 1- vế 2.
Vế 1,2,3 không dùng từ nối
? Dựa vào kiến thức đã học ở lớp %.
hãy nêu thêm VD về cách nối các vế
câu trong câu ghép?
VD: Giá tôi /là anh nó thì tôi /đã bảo nó
c v c v
Vì trời N cho nên tôi /đi học muộn
c v c v
? Qua các VD trên em thấy có mấy cách
nối các vế câu? Là những cách nào? II, Cách nối các vế câu ( 10 ’ )
Có 2 cách nối các vế câu Cách 1: Dùng những từ có tác dụng nối:
- Nối bằng 1 QHT
- Nối bằng 1 cặp QHT
Trang 3- Nối bằng 1 cặp phó từ, đại từ hay chỉ từ
'& đi đôi với nhau ( cặp từ hô ứng) Cách 2: không dùng từ nối: trong %'& hợp này, giữa các vế câu có dấu phẩy, dấu chấm phẩy hoặc dấu 2 chấm.
III, Luyện tập ( 15’)
Bài tập 1:
? Tìm câu ghép trong đoạn trích, mỗi câu
với nhau bằng những cách nào?
a, U van Dần, U lạy Dần (dấu phẩy)
- Chị con có đi, U mới có tiền nộp <? phẩy)
- Nếu dân (Dấu phẩy)
b, Cô tôi Dấu phẩy giá Dấu phẩy
c, Tôi lại Đâu hai chấm
d, Hắn bởi vì
Bài tập 2:
? Đặt mỗi câu ghép với các cặp quan hệ
d, Không những Lão Hạc dành tiền cho
Bài tập 3:
? Em hãy chuyển các những câu ghép
vừa đặt thành câu ghép mới bằng một
trong hai cách sau: b, Nam căm học thì nó thhi sẽ đỗ
Nó sẽ thi đỗ nếu nó chăm học
c, Nhà ở khá xa mà Bắc vẫn đi học đúng giờ
Bắc đi học đúng giờ tuy nhà nó ở khá xa
d, Vân học giỏi mà hát rất hay
Vâ học giỏi mà còn hát rất hay
? đặt câu ghép với những cặp hô ứng? Bài tập 4:
hoang
b, Nó lấy cái gì ở đâu là nó cất vào đấy một cách nghiêm chỉnh
c, Nó càng cãi thì mặt nó càng đỏ lên
? Viết đoạn văn ngắn cho đề tài? Bài tập 5:
HS viết GV sửa
3 Củng cố, luyện tập ( 3’)
Trang 4nào giữa các vế câu
A- QH về mặt ngữ nghĩa giữa các vế câu
B- QH về mặt ngữ pháp giữa các vế câu
C- QH về mặt ngữ âm giữa các vế câu
D- QH về mặt từ loại giữa các vế câu
4 "B. dẫn HS tự học ở nhà ( 1’)
- Học thuộc ghi nhớ, hoàn thành bài tập
- Chuẩn bị bài : Tìm hiểu chung về văn bản thuyết minh
Rút kinh nghiệm
8A 8B 8C Ngày soạn 24/10/2011 Ngày giảng 2011
Tiết 44: tìm hiểu chung về văn bản thuyết minh I - Mục tiêu 1 - Đặc điểm của văn bản thuyết minh - ý nghĩa, phạm vi sử dụng của văn bản thuyết minh - Yêu cầu của bải văn thuyết minh ( về nội dung, ngôn ngữ )
2 Về kĩ năng :
- Nhận biết văn bản thuyết minh; phân biệt văn bản thuyết minh và các kiểu văn bản
đã học !". đó
- Trình bày các tri thức có tính chất khách quan, khoa học thông qua những tri thức của môn Ngữ văn và các môn học khác
- Suy nghĩ sáng tạo: thu thập, xử lí thông tin phục vụ cho việc tạo lập bài văn
3 Về thái độ : - GD ý thức sử dụng văn bản thuyết minh
II- Chuẩn bị của gv và hs
1 Chuẩn bị của GV : Nghiên cứu soạn bài, đọc tài liệu.
2 Chuẩn bị của HS : Đọc bài !". ở nhà.
Trang 5III- tiến trình bài dạy
1 Kiểm tra bài cũ (4’)
a - Câu hỏi: Đoạn văn sau kể theo ngôi nào?
b- Đáp án:
vào trong bến ( Kim Lân- Vợ nhặt)
A, Ngôi thứ nhất C, Kết hợp ngôi thứ nhất và ngôi thứ ba B,Ngôi thứ ba D, Cả A, B, C đều đúng
* Đặt vấn đề vào bài mới (1’) : Trong '8 trình văn, TLV lớp 6 các em đã tìm hiểu một số thể loại ' tự sự, miêu tả, nghị luận Hôm nay cô trò ta tìm hiểu một
II, Dạy nội dung bài mới
I, Vai trò và đặc điểm chung của văn bản thuyết minh (8’)
1, Văn bản thuyết minh trong đời sống con BK
?
G
Mỗi VB trên trình bày giải thích, giới
thiệu điều gì?
dừa Bình Định
a, Cây dừa Bình Định: Trình bày lợi ích
riêng của cây dừa, gắn với đặc điểm của cây dừa Bình Định
b,Tại sao lá cây có màu xanh lục: GT về
tác dụng của chất diệp lục làm cho lá cây
có màu xanh
nghệ thuật lớn của Việt Nam với những tiêu biểu riêng của Huế
? Trong thực tế khi nào chúng ta cần s/d
các loại VB đó? - Khi cần có những hiểu biết khách quan
>Thuyết minh) Cầu Long Biên chứng nhân lịch sử Thông tin trái đất năm 2000
? Kể thêm một vài VB cùng loại mà em
minh (12’)
? Các VB trên có thể xem là những VB
tự sự, miêu tả, biểu cảm, nghị luận - không
? Văn bản tự sự trình bày sự việc diễn
biến nhân vật ở đây có nội dung đó
? Nó khác miêu tả ở chỗ nào?
Trang 6? VB nghị luận trình bày ý kiến luận
điểm Em thấy có luận điểm không? - Không có luận điểm vì chỉ trình bày nguyên lí qui luật cách thức
-> Chỉ có kiến thức
G Nghị luận chủ yếu dựa vào lí lẽ dẫn
chứng làm sáng tỏ vấn đề.ở đây giải
thích bằng cơ chế qui luật của sự vật,
giải thích bằng trí thức khoa học
? Theo em VB trên có những đặc điểm
chung nào làm chúng trở thành một
kiểu riêng?
- Trình bày đặc điểm tiêu biểu của đối
VD: Cây dừa, thân, lá
+ lá cây: tế bào ánh sáng + Huế : Cảnh sắc
- Trình bày một cách khách quan: ngôn ngữ tri thức khách quan, không có yếu tố
? Các VB trên đã thuyết minh giải thích - Trình bày, giới thiệu, giải thích để thuyết
? Qua tìm hiểu VD về các VB trên em
rút ra kết luận gì về đặc điểm chung
của VB thuyết minh?
* Là kiểu VB thông dụng trong một lĩnh vực đời sống nhằm cung cấp tri thức về
đặc điểm tính chất bằng trình bày gt giả thiết.
G
cũng có ti vi kèm theo văn thuyết
minh để dễ nhớ, dễ hiểu về chức năng
cấu tạo
? Ngôn ngữ trong các VB trên có gì
đáng chú ý?
- Văn bản có nhiệm vụ cung cấp tri thức biết về sự vật một cách đúng đắn đầy đủ tri Tri thức : Phải khách quan xác thực và có
- Trình bày xác thực, chính xác, rõ ràng, chặt chẽ, hấp dẫn
II, Luyện tập (15’)
Bài tập 1:
H
? Đọc VBCác VB có phải là VB thuyết minh
không? Vì sao?
- Là văn bản thuyết minh
a, Cung cấp kiến thức lịch sử
b, Cung cấp kiến thức khoa học sinh vật
? Văn bản: Thông tin trái đất thuộc VB
nào? Phần nội dung thuyết minh có tác
Bài tập 2:
- Văn bản nhật dụng: Kiểu văn nghị luận,
đề xuất 1 hành động tích cực bảo vệ môi
Trang 7dụng gì?
nói về tác hại của việc s/d bao bì ni lông làm cho đề nghị có sức thuyết phục hơn
G n ý : đây là VD tốt cho việc sử dụng
yếu tố thuyết minh trong văn nghị luận
?
thuyết minh không?
Bài tập 3:
Có : - Tự sự giới thiệu sự vật, nhân vật thời gian, không gian
- Nghị luận: gt luận điểm, luận cứ
3 Củng cố, luyện tập (4’)
? Ngôn ngữ của văn bản thuyết minh có đặc điểm gì?
B- Có tính chính xác, cô đọng, chặt chẽ và sinh động
C- Có tính đa nghĩa và giàu cảm xúc
D- Có tính cá thể và giàu hình ảnh
- Đọc lại các văn bản thuyết minh
- Học ghi nhớ
- Hoàn thành các bài tập
- Chuẩn bị : ôn dịch thuốc lá
Rút kinh nghiệm
8A 8B 8C Ngày soạn 29/10/2011 Ngày giảng 2011
Tiết 45- Văn bản : Ôn dịch thuốc lá.
I, Mục tiêu
1.
Trang 8và đạo đức XH
VB
2 Về kĩ năng :
- Đọc – hiểu một VB nhật dụng đề cập đến một vấn đề XH bức thiết
- Tích hợp với phần TLV để tập viết bài văn thuyết minh một vấn đề của đời sống XH
- Giao tiếp: trình bày suy nghĩ, phản hồi/lắng nghe tích cực về tác hại và những tổn
- Suy nghĩ sáng tạo: phân tích, bình luận về tính thuyết phục, tính hợp lí trong lập luận của VB
quanh cùng thực hiện
3 Về thái độ :
thuốc lá
II- Chuẩn bị của gv và hs
1 Chuẩn bị của GV : nghiên cứu soạn bài.
2 Chuẩn bị của GV : Trả lời câu hỏi phần đọc tìm hhiểu VB Học bài cũ, lấy VD
thực tế
III- Tiến trình bài dạy
1- Kiểm tra bài cũ : ( 3’)
a- Câu hỏi:
vấn đề gì? Vấn đề này có tầm quan trọng ntn? Em sẽ làm gì góp phần vào lời kêu gọi
đó?
b-Đáp án:
Hạn chế s/d bao bì ni lông vì nếu s/d bừa bãi sẽ ảnh '5 nghiêm trọng đến môi %'&> đặc biệt ảnh '5 nghiêm trọng đến sức khoẻ con '& (Có nhiều tác hại nguy hiểm sức khoẻ- cuộc sống) Mỗi chúng ta sẽ thông tin tuyên truyền cho mọi
'& biết tác hại và hạn chế s/d.
* Đặt vấn đề vào bài mới ( 1’
tích tác hại ghê gớm toàn diện của tệ nghiện thuốc lá và khói thuốc lá đối với đời sống
2 Dạy nội dung bài mới :
?
Hoạt động của thầy
Cho biết xuất xứ của VB?
Hoạt động của trò
I, Đọc và tìm hhiểu chung ( 7’)
1, Tác giả tác phẩm:.
- Theo Nguyễn Khắc Viện- từ thuốc lá
đến ma tuý- Bệnh nghiện.
2, Đọc.
Trang 9?
?
?
?
?
Theo em VB cần đọc với giọng ntn cho
phù hợp?
- Rõ ràng mạch lạc chú ý những chữ in
nghiêng
- Cần đọc chậm
- Ôn dịch: bệnh nguy hiểm
- ni cô tin: Chất độc
GV đọc từ đầu đến AIDS
HS đọc tiếp -> cộng đồng, còn lại và tìm
hiểu chú thích
Văn bản có thể chia làm mấy phần?
danh giới nội dung các phần?
Nêu nội dung của từng phần?
Đọc P1
Nội dung chính là gì?
trong phần mở bài
chủ đề cho văn bản này?
3 Chia đoạn.
3 phần:
+ Phần 1: từ đầu-> AIDS Nêu vấn đề
và dẫn dắt vấn đề đang đe doạ sức khoẻ + Phần 2: Tiếp -> phạm pháp Con
+ Phần 3: Còn lại: Kêu gọi chống lại
ôn dịch thuốc lá
II Phân tích :
1, Thông báo về nạn dịch thuốc lá(
5’)
- Có những ôn dịch mới xuất hiện vào cuối thế kỉ này, đặc biệt là nạn AIDS
và ôn dịch thuốc lá
- * Ôn dịch thuốc lá đang đe doạ sức khoẻ và tính mạng loài '& *
? NX gì về đặc điểm lời văn thuyết minh
trong các thông tin này? - Sử dụng các từ thông dụng của ngành y tế ( ôn dịch, dịch hạch , thổ tả, AIDS
)
- Dùng phép so sánh ( ôn dịch thuốc lá .còn nặng hơn AIDS )
xác nạn dịch thuốc lá-> nhấn mạnh hiểm hoạ to lớn của dịch hạch này
? Em đón nhận thông tin này với thái độ
- Không ngạc nhiên
- Mới
- Không mới
- Vì sao thế?
? Tại sao nhan đề lại viết ôn dịch thuốc lá?
Dấu phẩy đặt ở đây có ý nghĩa gì? - Nhan đề đặt dấu phẩy ở giữa là một cách nhấn mạnh và mở rộng nghĩa: ở
Trang 10đây tác giả không chỉ muốn nói thuốc lá, hút thuốc lá là ôn dịch nguy hiểm và khó trừ mà còn tỏ thái độ lên án, nguyền rủa việc hút thuốc lá: thuốc lá
là thứ đồ ôn dịch, đồ chết toi! Mà cái
là đe doạ sức khoẻ và tính mạng loài
2 Tác hại của hút thuốc lá ( 12’)
HS Đọc P 2
?
đánh giặc !". khi phân tích tác hại của
thuốc lá?
- Tác hại và sự nguy hiểm của giặc
là đáng sợ hơn nhiều so với đánh giặc
GV Tác giả so sánh việc hút thuốc sẽ gây tác
giặc gặm nhấm từ từ mà chắc chắn, mà
chữa trị,đành phải cam chịu thất bại,
hiểm nghèo thậm chí chết non
? Điều đó có t/d gì trong cách lập luận? - So sánh trên thật bất ngờ và lí thú vì
nó đột ngột đặt ra !". ! duy và liên
khiễng
1 sự việc vô cùng to lớn, nghiêm trọng dân tộc, câu nói của 1 danh nhân lịch
chứng tiếp theo
đạo đức cá nhân và cộng đồng
? Xác định các đoạn văn thuyết minh cho - Ngày !". ->1 tội ác: thuốc lá có hại
cho sức khoẻ
? Khói thuốc lá đem lại những nguy hiểm
thể?
+ Khói thuốc lá chứa nhiều chất
độc hắc ám tê liệt nay mai ho hen phế quản ung ! vòm họng phổi
+ A xít thấm vào máu-> Sức khoẻ giảm
Trang 11+ ni cô tin co thát động mạch huyết áp cao tắc động mạch, nhồi máu cơ tim ->
tử vong
+ Khói thuốc lá còn đầu độc những
!? đẻ non )
? Em có nhận xét gì về cách trình bày của
tác giả?
- Đi từ nhỏ đến lớn, từ trong ra ngoài tỉ
mỉ chi tiết cụ thể cái nọ dẫn đến cái
chỉ là nhỏ nhặt
minh hoạ bằng số liệu thống kê nên có
cái hại của sự nguy hiểm thâm nhập rất
từ từ mỗi ngày một ít, mỗi lần hút một tí
? Các ! liệu thuyết minh này cho thấy
mức độ tác hại của thuốc lá đối với sức *Huỷ hoại nghiêm trọng sức khoẻ
con '&
Là nguyên nhân của nhiều cái chết bệnh
GV Tóm lại thuốc lá là kẻ thù ngọt ngào
? Trong những hiểm hoạ của thuốc lá đối
minh ở đây tri thức nào em đã biết, tri
thức nào hoàn toàn mới với em
? Theo dõi đoạn văn thuyết minh về ảnh
? Những thông tin nổi bật của đoạn này là
gì? - tỉ lệ thanh niên hút thuốc lá ở các
phố âu- Mĩ
- để có tiền hút thuốc sang thiếu niên sinh ra trộm cắp
- Từ nghiện thuốc dẫn đến nghiện ma tuý
?
pháp so sánh NTN? với dụng ý gì?
- So sánh tỉ lệ hút thuốc của thanh thiếu niên các thànhphố lớn ở VN với các TP
âu- Mĩ
Trang 12- So sánh số tiền ( 1 đô la Mĩ) và số tiên lớn ( 15000đ VN) để mua 1 bao thuốc 555
- Dụng ý: cảnh báo nạn đua đòi hút
tiến ít ỏi của ngừơi VN, từ đó nảy sinh
ra các tệ nạn khác ở thanh thiếu niên
? điều đó cho thấy mức độ tác hại của
thuốc lá đến cuộc sống đạo đức của con * Huỷ hoại lối sống, nhân cách '&
VN nhất là thanh thiếu niên
? Những thông tin này có hoàn toàn mới lạ
đối với em không? Vì sao?
? Toàn bộ những thông tin trên cho ta hiểu
biết về thuốc lá NTN?
- Là 1 thứ độc hại ghê gớm đối với sức khoẻ cá nhân và cộng đồng; có thể huỷ hoại nhân cách tuổi trẻ
HS đọc P3
? Phần cuối văn bản cung cấp thông tin gì? 3, Kiến nghị chống thuốc lá ( 5’)
? Em hiểu thế nào là chiến dịch và chiến
dịch chốgn thuốc lá - Chiến dịch là toàn bộ nói chung các
nhằm thực hiện 1 mục đích nhất định
- Chiến dịch chống thuốc lá là các hoạt
động thống nhất rộng khắp nhằm chống lại 1 cách hiệu quả ôn dịch thuốc lá
?
sánh
?
GV
Có tác dụng gì?
Hiểu rõ tác hại của thuốc lá cẩ thể giới
đang quyết liệt với nhiều biện pháp
phong phú Việt Nam phải kiên quyết,
kiên trì chống lại nạn ôn dịch Kết luận
câu cảm thán thể hiện một tấm lòng tha
thiết mong mỏi giữ gìn sức khoẻ cho con
- Thuyết phục bạn đọc tin ở tính khách quan của chiến dịch chống thuốc lá
? Khi nêu kiến nghị chống thuốc lá tác giả
đã bày tỏ thái độ NTN trong phần kết
của văn bản *Cổ vũ chiến dịch chống thuốc lá và tin ở sự chiến thắng ở chiến dịch này.
III- Tổng kết ghi nhớ ( 4’)
? Văn bản này thuộc kiểu văn bản nào? - Văn bản nhật dụng ,
thuyết minh
? Em hiểu gì về thuốc lá sau khi học xong - Thuốc lá là 1 ôn dịch gây tác hại
...8A 8B 8C Ngày soạn 24/10/2011 Ngày giảng 2011
Tiết 44: tìm hiểu chung văn thuyết minh I - Mục tiêu 1 - Đặc điểm văn thuyết... phạm vi sử dụng văn thuyết minh - Yêu cầu bải văn thuyết minh ( nội dung, ngôn ngữ )
2 Về kĩ :
- Nhận biết văn thuyết minh; phân biệt văn thuyết minh kiểu văn
đã học... thông qua tri thức môn Ngữ văn môn học khác
- Suy nghĩ sáng tạo: thu thập, xử lí thơng tin phục vụ cho việc tạo lập văn
3 Về thái độ : - GD ý thức sử dụng văn thuyết minh
II-