Giáo án giảng dạy Ngữ văn 8 kì 2

TiÕn tr×nh d¹y- häc: Hoạt động của thầy và trò.. Kiến thức cần đạt.[r]

Trang 1

Học kì II

Ngày soạn:……/……/ 2010 Tiết 73

Lớp dạy: 8B tiết… ngày… /……/ 2010 sĩ số:……vắng:………

Nhớ rừng

( Thế Lữ )

A Mục tiêu cần đạt:

1 Kiến thức:

- H/S cảm nhận được niềm khát khao tự do mãnh liệt, nỗi chán ghét sâu sắc cái thực tại tù túng, tầm thường, giả dối được thể hiện trong bài thơ qua lời con hổ bị nhốt ở vườn bách thú

- Thấy được bút pháp lãng mạn đầy truyền cảm của nhà thơ

2 Kĩ năng:

- Rèn kĩ năng đọc diễn cảm thơ, phân tích nhân vật trữ tình

3 Thái độ: Có ý thức với môn học

B Chuẩn bị:

Thầy: Tài liệu soạn

Trò: Soạn bài theo câu hỏi trong sgk

C Tiến trình dạy- học:

Hoạt động của thầy và trò Kiến thức cần đạt

Hoạt động 1: Khởi động.

- Kiểm tra sĩ số

- Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị của h/s

- Bài mới:

Hoạt động 2: H/D h/s tìm hiểu t/g, t/p.

- Qua phần chú thích *, em hãy

cho biết vài nét về tác giả, tác

phẩm?

- G/v trình bày thêm về tác giả

( Thế Lữ-> Thứ Lễ -> chơi chữ )

Trả lời

Lưu ý

I Vài nét về tác giả, tác phẩm:

1 Tác giả:

Thế Lữ (1907- 1989) tên Nguyễn Thứ Lễ, là một trong những nhà thơ mới lớp đầu tiêu biểu nhất, góp phần đổi mới thơ ca Ông sáng tác nhiều thể loại: truyện, kịch…

2 Tác phẩm:

Là bài thơ tiêu biểu nhất của Thế Lữ, góp phần mở đường cho sự thắng lợi của thơ mới

Trang 2

Hoạt động 3: H/D đọc – hiểu văn bản.

- H/D h/s đọc đoạn 1,4 : buồn,

ngao ngán…

đoạn 2,3,5: hào hứng, tiếc nuối,

tha thiết, bay bổng…

- Y/c trả lời một số chú thích

- Căn cứ vào số câu, chữ, cho

biết bài thơ thuộc thể thơ gì?

( Kế thừa thơ 8 chữ truyền

thống )

- Dựa vào nội dung bài thơ, có

thể chia văn bản làm mấy phần?

Nội dung chính của từng phần?

- Y/c h/s đọc lại đoạn thơ1

- Thái độ của con hổ trong vườn

bách thú ntn?

- Hoàn cảnh đó khiến tâm trạng

của hổ ntn?

- Y/c h/s đọc đoạn 4

- Cảnh vườn bách thú được miêu

tả qua các chi tiết nào?

( Hoa chăm, cỏ xén…mô gò…)

- Cảnh tượng ấy có gì đặc biệt?

- Cảnh đó khiến hổ có phản ứng

ntn?

- Qua hai đoạn thơ trên em hiểu

gì về tâm sự của con hổ?

( Đó cũng là thái độ của nhiều

người với xã hội đương thời )

Chú ý

Đọc Nhận xét Trả lời Trả lời

Trả lời

Đọc Trả lời

Trả lời

Đọc Trả lời

Trả lời Trả lời

Thảo luận Trình bày Nhận xét

II Đọc- Hiểu văn bản.

1 Đọc- hiểu chú thích, thể thơ,

bố cục.

a Đọc- hiểu chú thích (sgk).

b Thể thơ: 8 chữ.

- Phương thức: Biểu cảm gián tiếp

c Bố cục: 3 phần.

- Phần 1: Đoạn 1 + 4: Khối căm hờn

và niềm uất hận

- Phần 2: Đoạn 2 + 3: Nỗi nhớ thời oanh liệt

- Phần 3: Đoạn 5: Khao khát giấc mộng ngàn

2 Hiểu văn bản:

a Khối căm hờn và niềm uất

hận.

- Nỗi khổ vì bị tù hãm, bất lực

- Nỗi nhục bị biến thành trò chơi cho thiên hạ tầm thường

- Nỗi bất bình vì bị ở chung cùng bọn thấp kém

-> Hờn căm kết thành khối, đè nặng, nhức nhối không có cách nào giải thoát, đành buông xuôi bất lực

- Cảnh tượng vườn bách thú đều giả tạo, nhỏ bé, vô hồn

-> Gây cho hổ niềm uất hận kéo dài vì sống chung với sự tầm thường, giả dối

=> Chán ghét sâu sắc thực tại tù túng tầm thường, giả dối

Khao khát được sống tự do, chân thực

Trang 3

Hoạt động 4: Củng cố, dặn dò.

- Hệ thống lại nội dung cơ bản của tiết học

- Học thuộc lòng bài thơ và nội dung phần 1

- Soạn tiếp phần còn lại

Lớp dạy: 8B tiết… ngày…/… / 2010 sĩ số:……vắng:………

Nhớ rừng ( Tiếp theo )

( Thế Lữ )

1 Kiến thức:

- H/S tiếp tục cảm nhận được niềm khát khao tự do mãnh liệt, nỗi chán ghét sâu sắc cái thực tại tù túng, tầm thường, giả dối được thể hiện trong bài thơ qua lời con hổ bị nhốt ở vườn bách thú

- Thấy được bút pháp lãng mạn đầy truyền cảm của nhà thơ

2 Kĩ năng:

- Rèn kĩ năng đọc diễn cảm thơ, phân tích nhân vật trữ tình

3 Thái độ: Có ý thức với môn học

B Chuẩn bị:

Thầy: Tài liệu soạn

Trò: Soạn bài theo câu hỏi trong sgk

- Kiểm tra bài cũ: Đọc thuộc lòng khổ thơ 1 và

4 Cho biết thái độ của con hổ trong vườn bách

thú?

- Bài mới:

Hoạt động 2: H/D h/s tìm hiểu tiếp văn bản.

- Y/c h/s đọc đoạn 2 và 3

- Cảnh sơn lâm được gợi tả qua

những chi tiết nào? ( bóng cả,

Đọc Trả lời

2 Hiểu văn bản ( Tiếp theo )

a Khối căm hờn và niềm uất

hận.

b Nỗi nhớ thời oanh liệt.

Trang 4

cây già)

- Nhận xét cách dùng từ trong

những lời thơ này? Tác dụng

nghệ thuật?

- Hình ảnh con hổ hiện lên ntn?

giữa không gian ấy?

( Ta bước->…im hơi )

- Chú hổ nhớ đến cảnh rừng ở

những thời điểm nào? đặc điểm

nổi bật?

( đêm vàng- ngày mưa

Bình minh- chiều -> tranh tứ

bình)

- Đại từ “ta” lặp lại nhiều lần có

ý nghĩa gì?

- Các điệp từ “đâu” và câu thơ

cảm thán “Than ôi! Thời…còn

đâu?” có ý nghĩa gì?

- Trong đoạn thơ này xuất hiện

những câu thơ hay và mới lạ Em

thích nhất câu thơ nào? Vì sao?

- Cảnh tượng P1và P2 trái ngược

nhau(vườn bách thú >< cảnh

rừng núi ) nó có ý nghĩa gì?

- Không gian mà hổ khao khát là

không gian ntn?

- Mở đầu và kết thúc khổ 5 là

câu cảm thán Nó có ý nghĩa gì?

- Vậy đó là giấc mộng ntn?

- Yêu cầu h/s đọc- suy nghĩ C4

Nhận xét

Trả lời

Tự bộc lộ

Thảo luận Trình bày Nhận xét

Trả lời Trả lời

Suy nghĩ Trình bày

- Điệp từ “với”, các động từ chỉ đặc

điểm của hành động ( gào, hét…) -> Gợi tả sức sống mãnh liệt của núi rừng bí ẩn, hùng vĩ, cái gì cũng lớn lao phi thường

- Con hổ hiện ra với vẻ đẹp oai phong lẫm liệt, với tư tế của vị chúa tể

- Trong cảnh thiên nhiên hùng vĩ, tráng lệ, đẹp và thơ mộng

- Đại từ “ta” thể hiện khí phách ngang tàng, làm chủ

- Tạo nhạc điệu rắn rỏi, hùng tráng

- Điệp từ “đâu” gợi tả nỗi nhớ da diết, nỗi đau đớn nuối tiếc khôn nguôi cuộc sống thời oanh liệt bằng tiếng than u uất

VD: - Nào đâu những đêm vàng bên

bờ suối

Ta say mồi đứng uống ánh trăng tan

- Đâu những chiều lênh láng máu sau rừng…

=> Diễn tả niềm căm ghét cuộc sống tầm thường, giả dối

- Khát vọng mãnh liệt về một cuộc sống tự do cao cả, chân thực

-> Là tâm trạng của nhà thơ và tâm trạng chung của người dân VN

c Khao khát giấc mộng ngàn.

- Là một không gian trong mộng

- Bộc lộ trực tiếp nỗi tiếc nhớ cuộc sống chân thực, tự do

- Giấc mộng mãnh liệt, to lớn nhưng đau xót, bất lực -> nỗi đau bi kịch

-> Đó là khát vọng giải phóng, khát vọng tự do

Trang 5

- Bài thơ có những nét đặc sắc

NT nào nổi bật?

- Phân tích, trình bày

- Y/c h/s đọc ghi nhớ

Trả lời Lắng nghe

Đọc

d Nghệ thuật:

- Tràn đầy cảm hứng lãng mạn

- Biểu tượng thích hợp và đẹp đẽ

- Hình ảnh thơ giàu chất tạo hình

- Ngôn ngữ và nhạc điệu phong phú

* Ghi nhớ (sgk- 7)

Hoạt động 3: H/D h/s luyện tập.

- Y/C h/s đọc diễn cảm bài thơ

- Ai có thể đọc thuộc lòng bài

thơ

Đọc Nhận xét

III Luyện tập.

1 Đọc diễn cảm bài thơ

2 Đọc thuộc lòng bài thơ

Hoạt động 4: Củng cố, dặn dò

- Hệ thống lại nội dung bài học

- Học bài, soạn bài tiếp theo

Lớp dạy: 8B tiết… ngày……/……./ 2010 sĩ số:……vắng:………

Câu nghi vấn

1 Kiến thức:

- H/s hiểu rõ đặc điểm hình thức của câu nghi vấn Phân biệt câu nghi vấn với các kiểu câu khác

- Nắm vững chức năng chính của câu nghi vấn: dùng để hỏi

2 Kĩ năng: Sử dụng câu nghi vấn trong nói và viết

3 Thái độ: Có ý thức sử dụng câu nghi vấn khi cần thiết

B Chuẩn bị:

Thầy: Tài liệu soạn, bảng phụ

Trò: Soạn bài theo hệ thống câu hỏi (sgk )

- Kiểm tra bài cũ: Không

- Bài mới:

Trang 6

Hoạt động 2: H/d tìm hiểu bài.

- Treo bảng phụ- y/c h/s đọc

- Trong đoạn trích trên, câu nào

là câu nghi vấn?

- Đặc điểm hình thức nào cho

biết đó là câu nghi vấn?

(giả sử không có dấu hỏi chấm)

- Những câu nghi vấn trên dùng

để làm gì?

( Có câu tự hỏi:

“Người đâu gặp gỡ làm chi

Trăm năm biết có duyên gì hay

không?” )

- Hãy đặt câu nghi vấn?

- H/D h/s đọc ghi nhớ

Đọc Trả bài

Suy nghĩ Trả lời

Trả lời

Đặt câu

Đọc

I Đặc điểm hình thức và chức năng chính.

1 Đọc đoạn trích (sgk).

2 Nhận xét:

Các câu nghi vấn:

- Sáng ngày người ta đấm u có đau lắm không?

- Thế làm sao u… mà không ăn khoai?

- Hay là u thương chúng con đói quá?

- Có những từ nghi vấn:

Có… không, làm sao, hay, hay là

- Những câu nghi vấn trên dùng để hỏi

Vd:- Chiều nay, cậu có đi chăn trâu không?

- Tại sao bây giờ cậu mới tới?

* Ghi nhớ (sgk-11)

Hoạt động 3: H/D h/s luyện tập.

- Xác định câu nghi vấn và đặc

điểm hình thức?

- Y/c h/s đọc BT2

- Căn cứ vào đâu để xác định

câu nghi vấn?

- Có thể thay từ “hay” = “hoặc”

không?

Xác định

Đọc Trả lời

II Luyện tập.

1 BT1: Xác định câu nghi vấn.

a Chị khất… mai phải không?

b Tại sao con người… như thế?

c Văn là gì? ; Chương là gì?

d Chú mình… đùa vui không?

Đùa trò gì? ; Cái gì thế?

Chị Cốc…nhà ta đấy hả?

2 BT2:

- Căn cứ để xác định: từ “hay”

- Không thể thay từ “hay” bằng từ

“hoặc”

Nếu thay thì câu sẽ sai ngữ pháp hoặc trở thành câu trần thuật và ý nghĩa sẽ khác

Trang 7

- Y/c h/s đọc BT3.

- Có thể đặt dấu chấm hỏi ở cuối

câu được không? Vì sao?

( từ nghi vấn: có…không; tại

sao)

( tổ hợp: X cũng: ai cũng, gì

cũng… có ý nghĩa khẳng định

tuyệt đối )

- Hai câu có hình thức # ntn?

( nếu không đúng thì câu hỏi vô

lí)

- Hãy phân tích đúng – sai của

những câu sau?

- Hãy chỉ ra điểm khác của HT

và ý nghĩa của 2 VD a và b?

- Hãy chỉ ra cái đúng và sai ở hai

VD ?

Đọc Thảo luận Trình bày Nhận xét

Bổ xung

Trả lời

Thực hiện

Trả lời

3 BT3:

- Không, vì đó không phải là những câu nghi vấn

- Câu (a) và (b) có các từ nghi vấn nhưng chỉ làm bổ ngữ

- Câu (c), (d): từ: nào (cũng), ai (cũng) là những từ phiếm định

4 BT4:

- Khác hình thức: có… không đã… chưa

- Khác ý nghĩa:

+ Câu a: Không hề có giả định + Câu b: Có giả định: người được hỏi trước đó có vấn đề về sức khoẻ Các cặp câu:

VD:

- Cái áo này có cũ không? Đ

- Cái áo này đã cũ (lắm) chưa? Đ

- Cái áo này có mới (lắm) không? Đ

- Cái áo này đã mới (lắm) chưa? S

5 BT5:

- Khác HT:

a “Bao giờ” ở đầu câu

b “Bao giờ” ở cuối câu

- Khác ý nghĩa:

a Hành động sẽ diễn ra ở tương lai

b Hành động đã diễn ra ở quá khứ

6 BT6:

a Câu a đúng

b Sai, vì chưa biết giá nên không thể nói đắt hay rẻ

- Hệ thống lại các kiến thức cơ bản

- Học bài, Đặt 5 câu nghi vấn

- Soạn bài: “Viết đoạn văn trong văn bản thuyết

minh”

Trang 8

Viết đoạn văn trong văn bản thuyết minh

1 Kiến thức: H/s biết cách sắp xếp ý trong đoạn văn TM cho hợp lí

2 Kĩ năng: Biết cách viết một đoạn văn thuyết minh

3 Thái độ: Có ý thức viết đoạn văn theo yêu cầu

B Chuẩn bị:

Thầy: Tài liệu soạn, những đoạn văn mẫu

Trò: Soạn bài

- Kiểm tra bài cũ: Sự chuẩn bị của học sinh

- Bài mới:

Hoạt động 2: H/D h/s tìm hiểu bài.

- Y/C h/s đọc phần 1

- Theo em, đâu là câu chủ đề

trong đoạn văn a?

- Các câu còn lại có nội dung gì?

- Tác dụng các câu này là gì?

- Y/C đọc đoạn b

- Hãy tìm câu, từ ngữ chủ đề?

- Cách sắp xếp các câu trong

đoạn văn trên ntn?

Đọc Suy nghĩ Trả lời Trả lời

Trả lời

Đọc Thực hiện

Nhận xét

I Đoạn văn trong văn bản thuyết minh.

1 Nhận dạng các đoạn văn TM.

a

- Câu chủ đề là câu 1

- Câu 2: cung cấp thông tin về lượng nước ngọt ít

- Câu 3: cho biết lượng nước ấy bị ô nhiễm

- Câu 4: nêu sự thiếu nước ở các nước Thứ 3

- Câu 5: nêu dự báo…

=> Các câu này bổ xung thông tin làm rõ ý câu chủ đề ( câu nào cũng nói về nước )

b

- Từ ngữ chủ đề: Phạm Văn Đồng

- Các câu tiếp cung cấp thông tin về Phạm Văn Đồng theo lối liệt kê các hoạt động…

=> Câu hay tữ ngữ chủ đề thường

đứng ở đầu đoạn văn Các câu còn

Trang 9

- Y/C h/s đọc đoạn văn a.

- Đoạn văn a thuyết minh về cái

gì?

- Đoạn văn cần đạt yêu cầu gì?

Sắp xếp?

- Đoạn văn a đã đáp ứng được

yêu cầu trên chưa?

- Em hãy sửa lại đoạn văn trên?

Gv kiểm tra

- Đọc đoạn văn b, nên sửa đoạn

b ntn?

- HD HS đọc ghi nhớ

Đọc Trả lời Trả lời

Trả lời

Sửa chữa Nhận xét

Đọc Sửa đoạn văn

Đọc

lại có nhiệm vụ bổ xung cho chủ đề

2 Sửa lại các đoạn văn thuyết

minh chưa chuẩn.

a Đoạn văn thuyết minh về cái

bút bi.

- Yêu cầu:

+ Nêu rõ chủ đề

+ Cấu tạo, công dụng của bút bi + Cách sử dụng bút bi

Đoạn văn a không rõ câu chủ đề, chưa có ý công dụng, các ý lộn xộn, thiếu mạch lạc cần tách nhỏ: Cấu tạo, công dụng, sử dụng

VD: “ Hiện nay, bút bi là loại bút thông dụng trên toàn thế giới Bút bi

# bút mực ở chỗ là đầu bút có hòn

bi nhỏ xíu Ngoài ống nhựa có vỏ bút Đầu bút có nắp đậy, có móc thẳng để cài vào túi áo Loại bút không có nắp đậy thì có lò xo và nút bấm khi viết…”

b Đoạn văn thuyết minh về chiếc

đèn bàn.

- Đoạn văn lộn xộn, rắc rối, phức tạp

Sửa: Đèn bàn là chiếc đèn để trên bàn làm việc ban đêm Đèn bàn có

2 loại chủ yếu: đèn điện và đèn dầu

ở đây chỉ giới thiệu sơ lược cấu tạo của chiếc đèn bàn thắp điện

* Ghi nhớ (sgk-15)

Hoạt động 3: HD HS luyện tập.

- Y/C h/s đọc các đoạn văn

- Yêu cầu viết đoạn văn theo đề

2 ( dựa vào cấu trúc đoạn văn

viết về Phạm Văn Đồng )

- Gọi vài h/s trình bày trước lớp

Nhận xét, bổ xung

Đọc Viết đoạn văn

Trình bày Nhận xét

II Luyện tập.

1 Đề: Hãy viết một đoạn văn T.M với chủ đề “Hồ Chí Minh, lãnh tụ vĩ

đại của nhân dân Việt Nam”

VD: Hồ Chí Minh (1890 – 1969) Nêu quê quán, gia đình

- Đôi nét về quá trình hoạt động cách mạng, sự nghiệp

- Vai trò và cống hiến to lớn đối với dân tộc và thời đại…

Trang 10

- Hệ thống kiến thức cơ bản

- Học bài Hoàn thiện đoạn văn và viết đoạn

văn theo yêu cầu của đề 1 và 3

- Soạn bài “ Quê hương”

Quê hươnG

( Tế Hanh )

1 Kiến thức: H/S cảm nhận được vẻ đẹp tươi sáng, giàu sức sống của một làng quê

miền biển được miêu tả trong bài thơ và tình cảm quê hương đằm thắm của tác giả

- Thấy được những nét đặc sắc nghệ thuật của bài thơ

2 Kĩ năng: Đọc diễn cảm bài thơ, phân tích các hình ảnh nhân hoá, so sánh đặc sắc

3 Thái độ: Tình yêu quê hương, đất nước

B Chuẩn bị:

Thầy: Tài liệu soạn,

Trò: Soạn bài, sưu tầm tranh ảnh có liên quan đến bài

- Kiểm tra bài cũ: Đọc thuộc lòng khổ thơ 2 và

3 của bài thơ “Nhớ rừng”,chỉ ra nét nghệ thuật

đặc sắc của bài thơ?

- Bài mới:

Hoạt động 2: HD tìm hiểu t/g, t/p.

- Qua chú thích *, em hãy cho

biết vài nét về tác giả? Trả lời

I Vài nét về tác giả, tác phẩm.

1 Tác giả:

- Tế Hanh sinh năm 1921 tại làng chài ven biển Quảng Ngãi

- Ông sáng tác nhiều thơ nhằm phục

vụ CM và kháng chiến Thành công nhất là các bài thơ nỗi nhớ thương tha thiết quê hương miền Nam và khao khát tổ quốc thống nhất

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	182,68 KB