Muïc tieâu Oân lại thế nào là hai đường thẳng song song đã học ở lớp 6 Công nhận dấu hiệu nhận biết hai đường thẳng song song : " Nếu một đường thẳng cắt hai đường thẳng a và b sao c[r]
Trang 1M a
d
CHƯƠNG I ĐƯỜNG THẲNG VUÔNG GÓC ĐƯỜNG THẲNG SONG SONG
I / Mục tiêu
Giải thích được thế nào là hai góc đối đỉnh
Nêu được tính chất : Hai góc đối đỉnh thì bằng nhau
Vẽ được góc đối đỉnh với một góc cho trước
Nhận biết các góc đối đỉnh trong một hình
Bước đầu tập suy luận
II/ Phương tiện dạy học
Sgk , thước thẳng ,thước đo góc ,bảng phụ , giấy rời
III / Quá trình hoạt động trên lớp
1/ ổn định lớp: (5 phút)
Hướng dẫn phương pháp học bộ môn hình học ở lớp cũng như ở nhà
Phân công nhóm học tập
2 / Bài mới
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Hoạt động 1 : Tiếp cận khái niệm góc đối đỉnh (10 phút)
GV đưa hình vẽ:
a/ Ở một cặp góc đối đỉnh , mỗi cạnh của
góc này có quan hệ như thế nào với một
cạnh góc kia
b/ Ở cặp góc không đối đỉnh thì như thế nào
?
c/ Tia Ox là tia đối của tia nào ? Tia Oy là
tia đối của tia nào ?
d/ Mỗi cạnh của góc xOy liên quan như thế
nào với một cạnh của góc x'Oy'
e/ Vậy thế nào là hai góc đối đỉnh ?
Hình vẽ bên
và có đối
A
aMb cMdA
đỉnh với nhau không ?
Vì sao ?
Viết sẵn ? 2 trên bảng phụ yêu cầu HS làm
1/Thế nào là hai góc đối đỉnh
Quan sát hình vẽ hai góc đối đỉnh , hai góc không đối đỉnh và trả lời các câu hỏi sau
Tia Ox là tia đối của tia Ox' Tia Oy là tia đối của tia Oy' Mỗi cạnh của góc xOy là tia đối của một cạnh góc x'Oy'
Hai góc đối đỉnh là hai góc mà mỗi cạnh của góc này là tia đối của một cạnh góc kia
Hai góc aMbA và cMdA không đối đỉnh với nhau Vì hai tia Mb và Mc không đối nhau
Làm bài ? 2 SGK Đứng tại chổ làm BT 1 và 2 tr 82 SGK
x y'
O
Trang 2Hoạt động 2 : Thể hiện khái niệm góc đối đỉnh (5 phút)
Cho một góc aOb Vẽ góc đối đỉnh với góc với góc aOb
Vẽ hai đường thẳng cắt nhau rồi đặt tên cho hai cặp góc đối đỉnh được tạo thành
Hoạt động 3 : Phát hiện tính chất của hai góc đối đỉnh (7 phút)
GV yêu cầu HS
a / Dùng thước đo góc kiểm tra xem hai
góc có đối đỉnh có bằng nhau không ?
b / Phát biểu tính chất quan sát được về
số đo của hai góc đối đỉnh
2/ Tính chất của hai góc đối đỉnh Ước lượng bằng mắt về số đo của hai góc
đối đỉnh
Làm phần ?3 trang 81
Hoạt động 4 : Tập suy luận: (8phút)
Gv hướng dẫn học sinh suy luận như sgk
Kết luận về tính chất hai góc đối đỉnh 2 / Tính chất của hai góc đối đỉnhƯớc lượng bằng về số đo của hai góc đối
đỉnh
Hai góc đối đỉnh thì bằng nhau Hoạt động 5 ; Luyện tập – Củng cố: (8phút)
Làm các bài tập 3 , 4 trang 82 SGK
Yêu cầu học sinh vẽ hình chính xác
3 / Hướng dẫn học ở nhà (2 phút)
- Làm bài tập 5, 6, 7 trang 83 SGK
- Về nhà làm bài 8 ,9 ,10 trang 83
- Hướng dẫn bài 10 : Phải gấp tờ giấy sao cho tia màu đỏ trùng với tia màu xanh
- Xem trước bài " Hai đường thẳng vuông góc"
- Chuẩn bị ê ke
IV Rút kinh nghiệm:
O
a
b
Trang 3x
y x'
y'
1
2 3
O
y
y' z
z'
LUYỆN TẬP
I Muc tiêu:
HS nắm chắc được định nghĩa hai góc đối đỉnh, tính chất: hai góc đối đỉnh thì bằng
nhau
Nhận biết được các góc đối đỉnh trong một hình
Vẽ được góc dối đỉnh với một góc cho trước
Bước đầu biết suy luận và biết cách trình bày một bài tập
II Phương tiện dạy học :
* GV: thước thẳng, thước đo góc, bảng phụ
* HS: thước thẳng, thước đo góc, bảng nhóm
III.Quá trình hoạt động trên lớp :
1/ Oån định lớp:
2/ Kiểm tra bài củ: (10 phút)
Thế nào là hai góc đối đỉnh ? Vẽ hình minh hoạ
Hai góc đối đỉnh có tính chất gì ?
3/ Bài mới: Luyện tập (30 phút)
Hoạt động của GV: Hoạt động của HS:
GV cho HS đọc đề bài số 6 trang 83
SGK
GV: Để vẽ hai đường thẳng cắt nhau và
tạo thành góc 470 ta làm thế nào ?
GV hướng dẫn hs thực hiện từng bước
GV cho HS hoạt động nhóm thực hiện
bài 7 trang 83 SGK
Bài 6 trang 83 SGK
Nêu cách vẽ:
1 HS lên bảng vẽ hình
Giải: ˆo1= o ˆ 3 = 470 (tính chất hai góc đối đỉnh)
Có o ˆ 1 + o ˆ 2 = 1800 (hai góc kề bù) Vậy o ˆ3= 1330
Có o ˆ 4 =o ˆ 2 = 1330 (hai góc đối đỉnh)
Bài 7 trang 83 SGK
HS hoạt động nhóm và cho kết quả bảy cặp góc bằng nhau
xÔy = x'Ôy' ; yÔz = yÔz' ; zÔx' = z'Oâx xÔz = x'Oâz' ;
Trang 4Hoạt động3: Củng cố: (5 phút)
GV yêu cầu HS nhắc lại:
_ Thế nào là hai góc đối đỉnh ?
_Tính chất của hai góc đối đỉnh
GV cho HS làm bài số 7 trang 74 SBT
Hoạt động 4: Hướng dẫn về nhà: (2 phút)
Bài tập về nhà: bài 8, 10 trang 83 SGK
Đọc trước bài “Hai đừơng thẳng vuông góc”, Chuẩn bị eke
IV Rút kinh nghiệm:
Sau 3 phút yêu cầu các nhóm treo bảng
nhóm rồi nhận xét, đánh giá thi đua
giữa các nhóm
Bài 5 trang 82 SGK
GV hướng dẫn, yêu cầu HS cả lớp thực
hiện từng câu
HS lên bảng thực hiện
HS cả lớp cùng sữa sai
GV cho HS làm bài 8 trang 33 sgk
Gọi 2 hs lên bảng vẽ
GV: Qua hình vẽbài 8 Em có rút ra
nhận xét gì ?
yÔx' = yÔx ; zÔy' = z'Oây xÔx' = yÔy' = zÔz'
Bài 5 trang 82 SGK
a)
C
A
B
56 0
C'
A'
b) BC’ là tia đối của tia BC
ta có : A A 0 (hai góc kề bù)
ABC ABC hay A
A
' 56 180 ' 180 56 124
ABC ABC
c) ta có AABC và A'A BC' là hai góc đối
A BC ABC
Bài 8 trang 83 SGK
HS lên bảng vẽ hình.
Hai góc bằng nhau nhưng chưa chắc đã đối đỉnh
Trang 5HAI ĐƯỜNG THẲNG VUÔNG GÓC
I / Mục tiêu
Giãi thích được thế nào là hai đường thẳng vuông góc với nhau
Công nhận tính chất : Có duy nhất một đường thẳng b đi qua A và b a
Hiểu thế nào là đường trung trực của một đoạn thẳng
Biết vẽ đường thẳng đi qua một điểm cho trước và vuông góc với đường thẳng cho trước
Biết vẽ đường trung trực của một đoạn thẳng
Sử dụng thành thạo êke và thước thẳng
II / Phương tiện dạy học
GV: Sgk , thước thẳng , êke , bảng phụ
HS: thước, êke, giấy rời, bảng nhóm
III / Quá trình hoạt động trên lớp
1 / Oån định lớp
2 / Kiểm tra bài cũ (7 phút)
- Thế nào là hai góc đối đỉnh?
- Sữa bài tập : Bài 9 trang 83 SGK
Dùng êke vẽ góc vuông xAy Vẽ tia Ax' là tia đối của tia Ax , Vẽ tia Ay' là tia đối của tia Ay Ta có :xÂy = x'Ây = x'Ây' = xÂy'= 900
3 / Bài mới :
Hoạt động của GV: Hoạt động của HS:
Hoạt động 1 : Tiếp cận khái niệm hai đường thẳng vuông góc (11phút)
HS lấy giấy gấp theo yêu cầu của phần ?1 ,
sau khi gấp hình ảnh của nếp gấp là gì ?
(nếp gấp là hình ảnh của hai đường thẳng
vuông góc )
GV yêu cầu HS thực hiện ?2
Thế nào là hai đường thẳng vuông góc ?
GV giới thiệu cách gọi hai đường thẳng
vuông góc
Gv đưa bảng phụ đề bài 11 ,12 cho Hs điền
1 / Hai đường thẳng vuông góc
Làm phần ?1
Làm phần ?2 Quan sát hai đường thẳng vuông góc
OÂ1 = 900
O2 =1800 - O1 ( 2 góc kề bù)
O3 = O1 (đối đỉnh )
O2 = O4 (đối đỉnh )
Hai đường thẳng xx' và yy' cắt nhau và trong các góc tạo thành có một góc vuông thì hai đường thẳng đó được gọi là hai đường thẳng vuông góc và được ký hiệu là
xx' yy' Làm bài tập 11 , 12 trang 86
y
y'
2 O 1
3 4
Trang 6Hoạt động 2 : vẽ hình (10 phút)
GV vẽ sẵn trên bảng phụ giúp HS dễ nhìn
Yêu cầu học sinh lên bảng vẽ hình như đã
được minh họa trong SGK (h5-h6 trang 85)
Chức năng của êke :
- Vẽ góc vuông ( Chức năng chính )
- Vẽ góc nhọn của êke (góc 300 , 600,450)
- Vẽ đường thẳng
- Vẽ đoạn thẳng biết độ dài
2 / Vẽ hai đường thẳng vuông góc Làm phần ?3 trang 84
HS thừa nhận tính chất sau :
Có một và chỉ một đường thẳng a' đi qua điểm O cho trước và vuông góc với dường thẳng a cho trước
Hoạt động 3 : Luyện tập sử dụng ngôn ngữ (4 phút)
1 / Làm quen với nhóm từ : hai đường
thẳng vuông góc , hai đường thẳng vuông
góc với nhau , đường thẳng này vuông góc
với đường thẳng kia
2 / Làm quen với các mệnh đề toán học
3 / Làm quen với các ký hiệu toán học
- Có một và chỉ một …
- Hai đường thẳng vuông góc với nhau là hai đường thẳng cắt nhau và tạo thành một góc vuông
- xx' yy'
Hoạt động 4 : Đường trung trực của một đoạn thẳng (10phút)
Quan sát hình 7 trang 89
I là trung điểm của đoạn thẳng AB
Đường thẳng xy vuông góc với đường
thẳng AB tại I ( vuông góc với đoạn thẳng
AB tại I )
Ta nói đường thẳng xy là đường trung trực
của đoạn thẳng AB
Vậy đường trung trực của một đoạn thẳng
là gì ?
Khi xy là đường trung trực của đoạn thẳng
AB ta cũng nói: Hai điểm A và B đối xứng
nhau qua đường thẳng xy
3 / Đường trung trực của một đoạn thẳng
x
y
Đường thẳng đi qua trung điểm của đoạn thẳng và vuông góc với đoạn thẳng được gọi là đường trung trực của đoạn thẳng ấy
Làm bài tập 13 , trang 86 SGK
Hoạt động 5 : Hướng dẫn về nhà: ( 3phút)
Học thuộc định nghĩa hai đường thẳng vuông góc, đường trung trực của một đoạn thẳng
Biết vẽ hai đường thẳng vuông góc , đường trung trực của một đoạn thẳng
Bài tập về nhà: Làm bài tập 16, 18 ,19 và 20 trang 87 SGK
Chuẩn bị bài mới: Luyện tập
V Rút kinh nghiệm:
Trang 7LUYỆN TẬP
VI Mục tiêu:
Giải thích được thế nào là hai đường thẳng vuông góc với nhau
Biết vẽ đường thẳng đi qua một điểm cho trứơc và vuông góc với một đường thẳng cho trước
Biết vẽ đường trung trực của một đoạn thẳng
Sử dụng thành thạo êke, thước thẳng
Bước đầu tập suy luận
VII Phương tiện dạy học :
GV: Sgk , thước thẳng , êke , bảng phụ
HS: thước, êke, giấy rời, bảng nhóm
VIII Quá trình hoạt động trên lớp :
1/ Oån định lớp:
2/ Kiểm tra bài củ: (8 phút)
- thế nào là hai đường thẳng vuông góc?
- Cho đường thẳng xx’ và O thuộc xx’ hãy vẽ đường thẳng yy’ đi qua O và vuông góc xx’
3/ Bài mới: Luyện tập (30 phút)
Hoạt động của GV: Hoạt động của HS:
GV đưa bảng phụ có vẽ lại hình bài 17
trang 87 SGK
Gọi lần lượt 3 học sinh lên bảng kiểm
tra xem hai đường thẳng a và a’ có
vuông góc với nhau không
GV cho HS làm bài 18 trang 87 SGK
GV gọi 1 HS lên bảng
Bài 17 trang 83 SGK
HS lần lượt lên bảng kiểm tra
HS cả lớp quan sát và nhận xét
Bài 18 trang 83 SGK
1 HS đứng tại chổ đọc chậm đề bài
HS trên bảng và học sinh cả lớp vẽ hình theo các bước :
- Dùng thước đo góc vẽ A 0
45
xOy
- Lấy điểm A bất kì nằm trong góc AxOy
- Dùng êke vẽ đường thẳng d1 qua A vuông góc với Ox
- Dùng êke vẽ đường thẳng d2 qua A vuông góc với Oy
O
C
A
B
y
x
d1
d2
45 0
Trang 8Hoạt động3: Củng cố: (5 phút)
GV gọi HS nêu: * định nghĩa hai đường thẳng vuông góc với nhau
* nêu tính chất đường thẳng đi qua một điểm và vuuông góc với đường thẳng cho trước
Hoạt động 4: Hướng dẫn về nhà: (2 phút)
Xem lại các bài tập đã chữa
Bài tập về nhà: bài 10, 11, 12, 13, trang 75 SBT
Đọc trước bài: Các góc tạo bởi một đường thẳng cắt hai đường thẳng
IX Rút kinh nghiệm:
GV cho HS làm bài 19 trang 78 SGK
Gv cho HS đọc đề bài 20 trang 87 SGK
- em hãy cho biết vị trí của ba điểm A,
B, C có thể xảy ra?
GV yêu cầu HS cả lớp nhận xét
Bài 19 trang 83 SGK
HS hoạt động theo nhóm để có thể phát hiện ra các cách vẽ khác nhau
O
C
B
A
60 0
d1
d2
- vẽ d1 tuỳ ý
- Vẽ d2 cắt d1 tại O và tạo với d1 một góc 600
- Lấy A tuỳ ý trong góc A
1 2
d Od
- Vẽ AB d 1 tại B ( B d 1)
- Vẽ BC d 2; C d 2
Bài 20 trang 83 SGK
HS lên bảng vẽ hình và nêu cách vẽ
* TH1: ba điểm A, B, C thẳng hàng:
* TH1: ba điểm A, B, C không thẳng hàng:
A
B
C
Trang 9CÁC GÓC TẠO BỞI MỘT ĐƯỜNG THẲNG CẮT HAI
ĐƯỜNG THẲNG
I / Mục tiêu
Hiểu được tính chất sau :
Cho hai đường thẳng và một cát tuyến Nếu có một cặp góc so le trong bằng nhau thì :
Hai góc so le trong còn lại bằng nhau
Hai góc đồng vị bằng nhau
Hai góc trong cùng phía bù nhau
Nhận biết cặp góc so le trong , cặp góc đồng vị , cặp góc trong cùng phía
Bước đầu tập suy luận
II / Phương tiện dạy học :
Sgk , thước thẳng , êke , bảng phụ , phấn màu
III / Quá trình hoạt động trên lớp
1 / Oån định lớp
2 / Kiểm tra bài cũ : (5phút)
Học sinh trả lời các câu hỏi sau :
a) Định nghĩa hai đường thẳng vuông góc xx' và yy' Vẽ hình minh họa
b) Định nghĩa đường trung trực của một đoạn thẳng Vẽ hình minh họa
3 / Bài mới
Hoạt động của GV: Hoạt động của HS:
Hoạt động 1 : Nhận biết cặp góc so le trong , đồng vị: (18 phút)
Vẽ hai đường thẳng a , b bị cắt bởi
đường thẳng c tại A và B tạo thành 8
góc Đường thẳng c gọi là cát tuyến
Sắp xếp các góc thành từng cặp mỗi
cặp gồm một góc đỉnh A và một góc
đỉnh B
Gv giới thiệu các cặp góc so le trong,
cặp góc đồng vị
GV giải thích rõ các thuật ngữ “góc so
le trong”, “góc đồng vị”
Các cặp góc trong cùng phía là :
A và ; và
4
3
1
2
B Yêu cầu HS cả lớp thực hiện ? SGK
GV treo bảng phụ có bài tập 21 tr 89
1 / Góc so le trong , góc đồng vị
Cặp góc so le trong là : A và ; và
1
3
4
2
B
Các cặp góc đồng vị là A và ; và
1
1
2
2
B
; A và ; và
3
3
4
4
B
Làm phần ?1 Làm bài tập 21 trang 89
c
2
3 a
1 4
2
4 1 A
B
Trang 10Hoạt động 2 : Phát hiện quan hệ giữa góc tạo bởi hai đường thẳng và một cát tuyến
(7phút)
Vẽ hai đường thẳng cắt một đường
thẳng sao cho có một cặp góc so le
trong bằng nhau ( A4 = B2 )
Đo các góc còn lại ,sắp xếp các góc
bằng nhau thành từng cặp
Trong các cặp góc bằng nhau đó thì
cặp góc nào là so le trong , cặp góc
nào đồng vị
Phát biểu dự đoán
Hoạt đông 3 : Tập suy luận (13 phút)
Cho biết góc A4 = B2 = 450
a / A1 = 1800 - A4 ( 2 góc kề bù )
= 1350
B3 = 1800 - B2 ( 2 góc kề bù )
= 1350
Vậy A1 = B3 =1350
b / B2 = 450 ( cho trước )
A2 = A4 = 450 ( đối đỉnh )
Vậy A2 = B2 = 450
2 / Tính chất Làm phần ? 2
Nếu đường thẳng c cắt hai đường thẳng a , b trong các góc tạo thành có một cặp góc so le trong bằng nhau thì :
a / Hai góc so le trong còn lại bằng nhau
b / Hai góc đồng vị ( trong mỗi cặp bằng nhau )
Làm bài tập 22 a, b trang 89
4 / Hướng dẫn học sinh học ở nhà : (2 phút)
Về nhà làm bài 22 c trang 89 , 23 trang 89
Học sách kết hợp vở ghi , tập vẽ hình , phân biệt các loại góc đã học trong bài
Xem trước bài " Hai đường thẳng song song "
A
1 4
2
3 B
A 3
1
2 4
1
2 3
Trang 11Tuần : 3 TCT: 6
Ngày soạn:
Ngày dạy:
HAI ĐƯỜNG THẲNG SONG SONG
A Mục tiêu
Oân lại thế nào là hai đường thẳng song song (đã học ở lớp 6)
Công nhận dấu hiệu nhận biết hai đường thẳng song song : " Nếu một đường thẳng cắt hai đường thẳng a và b sao cho có một cặp góc so le trong bằng nhau thì a // b"
- Biết vẽ một đường thẳng đi qua một điểm nằm ngoài một đường thẳng cho trước và song song với đường thẳng ấy
- Biết sữ dụng êke và thước thẳng hoặc chỉ dùng êke để vẽ hai đường thẳng song song
B / Phương tiện dạy học
GV : SGK + thước kẻ + êke + bảng phụ
HS : SGK + thước kẻ + êke + bảng nhóm + bút viết bảng
C / Quá trình hoạt động trên lớp
1 / Oån định lớp
2 / Kiểm tra bài cũ
Hoạt động của GV: Hoạt động của HS:
Hoạt động 1 :Kiểm tra (7 phút )
GV : Kiểm tra HS1:
1 Nêu tính chất các góc tạo bởi một
đường thẳng cắt hai dường thẳng
2 Cho hình vẽ
Điền tiếp vào hình số đo các góc còn
lại
HS1 nêu tính chất như SGK trang 89
2 / Vận dụng
HS nhắc lại kiến thức lớp 6 như SGK trang 90.
A
1
3
)
1
2
4 3
B
650
650
1150
650
650
A 1
3
4 ( 2
)
1150
1
21150
4
3 B
Trang 12Hoạt động 2 : Dấu hiệu nhận biết hai đường thẳng song song (16 phút)
Cho học sinh làm ?1 SGK trang 90 2 / Dấu hiệu nhận biết hai đường thẳng song
song
Làm phần ?1 trang 90
HS ước lượng bằng mắt và trả lời :
Đường thẳng a song song với đường thẳng b
HS nhận xét về các góc ở các hình có
đường thẳng song song
GV nêu trường hợp tổng quát dẫn đến
việc thừa nhận dấu hiệu nhận biết hai
đường thẳng song song
GV treo bảng phụ hình 29
Đường thẳng m song song với đường thẳng n
Đường thẳng d không song song với đường thẳng e
Các cặp đường thẳng song song , trong các góc tạo thành có
- Cặp góc so le trong bằng nhau
- Cặp góc đồng vị bằng nhau
Nếu đường thẳng c cắt hai đường thẳng a và b , trong các góc tạo thành có một cặp góc so le trong bằng nhau ( hoặc một cặp góc đồng vị bằng nhau ) thì a và b song song nhau
a song song b kí hiệu : a b
HS nhắc lại dấu hiệu nhận biết hai đường thẳng song song (SGK)
Làm bài tập trang 29
Hoạt động 3 : Vẽ hai đường thẳng song song: (13 phút)
GV vẽ sẵn trên giấy lớn treo trên bảng
giúp HS dể nhìn
Yêu cầu học sinh lên bảng vẽ hình như
đã được minh họa trong SGK
( Dùng góc nhọn 600 của êke để vẽ hai
góc so le trong bằng nhau , hoặc hai góc
đồng vị bằng nhau )
Vẽ hai đường thẳng song song
Làm phần ? 2 trang 90
HS dùng êke và thước thẳng , hoặc chỉ dùng êke
Học sinh dùng góc nhọn của êke ( 300 , 450 , hoặc 600 )
Vẽ cặp góc so le trong bằng nhau hoặc cặp góc đồng vị bằng nhau
Làm bài tập 25 trang 91
Hoạt động 4 : Củng cố: (7 phút)
GV gọi HS nhắc lại kiến thức cơ bản của bài học.
GV cho HS cả lớp làm bài 24 trang 91 SGK (đề bài đưa lên bảng phụ)
3 / Hướng dẫn học sinh học ở nhà (2 phút)
Học thuộc dấu hiệu nhận biết hai đường thẳng song song
Về nhà làm bài 25, 26 trang 92 SGK
Xem trước bài " Tiên đề Ơclit "
D Rút kinh nghiệm:
450
450
a
b c
d
e
900
b
600
600 m
n
)