- Biết sử dụng kiến thức đã học giải thích một số hiện tượng có liên quan đến rễ cây.. II - Phương tiện dạy học.[r]
Trang 1Ngày soạn:
Ngày giảng:
Mở đầu sinh học Tiết 1: Đặc điểm của cơ thể sống
I- Mục tiêu bài học
* Nêu được đặc điểm của cơ thể sống
- Phân biệt vật sống và vật không sống
* Rèn kĩ năng tìm hiểu đời sống hoạt đọng của sinh vật
* Giáo dục lòng yêu thiên nhiên , yêu thích khoa học
II- Phương tiện dạy học
Tranh vẽ thể hiện một vài nhóm sinh vật, H2.1 SGK
III- Tiến trình bài học
1- Tổ chức:
6a 6b 2- Kiểm tra:
3- Bài mới:
* MB : ( SGK )
** Hoạt động 1: Nhận dạng vật sống và vật không sống
*MT: Biết nhận dạng vật sống và vật không sống
- GV yêu cầu HS kể tên một số cây, con,
đồ vật ở xung quanh
+ Con gà, cây đậu , cây cải cần điều kiện
gì để sống?
+ Hòn đá có cần những điều kiện đó
không?
+ Sau một thời gian chăm sóc em thấy ác
cây, con đó có hiện tượng gì?
- GV yêu cầu HS tìm thêm ví dụ về vật
sống và vật không sống
=> Thế nào là vật sống ? Vật không
sống?
- HS thực hiện lệnh: Cây cải, cây đậu, con gà, hòn đá
- HS thảo luận nhóm > Đại diện nhóm trả lời câu hỏi
+ Lớn lên, sinh sản
* KL: - Vật sống: có sự TĐC, lớn lên, sinh sản
- Vật không sống: không có sự TĐC, không lớn lên, không sinh sản
** Hoạt động 2: Tìm hiểu đặc điểm của cơ thể sống.
* MT: Thấy được đặc điểm của cơ thể ssống là TĐC để lớn lên
- GV cho HS quan sát bảng SGK ( 6 ) ->
GV giải thích tiêu đề cột 6, 7
- GV y/c HS hoạt động độc lập > GV
kẻ bảng lên bảng
- GV y/c một vài HS lên hoàn thành trên
bảng
? Qua bảng so sánh hãy cho biết đặc
điểm của cơ thể sống ?
- GV y/c HS đọc kết luận SGK
- HS quan sát hoàn thành bảng SGK (
6 )
- Đại diện HS trình bày, lớp nhận xét ,
bổ sung
* KL: Đặc diỉem của cơ thể sống:
- Trao đổi chất với môi trường
- Lớn lên và sinh sản.
4 - Củng cố- Đánh giá
Trang 2- HS làm bài tập 2 SGK
5 - Hướng dẫn về nhà.
- Học bài, trả lời câu hỏi SGK
- Chuẩn bị một số tranh ảnh về sinh vật trong tự nhiên
Ngày soạn:mmm
Ngày giảng:
Tiết 2 : Nhiệm vụ của sinh học
I mục tiêu bài học
* Nêu được một số ví dụ để thấy sự đa dạng của sv cùng với mặt lợi , hại của chúng
- Biết được 4 nhóm sinh vật chính: ĐV- TV - VK - Nấm
- Hiểu được nhiệm vụ của sinh học và TV học
* Rèn kĩ năng quan sát, so sánh
* Giáo dục lòng yêu thiên nhiên, môn học
II Phương tiện dạy học
- Tranh về quang cảnh tự nhiên có một số ĐV, TV khác nhau
- Tranh vẽ đại diện 4 nhóm sinh vật chính
III- Tiến trình bài học
1- Tổ chức
6a 6b 2- Kiểm tra bài cũ:
- HS 1: Vật sống và vật không sống có điểm gì khác nhau?
- HS 2 : Làm bài tập 2 SGK
3- Bài mới
* MB: ( SGK )
** Hoạt động 1: Tìm hiểu sinh vật trong tự nhiên
* MT: Biết được giới sinh vật đa dạng, sống ở nhiều nơi , có liên quan đến đời sống con người
- GV y/c HS hoàn thành bảng SGK
trang 7
- Qua bảng trên y/c:
? Nhận xét về nơi sống, kích thước?
? Vai trò đối với con người?
? Sự phong phú về môi trường sống,
kích thước, khả năng di chuyển của sv
nói lên điều gì?
? Hãy quan sát lại bảng thống kê, có thể
chia giới sinh vật thành mấy nhóm?
- GV y/c HS nghiên cứu thông tin SGK
và quan sát H2.1
? Thông tin đó cho em biết điều gì?
? Người ta dợa vào những đặc điểm nào
a- Sự đa dạng của thế giới sinh vật
- HS thực hiện lệnh > ghi tiếp một số con , cây khác
- HS nhận xét theo cột dọc, bổ sung có hoàn chỉnh phần nhận xét
*KL: Sv đa dạng.
b- Các nhóm sinh vật.
- HS thảo luận nhóm và xếp loại
- HS thảo luận nhóm trả kời câu hỏi
Trang 3để phân chia?
+ĐV: di chuyển
+TV: có màu xanh
+ Nấm : không có màu xanh ( lá )
+ Vi khuẩn: vô cùng nhỏ bé
* KL: Sinh vật trong tự nhiên chia làm
4 nhóm đó là: - TV- ĐV- Nấm- Vi khuẩn.
* Hoạt động 2 : Tìm hiểu nhiệm vụ của sinh học.
* MT: Biết được nhiệm vụ của sinh học nói chung , của TV nói riêng
- GV y/c HS đọc thông tin SGK trang 8
? Nhiệm vụ của sinh học là gì?
- GV gọi 2, 3 học sinh trả lời
- GV cho 1 HS đọc to nhiệm vụ của TV
học cho cả lớp nghe
- HS đọc thông tin > trả lời
- 2,3 HS trả lời , lớp nhận xét , bổ sung
*KL: - Nhiệm vụ của sinh học ( SGK )
- Nhiệm vụ của TV ( SGK)
4- Củng cố - Đánh giá.
- Thế giới sinh vật rất đa dạng thể hiện nhơ thế nào?
- Người ta đã phân chia giới sinh vật trong tự nhiên thành mấy nhóm? Kể tên?
- Cho biết nhiệm vụ của TV học?
5 - Hướng dẫn về nhà.
- Học bài, trả lời câu hỏi SGK
- Sưu tầm tranh ảnh TV ở nhiều môi trường
Ngày soạn:
Ngày giảng:
Đại cương về giới thực vật
Tiết 3 : Đặc điểm chung của thực vật
I- Mục tiêu bài học
* Biết được đặc điểm chung của TV Tìm hiểu sự đa dạng , phong phú của TV
* Rèn kĩ năng quan sát, so sánh, kĩ năng hoạt động nhóm
* Giáo dục lòng yêu tự nhiên, bảo vệ TV
II- Phương tiện dạy học.
- GV: Tranh ảnh khu rừng, vườn cây, sa mạc, hồ nước,
- HS: Sưu tầm tranh ảnh các loài TV sống trên trái đất
Ôn lại kiến thức về quang hợp ở tiểu học
III - Tiến trình bài học
1- Tổ chức.
6a 6b 2- Kiểm tra bài cũ:
- HS1: Làm bài tập 3 SGK
- HS2: Nhiệm vụ của TV học là gì?
3- Bài mới:
Trang 4* MB: TV rất đa dạng và phong phú, vậy đăcvj điểm chung của TV là gì?
** Hoạt động 1: Tìm hiểu sự đa dạng ,phong phú của TV
* MT: Thấy được sự đa dạng, phong phú của TV
- GV y/c HS quan sát tranh
-GV y/c HS thảo luận câu hỏi SGK>
- GV quan sát các nhóm, nhắc nhở hay
gợi ý các nhóm yếu
- GV gọi 1-3 HS đại diện nhóm trình
bày > nhóm khác bổ sung
=>Hãy rút ra kết luận về TV?
- GV y/c HS nghiên cứu thông tin SGK
để biết về số lượngTV trên trái đất và ở
Việt nam
- HS quan sát H3.1 -> H3.4 SGK và các tranh mang theo > chú ý nơi sống và tên TV
- HS thợc hiện lệnh SGK trang 11. > thảo luận nhóm->đưa ra ý kiến thống nhất
** Hoạt động 2: Tìm hiểu đặc điểm chung của TV
* MT: Nêu được đặc điểm chung của TV
- GV y/c HS làm bài tập SGK ( 11 )
-GV kẻ bảng này lên bảng
- GV chữa nhanh bài tập
- GV đưa ra một số hiện tượng để HS
nhận xét
+ Con gà, con mèo -> chạy, đi
+ Cây trồng trong chậu đặt ở cửa sổ một
thời gian ngọn cong về phía có ánh sáng
=> ? Rút ra đặc điểm chung của TV?
- HS thảo luận nhóm -> Hoàn thành nội dung bảng
- HS lên bảng hoàn thành bài tập
- Từ nội dung trên bảng-> Rút ra đặc
điểm chung của TV
+ TV có khả năng tạo chất dinh dưỡng
+ TV không có khả năng di chuyển
4- Củng cố - Đánh giá.
- TV sống ở những nơi nào trên trái đất?
- Đặc điểm chung của TV là gì?
5- Hướng dẫn về nhà.
- Chuẩn bị tranh cây hoa hồng, hoa cải
- Mỗi nhóm chuẩn bị: cây dương xỉ, cây cỏ
ơ
Ngày soạn:
Ngày giảng:
Tiết 4: Có phải tất cả thực vật đều có hoa
ơ
I Mục tiêu bài học
* HS biết quan sát, so sánh để phân biệt được cây có hoa và cây không có hoa dựa vào đặc điểm cơ quan sinh sản ( hoa, quả )
- Phân biệt cây một năm , cây lâu năm
* Rèn kĩ năng quan sát, so sánh
* Giáo dục ý thức bảo vệ , chăm sóc TV
Trang 5II Phương tiện dạy học
- GV: Tranh phóng to H4.1, H4.2, Mẫu cây cà chua, cây đậu có cả hoa, quả
- HS: Sưu tầm cây dương xỉ, cây rau bợ
III- Tiến trình bài học
1 - Tổ chức.
6a 6b 2- Kiểm tra bài cũ:
- HS 1: Làm bài tập trang 12 SGK
- HS 2: Đặc điểm chung của TV là gì?
3 - Bài mới:
* MB: TV có một số đặc diểm chung, nhưng nếu quan sát kĩ các em sẽ thấy sự khác nhau giữa chúng
** Hoạt động 1: Phân biệt thực vật có hoa và thực vật không có hoa.
- GV y/ c HS quan sát H4.1 SGK -> Tìm
hiểu các cơ quan của cây cải
? Cây cải có những loại cơ quan nào?
Chớc năng từng loại cơ quan đó?
- GV đưa ra câu hỏi:
? Rễ, thân ,lá là
? Hoa , quả, hạt là
? Chức năng của cơ quan sinh sản là
? Chức năng của cơ quan sinh dưỡng
là
? Phân biệt TV có hoa và TV không có
hoa?
- GV kẻ bảng 2 lên bảng, theo dõi hoạt
động của các nhóm
- GV y/c HS chữa bảng 2
? Dựa vào đặc điểm có hoa ở TV thì có
thể chia TV thành mấy nhóm?
- GV y/c HS nghiên cứu thông tin SGK
? Cho biết thế nào là TV có hoa, TV
không có hoa?
+ CQ sinh dưỡng: -> nuôi dưỡng
+ CQ sinh sản: -> duy trì và phát triển nòi giống
CQ sinh dưỡng .CQ sinh sản
Nuôi dưỡng Duy trì và phát triển nòi giống
+ TV có 2 nhóm: TV có hoa và TV không có hoa.
+ TV có hoa : đến một thời gian nhất
định trong đời sống chúng sẽ ra hoa + TV không có hoa : cả đời chúng không bao giờ ra hoa
** Hoạt động 2: Tìm hiểu cây một năm và cây lâu năm.
- GV viết lên bảng một số cây như:
+ Cây lúa, ngô, mướp -> gọi là cây 1
năm
+ Cây hồng xiêm, mít, vải -> gọi là cây
lâu năm
? Tại sao người ta lại nói như vậy?
? Em hãy phân biệt cây một năm và cây l
- GV y/c HS nêu thêm một số cây một
năm và cây lâu năm
+ Cây một năm ra hoa kết quả 1 lần trong vòng đời.
+ Cây lâu năm ra hoa kết quả nhiều lần trong vòng đời.
Trang 64 - Củng cố- Đánh giá.
- Dựa vào đặc điểm nào để nhận biết cây có hoa và cây không có hoa?
- Kể tên một vài cây 1 năm và cây lâu năm?
5- Hướng dẫn về nhà.
- Làm bài tập , trả lời câu hỏi SGK
- Đọc mục "Em có biết"
- Chuẩn bị một số rêu tường
Ngày soạn:
Ngày giảng:
Chương 1: tế bào thực vật
và cách sử dụng
ơ
I - Mục tiêu bài học
* Nhận biết được các bộ phận của kính lúp, kính hiển vi
- Biết cách sử dụng kính lúp, các bước sử dụng kính hiển vi
* Rèn kĩ năng thực hành
* Có ý thức giữ gìn và bảo vệ kính lúp , kính hiển vi
II - Phương tiện dạy học.
- GV: kính lúp cầm tay, kính hiển vi, một vài bông hoa, rễ nhỏ
- HS: 1 đám rêu, rễ hành
III- Tiến trình bài học
1- Tổ chức:
2- Kiểm tra bài cũ:
HS1: Kể tên 5 cây trồng làm lương thực, theo em những cây lương thực là cây một năm hay là cây lâu năm?
3- Bài mới
* Mở bài: Trong thực tế có những vật, những tế bào mà mắt thường không nhìn thấy
được, phải nhờ đến độ phóng đại của kính lúp, kính hiển vi
Trang 7** Hoạt động 1: Tìm hiểu kính lúp và cách sử dụng
* MT: Biết sử dụng kính lúp cầm tay
- GV cho HS quan sát kính lúp, y/c HS
nghiên cứu TT SGK
? Cho biết kính lúp có cấu tạo ntn?
- GV y/c HS n.cứu TT, quan sát H5.2
? Cáhc sử dụng kính lúp?
- GV y/c HS tập quan sát mẫu bằng kính
kúp
- GV quan sát kiểm tra tư thế đặt kính lúp
của HS
- GV y/c HS vẽ hình lá rêu đã quan sát
được
- GV kiểm tra hình vẽ của HS
Mô tả cấu tạo kính lúp
+ gồm 1 cán cầm bằng nhựa ( hoặc kim loại ) gắn với tấm kính trong và dày lồi
2 mặt có khung
** Hoạt động 2: Tìm hiểu kính hiển vi và cách sử dụng
- GV y/c HS quan sát H5.3 , quan sát kính
hiển vi
? Kính hiển vi gồm những bộ phận nào?
- GV y/c HS lên xác định trên kính hiển
vi
? Bộ phận nào của kính hiển vi là quan
trọng nhất?
(Vật kính :đó là thấu kính để phóng to
các vật )
- GV làm thao tác cách sử dụng kính để
cả lớp theo dõi
- GV gọi 1,2 HS lên thực hiện
+ Kính hiển vi gồm :
- Thân kính
- Bàn kính
- Chân kính
- Vật kính :đó là thấu kính để phóng to các vật
- HS n.cứu TT nắm được các bước sử dụng
- HS thao tác lại các bước sử dụngkính hiển vi
4- Củng cố - Đánh giá
- Trình bày cấu tạo kính lúp và kính hiển vi?
- Cách sử dụng kính lúp và kính hiển vi?
5- Hướng dẫn về nhà
- Học bài, đọc mục "Em có biết"
- Chuẩn bị mỗi nhóm một củ hành tây, một quả cà chua
Ngày soạn:
Ngày giảng:
I - Mục tiêu bài học
* HS phải tự làm được một tiêu bản TBTV (TB vảy hành hoặc TB thịt quả cà
chua )
Trang 8* Có kĩ năng sử dụng kính hiển vi Tập vẽ hình đã quan sát được trên kính
hiển vi
* Bảo vệ giữ gìn dụng cụ, trung thực chỉ vẽ hình quan sát được
II - Phương tiện dạy học
- GV: Chuẩn bị biểu bì vảy hành, thịt quả cà chua
Tranh phóng to: củ hành, TB vảy hành TB thịt quả cà chua, Kính H.vi
- HS: Học lại cách sử dụng kính hiển vi
III - Tiến trình bài học
1 - Tổ chức: 6a 6b
2 - Kiểm tra: Sự chuẩn bị của HS
3 - Bài mới
** Hoạt động 1: Yêu cầu bài thực hành.
- GV kiểm tra phần chuẩn bị của HS theo nhóm phân công và các bước sử dụng kính hiển vi
- GV y/c : + Làm được TB vảy hành hoặc thịt quả cà chua
+ Vẽ lại hình khi quan sát
+ Các nhóm không nói to , không đi lại lộn xộn
- GV phát dụng cụ
- GV phân công nhóm làm TB vảy hành, nhóm làm TB thịt quả cà chua
** Hoạt động 2 :Quan sát TB dưới kính hiển vi.
- GV y/c các nhóm đọc cách tiến hành lấy
mẫu và quan sát mẫu dưới kính hiển vi
- GV làm mẫu tiêu bản đó để HS quan
sát
- GV đến các nhóm quan sát , giúp đỡ,
nhắc nhở , giải đáp thắc mắc của HS
- HS quan sát H6.1 -> đọc và nhắc lại các thao tác
- Trong nhóm chọn 1 người sử dụng kính, còn lại chuẩn bị tiêu bản như hướng dẫn
- HS tiến hành làm: Chú ý ở TB vảy hành phải lấy một lớp thật mỏng, trải phẳng, không bị gập
** Hoạt động 3: Vẽ hình đã quan sát được dưới kính.
- GV treo tranh phóng to giới thiệu:
+ Củ hành và TB biểu bì vảy hành
+ Quả cà chua và TB thịt quả cà chua
- GV hướng dẫn cách vừa quan sát vừa vẽ
hình
- GV có thể đổi tiêu bản để các nhóm
quan sát
- HS quan sát tranh, đối chiếu hình vẽ của nhòm mình, phân biệt vách ngăn TB
- HS vẽ hình vào vở
4 - Nhận xét - Đánh giá
- Nhận xét trong nhóm về thao tác làm tiêu bản, sử dụng kính
- GV đánh giá giờ thực hành
- GV cho điểm nhóm làm tốt
5 - Hướng dẫn về nhà.
- Trả lời câu hỏi SGK
- Sưu tầm tranh ảnh về hình dạng TB
Trang 9Ngày soạn:
Ngày giảng:
Tiết 7 : Cấu tạo tế bào thực vật
I Mục tiêu bài học
* Xác định được: - Các cơ quan của TV đều được cấu tạo từ TB
- Những thành phần cấu tạo chủ yếu của TB
- Khái niệm về mô
* Rèn kĩ năng quan sát hình vẽ, nhận biết kích thước
* Giáo dục thái độ yêu thích bộ môn
II Phương tiện dạy học
- GV: Tranh phóng to: H7.1 -> H7.5 SGK
- HS: Sưu tầm tranh ảnh về TBTV
III - Tiến trình bài học
1 - Tổ chức: 6a 6b
2 - Kiểm tra: Sự chuẩn bị của HS
3 - Bài mới
*MB: ( SGK )
** Hoạt động 1: Tìm hiểu hình dạng và kích thước tế bào
* MT: Biết được cơ thể TV đều được cấu tạo từ TB, TB có nhiều hình dạng
- GV y/c HS quan sát H7.1, H7.2, H7.3 ->
Thực hiện lệnh SGK
? Tìm điểm giống nhau cơ bản trong cấu
tạo rễ, thân, lá?
? Nhận xét về hình dạng của TB?
- GV y/c HS quan sát H7.1
? Trong cùng một cơ quan TB có giống
nhau không?
- GV y/c HS nghiên cứu SGK, quan sát
bảng
? Nhận xét về kích thước TB?
+ Đều cấu tạo bằng TB + Có nhiều hình dạng
+ TB có nhiều hình dạng khác nhau
+ TB có kích thước khác nhau: có những TB mắt thường nhìn thấy được,
có những TB mắt thường không nhìn thấy được
** Hoạt động 2: Tìm hiểu cấu tạo tế bào
- GV y/c HS quan sát H7.4, n cứu thông
tin SGK
- GV treo tranh câm H7.4 -> Gọi HS lên
chỉ các bộ phận TB trên tranh
- GV y/c HS n.cứu thông tin
?Chức năng các bộ phận của TB?
=> Rút ra kết luận
+ Vách TB: Làm cho TB có hình dạng nhất định.
+ Màng sinh chất: Bao bọc ngoài chất TB.
+ Chất TB: Diễn ra mọi hoạt động sống của TB
+ Lục lạp: Quang hợp + Nhân: Điều khiển mọi hoạt động của TB.
+ Không bào: Chứa dịch TB.
Trang 10** Hoạt động 3: Tìm hiểu mô
- GV treo tranh các loại mô -> y/c HS
quan sát
? Nhận xét cấu tạo hình dạng của TB
tronh cùng một mô?
? Của các loại mô khác nhau?
=> ? Mô là gì?
+ Giống nhau + Khác nhau
+ Mô gồm một nhóm TB giống nhau cùng thực hiện một chức năng.
4 - Củng cố - Đánh giá.
- Giải ô chữ
- HS trả lời câu hỏi 1,2,3 SGK
5 - Hướng dẫn về nhà.
- Học bài , trả lời câu hỏi SGK
- Đọc mục em có biết
- Ôn lại khái niệm TĐC ở cây xanh
Ngày soạn:
Ngày giảng:
Tiết 8: Sự lớn lên và phân chia của
tế bào
I - Mục tiêu bài học
* HS trả lời được câu hỏi: TB lớn lên như thế nào? TB phân chia như thế nào?
- Hiểu được ý nghĩa của việc lớn lên và phân chia ở TBTV chỉ có những TB mô phân sinh mới có khả naưng phân chia
* Rèn kĩ năng quan sát hình, tìm tòi kiến thức
* Có thái độ yêu thích bộ môn
II - Phương tiện dạy học
- GV: Tranh phóng to H8.1, H8.2
- HS: Ôn lại kiến tức TĐC ở cây xanh
III - Tiến trình bài học
1 Tổ chức: 6a 6b
2- Kiểm tra bài cũ:
- HS 1: TBTV gồm những thành phần chủ yếu nào? Nêu chức năng từng phần?
- HS2: Mô là gì? Kể tên một số mô TV?
3 - Bài mới:
* MB: ( SGK )
** Hoạt động 1: Tìm hiểu sự lớn lên của TB
- GV y/c HS quan sát H8.1, n cứu thông
tin SGK
? TB lớn lên như thế nào?
?Nhờ đâu TB lớn lên được?
- GV gợi ý:
+ Vách TB lớn lên + Chất TB nhiều lân + Không bào to ra