Thiết kế bài dạy học Đại số 7

GV: Một thế giới kì diệu mà nhà trường đã më ra cho chóng ta lµ bao ®iÒu míi mÎ réng lín vÒ tri thøc v¨n ho¸, tri thøc cuéc sống, dạy dỗ bồi đắp cho chúng ta những tư tưởng, Tình cảm đẹp[r]

Tuần 1

Tiết 1

Ngày soạn : 20/8/2009

Ngày dạy :

Bài 1

Văn bản : CổNG TRƯờNG Mở RA

_ Theo Lý Lan _

A - Mục tiêu cần đạt :

- Cảm nhận và hiểu được những tình cảm thiêng liêng , đẹp đẽ của cha mẹ đối với con cái

- Thấy được ý nghĩa lớn lao của nhà trường đối với cuộc đời mỗi con người

B - Chuẩn bị:

 Giáo viên:

- Đồ dùng : Tranh ảnh về ngày khai trường

- Những điều cần lưu ý :

Bài văn không có cốt truyện, chủ yếu là tâm trạng hồi hộp, phấp phỏng đón chờ ngày khai trường Người mẹ không ngủ, phần vì lo chuẩn bị cho con, nhưng phần vì cả tuổi thơ của mẹ sống dậy

 Học sinh: - SGK, soạn bài trước ở nhà

C- Tiến trình tổ chức các hoạt động Dạy - Học :

I - ổn định tổ chức :

Lớp 7 - Sĩ số : - Vắng :

II - Kiểm tra :

? ở lớp 6 các em đã được học những văn bản nhật dụng nào?

(Động Phong Nha, Cầu Long Biên- Chứng nhân lịch sử )

III - Bài mới :

 Giới thiệu bài:

Ngày khai trường hàng năm đã trở thành ngày hội của toàn dân Bởi ngày đó bắt

đầu một năm học mới với bao mơ ước, bao điều mong đợi trước mắt các em Không khí ngày khai trường thật náo nức với tuổi thơ của chúng ta Còn các bậc làm cha làm mẹ thì sao ? Họ có những tâm trạng gì trong ngày ấy ? Bài Cổng trường mở ra mà chúng ta học hôm nay sẽ giúp chúng ta hiểu được điều đó.

- Em hãy nêu xuất xứ của văn bản Cổng

trường mở ra ?

GV : Hướng dẫn đọc : Giọng nhỏ nhẹ,

thiết tha, chậm rãi

GV đọc văn bản - HS đọc- GV nhận xét

- Trong 10 chú thích, có từ nào là từ HV

?Từ đó được giải nghĩa như thế nào ? ( can

đảm: có tinh thần mạnh mẽ, không sợ gian

khổ, nguy hiểm, khó khăn )

GV: Hướng dẫn tóm tắt văn bản : Em hãy

tóm tắt nội dung của văn bản Cổng trường

I Tác giả, tác phẩm :

- Là văn bản nhật dụng viết về nhà trường

- Đây là bài kí của tg Lý Lan trích từ báo

“Yêu trẻ số 166 Thành phố Hồ Chí Minh 1.9.2000

II - Đọc - Tóm tắt - chú thích :

* Đọc

* Chú thích

mở ra bằng 1 vài câu ngắn gọn ? (văn bản

viết về cái gì ? việc gì ? )

- Truyện có những nhân vật nào ? Ai là

nhân vật chính ? ( người mẹ và đứa con-

người mẹ là nhân vật chính ) –Vì sao ?

- Em có thể chia văn bản này thành mấy

phần ? Mỗi phàn từ đâu đến đâu ? ý của

từng phần ?

- Văn bản Cổng trường mở ra được biểu

đạt bằng những phương thức nào?

- Phương thức nào là chính ? – Sự kết hợp

này có tác dụng gì ?

- HS đọc đoạn 1 Đoạn văn em vừa đọc

diễn tả điều gì ?

- Theo dõi phần đầu văn bản, em thấy

người mẹ nghĩ đến con trong thời điểm

nào ?

- Đêm trước ngày khai trường tâm trạng

của người mẹ và đứa con có gì khác nhau ?

Điều đó được biểu hiện bằng những chi

tiết nào trong bài ? (Con thanh thản, nhẹ

nhàng, vô tư : Đêm nay con cũng có niềm

vui háo hức Giấc ngủ đến với con dễ dàng

như uống 1 li sữa, ăn 1 cái kẹo.- Mẹ thao

thức, hồi hộp, suy nghĩ triền miên : )

- Em có nhận xét gì về tâm trạng của 2 mẹ

con ?

(Đây là tâm trạng khác thường không

giống nhau)

- Để diễn tả được tâm trạng của 2 mẹ con,

tác giả đã sử dụng phương thức biểu đạt

nào ?

- Theo em vì sao người mẹ lại trằn trọc

không ngủ được ? ( Vừa trăn trở suy nghĩ

về con , vừa bâng khuâng nhớ về ngày khai

trường năm xưa của mình

- Chi tiết nào chứng tỏ ngày khai trường

năm xưa đã để lại ấn tượng sâu đậm trong

tâm hồn người mẹ ? ( Dấu ấn sâu đậm : Cứ

nhắm mắt lại là dường như vang bên tai

tiếng đọc bài trầm bổng : ‘‘Hằng năm cứ

vào cuối thu Mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi

- Tóm tắt : Bài văn viết về tâm trạng của người mẹ trong đêm không ngủ trước ngày khai trường lần đầu tiên của con

III - Tìm hiểu văn bản 1- Cấu trúc:

- Bố cục: 2 phần + Từ đầu -> bước vào : Nỗi lòng của mẹ +Còn lại : Cảm nghĩ của mẹ về Giáo dục

- Phương thức biểu đạt:

- Kết hợp hài hoà giữa tự sự, miêu tả và biểu cảm làm nổi bật vẻ đẹp trong sáng,

đôn hậu trong tâm hồn người mẹ

2 - Phân tích :

1/ Nỗi lòng của mẹ:

- Đêm trước ngày con vào lớp 1

* Tâm trạng của mẹ :

- Mẹ không ngủ được

- Hôm nay mẹ không tập trung được vào việc gì cả

- Mẹ lên giường trằn trọc

- Mẹ tin đứa con của mẹ lớn rồi

->Tự sự kết hợp với miêu tả để biểu cảm - làm nổi rõ tâm trạng thao thức, hồi hộp, suy nghĩ triền miên của người mẹ

dẫn đi trên con đường làng dài và hẹp ” )

- Trong đêm không ngủ, người mẹ đã làm

gì cho con ?

- Qua những việc làm đó em cảm nhận

được điều gì về người mẹ ?

GV: Người mẹ nào mà chẳng yêu con,

quên mình vì con, chỉ mong con khôn lớn

thành đạt Đó là đức hi sinh, là vẻ đẹp giản

dị mà lớn lao của tình mẫu tử trong cách

sống của người mẹ Việt Nam

- Trong đêm không ngủ người mẹ đã sống

lại những kỉ niệm quá khứ nào ?

(ngày đầu tiên bà ngoại đưa mẹ đến

trường)

- Tìm những chi tiết nói về kỉ niệm quá

khứ đó ?

- Em có nhận xét gì về cách dùng từ của

tác giả ? Tác dụng của cách dùng từ đó ?

- Những tình cảm quá khứ ấy đã nói lên

được tình cảm sâu nặng nào của lòng mẹ ?

( Nhớ thương bà ngoại và nhớ mái trường

xưa )

- Trong đêm không ngủ, người mẹ đã

chăm sóc giấc ngủ của con, nhớ tới những

kỷ niệm thân thương về bà ngoại và mái

trường xưa Tất cả những điều đó đã cho

em hình dung về một người mẹ như thế

nào ?

Thảo luận :

- Có phải người mẹ đang nói trực tiếp với

con không ? hay người mẹ đang tâm sự với

ai ? ( Đang nói với chính mình ) – Cách

viết này có tác dụng gì ?

Gv : Qua tâm trạng của người mẹ trong bài

văn chúng ta hiểu rằng người mẹ ấy nhớ

những kỷ niệm xưa, không chỉ để sống lại

tuổi thơ đẹp đẽ của mình mà còn muốn ghi

vào lòng con những kỷ niệm đẹp ấy Để

rồi bất cứ 1 ngày nào đó trong đời, khi nhớ

lại, lòng con lại rạo rực những cảm giác

bâng khuâng, xao xuyến của ngày đầu tiên

cắp sách tới trường

* Những việc làm của mẹ :

- Đắp mền, buông mùng, ém chăn cẩn thận, Lượm đồ chơi, nhìn con ngủ,xem lại những thứ đã chuẩn bị cho con

->Yêu thương con, hết lòng vì con

* Kỉ niệm quá khứ :

- Nhớ sự nôn nao, hồi hộp khi cùng bà ngoại đi tới trường và nỗi chơi vơi hốt hoảng, khi cổng trường đóng lại

-> Sử dụng một loạt từ láy gợi cảm xúc vừa phức tạp, vừa vui sướng, vừa lo sợ

=> Là người mẹ biết yêu thương người thân, biết ơn trường học, tin tưởng ở tương lai của con

-> Dùng ngôn ngữ độc thoại

Làm nổi bật tâm trạng, tình cảm và những

điều sâu thẳm khó nói bằng những lời trực tiếp

- Ngoài những cảm xúc tâm trạng ấy, trong

đêm không ngủ người mẹ còn nghĩ đến

điều gì ?

- Câu văn nào trong bài nói lên tầm quan

trọng của nhà trường đối với thế hệ trẻ ?

( ‘‘Ai cũng biết rằng mỗi sai lầm trong

giáo dục sẽ ảnh hưởng đến cả 1 thế hệ mai

sau và sai lầm 1 li có thể đưa thế hệ ấy đi

chệch cả hàng dặm sau này.” )

- Câu văn này có ý nghĩa gì ? Vì sao ?

( Không được phép sai lầm trong giáo dục

Vì giáo dục quyết định tương lai của đất

nước )

Thảo luận:

- Trong đoạn kết người mẹ đã nói với con :

‘‘Đi đi con, hãy can đảm lên, thế giới này

là của con, bước qua cánh cổng trường là 1

thế giới kì diệu sẽ mở ra.’’ Em hiểu thế

giới kì diệu đó là gì ? ( Tri thức, tình cảm,

tư tưởng, đạo lí, tình bạn, tình thầy trò )

- Câu nói này có ý nghĩa gì ?

GV: Một thế giới kì diệu mà nhà trường đã

mở ra cho chúng ta là bao điều mới mẻ

rộng lớn về tri thức văn hoá, tri thức cuộc

sống, dạy dỗ bồi đắp cho chúng ta những

tư tưởng, Tình cảm đẹp về đạo lí làm

người, về tình bạn, tình thầy trò, về tấm

lòng yêu thương con người để không

ngừng vươn lên, để phát triển thể lực,

phẩm chất toàn diện của con người, chuẩn

bị cho ngày mai lập nghiệp

- Nghệ thuật miêu tả diễn biến tâm trạng

nhân vật có gì đáng chú ý ?

- Bài văn cho em hiểu thêm gì về người mẹ

và nhà trường ? ( ghi nhớ- sgk-9 )

- Văn bản này đã cho em bài học gì ?

- Quan sát tranh ( SGK ) - Bức tranh minh

họa cảnh gì ? Em hãy miêu tả lại cảnh đó ?

- Hãy nhớ và viết thành đoạn văn về kỉ

niệm đáng nhớ nhất trong ngày khai

2 / Cảm nghĩ của mẹ:

- Bước qua cánh cổng trường là một thế giới kì diệu sẽ mở ra

=>Khẳng định vai trò to lớn của giáo dục

và tin tưởng ở sự nghiệp giáo dục của nước nhà

3 - Tổng kết:

- Miêu tả diễn biến tâm trạng nhân vật với nhiều hình thức khác nhau : miêu tả trực tiếp, miêu tả qua so sánh, miêu tả hồi ức,

sử dụng ngôn ngữ độc thoại bộc lộ chất trữ tình

* Ghi nhớ : sgk-9, học sinh đọc

- Chúng ta phải có trách nhiệm với gia

đình và nhà trường

IV- Luyện tập:

trường đầu tiên của mình ?

IV- Củng cố :

- Cho biết nội dung và nghệ thuật chính của văn bản “ Cổng trường mở ra”? Qua văn bản em rút ra bài học gì?

V- Dặn dò:

- Học thuộc bài cũ theo nội dung đã học

- Tóm tắt văn bản “Cổng trường mở ra”

- Soạn trước văn bản “ Mẹ tôi”để giờ sau học

Tuần 1

Tiết 2

Ngày soạn : 20/8/2009

Ngày dạy :

Bài 2

Văn bản : Mẹ Tôi

_ Et- môn-đô-đơ A-mi-xi _

A- Mục tiêu bài học:

- Cảm nhận được tình cảm thiêng liêng sâu nặng của cha mẹ đối với con cái Không được chà đạp lên tình cảm đó

- Giáo dục tình cảm yêu thương và kính trọng cha mẹ

B- Chuẩn bị:

 Giáo viên:

- SGK, SGV, Giáo án

- Những điều cần lưu ý : GV cần hướng dẫn học sinh tìm hiểu và phân tích văn bản,

từ đó rút ra nội dung và ý nghĩa của bài học, tự liên hệ và kiểm điểm thái độ và tình cảm của bản thân đối với bố mẹ mình

 Học sinh:

- Soạn bài trước khi đến lớp

- Học bài cũ, chủân bị bài mới

C - Tiến trình tổ chức các hoạt động Dạy - Học:

I - ổn định tổ chức:

Lớp 7 - Sĩ số: - Vắng:

II - Kiểm tra bài cũ:

- Bài học sâu sắc nhất mà em rút ra từ văn bản Cổng trường mở ra là gì ?

- Yêu cầu: Trả lời như phần ghi nhớ – SGK ( 9 )

III - Bài mới:

 Giới thiệu bài:

Trong cuộc đời mỗi chúng ta, người mẹ có một vị trí và ý nghĩa hết sức lớn lao, thiêng liêng và cao cả Nhưng không phải khi nào ta cũng ý thức hết được điều đó Chỉ

đến khi mắc những lỗi lầm, ta mới nhận ra tất cả Bài Mẹ tôi sẽ cho ta một bài học như thế.

- Em hãy giới thiệu 1 vài nét về tác giả ?

- Tác giả thường viết về đề tài gì ?

I Tác giả, tác phẩm :

1 Tác giả: ( 1846- 1908 )

- Là nhà văn ý

- Thường viết về đề tài thiếu nhi và nhà trường về những tấm lòng nhân hậu

- Em hãy nêu xuất xuất xứ của văn bản Mẹ

tôi ?

GV: Hướng dẫn đọc : Nhẹ nhàng, tha thiết,

thể hiện được những tâm tư tình cảm buồn

khổ của người cha trước lỗi lầm của con và

sự trân trọng của ông với vợ mình Khi đọc

lời khuyên: Dứt khoát, mạnh mẽ thể hiện

thái độ nghiêm khắc

GV đọc - HS đọc - Nhận xét

GV gọi hs đọc chú thích

- Trong 10 điều chú thích, từ nào là từ láy,

từ nào là từ Hán Việt ? ( Từ láy:3,4-Từ

HV: những từ còn lại )

- Ta có thể chia văn bản làm mấy phần ?

Mỗi phần từ đâu đến đâu ? ý nghĩa của từng

phần ?

- Văn bản này được biểu đạt bằng những

phương thức nào ?

Phương thức nào là chính ?

Thảo luận :

- Văn bản là 1 bức thư của người bố gửi cho

con nhưng tại sao tác giả lại lấy nhan đề

“Mẹ tôi” ? ( Nhan đề là của tác giả đặt cho

đoạn trích Tuy người mẹ không xuất hiện

trực tiếp trong câu chuyện, nhưng lại là tiêu

điểm mà các nhân vật và chi tiết đều hướng

tới để làm sáng tỏ )

- Theo dõi phần đầu văn bản , em thấy En ri

cô đã mắc lỗi gì ?

- Em có suy nghĩ gì về lỗi lầm của En ri cô?

- Tìm những chi tiết nói về thái độ của

người bố đối với En ri cô ?

- Để diễn tả được tâm trạng của người bố,

tác giả đã sử dụng phương thức biểu đạt

nào? Phương thức biểu cảm được diễn đạt

2 / Tác phẩm:

- Là văn bản nhật dụng viết về người mẹ

- In trong tập truyện : Những tấm lòng cao cả

II - Đọc - Tóm tắt - Chú thích:

* Đọc, tóm tắt :

* Chú thích :

III - Tìm hiểu văn bản 1- Cấu trúc:

- Bố cục : 2 phần + Đoạn đầu : Lí do bố viết thư

+Còn lại : Nội dung bức thư

- Phương thức diễn đạt:

- Viết thư để biểu cảm ( tự sự- miêu tả- biểu cảm )

2 - Phân tích:

a / Lỗi lầm của En ri cô :

- Vô lễ với mẹ trước mặt cô giáo

=> Đây là việc làm sai trái, xúc phạm tới mẹ

b / Thái độ của bố:

- Sự hỗn láo của con như một nhát dao

đâm vào tim bố vậy !

- Bố không nén được cơn tức giận đối với con

- Con mà xúc phạm đến mẹ con ư ?

-> Phương thức biểu cảm được diễn đạt bằng các kiểu câu cảm thán, nghi vấn làm cho lời văn trở nên linh hoạt, sinh

thông qua những kiểu câu nào? Tác dụng

của các biện pháp nghệ thuật đó?

- Những chi tiết trên đã thể hiện được thái

độ gì của người bố ?

- Em có đồng tình với người bố không ?(

hstự bộc lộ )

- Trong thư người bố đã gợi lại những việc

làm, những tình cảm của mẹ dành cho En ri

cô Em hãy tìm những chi tiết, hình ảnh nói

về người mẹ ?

- Khi nói về hình ảnh người mẹ tác giả đã

sử dụng phương thức biểu đạt nào? Phương

thức đó có tác dụng gì ?

- Qua lời kể của người cha, em cảm nhận

được điều gì về người mẹ ?

GV : Người mẹ của En ri cô cũng như bao

người mẹ khác trên thế gian này đã yêu

thương, chăm sóc nuôi dạy con cái bằng tất

cả tấm lòng, sức lực, sẵn sàng hi sinh tất cả

hạnh phúc và cuộc sống của mình cho con

cái Tình mẫu tử của con người thật thiêng

liêng, cao cả

- Tiếp sau những lời ngợi ca về người mẹ,

tác giả đã phân tích mối quan hệ ruột thịt,

gắn bó sâu nặng giữa 2 mẹ con En ri cô

(hs đọc đoạn văn 3,4-sgk-10 )

- Người bố đã khuyên En ri cô những gì ?

- Em có nhận xét gì về cách sử dụng câu

văn ở đoạn này ? Tác dụng của cách dùng

đó ?

- Qua bức thư , em thấy bố của En ri cô là

người như thế nào ?

- Tại sao người cha không nói trực tiếp với

động, dễ đi vào lòng người

=>Thể hiện thái độ buồn bã, đau đớn và tức giận

c/ Hình ảnh người mẹ:

- Mẹ đã phải thức suốt đêm , quằn quại vì nỗi lo sợ, khóc nức nở khi nghĩ rằng có thể mất con

- Người mẹ sẵn sàng bỏ một năm hạnh phúc để tránh cho con 1 giờ đau đớn, người mẹ có thể đi xin ăn để nuôi con,

có thể hi sinh tính mạng để cứu sống con

-> Phương thức tự sự kết hợp với miêu tả làm nổi bật tình cảm của người mẹ

=> Là người mẹ hết lòng yêu thương con, sẵn sàng quên mình vì con

d / Lời khuyên của bố:

- Không bao giờ được thốt ra những lời nói nặng với mẹ Con phải xin lỗi mẹ,

- Con hãy cầu xin mẹ hôn con, để cho chiếc hôn ấy xoá đi cái dấu vết vong ân bội nghĩa trên trán con

-> Sử dụng câu cầu khiến làm cho lời văn trở nên rõ ràng, dứt khoát

=> Là người bố nghiêm khắc nhưng đầy tình thương yêu sâu sắc

con mà lại viết thư ? ( tình cảm sâu sắc

thường tế nhị và kín đáo, nhiều khi không

nói trực tiếp được Viết thư tức là chỉ nói

riêng cho người mắc lỗi biết, vừa giữ được

kín đáo, vừa không làm người mắc lỗi mất

lòng tự trọng Đây chính là bài học về cách

ứng xử trong gia đình, ở trường và ngoài xã

hội )

- Thảo luận :

Theo em, điều gì đã khiến En ri cô “ xúc

động vô cùng ” khi đọc thư bố ?

Hãy tìm hiểu và lựa chọn những lí do mà

em cho là đúng trong các lí do

sau:(9sgk-12.)

- Em có nhận xét gì về cách diễn đạt câu

văn của tác giả ?

- Nhà văn đã gửi tới chúng ta thông điệp

gì ?

- Văn bản này đã cho ta hiểu thêm gì về tác

giả ?

- Sau khi học xong văn bản này, em rút ra

được bài học gì ? Liên hệ với bản thân xem

em đã có lần nào lỡ gây chuyện gì đó khiến

bố mẹ buồn phiền Nếu có thì bài văn này

gợi cho em điều gì ?

3- Tổng kết:

- Diễn đạt bằng nhiều kiểu câu linh hoạt:

câu trần thuật, câu nghi vấn, câu cảm thán, câu cầu khiến làm cho lời văn trở nên trở nên linh hoạt, dễ đi vào lòng người

* Ghi nhớ : sgk-12.

IV - Luyện tập:

IV- Củng cố :

- Cho biết nội dung và nghệ thuật chính của văn bản “ Mẹ tôi”? Nhà văn gửi tới

chúng ta thông điệp gì qua văn bản này?

V- Dặn dò:

- Học thuộc bài cũ theo nội dung đã học

- Tóm tắt văn bản “Mẹ tôi”

- Soạn trước văn bản “ Cuộc chia tay của nhưng con búp bê”

- Chuẩn bị bài từ ghép để giờ sau học

Tuần 1

Tiết 3

Ngày soạn : 20/8/2009

Ngày dạy :

Bài 3

Từ ghép

A - Mục tiêu bài học :

- Nắm được cấu tạo của 2 loại từ ghép : Từ ghép chính phụ và từ ghép đẳng lập

- Hiểu được ý nghĩa của các loại từ ghép

B - Chuẩn bị :

 Giáo viên:

- Bảng phụ, sgk, sgv, giáo án

- Những điều cần lưu ý:

Học về từ ghép không phải chỉ để nhận diện một từ nào đó là từ ghép chính phụ hay từ ghép đẳng lập mà điều quan trọng là hiểu được cơ chế tạo nghĩa của các loại từ ghép

 Học sinh:

- Xem bài mới

C - Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học:

I - ổn định tổ chức :

- Lớp 7 Sĩ số: Vắng:

II - Kiểm tra bài cũ:

- Kiểm tra sự chuẩn bị đồ dùng, sách vở của HS

III - Bài mới :

 Giới thiệu bài:

? Tìm 3 từ đơn và 3 từ phức? Từ phức được phân loại như thế nào ?

( Hoa, lá, quả; hoa hồng, hoa quả, xanh xanh Từ phức được phân thành hai loại : Từ ghép

và từ láy ) Bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta hiểu rõ hơn về từ ghép

Hoạt động của thầy trò Nội dung kiến thức

Đọc VD1

- Chú ý các từ : Bà ngoại, thơm phức

- Trong 2 từ đó, tiếng nào là tiếng

chính, tiếng nào là tiếng phụ bổ sung ý

nghĩa cho tiếng chính ?

- 2 từ này có quan hệ với nhau như thế

nào ?

- Em có nhận xét gì về trật tự của

những tiếng chính trong những từ ấy ?

- Theo em từ ghép chính phụ có cấu

tạo như thế nào ?

- Tìm từ ghép chính phụ có tiếng chính

Bà, thơm ? ( Bà cô, bà bác, bà dì; thơm

lừng, thơm ngát )

HS đọc Ví dụ 2 - Chú ý các từ trầm

bổng, quần áo

- Các tiếng trong 2 từ ghép trên có

phân ra thành tiếng chính, tiếng phụ

không ? Vậy 2 tiếng này có quan hệ

với nhau như thế nào ?

( quan hệ bình đẳng về mặt ngữ pháp )

- Khi đảo vị trí của các tiếng thì nghĩa

của từ có thay đổi không ?

- Từ ghép đẳng lập có cấu tạo như thế

nào?

I- Các loại từ ghép:

1- Ví dụ:

* Ví dụ1:

Bà ngoại Thơm phức Nhóm 1 t.chính

- Tiếng phụ bổi sung nghĩa cho tiếng chính

=> quan hệ chính phụ => Từ ghép chính phụ

-Tiếng chính đứng trước

- Có tiếng chính và tiếng phụ, tiếng phụ bổ sung nghĩa cho tiếng chính

*Ví dụ2 : Trầm bổng Quần áo Nhóm2

- 2 tiếng ngang bằng nhau-> quan hệ bình

đẳng => Từ ghép đẳng lập

- Tìm một vài từ ghép đẳng lập chỉ các

sự vật xung quanh chúng ta ? ( Bàn

ghế, sách vở, mũ nón )

- So sánh từ ghép chính phụ và từ ghép

đẳng lập, chúng giống và khác nhau ở

điểm nào ?

- Từ ghép được phân loại như thế nào ?

- Thế nào là từ ghép chính phụ, thế nào

là từ ghép đẳng lập ?

- So sánh nghĩa của từ bà ngoại với

nghĩa của từ bà?

- Nghĩa của từ thơm phức với nghĩa

của tiếng thơm ?

- Từ ghép chính phụ có nghĩa như thế

nào ?

- So sánh nghĩa của từ quần áo với

nghĩa của mỗi tiếng quần và áo ?

- Trầm bổng với trầm và bổng ?

- Từ ghép đẳng lập có nghĩa như thế

nào ?

- Hs đọc ghi nhớ 2

GV : Gọi 2 hs lên bảng làm bt

- Phân loại từ ghép đẳng lập, chính phụ

?

- Vì sao em lại xếp như vậy ?

GV treo bảng phụ - hs lên điền từ

- Có các tiếng bình đẳng về mặt ngữ pháp ( không phân ra tiếng chính, tiếng phụ )

* So sánh từ ghép chính phụ và từ ghép đẳng lập:

- Giống : Đều có quan hệ với nhau về nghĩa

- Khác : +Từ ghép chính phụ: có quan hệ chính phụ

+Từ ghép đẳng lập: có quan hệ bình đẳng

2 – Ghi nhớ:

* Ghi nhớ 1: SGK ( 14 )

II - Nghĩa của từ ghép :

1 Nghĩa của từ ghép chính phụ :

- Ví dụ : + Bà : chỉ người phụ nữ cao tuổi ->nghĩa rộng

Bà ngoại : chỉ người phụ nữ cao tuổi đẻ ra

mẹ -> nghĩa hẹp + Thơm : có mùi như hương của hoa, dễ chịu -> nghĩa rộng

Thơm phức : có mùi bốc lên mạnh, hấp dẫn -> nghĩa hẹp

- Hẹp hơn nghĩa của tiếng chính và có tính chất phân nghĩa

2 - Nghĩa của từ ghép đẳng lập :

- Ví dụ:

+ Quần áo : chỉ quần áo nói chung -> hợp nghĩa, có nghĩa khái quát hơn

Quần, áo : chỉ riêng từng loại + Trầm bổng : Miêu tả âm thanh lúc thấp, lúc cao nghe rất êm tai => nghĩa chung, khái quát

Trầm, bổng : chỉ âm thanh riêng từng loại

- Có tính chất hợp nghĩa và có nghĩa khái quát hơn nghĩa của tiếng tạo nên nó

* Ghi nhớ 2 : SGK (14 )

III - Luyện tập :

* Bài 1( 15 ) :

- Từ ghép đẳng lập : Suy nghĩ, chài lưới, cây

cỏ, ẩm ướt, đầu đuôi

- Từ ghép chính phụ: Xanh ngắt,nhà máy, nhà ăn, nụ cười

* Bài 2 ( 15 ):