- Học sinh hiểu được khái niệm của nói giảm nói tránh và giá trị biểu cảm của hai loại biện pháp tu từ này2. Kĩ năng.[r]
Trang 1Tiết 40 Ngày soạn: …/11/2017
NÓI GIẢM NÓI TRÁNH
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
1 Kiến thức
- Học sinh hiểu được khái niệm của nói giảm nói tránh và giá trị biểu cảm của hai loại biện pháp tu từ này
2 Kĩ năng
- Rèn luyện kĩ năng phân tích và sử dụng hai biện pháp tu từ này trong cảm thụ văn và trong giao tiếp
3 Thái độ
- Có ý thức nói lời hay làm vừa lòng người khác
II PHƯƠNG PHÁP: Quy nạp.
III CHUẨN BỊ
- Thầy: Soạn bài – Nghiên cứu bài
- Trò: Học bài – Làm bài tập
IV TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1 Kiểm tra bài cũ:
- Thế nào là nói quá? Nêu tác dụng của nói quá?
- Làm bài tập 5.
2 Bài mới:
Hoạt động 1: Tìm hiểu khái niệm và tác dụng của nói giảm nói tránh
I Nói giảm nói tránh và tác dụng của nói giảm nói tránh
- HS đọc VD1:
? Những từ ngữ in đậm trong mỗi
đoạn trích có nghĩa là gì?
?Tại sao người viết lại dùng cách
diễn đạt đó?
? Có những cách nói nào để giảm sự
đau buồn?
- HS đọc VD 2
? Vì sao tác giả dùng từ bầu sữa mà
không dùng một từ nào khác?
- HS đọc VD 3: So sánh 2 cách nói,
cho biết cách nào nhẹ nhành, tế nhị
hơn đối với người nghe?
1 Ví dụ:
* VD 1:
- Đi gặp cụ Các Mác, cụ Lê-nin và các
vị cách mạng đàn anh khác: nói đến cái chết.
- Đi: chết
- Chẳng còn: chết.
diễn đạt theo cách đó là để giảm nhẹ, tránh đi phần nào sự đau buồn
- Chết: từ trần, quy tiên về suối vàng, băng hà, hy sinh
* VD 2:
- Dùng bầu sữa cốt là để tránh thô tục.
* VD 3:
- Lười lắm
- Không được chăm chỉ lắm tế nhị, có tính chất nhẹ nhàng hơn đối với người tiếp nhận
Trang 22 Nhận xét:
Gv: Giải thích ý nghĩa cách dùng các
từ in đậm ở ví dụ a,b,c?
- Cả ba ví dụ tác giả đều tránh từ chết
để giảm bớt đau buồn
Gv: Giải thích ý nghĩa cách dùng từ
in đậm ở ví dụ d?
- Tránh dùng một từ ngữ có thể hơi thô và gây cười
Gv: Giải thích ý nghĩa các từ in đậm
ở ví dụ e?
- Cách nói thứ nhất hơi căng thẳng, nặng nề; cách nói thứ hai nhẹ nhàng,
tế nhị hơn
Bài tập nhanh: Cho biết giá trị biểu
cảm trong cách nói giảm nói tránh
sau:
- Bác Dương thôi đã thôi rồi
- Thân lươn bao quản lấm đầu
- Bà về năm ấy làng treo lưới
- Học sinh tự bộc lộ
- Gọi những cách nói vừa tìm hiểu
trên là nói giảm, nói tránh Hãy định
nghĩa về nói giảm nói tránh?
3 Ghi nhớ: SGK
Hoạt động 2: Luyện tập
II Luyện tập
Học sinh hoạt động cá nhân Bài tập 1:
a Đi ngủ
b Chia tay nhau
c Khiếm thị
d Có tuổi
e Đi bước nữa
Cho hs hoạt động nhóm: Chia lớp
thành 2 nhóm, xem nhóm nào lên
bảng đánh đúng và nhanh nhất Hai
nhóm nhận xét Gv nhận xét
Bài tập 2:
Các câu: a2, b2, c1, d1, e2
Học sinh thảo luận theo nhóm Bài tập 3:
- Bạn viết cẩu thả quá! Bạn viết chưa được cẩn thận lắm!
- Lớp học trầm quá! Lớp học chưa được sôi nổi lắm!
- Món ăn này dở quá!
Món ăn này chưa được ngon
3 Củng cố:
- Nắm được khái niệm, tác dụng của nói giảm, nói tránh.
4 Hướng dẫn học sinh tự học:
Trang 3- Học bài.
- Đặt câu có sử dụng biện pháp nói giảm nói tránh?
- Làm bài tập 4
V Rút kinh nghiệm tiết dạy: