Bài 10. Nói giảm nói tránh

Bài 10. Nói giảm nói tránh tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh vực k...

Nhiệt liệt chào mừng quý thầy cô giáo đã về dự tiết học ngày hôm nay !

? Thế nào là nói quá và tác dụng của nói

quá? Cho ví dụ.

KIỂM TRA BÀI CŨ

Nói quá là biện pháp tu từ phóng đại mức độ, quy

mô, tính chất của sự vật, hiện tượng được miêu tả để nhấn mạnh, gây ấn tượng, tăng sức biểu cảm

Bạn nên nhặt nên nhặt

rác lên rồi bỏ vào thùng rác!

“Lời nói chẳng mất tiền mua Lựa lời m à nói cho vừa lòng nhau”

  Em hiểu “ lựa lời ” là gì?

• “ Vừa lòng nhau ” là như thế nào?

• Đó chính là nội dung bài học hôm nay

chúng ta cùng tìm hiểu:

a Vì vậy, tôi để sẵn mấy lời này, phòng khi tôi sẽ đi gặp cụ Các Mác, cụ Lê-nin

và các vị cách mạng đàn anh khác, thì

đồng bào cả nước, đồng chí trong Đảng

và bầu bạn khắp nơi đều khỏi cảm thấy đột ngột

(Hồ Chí Minh, Di chúc)

I Nói giảm nói tránh và tác dụng

của nói giảm nói tránh

b Bác đã đi rồi sao, Bác ơi !

Mùa thu đang đẹp, nắng xanh trời.

Tiết 38: NÓI GIẢM NÓI TRÁNH

VD1:

a Con dạo này lười lắm.

b Con dạo này không được chăm chỉ cho lắm.

Nói giảm nói tránh là biện pháp tu từ

dùng cách diễn đạt tế nhị, uyển

chuyển, tránh gây cảm giác quá đau

buồn, ghê sợ, nặng nề; tránh thô tục,

thiếu lịch sự.

VD2:

Phải bé lại và lăn vào lòng một người mẹ, áp mặt vào bầu sữa nóng của người mẹ, để bàn tay người mẹ vuốt ve từ trán xuống cằm, và gãi rôm ở sống lưng cho, mới thấy người mẹ có một êm dịu vô cùng.

(Nguyên Hồng, Những ngày thơ ấu)

-VD1 (a,b,c): Nói tránh để làm giảm

phần nào nỗi đau buồn, nặng nề.

nhàng để người nghe dễ tiếp thu

Tiết 40: NÓI GIẢM NÓI TRÁNH

I Nói giảm nói tránh và tác dụng

của nói giảm nói tránh

1 V í dụ

Tiết 40: NÓI GIẢM NÓI TRÁNH

I Nói giảm nói tránh và tác dụng

của nói giảm nói tránh

2 Ghi nhớ (SGK/108)

3 Chú ý

a Các cách nói giảm nói tránh:

(4 cách thường gặp)

Nhóm I

Ông cụ chết rồi

Ông cụ đã quy tiên rồi.

Nhóm II

Bài thơ của anh dở lắm.

Bài thơ của anh chư a được hay lắm.

Dùng các từ ngữ đồng nghĩa Dùng cách nói phủ định từ ngữ

trái nghĩa Nhóm III

Nói giảm nói tránh thể hiện thái độ lịch sự, nhã nhặn của người nói, sự quan tâm tôn trọng của người nói đối với người nghe, góp phần tạo phong cách nói năng đúng mực của người có giáo dục, có văn hóa Là học sinh các em phải học cách nói năng đúng mực, lễ phép với thầy cô và và những người lớn, hòa nhã với bạn bè Cần phê phán thói quen ăn nói bỗ bã thô tục, thiếu lịch sự.

Tuy nhiên trong cuộc sống không phải lúc nào cũng sử dụng cách nói giảm nói tránh.

Việc sử dụng nói giảm nói tránh còn tùy thuộc vào tình huống giao tiếp Vậy trong trường hợp nào không nên dùng nói giảm nói tránh? Chúng ta cùng tìm hiểu ví dụ.

1 V í dụ

Tiết 40: NÓI GIẢM NÓI TRÁNH

I Nói giảm nói tránh và tác dụng

của nói giảm nói tránh

2 Ghi nhớ (SGK/108)

3 Chú ý

a Các cách nói giảm nói tránh:

b Trường hợp không nên sử

dụng nói giảm nói tránh:

đi học muộn nữa vì như vậy không những ảnh hưởng đến việc rèn luyện đạo đức của bản thân cậu mà còn ảnh hưởng đến phong trào thi đua của lớp”. Bạn Thị Tránh cho rằng Điểu Thẳng Thắn nói như vậy là quá gay gắt, chỉ nên nhắc nhở bạn Điểu Trễ:

“Cậu nên đi học đúng giờ”. Em đồng tình với ý kiến nào? Vì sao?

số bạn đi học không được đúng giờ lắm”

? Bạn lớp trưởng báo cáo như vậy có được không? Vì sao?

Tiết 40: NÓI GIẢM NÓI TRÁNH

I Nói giảm nói tránh và tác

dụng của nói giảm nói tránh

- Khi cần phê bình nghiêm

khắc: n

khắc: nó i thẳng, nói đúng

mức độ sự thật.

- Khi cần thông tin chính

xác, trung thực trong văn

bản hành chính (Biªn

b¶n, b¸o c¸o )

Tiết 40: NÓI GIẢM NÓI TRÁNH

I Nói giảm nói tránh và tác

dụng của nói giảm nói tránh

a Các cách nói tránh:

b Trường không nên sử

dụng:

3 Chú ý

II Luyện tập:

Tiết 40: NÓI GIẢM NÓI TRÁNH

I Nói giảm nói tránh và tác

dụng của nói giảm nói tránh

Bài tập

1(SGK/108):

A / Khuya rồi, mời bà

B / Cha mẹ em từ ngày em còn rất bé,

em về ở với bà ngoại.

C / Đây là lớp học cho trẻ em

D / Mẹ đã rồi, nên chú ý giữ gìn sức khoẻ.

E / Cha nó mất, mẹ nó , nên chú nó rất thương nó.

đi nghỉ chia tay nhau

khiếm thị

có tuổi

đi bước nữa

Tiết 40: NÓI GIẢM NÓI TRÁNH

I Nói giảm nói tránh và tác dụng của nói giảm nói tránh:

A1/ Anh phải hoà nhã vớí bạn bè!

B1/ Anh ra khỏi phòng tôi ngay!

C1/ Xin đừng hút thuốc trong phòng học!

C2/ Cấm hút thuốc trong phòng học!

D1/ Nó nói như thế là thiếu thiện chí.

D2/ Nó nói như thế là ác ý.

E1/ Hôm qua em hỗn với anh, em xin anh thứ lỗi.

E2/ Hôm qua em có lỗi với anh, em xin anh thứ lỗi

A2/ Anh nên hoà nhã với bạn bè!

B2/ Anh không nên ở đây nữa!

Bài tập 2 (SGK/108,

109):

Tiết 40: NÓI GIẢM NÓI TRÁNH

I Nói giảm nói tránh và tác dụng của nói giảm nói tránh:

II Luyện tập:

Trong mỗi cặp câu dưới đây, câu nào

có sử dụng cách nói giảm nói tránh?

3 /109 SGK Vận dụng cách nói giảm nói tránh đặt 5 câu đánh giá trong những trường hợp khác nhau

Mẫu :

- Bài thơ của anh dở lắm.

BÀI THAM KHẢO

+Giọng hát của anh không hay.

 Giọng hát của anh chưa được ngọt lắm.

+Chiếc áo này may xấu quá.

 Chiếc áo này may chưa được đẹp lắm.

+Cô ấy nấu ăn không ngon.

 Cô ấy nấu ăn chưa được ngon lắm.

+Bạn học kém quá.

 Bạn học chưa được giỏi.

+Bài văn của anh dở quá.

 Bài văn của anh chưa được hay.

- Sưu tầm một số câu ca dao và thơ văn có sử

dụng phép nói giảm nói tránh

-Ôn tập kĩ phần tập làm văn để thứ năm viết bài viết số 2.(Lưu ý: lập dàn ý cho 4 đề văn SGK/103)

Chân thành cảm ơn

BÀI TẬP BỔ SUNG

a Đây là ngôi trường của những trẻ em tàn tật

b Các chiến sĩ đã chết để bảo vệ quê hương, đất nước.

Hãy chuyển các cách diễn đạt sau đây thành cách diễn đạt

nói giảm, nói tránh?

Tiết 40: NÓI GIẢM NÓI TRÁNH