Giáo án các môn lớp 3 - Tuần 8 - Thứ 4

2.Bµi míi: BTH1- Lµm quen víi Turbo Pascal tiÕp Hoạt động của GV Hoạt động 1: Khởi động TP, mở chương trình, dịch và chạy một chương trình đơn giản ?Để mở chương trình CT1 đã lưu trước đ[r]

Trang 1

Tiết 1: Bài 1- Máy tính và chương trình máy tính (tiết1)

Ngày soạn: 22/08/2009

I/ Mục tiêu:

- Biết con người chỉ dẫn cho máy tính thực hiện công việc thông qua lệnh

- Biết chương trình là cách để con người chỉ dẫn cho máy tính thực hiện nhiều công việc liên tiếp một cách tự động

- Biết rằng viết chương trình là viết các lệnh để chỉ dẫn máy tính thực hiện các công việc hay giải một bài toán cụ thể

II/ Đồ dùng dạy học:

1 Chuẩn bị của giáo viên: SGK, giáo án

2 Chuẩn bị của học sinh: SGK

III/ Hoạt động dạy học:

1 Kiểm tra bài cũ: Thay cho việc kiểm tra bài cũ kiểm tra sách vở của học

sinh

2 Bài mới:

Hoạt động 1: Tìm hiểu con người ra lệnh cho máy tính như thế nào

GV yêu cầu học sinh đọc mục 1 SGK

?Em hãy nêu những công việc máy tính

có thể trợ giúp con người trong cuộc

sống?

?Để máy tính có thể thực hiện một công

việc theo mong muốn của mình, công

người phải làm như thế nào?

?Em hãy cho 1 vài ví dụ

KL: Để chỉ dẫn máy tính thực hiện một

công việc nào đó, cong người đưa cho

máy tính một hoặc nhiều lệnh, máy tính

sẽ lần lượt thực hiện các lệnh đó

HS đọc bài

HS thảo luận và trả lời

Để máy tính có thể thực hiện một công việc theo mong muốn của mình, người phải đưa ra những chỉ dẫn thích hợp cho máy

VD: Khi nháy đúp chuột lên biểu tượng phần mềm trên màn hình

VD2: Khi ta gõ 1 phím bất kỳ trên bàn phím

Vd3: Khi sao chép một phần văn bản từ

vị trí này sang vị trí khác Như vậy ta đã cho máy tính những chỉ dẫn, nói cách khác, đã ra lệnh cho máy tính khởi động phần mềm

Hoạt động 2: Tìm hiểu ví dụ Rô - bốt nhặc rác

GV yêu cầu HS đọc mục 2 SGK

?Để Rô bốt hoàn thành công việc nhặt

rác cần thực hiện theo các lệnh nào?

HS đọc bài

1 Tiến 2 bước

2 Quay trái tiến 1 bước

3 Nhặt rác

4 Quay phải, tiến 3 bước

5 Quay trái, tiến 2 bước

6 Bỏ rác vào thùng

Trang 2

Hoạt động 3: Tìm hiểu viết chương trình- ra lệnh cho máy tính làm việc

Gv yêu cầu HS đọc mục 3 SGK

?Để điều khiển máy tính làm việc chúng

ta phải làm thế nào?

?Chương trình máy tính là gì?

?Máy tính thực hiện các lệnh trong

chương trình như thế nào?

GV yêu cầu HS tìm hiểu H2 SGK, ví dụ

về chương trình

Tại sao cần phải viết chương trình?

HS đọc bài

Để điều khiển máy tính làm việc chúng ta phải viết chương trình máy tính

Chương trình máy tính là một dãy các lệnhmà máy tính có thể hiểu và thực hiện

được

Máy tính thực hiện các lệnh trong chương trình một cách tuần tự, nghĩa là thực hiện xong một lệnh sẽ thực hiện lệnh tiếp theo,

từ lệnh đầu tiên đến lệnh cuối cùng

HS tìm hiểu và thảo luận

Một lệnh đơn giản không đủ để chỉ dẫn cho máy tính, Vì thế việc viết nhiều lệnh

và tập hợp lại trong một chương trình giúp con người điều khiển máy tính một cách đơn giản và hiệu quả hơn

IV/ Củng cố bài:

GV yêu cầu HS đọc phần ghi nhớ SGK

Làm bài tập 1,2 SGK

Hướng dẫn về nhà: Đọc trước mục 4

Tiết 2: Bài 1- Máy tính và chương trình máy tính

Ngày soạn: 22/08/2009

I/ Mục tiêu:

- Biết con người chỉ dẫn cho máy tính thực hiện công việc thông qua lệnh

- Biết chương trình là cách để con người chỉ dẫn cho máy tính thực hiện nhiều công việc liên tiếp một cách tự động

- Biết rằng viết chương trình là viết các lệnh để chỉ dẫn máy tính thực hiện các công việc hay giải một bài toán cụ thể

II/ Đồ dùng dạy học:

3 Chuẩn bị của giáo viên: SGK, giáo án

4 Chuẩn bị của học sinh: SGK

III Hoạt động dạy học:

Hoạt động 1: Tìm hiểu chương trình và ngôn ngữ lập trình

? Con người muốn trao đổi thông tin cho nhau

biết thì làm như thế nào?

GV Con người muốn trao đổi thông tin với nhau

thì phải sử dụng ngôn ngữ

Máy tính cũng vậy để con người trao đổi được

thông tin với máy tính thì phải thông qua loại

HS: trả lời

Trang 3

ngôn ngữ bao gồm các dãy bít (dãy các số chỉ

bao gồm 0 và 1) ngôn ngữ đó được gọi là ngôn

ngữ máy

? Ngôn ngữ máy là gì?

? Máy tính có hiểu được tiếng việt không?

Khi máy tính mới xuất hiện các chương trình

đầu tiên được viết dưới dạng ngôn ngữ máy

(gồm các dãy bít) Tuy nhiên viết chương trình

bằng ngôn ngữ này rất khó và mất nhiều thời

gian bởi vì các câu lệnh viết dưới dãy bít khác xa

với ngôn ngữ tự nhiên nên khó nhớ và khó sử

dụng Vì vậy người ta mong muốn có thể sử

dụng đượccác từ có nghĩa dễ nhớ, dễ nhớ để viết

lệnh thay cho ngôn ngữ máy

Ngôn ngữ lập trình là ngôn ngữ sử dụng để

viết chương trình máy tính.

Tuy nhiên khi viết chương trình thì máy tính

cũng chưa thể hiểu được vì chương trình được

viết bằng ngôn ngữ lập trình mà phải chuyển đổi

sang ngôn ngữ máy thì máy tính mới hiểu được

chương trình dùng để chuyển đổi chương trình

viết bằng ngôn ngữ lập trình sang ngôn ngữ máy

được gọi là chương trình dịch.

? Để tạo ra chương trình bao gồm những bước

nào?

GV: Chốt lại vấn đề

Để tạo ra chương trình máy tính thực chất gồm

hai bước:

B1 Viết chương trình bằng ngôn ngữ lập trình

B2 Dịch chương trình thành ngôn ngữ máy để

máy tính hiểu được

GV giới thiệu về một số ngôn ngữ lập trình …

Ngôn ngữ máy là ngôn ngữ dành riêng cho máy tính bao gồm các dãy bít

HS Trả lời

HS: trả lời

IV Cũng cố bài học:

Giáo viên hệ thống lại kiến thức bài học giúp học sinh nắm rõ kiến thức bài học Yêu cầu học sinh về nhà làm bài tập 3,4 sgk và đọc trước bài 2

Tiết 3: Làm quen với chương trình

và ngôn ngữ lập trình

Ngày soạn: 15/09/2009

I/ Mục tiêu:

- Kiến thức:

+ Học sinh biết thế nào là lập trình

Trang 4

+ Làm quen với chương trình Pascal Turbo Pascal đơn giản đầu tiên

+ Làm quen với ngôn ngữ lập trình Pascal

+ Nhận biết một số từ khoá và cấu trúc chung của chương trình Pascal

- Kĩ năng:

+ Biết soạn thảo một chương trình Turbo Pascal đơn giản

+ Biết chạy một chương trình cụ thể trong môi trường lập trình Turbo Pascal

II/ Phương pháp và phương tiện:

- Phương pháp: Thuyết trình, vấn đáp, thảo luận nhóm.

- Phương tiện: Máy tính, máy chiếu.

1 Kiểm tra bài cũ: Chương trình dịch làm gì?

(Chương trình dịch là chương trình có vai trò chuyển đổi chương trình viết

bằng ngôn ngữ lập trình sang ngôn ngữ máy)

2 Bài mới:

Hoạt động 1: Tìm hiểu ví dụ về chương trình

GV giới thiệu ví dụ 1 SGK

GV treo H6 lên bảng

Program CTDau tien

Uses crt;

Begin

Writeln(‘chao cac ban”);

end

lLệnh

khai

báo tên

chương

trình

Lệnh in ra màn hình dòng chữ “chao cac ban”

Chương trình trên được viết bằng ngôn ngữ lập

trình Pascal

Kết quả chạy chương trình là dòng chữ “Chào

cac ban” được in trên màn hình

?Chương trình trên gồm mấy dòng lệnh

Chương trình trên gồm năm dòng lệnh

Mỗi lệnh gồm các cụm từ khác nhau được tạo từ

các chữ cái Trong thực tế có những chương

trình có thể có đến hàng nghìn hoặc thậm chí

hàng triệu dòng lệnh

HS theo dõi

HS quan sát

HS trả lời

Hoạt động 2: Tìm hiểu ngôn ngữ lập trình gồm những gì?

Giống như những ngôn ngữ tự nhiên, ngôn ngữ

lập trình có các ký tự, quy tắc để ghép một ký tự

thành một ký tự có nghĩa (từ khoá), ghép các từ

thành một câu lệnh

?Ngôn ngữ lập trình là gì?

HS lắng nghe và ghi chép

HS trả lời câu hỏi

Trang 5

GVKL: Ngôn ngữ lập trình là tập hợp các ký

hiệu và quy tắc sao cho có thể viết được các lệnh

tạo thành một chương trình hoàn chỉnh và chạy

được trên máy tính.

* Ngôn ngữ lập trình gồm những thành phần cơ

bản nào?

Ngôn ngữ lập trình gồm những thành phần cơ

bản sau:

- Bảng chữ cái: Gồm bảng chữ ccái tiếng

Anh và một số ký hiệu khác như dấu phép

toán (+,-,*,/, ) dấu mở ngoặc, đóng ngoặc,

dấu nháy,

- Các quy tắc: Cách viết (cú pháp) và ý

nghĩa của chúng, cách bố trí câu lệnh

thành một chương trình

Ngôn ngữ lập trình là tập hợp các ký hiệu và quy tắc sao cho

có thể viết được các lệnh tạo thành một chương trình hoàn chỉnh và chạy được trên máy tính

HS quan sát ví dụ 1 và trả lời câu hỏi

- Bảng chữ cái

- Các quy tắc

Hoạt động 3: Tìm hiểu từ khoá và tên

Từ khoá của một ngôn ngữ lập trình là những từ

dành riêng, ngoài mục đích sử dụng do ngôn ngữ

lập trình quy định, không được dùng các từ khoá

này cho bất kỳ mục đích nào

a) Từ khoá: Program, uses, begin, end,

Trong đó:

- Program: Khai báo chương trình

- Uses: Khai báo các thư viện

- Begin và end: Lệnh bắt đầu và kết thúc chương

trình

GV cho HS quan sát H6 SGK

b) Sử dụng tên trong chương trình:

Quy tắc đặt tên như sau:

- Tên khác nhau ứng với những đại lượng

khác nhau

- Tên không được trùng với từ khoá

VD: Tên CT_Dau_tien dùng để đặt tên cho

chương trình

* Chú ý: Tên không quá 127 ký tự bao gồm chữ

số, chữ cái, dấu gạch dưới phải bắt đầu bằng dấu

gạch dưới hoặc chữ cái

HS lắng nghe

HS theo dõi và ghi chép

IV/ Củng cố: Làm bài tập 4 SGK

Hướng dẫn về nhà: Làm bài tập 1,2,3 SGK và đọc trước mục 4.

Trang 6

Tiết 4: Làm quen với chương trình

và ngôn ngữ lập trình (tiếp)

Ngày soạn: 22/09/2009

I/ Mục tiêu:

- Kiến thức:

+ Làm quen với chương trình Pascal Turbo Pascal đơn giản đầu tiên

+ Làm quen với ngôn ngữ lập trình Pascal

+ Nhận biết một số từ khoá và cấu trúc chung của chương trình Pascal

- Kĩ năng:

- Phương pháp: Thuyết trình, vấn đáp, thảo luận nhóm.

1 Kiểm tra bài cũ: Trong các tên sau đây, tên nào là không hợp lệ trong ngôn

ngữ Pascal?

A) a; B) Tamgiac C) 8a; D) Tam giac

E) beginprogram F) end; G) b1; H) abc

(Tên hợp lệ là: A, B, G, H)

2.Bài mới: Làm quen với chương trình và ngôn ngữ lập trình (tiếp)

Hoạt động 1: Tìm hiểu cấu trúc chung của

chương trình

GV nhắc lại ví dụ 1 (H.6 ) SGK

GV chỉ rõ từng dòng lệnh và nói rõ tác dụng

của từng dòng lệnh đó

Nhận xét về cấu trúc chương trình

+ Phần khai gồm 2 dòng lệnh khai báo tên

chương trình là CT_dau_tien với từ khoá

Program và khai báo thư viên crt với từ

khoá uses.

+ Phần thân rất đơn giản chỉ gồm các từ

khoá begin và end cho biết điểm bắt đầu và

kết thúc thân chương trình Phần thân chỉ

gồm một câu lệnh thực sự là Writeln( 'chao

cac ban') để in ra màn hình “chào các bạn”

?Cấu chung của một chương trình gồm

những phần chính nào?

GV kết luận:

Cấu trúc chương trình gồm 2 phần:

- Phần khai báo:

+ Khai báo tên chương trình

+ Khai báo các thư viện

- Phần thân: Gồm các câu lệnh mà máy

cần thực hiện

HS quan sát và lắng nghe

Cấu trúc chương trình gồm 2 phần:

- Phần khai báo

- Phần thân

Trang 7

Chú ý: Phần khai báo có thể có hoặc

không Tuy nhiên nếu có phần khai báo

thì nó phải được đặt trước phần thân

chương trình

+ Phần thân bắt buộc phải có

Hoạt đông2: Ví dụ về ngôn ngữ lập trình

Phần này dạy trên máy tính, có máy chiếu

để học sinh theo dõi

GV: Trong phần này ta làm quen với một

ngôn ngữ lập trình cụ thể, ngôn ngữ lập trình

Pascal

GV chuẩn bị bài mẫu sẵn, thực hiện các

thao tác giống như hình 8,9,10 SGK

* Các thao tác viết và chạy một chương trình

trong môi trường Turbo Pascal:

- Soạn thảo chương trình

- Kiểm tra lỗi chính tả và cú pháp lệnh:

Alt+F9

- Chạy chương trình: Ctrl + F9

- Đọc thông báo hoặc kết quả trên màn

hình

GV làm mẫu trên máy

GV gọi HS lên bảng thao tác

HS nêu nhận xét và rút ra các thao tác viết

và chạy chương trình cụ thể

HS quan sát

HS lên bảng thực hiện

Hoạt động 3: Bài tập củng cố

GV cho HS làm bài tập: In ra màn hình 5

điều Bác Hồ dạy

GV gọi HS lên thực hiên máy

Các nhóm xem kết quả và rút sa nhận xét HS thực hiện trên máy Program vd;

uses crt;

begin Writeln(‘nam dieu bac ho day’); Writeln(‘1.yeu to quoc yeu dong bao’);

Writeln(‘2.hoc tap tot lao dong tot’); Writeln(‘3.Doan ket tot ky luat tot’); Writeln(‘4.Giu gin ve sinh that tot’); Writeln(‘Khiem ton, that tha, dung cam’);

End

IV/ Củng cố và dặn dò:

- Học thuộc ghi nhớ

- Làm câu hỏi và bài tập

- Đọc trước bài thực hành 1 SGK

Trang 8

Tiết 5: Bài thực hành 1 - Làm quen với Turbo Pascal

Ngày soạn: 23/09/2009

I/ Mục tiêu:

- Kiến thức:

+ Thực hiện các thao tác khởi động/kết thúc TP, làm quen với màn hình soạn thảo TP

+ Thực hiện được các thao tác mở bảng chọn và chọn lệnh

+ Soạn thảo một chương trình Pascal đơn giản

+ Biết cách dịch, sửa lỗi trong chương trình, chạy chương trình và xem kết quả + Biết sự quy định phải tuân thủ quy định của ngôn ngữ lập trình

- Kĩ năng:

- Phương pháp: Thuyết trình, vấn đáp, thảo luận nhóm, HD thực hành trên máy.

1 Kiểm tra bài cũ:Hãy cho biết các thành phần chính trong cấu trúc của

chương trình?

2.Bài mới: BTH1 - Làm quen với Turbo Pascal

Hoạt động 1: Làm quen với việc khởi động

và thoát khỏi Turbo Pascal.

a) Khởi động Turbo Pascal bằng 1 trong 2 cách

sau:

C1: Nháy đúp chuột vào biểu tương

C2: Nháy đúp chuột vào tên tệp Turbo.exe

GV hướng dẫn và làm mẫu 2 cách khởi động

để HS quan sát

GV gọi HS lên bảng thực hiện

b) Quan sát màn hình của Turbo Pascal

c) GV cho HS biết thanh bảng chọn, tên

chương trình, các dòng lệnh

d) Nhấn phím F10 để mở bảng chọn, sử dụng

các phím mũi tên sang trái và sang phải để di

chuyển qua lại giữa các bảng chọn

GV làm mẫu HS quan sát

GV yêu cầu HS thực hành trên máy

e) Nhấn phím Enter để mở một bảng chọn

f) Quan sát các lệnh trong từng bảng chọn

HS quan sát GV làm mẫu và

thực hành trên máy

Các nhóm thảo luận và so sánh cách thực hiện

HS quan sát trên máy và nhận xét

HS quan sát trên máy

HS thực hành trên máy

Trang 9

g) Sử dụng các phím mũi tên lên, xuống để di

chuyển các lệnh trong bảng chọn

h) Nhấn tổ hợp phím Alt+X để thoát khỏi TP.

GV làm mẫu HS quan sát

Hoạt động 2: Soạn thảo, lưu một chương

trình đơn giản.

GV yêu cầu HS thực hành trên máy

a) Khởi động lại Turbo Pascal và gõ các dòng

lệnh dưới đây

Program CTDT;

Uses crt;

Begin

Clrscr;

Writeln(‘Chao cac ban’);

Writeln(‘Toi la Turbo Pascal’);

End

* Trong quá trình gõ GV yêu cầu HS gõ đúng,

không để sai sót các dấu (‘), (;), (.) Trong các

lệnh

Sử dụng phím Enter để xuống dòng mới, phím

Delete hoặc BackSpace để xoá

Câu lệnh uses crt được dùng để khai báo thư

viện

b) Gv hướng dẫn HS cách lưu chương trình

Nhấn phím F2 hoặc File ->Save để lưu chương

trình Khi hộp thoại hiện ra gõ tên vào ô Save

file as và nhấn Enter hoặc nháy OK

(đuôi ngầm định là Pas)

Gv làm mẫu HS quan sát

Các nhóm thực hành trên máy

HS quan sát và thực hành lưu chương trình vừa soạn thảo

Các nhóm trao đổi kinh nghiệm cho nhau

Hoạt động 3: Củng cố bài

GV yêu cầu HS nhắc lại các bước đã thực hiện

- Khởi động Turbo Pascal

- Soạn thảo chương trình

- Turbo Pascal không phân biệt chữ hoa

và chữ thường

- Các từ khoá: Program, Begin, end,

Uses,

- Lệnh kết thúc chương trình là End

- Dấu (;) được dùng để phân cách các lệnh

- Lệnh Writeln in thông tin ra màn hình

và đưa con trỏ xuống đầu dòng tiếp theo

* Đọc phần đọc thêm

HS trả lời câu hỏi

Hoạt động 4: GV yêu cầu HS tắt máy và dọn

dẹp phòng máy

GV nhận xét tiết thực hành

Trang 10

Hướng dẫn về nhà: Chuẩn bị một số bài tập để tiết sau thực hành.

Tiết 6: Bài thực hành 1 - Làm quen với Turbo Pascal (tiếp)

Ngày soạn: 26/09/2009

I/ Mục tiêu:

- Kiến thức:

+ Biết sọan thảo một chương trình Pascal đơn giản.

+ Biết cách dịch, sửa lỗi trong chương trình, chạy chương trình và xem kết quả + Biết sự quy định phải tuân thủ quy định của ngôn ngữ lập trình

- Kĩ năng:

- Phương pháp: Thuyết trình, vấn đáp, thảo luận nhóm, HD thực hành trên máy.

1 Kiểm tra bài cũ: Để khởi động TP ta làm như thế nào?

2.Bài mới: BTH1- Làm quen với Turbo Pascal (tiếp)

Hoạt động 1: Khởi động TP, mở chương trình,

dịch và chạy một chương trình đơn giản

?Để mở chương trình CT1 đã lưu trước đó ta làm

như thế nào?

GV: File ->Open-> chọn tệp cần mở và nháy

Open

GV yêu cầu HS thực hiện trên máy

?Để dịch chương trình ta làm thế nào?

GV: Để dịch chương trình ta ấn tổ hợp phím

Alt+F9.

Nếu có lỗi chương trình sẽ báo lỗi các em sửa lỗi,

nếu hết lỗi màn hình hiện ra như hình 14 SGK

+ Để chạy chương trình ta làm như thế nào?

Để chạy chương trình ta ấn tổ hợp phím Ctrl + F9

GV hướng dẫn HS ấn phím Alt+ F5 để xem kết

quả

Quan sát kết quả xong ấn phím Enter để trở về

màn hình soạn thảo

* GV hướng dẫn HS thay các cụm từ Chao cac

ban và Toi la Turbo Pascal bằng cụm từ khác.

HS trả lời File/ Open

HS thực hiện trên máy

Để dịch chương trình ta ấn tổ hợp phím Alt + F9

HS sửa lỗi

Để chạy chương trình ta ấn tổ hợp phím Ctrl + F9

HS quan sát kết quả trên máy

HS thực hiện trên máy

Hoạt động 2: Chỉnh sửa chương trình và nhận

biết một số lỗi.

a) GV yêu cầu HS xóa dòng lệnh Begin, dịch

chương trình và quan sát thông báo lỗi như hình

16 SGK

Lỗi trên là lỗi 36 – Thiếu Begin

b) Nhấn phím bất kỳ và gõ lại lệnh Begin như cũ

HS thực hiện xoá lệnh Begin và quan sát thông báo lỗi

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	294,14 KB