Giáo án điện dân dụng kỳ I

- Được sử dụng rộng rãi trong sản xuất và sinh hoạt, dùng làm nguồn động lực cho các máy công tác làm việc.. - Động cơ điện là thiết bị được dùng để làm gì?1[r]

Trang 1

Tiết: 1-2 Bài 1: GIỚI THIỆU GIÁO DỤC NGHỀ ĐIỆN DÂN DỤNG

Ngày soạn: 25/8/2013 Ngày dạy : 28/8/2013 Lớp:11DD1

* Nội dung dạy học

THẦY HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ

I VỊ trí, vai trò của điện năng và nghề điện

dân dụng trong sản xuất và đời sống.(30’)

1 VỊ trí, vai trò của điện năng trong sản xuất

và đời sống.

- Điện năng được sản xuất tập trung ở các nhà

máy điện và truyền tải đi xa với hiệu suất cao

- Quá trình sản xuất, truyền tải, phân phối và sử

dụng dễ dàng tự động hoá và điều khiển từ xa

- Điện năng dễ dàng biến đổi sang các dạng năng

lượng khác nhờ vào một số thiết bị điện

- Nhờ có điện năng mà các thiết bị điện, điện tử,

điện lạnh hoạt động được

- Nhờ điện năng có thể nâng cao năng suất lao

động, cải thiện đời sống, góp phần thúc đẩy

KHKT phát triển

2 Vị trí, vai trò của nghề điện dân dụng.

- Ngành điện rất đa dạng và phong phú Tuy nhiên

có thể chia thành một số nhóm nghề chính sau:

* Sản xuất, truyền tải và phân phối điện

* Chế tạo vật tư và các thiết bị điện

* Đo lường, điều khiển, tự động hoá quá trình sản

- Điện năng có vaitrò quan trọng nhưthế nào đối với đời sống sinh hoạt

và sản xuất?

- Nhận xét, bổ xung và kết luận vấn đề

- Phân tích, giải thích, lấy ví dụ dẫn chứng

- Ngành điện gồm những nghề nào?

- Nhận xét, bổ xung và kết luận

- - Nghiên cứu tài liệu để trả lời các câu hỏi

do Gv đưa ra

- Chú ý lắng nghe và ghi chép các kết luận vào vở

Trang 2

* Sửa chữa những hỏng hóc của các thiết bị điện,

mạng điện, đồng hồ đo điện

- Nghề điện dân dụng rất đa dạng, hoạt động chủ

yếu trong lĩnh vực sử dụng điện năng phục vụ đời

sống, sản xuất và sinh hoạt của các hộ tiêu thụ

điện

+ Lắp đặt mạng điện sản xuất nhỏ và mạng điện

sinh hoạt

+ Lắp đặt các thiết bị và đồ dùng điện phục vụ sản

xuất và sinh hoạt

+ Bảo dưỡng, vận hành sửa chữa, khắc phục sự cố

xảy ra trong mạng điện sản xuất nhỏ và mạng

điện gia đình, các thiết bị và đò dùng điện gia

đình

II Triển vọng phát triển của nghề điện dân

dụng (20’)

- Nghề Điện dân dụng luôn cần phát triển để phục

vụ sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất

nước

- Nghề Điện dân dụng phát triển gắn liền với tốc

độ đô thị hoá nông thôn và tốc độ xây dựng nhà ở

- Nghề Điện dân dụng có nhiều điều kiện phát

triển không những ở thành thị mà còn ở nông

thôn, miền núi

- Sự phát triển mạnh mẽ của cách mạng KH và

KT cũng làm xuất hiện nhiều thiết bị điện, đồ

dùng điện mới với các tính năng ngày càng ưu

việt, thông minh, tinh xảo Nghề Điện dân dụng

ngày càng phát triển để đáp ứng với sự phát triển

- Công dụng, cấu tạo, hoạt động, bảo dưỡng, sửa

chữa một số đồ dùng điện trong gia đình

- Tính toán thiết kế được mạng điện trong nhà

- Cho biết vị trí, vai trò của Nghề điện dân dụng?

- Nghề điện dân dụng thường phải làm các công việc gì?

- Triển vọng phát triển của Nghề điện dân dụng nhưthế nào?

- Nhận xét, bổ xung và kết luận vấn đề

- Trước thực trạng

đó người làm nghề cần phải chuẩn bị những gì?

- Thuyết trình

- Nghiên cứu tài liệu để trả lời các câu hỏi

do Gv đưa ra

- Chú ý lắng nghe, tham gia

ý kiến

Đ2

Trang 3

- Biết các kiến thức cần thiết về đặc điểm, yêu

cầu, triển vọng phát triển của Nghề Điện dân

- Làm việc kiên trì, khoa học, có tác phong công

nghiệp, đảm bảo an toàn lao động và giữ vệ sinh

môi trường

- Yêu thích, hứng thú với công việc và có ý thức

chủ động lựa chọn nghề nghiệp tương lai

2 Nội dung chương trình giáo dục Nghề Điện dân

dụng

- Gồm 7 chủ đề với 105 tiết

IV Phương pháp học tập Nghề Điện dân dụng.

(10’)

1 Hiểu rõ mục tiêu bài học trước khi học bài mới

2 Tích cực tham gia xây dựng cách học theo cặp,

nhóm

3 Chú trọng phương pháp học thực hành

- Nêu một số ýkiến cá nhân vềphương pháp họctập Nghề điện dândụng?

- học sinh đưa

ra ý kiến cá nhân

* Củng cố, dặn dò ( 5’)

- Củng cố: Gọi hs hệ thống lại nội dung bài học.

Trang 4

Tiết: 3-4 Bài 2: AN TOÀN LAO ĐỘNG TRONG NGHỀ ĐIỆN DÂN DỤNG

I MỤC TIÊU:

Kiến thức:

- Biết được tầm quan trọng, sự cần thiết của việc thực hiện an toàn lao động

trong Nghề Điện dân dụng

- Nêu được các nguyên nhân thường gây ra tai nạn điện và biện pháp bảo vệ an

toàn lao động trong Nghề điện dân dụng

III TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:

THẦY

HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ

I Nguyên nhân gây ra tai nạn lao động trong

Nghề điện dân dụng.

1 Tai nạn điện.(35’)

- Không cắt điện trước khi sửa chữa đường dây

và thiết bị đang nối với nguồn điện

- Do chỗ làm việc chật hẹp, người là vô ý chạm

vào các vật mang điện

- Ngoài những tai nạn do điện giật còn có thể xảy

ra các tai nạn do phải làm việc trên cao Ngoài ra,

công việc lắp đặt điện còn phải thực hiện một số

công việc cơ khí như khoan, đục vì vậy cần

phải thực hiện nghiêm túc an toàn lao động

II Một số biện pháp an toàn lao động trong

Nghề điện dân dụng.(47’)

- Nêu một số nguyên nhân gây ratai nạn điện?

- Nhận xét, bổ xung

và kết luận vấn đề

- Với các nguyên nhân như vậy thì cócác biện pháp nào

để phòng tránh?

do Gv đưa ra

- Lấy ví dụ trong thực tiễn

Trang 5

1 Các biện pháp chủ động phòng tránh tai

nạn điện.

- Phải che chắn, đảm bảo khoảng cách an toàn

với các thiết bị điện

- Đảm bảo tốt cách điện cho các thiết bị điện

- Sử dụng điện áp thấp, máy biến áp cách li

- Sử dụng những biển báo, tín hiệu nguy hiểm

- Sử dụng các phương tiện phòng hộ, an toàn

2 Thực hiện an toàn lao động trong phòng

thực hành hoặc phân xưởng sản xuất.

- Phòng thực hành hoặc phân xưởng sản xuất

phải đạt tiêu chuẩn an toàn lao động

- Mặc quần áo và sử dụng dụng cụ bảo hộ lao

động khi làm việc

- Thực hiện các nguyên tắc an toàn lao động

3 Nối đất bảo vệ.

- Nhằm đảm bảo an toàn cho người sử dụng khi

xảy ra hiện tượng "chạm vỏ" người ta sử dụng

mạng điện trung tính nối đất

- Thuyết trình, phântích, giải thích

- Cho ví dụ cụ thể trong thực tiễn?

- Nhằm mục đích gì?

- Cách thực hiện?

- Tác dụng Bv?

do Gv đưa ra

- Tham gia đóng góp ý kiến

do Gv đưa ra

* Củng cố, dặn dò (7’)

- Dặn dò: - Ôn tập nắm vững nội dung bài vừa học

- Đọc trước bài 3 Khái niệm về đo lường điện và bài 4 thực hành.

- Giao nhiệm vụ: mỗi nhóm chuẩn bị 1,5 mét dây điện để thực hành, sưu tầm

các dụng cụ đo lường: vôn kế, ampe kế, công tơ ….thừa ở nhà mang đi để học

Trang 6

Tiết: 5 Bài 2: AN TOÀN LAO ĐỘNG TRONG NGHỀ ĐIỆN DÂN DỤNG

I MỤC TIÊU:

Kiến thức:

- Biết được tầm quan trọng, sự cần thiết của việc thực hiện an toàn lao động

trong Nghề Điện dân dụng

- Nêu được các nguyên nhân thường gây ra tai nạn điện và biện pháp bảo vệ an

toàn lao động trong Nghề điện dân dụng

* Kiểm tra bài củ: (5’)Vị trí, vai trò triển vọng của nghề điện?

THẦY HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ

III Các mức độ nguy hiểm của tai nạn điện.

(35’)

1 điện giật tác động con người như thế

nào?.

- Điện giật tác động tới hệ thần kinh và bắp cơ

2 Tác hại của hồ quang điện.

- Gây cháy, bỏng Thường gây thương tích

ngoài da, có khi phá hoại cả phần mềm, gân,

xương

3 Mức độ nguy hiểm của tai nạn điện.

- Mức độ nguy hiểm của tai nạn điện phụ

thuộc vào các yếu tố:

+ Cường độ dòng điện đi qua cơ thể người

+ Đường đi của dòng điện qua cơ thể

+ Thời gian dòng điện đi qua cơ thể

+ Điện trở cơ thể con người

4 Điện áp an toàn.

- ở điều kiện bình thường điện áp dưới 40V

được coi là an toàn

- Điện giật tác động tới cơ thể người nhưthế nào?

- Phân tích, giải thích, lấy ví dụ

- Hồ quang điện xuất hiện khi nào?

- Tác hại của hồ quang điện

- Mức độ nguy hiểmcủa tai nạn điện phụ thuộc vào các yếu tốnào?

- Điện áp an toàn là điện áp như thế nào?

- điều kiện như thế

Nghiên cứu tài liệu để trả lời các câu hỏi do

Gv đưa ra

- Tham gia đónggóp ý kiến

- Chú ý lắng nghe và ghi chépcác kết luận vào vở

Trang 7

- ở những điều kiện đặc biệt thì điện áp an

toàn không được vượt quá 12V

- nhiều nước quy định điện áp an toàn từ 12

đến 36V cho các máy hàn điện, đèn soi và các

thiết bị thiết bị cầm tay khác

nào được coi là điềukiện đặc biệt?

- Quy định như vậy nhằm mục đích gì?

- Trả lời

- Củng cố: (5’) Gọi hs hệ thống lại nội dung bài học.

Trang 8

Tiết: 6 Bài 3 KHÁI NIỆM CHUNG VỀ ĐO LƯỜNG ĐIỆN

I MỤC TIÊU:

Kiến thức:

- Biết được vai trò quan trọng của đo lường điện trong nghề Điện dân dụng.

- Biết phân loại, công dụng, cấu tạo chung của dụng cụ đo lường điện.

- Các loại dụng cụ đo: Ampe kế, vôn kế, công tơ , vạn năng kế…

- Phương pháp: giảng thuật, nêu vấn đề, trực quan, thí nghiệm

2 Học sinh:

- Sưu tầm một số dụng cụ đo lường điện thừa ở nhà

NỘI DUNG KIẾN THỨC HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY HOẠT ĐỘNG

3 Đo các thông số để đánh giá chất lượng các

thiết bị mới chế tạo, sửa chữa, đại tu, bảo dưỡng

Nhờ dụng cụ đo và mạch đo thích hợp, có thể xác

định được các thông số kĩ thuật của các thiết bị

điện

II Phân loại dụng cụ đo lường điện (10’)

1 Theo đại lượng cần đo.

- Dụng cụ đo điện áp: vôn kế

- Dụng cụ đo dòng điện: ampe kế

- Dụng cụ đo công suất: oát kế

- Dụng cụ đo điện năng: công tơ

2 Theo nguyên lí làm việc.

- Dụng cụ đo kiểu từ điện

- Dụng cụ đo kiểu điện từ

- Dụng cụ đo kiểu điện động

- Đưa các loại dụng

cụ đo cho hs xem, yc

hs nêu công dụng củatừng loại thiết bị

- ? Xác định các trị sốcủa các đại lượng đểlàm gì?

Hoạt động 2: Hướng

dẫn cách phân loại dụng cụ đo lường điện.

?-Kể tên các đạilượng điện? và dụng

cụ đo chúng

-Giới thiệu cách phân

loại dụng cụ đo điệntheo nguyên lí làmviệc

Hoạt động 3: Giới

thiệu về cấp chính

- Nêu côngdụng củatừng loạidụng cụđo…(ý 1)

HS trả lời ý

2, 3

-Kể tên? Dụng cụ đophần 1.-Lắng nghe

và ghi tómtắt

V

A

W KWh

Trang 9

là sai số tuyệt đối.

- Dựa vào tỉ số phần trăm giữa sai số tuyệt đối và

giá trị lớn nhất của thang đo người ta chia dụng cụ

đo làm 7 cấp chính xác

- Tính sai số tuyệt đối:

(thang đo * cấp chính xác)/100

VD: Vôn kế có thang đo 300 vôn, cấp chính xác 1

thì sai số tuyệt đối lớn nhất là : 300 x 1100 =3 V

IV.Cấu tạo chung của dụng cụ đo lường (5’)

Gồm 2 bộ phận chính:

1 Cơ cấu đo: gồm 2 phần

- Phần tĩnh

- Phần quay

2 Mạch đo: là bộ phận nối đại lượng cần đo với

cơ cấu đo

xác.

?N nhân sai số?

? thế nào là sai số tuyệt đối?

?Cách tính sai số tuyệt đối dựa vào cấp chính xác?

Hoạt động 4: Tìm

hiểu cấu tạo chúng của dụng cụ đo lường điện.

- Mở 1 dụng cụ đo để

hs quan sát cấu tạo-Em hãy cho biết cácdụng cụ đo lườngđiện thường có mấy

bộ phận là những bộphận nào?

- Đọc sách-Trả lời câuhỏi

- Vận dụngcông thứctính sai số

để tính toán

-Quan sáttrả lời câuhỏi

- Xem một

số mạch đocủa đồng hồvạn năng

Trang 10

Tiết: 7-8 Bài 4: THỰC HÀNH

ĐO DÒNG ĐIỆN VÀ ĐIỆN ÁP XOAY CHIỀU

I MỤC TIÊU:

Kiến thức:

- Biết được vai trò quan trọng của đo lường điện trong nghề Điện dân dụng.

- Biết phân loại, công dụng, cấu tạo chung của dụng cụ đo lường điện.

- Phương pháp: giảng thuật, nêu vấn đề, trực quan, thí nghiệm

2 Học sinh:

- Sưu tầm một số dụng cụ đo lường điện thừa ở nhà

NỘI DUNG KIẾN THỨC HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY HOẠT ĐỘNG CỦA

TRÒ

I Hướng dẫn ban đầu.

1 Thông báo tên bài học:

2 Thông báo mđyc của bài:

3 Quy trình thực hành:

- Chuẩn bị: Nguồn điện xoay chiều 220V,

Ampe kế, vôn kế kiểu điện từ Ampe kế có

thang đo 1A, vôn kế có thang đo 300V 3 bộ

bóng đèn sợi đốt 60W-220V, 1 công tắc 5A,

dây dẫn và dụng cụ kiểm tra, tháo lắp

- Tìm hiểu về cơ cấu đo điện từ, ý nghĩa

các kí hiệu trên dụng cụ đo

a Đo dòng điện xoay chiều

- Bước 1: Vẽ sơ đồ đo

- Bước 2: Đấu nối theo sơ đồ Đóng công

tắc K đọc và ghi số chỉ vào bảng 4.1

- Bước 3: Tắt công tắc K, tháo 1 bóng đèn

Đóng công tắc K, đọc và ghi số chỉ vào

bảng 4.1

- Bước 4: Tắt công tắc K, tháo tiếp 1 bóng

đèn Đóng công tắc K, đọc và ghi số chỉ vào

bảng 4.1

- Cắt công tắc K

b Đo điện áp xoay chiều

- Bước 1: Vẽ sơ đồ đo

- Bước 2: Đấu nối theo sơ đồ Đóng công

- Thuyết trình, phân tích, giải thích

- Làm mẫu các thao tác

- Tại sao phải tắt công tắc rồi mới tháo bóng đèn?

- Khi tháo bớt các bóng đèn thì số chỉ của Ampe kế sẽ như thế nào?

- Tại sao khi tháo bớt các bóng đèn thì số

- Chú ý lắng nghe, ghi chép

- Quan sát các thao tác làm mẫu của GV

- Để đảm bảo ATĐ

- Sẽ giảm

Trang 11

tắc K đọc và ghi số chỉ vào bảng 4.2.

- Bước 3: Tắt công tắc K, chuyển đầu đo

theo sơ đồ Đóng công tắc K, đọc và ghi số

chỉ vào bảng 4.2

- Cắt công tắc K

II Hướng dẫn thường xuyên

1 Đo dòng điện xoay chiều

2 Đo điện áp xoay chiều

chỉ của A lại giảm?

- Chia tổ, nhóm

- Phân công vị trí làmviệc

- Phát vật tư thiết bị

- Quán xuyến lớp

- Chú ý theo dõi, uốn nắn, điều chỉnh từng thao tác của từng bước

- Chú ý nhóm, cánhân làm tốt, kém

- Công suất giảm nên cường độ dòng điện giảm

- Về vị trí

- Nhóm trưởng nhận và kí nhận

- Thực hiện từng bước của công việc

- Lưu ý an toàn điện

Thu dọn thiết bị

* Thu dọn, dặn dò (5’)

- Thu dọn dụng cụ: hs thu dọn trả thiết bị.

- Dặn dò: - Ôn tập nắm vững nội dung vừa thực hành.

Trang 12

Tiết: 9 Bài 4: THỰC HÀNH

ĐO DÒNG ĐIỆN VÀ ĐIỆN ÁP XOAY CHIỀU

I TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:

* Ổn định lớp (5phút đầu giờ, từ 7h10’ đến 7h15’)

Kiểm tra sĩ số lớp:

Lớp: 11DD1 Sĩ số : Có mặt: vắng phép: ,không phép ,muộn:

NỘI DUNG KIẾN THỨC HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ

III Hướng dẫn kết thúc.

-Nhận xét việc thực hành của học sinh

- Giải thích các băn khoăn, thắc mắc của học sinh trong quá trình làm thực hành

- Nộp báo cáo, sản phẩm

Trang 13

Tiết: 10-12 Bài 5: Thực hành

ĐO CÔNG SUẤT VÀ ĐIỆN NĂNG

I MỤC TIÊU:

Kiến thức:

- Tìm hiểu và biết cách mắc các dụng cụ đo trong mạch

Kỹ năng:

- Đo được công suất gián tiếp thông qua đo dòng điện và điện áp.

- Đo được công suất trực tiếp bằng Oát kế.

- Kiểm tra và hiệu chỉnh được công tơ điện.

Thái độ:

- Thực hiện đúng quy trình, đảm bảo an toàn lao động và vệ sinh môi trường

II CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên:

- Phương pháp: Thuyết trình, trực quan, thí nghiệm

2 Học sinh:

- Sách, vở, dây dẫn, băng dán

I Hướng dẫn ban đầu (45’)

Quy trình thực hành

a Đo công suất

* Đo gián tiếp bằng vôn kế và AMPE

b Đo điện năng

* Kiểm tra và hiệu chỉnh công tơ

điện

- Bước 1: Chuẩn bị

- Bước 2: Vẽ sơ đồ đo, tìm hiểu dụng

- Thuyết trình, phân tích, giải thích

- Làm mẫu các thao tác

- Tại sao phải tắt công tắc rồi mới tháo bóng đèn?

- Khi tháo bớt các bóng đèn thì số chỉ của Ampe

kế sẽ như thế nào?

- Tại sao khi tháo bớt các bóng đèn thì số chỉ của A lại giảm?

- Đo bằng Oát kế và đo bằng V, A có gì giống

và khác nhau?

- Đo điện năng nhằm mục đích gì? dụng cụ?, phương pháp đo?

- Hiệu chỉnh công tơ điện nhằm mục đích gì?

Trong thực tế đây là việc làm của cơ quan nào?

- Tham gia đóng góp

ý kiến

- Quan sát các thao tác làm mẫu của GV

- Để đảm bảo ATĐ

- Sẽ giảm

- Công suất giảm nên cường độ dòng điện giảm

- Giống nhau: Cùng

đo được công suất

- Khác: Trực tiếp và gián tiếp

- Biết được lượng điện năng đã tiêu thụ.+ Công tơ điện

+ Theo sơ đồ

- Làm cho công tơ

Trang 14

cụ đo.

- Bước 3: Đấu nối các thiết bị theo sơ

đồ

- Bước 4: Kiểm tra hiện tượng tự

quay của công tơ

- Bước 5: Kiểm tra hằng số công tơ

* Đo điện năng tiêu thụ

- Bước 5: Tính điện năng tiêu thụ

II Hướng dẫn thường xuyên (60’)

III Hướng dẫn kết thúc (30’)

- Chia tổ, nhóm

- Phân công vị trí làm việc

- Chú ý nhóm, cá nhân làm tốt, kém Khen chê

cụ thể

- Giải thích các băn khoăn, thắc mắc của họcsinh trong quá trình làm thực hành

- Yêu cầu học sinh ngừng thực hành

- Thu sản phẩm

- Nhận xét, đánh giá, cho điểm

- Nhận xét đánh giá buổi học, các sản phẩm tốt, kém

chạy chính xác hơn.+ Của nhà phân phối điện

- Về vị trí

- Nhóm trưởng nhận

và kí nhận

- Ngừng thực hành

- Chú ý lắng nghe

- Thu dọn dụng cụ, kiểm kê vật tư, thiết bị

- Kí trả dụng cụ, vật

tư, thiết bị

- Vệ sinh nơi làm việc

Trang 15

Trang 16

Tiết: 13-15 Bài 6: thùc hµnh: sö dông v¹n n¨ng kÕ

* Kiểm tra bài củ: (15’)

Tính dòng điện qua mạch và công suất của mỗi bóng đèn trong mạch mắc nối tiếp

3 bóng đèn 220 V ~; Có công suất 75 W; Nguồn điện có U= 220 V ~

Giải:

I=U/R=U/(3*Rd)=U/(3*(U2/Pd)=Pd/(3*U)=75/(3*220)=0,114 A

P= U*I=220*0,114= 25W

I Hướng dẫn ban đầu.( 30’)

1 Tìm hiểu dụng cụ đo

2 Đo điện trở

- Chỉ đo khi mạch không có điện

- Lựa chọn thang đo

- Điều chỉnh núm chỉnh không

- Không chạm tay vào các đầu nối khi

đo vì có thể làm ảnh hưởng đến kết quả

- Vạn năng kế được dùng để đo các đại lượng nào? tại sao gọi

là vạn năng kế?

- Tên gọi khác của vạnnăng kế?

- Cách sử dụng để đo các đại lượng?

- Tại sao khi chạm tay vào các đầu nối lại có thể cho kết quả không chính xác?

- Lưu ý an toàn điện và

an toàn cho dụng cụ đo

- Chú ý lắng nghe, quan sát, bắt chước

- AC, DC, R

- Dụng cụ đo nhiều chức năng

- Đồng hồ vạn năng

- Khi cần đo đại lượng nào thì xoay núm điều chỉnh về phía có đại lượng cần

đo và lựa chọn thang

đo cho phù hợp

- Do điện trở người được mắc // với mạchcần đo

- Chú ý đại lượng đo

và nên chọn thang đo

từ cao xuống thấp

Trang 17

III KẾT thúc thực hành.

- Chia tổ, nhóm

- Phân công vị trí làm việc

- Chú ý nhóm, cá nhân làm tốt, kém Khen chê

cụ thể

- Giải thích các băn khoăn, thắc mắc của học sinh trong quá trình làm thực hành

- Yêu cầu học sinh ngừng thực hành

- Thu sản phẩm

- Nhận xét, đánh giá, cho điểm

- Nhận xét đánh giá buổi học, các sản phẩmtốt, kém

- Về vị trí

- Nhóm trưởng nhận

và kí nhận

và an toàn cho dụng

cụ đo

- Thu dọn dụng cụ, kiểm kê vật tư, thiết bị

- Kí trả dụng cụ, vật

tư, thiết bị

- Vệ sinh nơi làm việc

- Củng cố: Nhắc lại những kiến thức chính về cách sử dụng.

Trang 18

Tiết: 16 Bài 7: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ MÁY BIẾN ÁP

- Giáo án, tài liệu, máy biến áp

- Phương pháp: nêu vấn đề, trực quan

2 Học sinh:

- Sách vở dụng cụ học tập

I Khái niệm chung về máy biến áp.40’

1 Công dụng của máy biến áp 15’

- Biến đổi điện áp

- Truyền tải điện năng

- Hàn điện

- Trong kĩ thuật điện tử

- sử dụng trong gia đình

2 Định nghĩa máy biến áp.9’

- MÁY biến áp là một thiết bị từ tĩnh, làm

việc theo nguyên lí cảm ứng điện từ

Dùng để biến đổi điện áp của hệ thống

dòng điện xoay chiều nhưng vẫn giữ

nguyên tần số

- Đầu vào của máy biến áp nối với nguồn

điện gọi là sơ cấp Kí hiệu của bên sơ cấp

thường gắn thêm số 1

- Đầu ra của máy biến áp được gọi là thứ

cấp Kí hiệu của bên thứ cấp thường được

gắn với số 2

- Máy biến đổi tăng điện áp được gọi là

máy biến áp tăng áp

- Máy biến đổi giảm điện áp được gọi là

máy biến áp giảm áp

3 Các số liệu định mức của máy biến

áp.8’

- Dung lượng hay công suất định mức

Sđm: Là công suất toàn phần (biểu kiến)

của máy biến áp Có đơn vị là VA, kVA

- máy biến áp có nhiệm vụ gì?

- ứng dụng của máy biến áp?

- Thuyết trình, phân tích, giải thích, lấy ví dụ

- ý nghĩa của các số liệu?

- Biến đổi điện áp

- Truyền tải điện năng

- Hàn điện

- Trong kĩ thuật điện tử

- sử dụng trong gia đình

- Chú ý lắng nghe, tham gia đóng góp

ý kiến, ghi chép các kết luận

- Khi làm việc không được phép

Trang 19

- Điện áp sơ cấp định mức U1đm: Là điện

áp của dây quấn sơ cấp tính bằng V, kV

- Khi làm việc không được phép vượt quá

các trị số ghi trên nhãn máy

- Tần số định mức fđm: Tính bằng Hz

MÁY biến áp điện lực thường có fđm =

50Hz (f = 1/T)

4 Phân loại máy biến áp.8’

- Có nhiều loại máy biến áp và nhiều

cách phân loại khác nhau Theo công

dụng máy biến áp có các loại sau:

mà em biết ?

vượt quá các trị số định mức này

+ MBA Điện lực.+ MBA Tự ngẫu.+ MBA công suất nhỏ

+ MBA có điều chỉnh

+ MBA chuyên dùng

+ MBA Đo lường.+ MBA thí

nghiệm

* Củng cố, dặn dò (5’)

Trang 20

Tiết: 17 Bài 7: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ MÁY BIẾN ÁP

- Giáo án, tài liệu, máy biến áp

- Phương pháp: nêu vấn đề, trực quan

* Kiểm tra bài củ:

Nêu công dụng của máy biến áp Máy biến áp có biến đổi được công suất nguồn không?

II Cấu tạo máy biến áp 20’

làm khung quấn dây

- Theo hình dáng, lõi thép được chia làm

2 loại là kiểu lõi (trụ) và kiểu bọc (vỏ)

- Lõi thép được ghép bằng các lá thép kĩ

thuật điện (Tôn silic) dày 0,3; 0,35 và 0,5

mm Là hợp kim có thành phần silic, bên

ngoài có phủ một lớp cách điện mỏng

Các lá thép được cán mỏng nhằm mục

đích giảm tổn hao năng lượng (phucô, từ

trễ) trong quá trình làm việc Chất lượng

và tính chất của lõi thép phụ thuộc vào

- Theo em, máy biến

áp gồm có các bộ phậnnào?

- Tại sao người ta không đúc lõi thép thành 1 khối?

- MÁY biến áp gồm 3 bộ phận chính

+ Lõi thép (Mạch từ)

+ Dây quấn (Mạch điện)

+ Vỏ máy

+ Ngoài ra còn có các bộ phận cách điện, đồng hồ đo,

bộ phận điều chỉnh,bảo vệ, chuông, đèn báo

- Nhằm tránh tổn hao năng lượng

Trang 21

hàm lượng silic, hàm lượng silic càng

nhiều thì tổn hao càng nhỏ nhưng lá thép

giòn và dễ gãy

- Ngoài ra lõi thép còn có một số kiểu

khác

2 Dây quấn.8’

- Thường được làm bằng dây đồng, được

tráng men hoặc bọc sợi cách điện mềm,

có độ bền cơ học cao, khó đứt, dẫn điện

tốt

- Dây quấn máy biến áp có 2 cuộn là

cuộn sơ cấp và thứ cấp

- Dây quấn nối với nguồn, nhận năng

lượng từ nguồn gọi là dây quấn sơ cấp

- Dây quấn nối với phụ tải, cung cấp năng

lượng cho phụ tải gọi là dây quấn thứ

cấp

III Nguyên lí làm việc của máy biến

áp 20’

1 hiện tượng cảm ứng điện từ.10’

2 Nguyên lí làm việc của máy biến

áp.9’

- máy biến áp gồm có cuộn sơ cấp N1

vòng và cuộn thứ cấp N2 vòng hoàn toàn

cách biệt nhau về điện, được quấn trên

một lõi thép khép kín

- Khi nối dây quấn sơ cấp vào nguồn điện

xoay chiều có điện áp U1, sẽ có dòng điện

I1 chạy trong cuộn sơ cấp và sinh ra trong

lõi thép từ thông biến thiên Do mạch từ

khép kín nên từ thông này móc vòng cảm

ứng ra sức điện động cảm ứng E2 trong

cuộng thứ cấp, tỉ lệ với số vòng dây N2

- Đồng thời từ thông biến thiên đó cũng

sinh ra trong cuộn sơ cấp một sức điện

- k được gọi là tỉ số máy biến áp

- k > 1: máy biến áp giảm áp

- k < 1: máy biến áp tăng áp

- máy biến áp làm việcnhư thế nào?

- Tranh vẽ H 7.5

- Cho biết ý nghĩa các đại lượng trong biểu thức?

- Nghiên cứu tài liệu và giải thích nguyên lí làm việc của máy biến áp trên hình vẽ

- Nêu ý nghĩa các đại lượng trong biểu thức

- Trả lời ngắn gọn

- Củng cố: Gọi hs hệ thống lại nội dung bài học.3’

Trang 22

Tiết: 18-19 Bài 1: TÍNH TOÁN THIẾT KẾ MÁY BIẾN ÁP MỘT PHA

- Nội dung bài, lõi MBA

- Phương pháp: Hỏi vấn, gợi ý

2 Học sinh:

- Chuẩn bị sách, vở

I Xác định công suất của máy biến

a: Chiều rộng trụ quấn dây

b: Chiều dày trụ quấn dây

- Diện tích trụ quấn dây phải phù hợp với

công suất máy biến áp Với kiểu bọc:

- Hướng dẫn học sinh cách tra bảng 8.1, 8.2

- Quan sát, nhận biết các kích thước trên tranh vẽ và vậtthật

- Tập tra bảng và tính toán các VD

do GV đưa ra

Trang 23

(Tính n=K/Shi;

K=42-50 với f=K=42-50Hz và Bm

là biên độ của từ thông

từ 0,9 đến 1,07 tùy theo chất lượng lõi thép)

- Giải thích các công thức

- Tính toán VD trong SGK

- Tìm hiểu ý nghĩa các công thức, tính toán VD trong SGK

- Củng cố 5’: Gọi hs hệ thống lại nội dung bài học.

Trang 24

Tiết: 20 Bài 9 Thực Hành: Tính toán, thiết kế

máy biến áp một pha công suất nhỏ

- Các loại dụng cụ đo độ dài, lõi thép

- Phương pháp: Hướng dẫn cách tính toán

2 Học sinh:

- Sách, vở, thước đo

* Quy trình thực hành

a Tìm hiểu cấu tạo máy biến áp

b Trình tự tính toán, thiết kế máy biến

áp

c Tính toán thiết kế máy biến áp một pha

công suất nhỏ

- HD học sinh quan sát, đo kích thước lõi thép

+ Quan sát và đo đường kính dây quấn

- HD học sinh tính toán thiết kế máy biến

- Ghi lại các nhận xét vào báo cáo theo mẫu bảng 9.1

- Nêu lại trình tự tính toán thiết kế máy biến áp, các công thức, các điềucần chú ý của từng bước

- Ghi lại các bước, các công thức, các điều cần chú ý vào báo cáo theo mẫu bảng 9.2

- Tính toán thiết kếmáy biến áp theo

Trang 25

các thông số đã cho.

- Đọc trước bài 9+10

Trang 26

Tiết: 21-22 Bài 9 Thực Hành: Tính toán, thiết kế

máy biến áp một pha công suất nhỏ

- Các loại dụng cụ đo độ dài, lõi thép

- Phương pháp: Hướng dẫn cách tính toán

* Hệ thống bài củ: (Các bước tính toán, nội dung bài bài tập) 25’

II Hướng dẫn thường xuyên 40’

Giáo viên trao đổinhững vấn đề mà họcsinh còn vướng mắc

Học sinh tự thựchiện bài tập củamình, trao đổitrong nhóm nhữngvấn đề cần giảquyết

Học sinh trình bàybài thực hành củamình

Nhận xét bài củabạn đã trình bày

* Củng cố ( 5’)

Trang 27

Tiết: 23 Bài 10: VẬT LIỆU CHẾ TẠO MÁY BIẾN ÁP

I MỤC TIÊU:

Kiến thức:

- Giới thiệu cho học sinh các vật liệu cần để chế tạo một máy biến áp

- Công dụng và phạm vi sử dụng của các loại vật liệu đó

- Các loại vật liệu cách điện, dẫn điện dùng làm máy biến áp…

- Phương pháp: nêu vấn đề, trực quan …

2 Học sinh:

- Sách, vở, bút …

chất của thép kĩ thuật điện phụ

thuộc vào hàm lượng silic Lượng

silic càng nhiều, tôngười ta thất

càng ít nhưng lá thép giòn và dễ

gãy, khó gia công

II Dây quấn máy biến áp 12’

- Dây quấn máy biến áp thường

được làm bằng đồng điện phân,

có độ bền cơ học tốt, dễ dát

mỏng, không bị đứt khi quấn dây

và mềm để các liên kết tốt

- Dây quấn máy biến áp công suất

lớn thường có tiết diện hình chữ

nhật hoặc vuông, còn các máy

biến áp có công suất nhỏ thường

có tiết diện tròn

- Vật liệu dùng làm mạch

từ của máy biến áp?

- Hàm lượng silic nhiều?,ít?

- Các lá thép dày?, mỏng?

- Đặc điểm của vật liệu?

- Tiết diện dây quấn máy biến áp công suất lớn?, nhỏ?

- Cách quấn các cuộn

- Thép kĩ thuật điện (Tôn silic)

- Tổn hao nhỏ, giòn, dễ gãy, khó chế tạo

- Mỏng thì tổn hao ít

- Xen kẽ hoặc từng xấp

2 đến 4 lá

- Chọn thép kĩ thuật điện theo thiết kế

- Thường là đồng điện phân

- độ bền cơ học tốt, dễ dát mỏng, không bị đứt khi quấn dây và mềm đểcác liên kết tốt

- Vuông, chữ nhật

+ Tròn

- Thành lớp hoặc bối

Trang 28

III Vật liệu cách điện của máy

biến áp 15’

- Tuổi thọ của máy biến áp phụ

thuộc phần lớn vào chất cách

điện Nếu cách điện không đầy đủ

sẽ nguy hại, còn cách điện quá

mức sẽ làm tăng kích thước máy

- Độ dẫn điện của chất cách điện

tăng theo nhiệt độ Độ phát nóng

quá mức sẽ làm giảm cách điện

của máy biến áp

- Chất cách điện chịu được nhiệt

độ càng cao càng tốt vì chính nó

quy định nhiệt độ cho phép làm

việc của máy biến áp

- Cách điện chính của máy biến

áp gồm:

1 Cách điện giữa các vòng dây

2 Cách điện giữa các lớp dây

3 Cách điện giữa các dây quấn

với nhau và với vỏ

- Các sự cố về cách điện?

- Yêu cầu đối với chất cách điện?

- Cách điện chính của máy biến áp?

- Vật liệu?, đặc điểm?

- Vật liệu?, đặc điểm?, cách thực hiện?

- Tăng kích thước và giáthành máy

+ Gây nguy hại cho máy

- Phóng điện, ion hoá, nhiệt độ tăng

- Chịu nhiệt

- Các vòng, các lớp, dâyquấn và vỏ

- Tơ tự nhiên, tơ nhân tạo, vải sợi sơn cách điện (êmay)

- Giấy cách điện, nhựa

- Giấy cách điện giữa các lớp cần phải thừa ra

ở hai đầu các cuộn dây

từ 5 đến 7 mm

- Tìm hiểu bảng 10.2 và chọn vật liệu cho thiết kế

Ucd 2000V

- 5 phút

- Tỉ số giữa điện áp

Trang 29

- Hd tìm hiểu bảng 10.3.

- Đàm thoại

chọc thủng và điện áp định mức

- Tìm hiểu và lựa chọn,

dự trù vật liệu cách điệncủa máy biến áp đã thiếtkế

Trang 30

Tiết: 24 Bài 11: TH CHUẨN BỊ VẬT LIỆU LÀM KHUÔN MÁY BIẾN ÁP

I MỤC TIÊU:

Kiến thức:

- Giúp học sinh nắm được hình dạng khuôn máy biến áp.

- Học sinh biết các vật liệu, dụng cụ làm khuôn máy biến áp.

1 Tìm hiểu các kích thước lõi thép:

2 Tìm hiểu kích thước khuôn máy

Trang 31

* Củng cố, dặn dò (5’)

- Củng cố: Nhắc lại một số nội dung.

- Ôn tập để kiểm tra phần đã học.

- Chuẩn bị bìa, và hồ dán để làm khuôn máy biến áp.

12345

Trang 32

Tiết: 25-26 Bài 11: TH CHUẨN BỊ VẬT LIỆU LÀM KHUÔN MÁY BIẾN ÁP

I MỤC TIÊU:

Kiến thức:

- Giúp học sinh nắm được hình dạng khuôn máy biến áp.

- Học sinh biết các vật liệu, dụng cụ làm khuôn máy biến áp.

B Làm khuôn bìa

1 Làm phần thân khuôn

- Phần thân khuôn phải phù hợp với

lõi thép máy biến áp Kích thước

chiều dày và chiều rộng của khuôn

lớn hơn chiều dày và chiều rộng của

trụ quấn dây từ 0,5 đến 1 mm chiều

cao của khuôn nhỏ hơn chiều cao

của cửa sổ lõi thép từ 0,5 đến 1 mm

CHIỀU dày của bìa là 1 mm

2 Làm má khuôn bìa

- Cắt một miếng bìa (H11.1 b, c),

khoét lỗ ở giữa và gắn chặt vào

trong thân để tạo thành má khuôn

Chiều rộng của má khuôn phải nhỏ

hơn chiều rộng của cửa sổ lõi thép

- Chú ý: Lớp má khuôn nếu không

đủ độ cứng có thể bồi 2 lớp giấy bìa

- Cho học sinh quan sátvật mẫu

- Hướng dẫn, giải thích

và làm mẫu

- Giải thích ý nghĩa cáckích thước

- Nếu các kích thướcbằng nhau thì sẽ gặpkhó khăn gì?

- Cho học sinh quan sátvật mẫu

- Hướng dẫn, giải thích

và làm mẫu

- Giải thích ý nghĩa cáckích thước

- Nếu các kích thướcbằng nhau thì sẽ gặpkhó khăn gì?

- Chú ý lắng nghe,quan sát, bắt chước

- Ghi chép các kết luận

- Khó ghép các lá thép vào cuộn dây

- Ghi chép các kết luận

- Khó ghép các lá thép vào cuộn dây

Đ26

Đ27

Trang 33

- Phát vật tư thiết bị.

- Chú ý theo dõi, uốnnắn, điều chỉnh từngthao tác của từng bước

- Chú ý nhóm, cá nhânlàm tốt, kém Khen chê

cụ thể

- Giải thích các bănkhoăn, thắc mắc của họcsinh trong quá trình làmthực hành

- Yêu cầu học sinhngừng thực hành

- Thu sản phẩm

- Nhận xét, đánh giá,cho điểm

- Nhận xét đánh giábuổi học, các sản phẩmtốt, kém

- Thực hiện từng bướccủa công việc

- Lưu ý các bước tínhtoán, các công thức,cách lấy kết quả đođạc

- Thu dọn dụng cụ,kiểm kê vật tư, thiết bị

- Kí trả dụng cụ, vật tư,thiết bị

* Củng cố nhắc nhở( 5’)

- Củng cố: Gọi hs hệ thống lại các bước thực hiện.

- Nhắc nhở: Chuẩn bị lõi, má, cốt để quán máy biến áp.

Trang 34

Tiết: 27 Kiểm tra 1 tiết

I MỤC TIÊU:

- Nhằm cũng cố kiến thức từ phần mở đầu đến chương II.

II ĐỀ:

1, Trình bày vị trí, vai trò và triển vọng phát triển của nghề điện.

2, Nêu nguyên nhân gây tai nạn điện.

3, Khi hai điện trở giống nhau mắc nối tiếp vào một nguồn điện có hiệu điện thế U thì công suát tiêu thụ là 20W Nếu các điện trở này được mắc song song và nối vào nguồn thì công suất tiêu thụ tổng cộng là bao nhiêu?

III Đáp án

Câu 1 (3,5 đ)

Vị trí, vai trò của nghề điện dân dụng.

- Ngành điện rất đa dạng và phong phú Tuy nhiên có thể chia thành một số nhóm nghề chính sau:

* Sản xuất, truyền tải và phân phối điện

* Chế tạo vật tư và các thiết bị điện

* Đo lường, điều khiển, tự động hoá quá trình sản xuất

* Sửa chữa những hỏng hóc của các thiết bị điện, mạng điện, đồng hồ đo điện

- Nghề điện dân dụng rất đa dạng, hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực sử dụng điện năng phục vụ đời sống, sản xuất và sinh hoạt của các hộ tiêu thụ điện

+ Lắp đặt mạng điện sản xuất nhỏ và mạng điện sinh hoạt

+ Lắp đặt các thiết bị và đồ dùng điện phục vụ sản xuất và sinh hoạt

+ Bảo dưỡng, vận hành sửa chữa, khắc phục sự cố xảy ra trong mạng điện sản xuất nhỏ

và mạng điện gia đình, các thiết bị và đò dùng điện gia đình

Triển vọng phát triển của nghề điện dân dụng.

- Nghề Điện dân dụng luôn cần phát triển để phục vụ sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đạihoá đất nước

- Nghề Điện dân dụng phát triển gắn liền với tốc độ đô thị hoá nông thôn và tốc độ xây dựng nhà ở

- Nghề Điện dân dụng có nhiều điều kiện phát triển không những ở thành thị mà còn ở nông thôn, miền núi

- Sự phát triển mạnh mẽ của cách mạng KH và KT cũng làm xuất hiện nhiều thiết bị điện,

đồ dùng điện mới với các tính năng ngày càng ưu việt, thông minh, tinh xảo Nghề Điện dân dụng ngày càng phát triển để đáp ứng với sự phát triển đó

Câu 2 (2.5 đ)

* Tai nạn điện.

- Không cắt điện trước khi sửa chữa đường dây và thiết bị đang nối với nguồn điện

- Do chỗ làm việc chật hẹp, người là vô ý chạm vào các vật mang điện

- Do sử dụng các đồ dùng điện có vỏ bằng kim loại bị hư hỏng bộ phận cách điện để điện truyền ra vỏ

- Vi phạm khoảng cách an toàn lưới điện cao áp và trạm biến áp

- Không đến gần những nơi có dây điện đứt rơi xuống đất

- Tai nạn do điện giật chiếm tỉ lệ khoảng 80%

* Do các nguyên nhân khác.

Trang 35

- Ngoài những tai nạn do điện giật còn có thể xảy ra các tai nạn do phải làm việc trên cao.Ngoài ra, công việc lắp đặt điện còn phải thực hiện một số công việc cơ khí như khoan, đục vì vậy cần phải thực hiện nghiêm túc an toàn lao động.

Câu 3 Bài tập (4 đ)

 Khi nối tiếp: Pnt= U2/Rtd mà Rtd=2Rđ

Rđ= U2/2Pnt

 Khi //: Rtd =Rđ/2 => Pss = U2/Rtd = U2/( U2/2Pnt /2)= 2Pnt =4*20=80W

Định dạng
Số trang	71
Dung lượng	479,78 KB