giao an dien dan dung( THỨ).doc

-Hãy nêu các công cụ chính của nghề điện +ở ngoài trời : Lắp đặt đường dây, sửa chữa, hiệu chỉnh các thiết bị trong mạng điện.. 9Yêu cầu dối với nghề điện dân dụng : +Có tri thức : có tr

-HS hiểu được vai trò của điện năng đối với đời sống và sản xuất.

-Hiểu biết được các nghề trong ngành điện

-Nắm được các lĩnh vực hoạt động của nghề điện dân dụng, đối tượng của nghề điện, mục đích lao động của nghề điện, môi trường hoạt động của nghề điện, những dụng cụ lao động của nghề điện

-Nắm vững yêu cầu đối với nghề điện dân dụng

-Thấy được triển vọng của nghề điện trong tương lai

B/Chuẩn bị : Các loại dụng cụ phục vụ cho nghề điện dân dụng như tuốc-nơ-vít

các loại, kìm điện, cà lê các loại, kìm tuốt dây điện, mỏ hàn, vôn kế, amper kế,

C/Hoạt động trên lớp :

I/Ổn định : Điểm danh

II/Bài mới :

1)Giới thiệu chương trình điện dân dụng THCS :

Chương trình điện dân dụng THCS sẽ học trong 70 tiết gồm có bốn chương :

Phần mở đầu (1 tiết)Chương I : An toàn lao động trong nghề điện (8 tíêt)Chương II : Mạng điện sinh hoạt (26 tiết )

Chương III : Máy biến áp (9 tiết)Chương IV : Động cơ điện (26 tiết)

III) Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu về nghề điện dân dụng.

-Vì sao có thể khẳng định rằng điện năng

là nguồn động lực chủ yếu đối với đời

sống và sản xuất ?

+GV giải thích : Điện năng có thể biến

đổi dễ dàng thành quang năng để ta thắp

sáng, nhiệt năng để sử dụng bàn là điện,

bếp điện, mỏ hàn điện, , biến thành cơ

năng như các loại động cơ điện, quạt điện,

-Tại sao trong sinh hoạt điện năng đóng

vai trò quan trọng ?

-Hãy nêu một số ví dụ chứng tỏ điện năng

đóng vai trò quan trọng trong đời sống

+Quá trình sản xuất, truyền tải , phân phối

và sử dụng điện năng dễ dàng tự động hóa

và điều khiển từ xa

+Tại vì, nhờ có điện năng, các thiết bị điện, thiết bị điện tử mới hoạt động được

Ví dụ : Nhờ có điện năng mà các thiết bị

điện như quạt bàn, đèn các loại, bàn ủi(là), tivi, tủ lạnh, máy giặt, máy điều hòa,

hoạt

-Điện năng góp phần cải thiện đời sống,

nâng cao năng suất, thúc đẩy khoa học kĩ

thuật phát triển

-Điện năng được sản xuất như thế nào ?

GV : Hiện nay, đối với Việt Nam thì

nguồn năng lượng chủ yếu để sản xuất

điện năng là nhiệt năng và thủy năng :

Nhiệt năng có những nhà máy điện lớn

như Uông Bí, Phả Lại, Thủy năng như

Thủy điện Hòa Bình, Trị An, Đa Nhiêm,

-Hãy cho biết các nhóm nghề chính trong

mới hoạt động được

+Điện năng góp phần to lớn trong việc tăng năng suất lao động, cải thiện đời sống,góp phần thúc đẩy cách mạng khoa học kĩ thuật phát triển, ngoài ra điện năng còn góp phần thu hẹp dần khoảng cách giữa nông thôn và thành thị

2)Quá trình sản xuất điện năng :

+Điện năng được sản xuất từ các nhà máy điện – bằng nhiệt điện, thủy điện, năng lượng gió, năng lượng mặt trời, năng lượng nguyên tử,

Điện năng từ máy phát điện qua hệ thống truyền tải và phân phối điện đến các hộ tiêu thụ điện

3)Các nghề trong ngành điện :

Các nhóm nghề chính trong ngành điện :

*Sản xuất, truyền tải và phân phối điện

*Chế tạo vật tư thiết bị điện

*Đo lường, điều khiển, tự động hóa quá trình sản xuất

4)Các lĩnh vực hoạt động của nghề điện

dân dụng :

Nghề điện dân dụng hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực sử dụng điện năng phục vụ cho đời sống, sinh hoạt và sản xuất

5)Đối tượng của nghề điện dân dụng :

Đối tượng của nghề điện dân dụng :

*Nguồn điện (Một chiều, xoay chiều) điện

áp thấp dưới 380 V

*Mạng điện sinh hoạt các hộ tiêu thụ điện

*Các thiết bị gia dụng : quạt, máy bơm nước , máy giặt,

*Các khí cụ điện đo lường, điều khiển và bảo vệ

6)Mục đích lao động của nghề điện:

*Lắp đặt mạng điện sinh hoạt, sản xuất

*Lắp đặt trang thiết bị phục vụ sản xuất và sinh hoạt

*Bảo dưỡng, vận hành, sửa chữa và khắc phục các sự cố xảy ra về điện

7)Công cụ lao động của nghề điện :

*Công cụ lao động : Dụng cụ đo và kiểm

-Hãy nêu các công cụ chính của nghề điện

+ở ngoài trời : Lắp đặt đường dây, sửa

chữa, hiệu chỉnh các thiết bị trong mạng

điện

+ở trong nhà : Bảo dưỡng, sửa chữa thiết

bị, sản xuất, chế tạo thiết bị điện

-Hãy nêu các yêu cầu đối với nghề điện

dân dụng ?

GV nêu triển vọng của nghề điện hiện nay

và trong tương lai

*Công tác bảo dưỡng , sửa chữa, hiệu chỉnh các thiết bị và sản xuất chế tạo các thiết bị thường được tiên hành trong nhà

9)Yêu cầu dối với nghề điện dân dụng :

+Có tri thức : có trình độ học vấn TN.THCS nắm vững kiến thức cơ bản về

kĩ thuật điện, an toàn điện và các quy trình

kĩ thuật điện +Kỹ năng : Nắm vững các kỹ năng đo lường, sử dụng, bảo dưỡng, sửa chữa, lắp đặt các thiết bị điện của mạng điện

+Sức khỏe : Phải có sức khỏe tốt, không bịbệnh về thần kinh, tim mạch, loạn thị, điếc

10)Triển vọng của nghề điện dân dụng :

Luôn phát trển để phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước

IV/Củng cố :

-Hãy cho biết điện năng có vai trò quan

trọng như thế nào đối với đời sống và sản

xuất ?

-Đối tượng của nghề điện dân dụng là gì ?

-Yêu cầu đối với nghề điện dân dụng

V/ Dặn dò : - Nắm vững vai trò điện năng đối với đời sống sinh hoạt và sản xuất, đối

tượng của nghề điện dân dụng

- Về nhà học thuộc những yêu cầu đối với nghề điện dân dụng

VI/ Rút kinh ngiệm :

Tiết 2 – 5 Ngày soạn:

AN TOÀN ĐIỆN

A/Mục tiêu :

-Giúp HS nắm được một số biện pháp xử lý khi có tai nạn điện như :

+Giải thoát nạn nhân ra khỏi nguồn điện một cách nhanh nhất, an toàn nhất

+Sơ cứu nạn nhân : Trong các trường hợp nạn nhân còn tỉnh, nạn nhân bị ngất

-Nắm được các phương pháp hô hấp nhân tạo

-Giáo dục cho HS phải luôn luôn an toàn về điện, rèn tính cẩn thận, làm việc có khoa học

B/Chuẩn bị : Phóng to các tranh vẽ trong tài liệu, các dụng cụ sơ cứu như gậy gỗ

khô, giẻ khô,

C/ Hoạt động trên lớp :

I/Ổn định : - Điểm danh

- Nhắc nhở HS chuẩn bị cho tiết học

II/Kiểm tra bài cũ :

1)Hãy nêu vai trò của điện năng đối với đời sống sinh hoạt và sản xuất :

2)Hãy cho biết đối tượng của nghề điện dận dụng

3)Hãy nêu những yêu cầu đối với nghề điện dân dụng

III/Bài mới :

Nêu cảm giác khi bị điện giật?

Điện giật là gì?

Những người bị điện giật có nguy hiển

giống nhau không?

Mức độ nguy hiểm phụ thuộc vào yếu tố

nào?

Người chạm vào điện áp nào là an toàn?

HS thảo luận tìm ra các nguyên nhân gây

tai nạn điện

Nêu ý kiến, GV kết luận

GV nêu các yêu cầu khi gặp tai nạn điện :

1: Tác hại của dòng điện đối với cơ thể

- Cường độ dòng điện qua người

- Thời gian dòng điện qua người

- Đường đi dòng điện qua người

c: Điện áp an toàn:

U < 40 (V)

2: Nguyên nhân gây ra tai nạn điện:

- Cham trực tiếp vào nơi có điện

- Tai nạn do phóng điện

- Do điện áp bước

1)Giải thoát nạn nhân khỏi nguồn điện : a)Đối với điện áp cao :

+Khi có người bị nạn, phải nhanh chóng

cứu chữa ngay, không lãng phí thời gian

xem người đó còn sông hay chết Sự thành

công của việc sơ cứuphụ thuộc vào sự

nhanh nhẹn, tháo vát và cứu chữa đúng

cách của người cứu

-Khi gặp nạn nhân bị tai nạn về điện điều

trước tiên ta phải làm gì ?

-Trong trường hợp điện áp cao ta làm như

thế nào ?

-Đối với điện áp thấp, trong trường hợp

nạn nhân đứng dưới đất tay chạm vào vật

mang điện như tủ lạnh, nồi cơm điện, ta

phải làm gì ?

-Đối với trường hợp người bị nạn ở trên

cao chữa điện thì ta làm như thế nào ?

-Trong trường hợp đường dây điện bị đứt

chạm vào người nạn nhân thì ta làm như

thế nào ?

GV chú ý cho những người cứu :

+Đối với điện cao áp phải chờ cắt điện

+Không chạm hoặc để mất thăng bằng ngã

vào các phần mang điện

+Không nắm vào người nạn nhân bằng tay

không, không tiếp xúc với cơ thể để trần

của người bị nạn

-Nhất thiết phải thông báo ngay cho trạm điện hoặc chi nhánh điện cắt điện từ các cầu dao trước, sau đó mới được tới gần nạn nhân và tiến hành sơ cứu

b)Đối với điện áp thấp :

b.1)Tình huống nạn nhân đứng dưới đất, tay chạm vào vật mang điện

+Nhanh chóng quan sát tìm dây dẫn điện đến thiết bị và thực hiện ngay các việc sau:

*Cắt cầu dao, rút phích điện, tắt công tắc hay gỡ cầu chì ở nơi gần nhất

*Nếu không thể cắt điện được ngay thì dùng dao cán gỗ khô chặt đứt dây điện

*Nếu không có biện pháp nào cắt điệnthì nứm các phần áo khô của nạn nhân hoặc dùng áo khô của mình lót tay nắm vào tóc, vào tay, vào chân nạn nhân kéo nạn nhân

ra khỏi nguồn điện

b.2) Người bị nạn ở trên cao để chữa điện :Nhanh chóng cắt điện, nhưng trước đó phải có người đón nạn nhân để khỏi rơi xuống đất

b.3)Dây điện đường bị đứt chạm vào người

nạn nhân :

*Đứng trên ván gỗ khô, dùng sào tre khô, gậy gỗ khô gạt dây điện ra khỏi người nạn nhân

*Đứng trên ván gỗ khô, lót tay bằng giẻ khô nhiều lớp kéo nạn nhân ra khỏi chỗ dây điện

*Đoản mạch đường dây bằng cách dùng một dây điện trần mềmhai đầu buộc hai vậtnặng rồi ném lên cho vắt qua 2 dây diện trên cột để gây nổ cầu chì ở đầu nguồn

II/Sơ cứu nạn nhân :

+Điều quyết định thành công của việc sơ

cứu nạn nhân phải nhanh chóng và đúng

-Hô hấp nhân tạo nhằm mục đích gì ? (Hô

hấp nhân tạo để làm cho nạn nhân tỉnh lại)

Có ba phương pháp làm hô hấp nhân tạo

Phương pháp 1 : áp dụng cho một người

2)Trường hợp nạn nhân bị ngất :

a)Làm thông đường thở :

-Đặt nạn nhân nằm ngửa, tháo nới quần áo.-Thông đường hô hấp bằng cách lấy đờm, dãi trong miệng nạn nhân ra

b)Hô hấp nhân tạo :

*Phương pháp 1(áp dụng khi chỉ có một người cứu)

-Đặt nạn nhân nằm sấp, chú ý làm sao cho thông đường thở

-Tiến hành các động tác hô hấp nhân tạo;+Động tác 1 : Đẩy hơi ra

+Động tác 2 : Hít khí vào

*Phương pháp 2 : Dùng tay-Đặt nạn nhân nằm ngữa-Làm thông đường thở+Động tác 1 : Dang rộng hai tay nạn nhân

để lồng ngực giản ra không khí tràn vào

+Động tác 2 : ép chặt hai tay nạn nhân lên lồng ngực ép không khí ra ngoai

Phương pháp này hiệu quả thấp, dùng phương pháp này người cứu tốn rất nhiều sức

*Phương pháp 3 :Hà hơi thổi ngạt Phương pháp này đơn giản nhưng hiệu quảcao

+Cách1 : Thổi vào mũi+Cách 2 : Thổi vào mồnKết hợp xoa bóp tim ngoài lồng ngực-Khi gặp nạn nhận bị tai nạn điện ta phải

làm gì ?

-Trong trường hợp nạn nhân bị tai nạn với

điện áp cao ta phải làm gì ?

1)Khi gặp nạn nhân tai nạn điện ta phải làm nhanh các việc sau :

-Giải thoát nạn nhân khỏi nguồn điện-Sơ cứu nạn nhân

2)Trường hợp điện áp cao phải khẩn trương thông báo cho tổ quản lý điện hoặc chi nhánh điện cắt cầu dao trước khi đến

-Hãy nêu cách giải thoát nạn nhân bị tai

nạn điện điện áp thấp trong các trường hợp

sau :

+Nạn nhân đứng dưới đất tay chạm vào

vật mang điện

+Nạn nhân ở trên cao chữa điện

+Nạn nhân bị đường dây điện đứt chạm

vào

-Có mấy phương pháp hô hấp nhân tạo,

trong đó phương pháp nào hiệu quả sơ cứu

cao nhất ?

gần nạn nhân để sơ cứu

3)Trường hợp điện áp thấp : Nạn nhân đứng dưới đất tay chạm vào vật mang điện-Cắt nguồn điện bằng nhiều cách nhanh nhất : cắt cầu dao, công tắc, mở nắp cầu chí, dùng dao cán gỗ khô chặt đứt dây điện

hoặc dùng giẻ khô dày nắm kéo nạn nhân

ra khỏi nguồn điện

-Lưu ý không được dùng tay không để kéonạn nhân vì lúc này nạn nhận trở thành vật mang điện

4)Trường hợp nạn nhân ở trên cao chữa điện thì nhanh chóng cắt điện nhưng trước

đó phải có người đỡ nạn nhân không cho rơi xuống đất

5)Dùng gậy tre khô, cây gỗ khô và đứng trên ván khô để gạt dây điện ra khỏi nạn nhân

Lót tay bằng giẻ khô nhiều lớp để kéo nạn nhân ra khỏi nguồn điện

6)Có ba phương pháp hô hấp nhân tạo :+Phương pháp 1 : Phương pháp đặt nạn nhân nằm sấp (Dùng cho một người cứu)+Phương pháp đặt nạn nhân nằm ngữa :

Phương pháp này hiệu quả không cao.+Phương pháp hà hơi thổi ngạt :

*Thổi vào mũi

*Thổi vào miệng Kết hợp với xoa bóp tim ngoài lồng ngực

IV/Củng cố :

Dòng điện có hại như thế nào đối với con người?

Khi thấy người bị tai nạn điện cần xử lý thế nào?

V/Dặn dò :

- Nắm vững cách cứu nạn nhân bị tại nạn điện

- Nắm lại các phương pháp hô hấp nhân tạo

- Chuẩn bị cho các tiết học đến thực hành

Chia lớp làm 4 tổ – Mỗi tổ 5 em – Chuẩn bị cho mỗi tổ gồm :

01 gây tre khô hoặc gây gỗ khô dài từ 1,5 m

01 con dao cán bằng gỗ khôGiẻ khô

Tiết 7 – 8 Ngày soạn:

-Tập cho HS thói quen nhanh nhẹn, linh hoạt, tháo vát nhưng chú ý đến an toàn điện

B/Chuẩn bị :

-Tranh vẽ các tình huống người bị điện giật

-Tranh vẽ các phương pháp hô hấp nhân tạo

-Các dụng cụ như đã hướng dẫn

C/Nội dung thực hành :

I/Nêu yêu cầu cần thực hành : Cứu người bị tai nạn điện

-Khi gặp nan nhân bị tai nạn điện ta phải là gì ? (giải thoát nạn nhân ra khỏi nguồn điện,

sơ cứu nạn nhân)

-Trường hợp nạn nhân đứng dưới đất muốn giải thoát nạn nhân khỏi nguồn điện ta làm như thế nào ? (Cắt cầu dao, công tắc, mở cầu chì, nếu không thể cắt ngay nguồn điện được thì dùng dao cán gỗ khô chặt đứt dây điện, hoặc dùng giẻ khô kéo nạn nhân ra khỏi nguồn điện)

-Trường hợp nạn nhân chữa điện trên cao ta phải làm gì ?(Tìm người đón nạn nhân không để nạn nhân rơi xuống đất trước khi nhanh chóng cắt điện)

-Trường hợp nạn nhân bị dây điện chạm vào người ? (Dùng ván khô đứng lên và dùng gậy tre khô hoặc gậy gỗ khô gạt dây điện ra khỏi người nạn nhân, cũng có thể dùng giẻ khô lót tay để kéo nạn nhân ra khỏi dây điện hoặc cũng có thể làm đoản mạch nguồn

điện

+GV đưa tranh cho HS quan sát để tra lời

+GV đưa tranh giới thiệu các phương pháp hô hấp nhân tạo để HS tham khảo

II/ Thực hành : Chia lớp làm 4 tổ

Các tổ tiến hành thực hành theo nội dung sau :

1)Giải thoát nạn nhân ra khỏi nguôn điện :

GV đưa ra các tình huống và yêu cầu HS thực hiện Khi thực hiện HS tự tìm các dụng

cụ để giải thoát nạn nhân – Dụng cụ không được để sẵn trong phòng mà HS phải tự tìm lấy khi xử lý tình huống

2)Tiến hành sơ cứu nạn nhân :

Trường hợp nạn nhân bị ngất

+Làm thông đường thở

+Hô hấp nhân tạo

GV quan sát trong lúc HS thực hành và có điều chỉnh cho đúng các động tác khi giải thoát cũng như hô hấp nhân tạo.

III/Tổng kết thực hành :

-Đánh giá việc chuẩn bị đồ dùng, dụng cụ thực hành của các tổ

-Thái độ tham gia thực hành,

-Kết quả thực hành

-Biểu dương các tổ, cá nhân làm tốt công việc, nhiệt tình trong lúc thực hành

-Uốn nắn, phê bình cá nhân, tổ làm chưa tốt

IV/Củng cố :

HS nhắc lại các bước cứu người bị tai nạn điện

V/Dặn dò :- Nắm lại các biện pháp giải thoát nạn nhân bị tai nạn điện, các cách sơ cứu

nạn nhân

-Tìm hiểu mạng điện sinh hoạt là gì ? Các vật liệu điện có trong mạng điện sinh hoạt

ĐẶC ĐIỂM MẠNG ĐIỆN SINH HOẠT VẬT LIỆU DÙNG TRONG MẠNG ĐIỆN SINH HOẠT

A/Mục tiêu :

-HS nắm được các đặc điểm của mạng điện sinh hoạt

-Nắm và hiểu được các vật liệu dùng trong mạng điện sinh hoạt

-HS nắm được chức năng và sử dụng được một số dụng cụ trong lắp đặt điện

-Làm cho HS thấy được sự an toàn trong khi lắp đặt, sửa chữa điện

-Làm việc có kế hoạch, có khoa học, tính chính xác

B/Chuẩn bị :

- Tranh vẽ về mạng điện sinh hoạt trong hộ gia đình, công tơ, công tắc, cầu chì, cầu dao,

- Vật liệu dẫn điện, vật liệu cách điện, mẫu dây dẫn điện các loại

- Bảng 3.1 và 3.2(Tài liệu Điện dân dụng tr 36; 38)

C/ Hoạt động trên lớp :

I/ Ổn định :

II/ Kiểm tra bài cũ :

1)Khi gặp nạn nhân bị tai nạn điện ta phải làm gì ?

2)Trong trường hợp nạn nhân bị dây điện chạm vào người thì việc giải thoát nạn nhân

ra khỏi nguồn điện phải tiến hành như thế nào ?

3)Nêu các phương pháp hô hấp nhân tạo?

III/Bài mới :

GV nhấn mạnh : Tai nạn về điện giật xảy

ra rất nhanh và nguy hiểm

-Hãy nêu những nguyên nhân gây ra tai

I/An toàn lao động khi lắp đặt điện:

Khi lắp đặt hoặc sửa chữa điện có thể xảy

ra tai nạn điện do các nguyên nhân sau :1)Do điện giật :

nạn khi lắp đặt hoặc sửa chữa điện ?

-Để tránh tai nạn điện trong khi lắp đặt và

sửa chữa ta cần phải làm như thế nào ?

-Ngoài tai nạn điện ra khi lắp đặt điện ta

-Không cắt nguồn điện khi sửa chữa , lắp đặt điện Hoặc cắt điện rồi nhưng không báo cho người có liên quan về điện được biết Không treo biển báo cắt điện trong lúc sửa chữa, lắp đặt điện

-Không sử dụng đồ dùng đúng tiêu chuẩn quy định, không sử dụng dụng cụ bảo hộ lao động trong lúc sửa chữa, lắp đặt điện.+Để tránh tai nạn điện trong khi lắp đặt và sửa chữa ta cần phải :

-Cắt cầu dao điện trước khi thực hiện các công việc

-Trong những trường hợp phải thao tác khi

có điện, cần phải sử dụng các dụng cụ và các thiết bị bảo vệ như :

*Dùng thảm cao su hoặc giá cách điệnbằng gỗ khô có chân sứ

*Phải sử dụng các dụng cụ lao động có chuôi cách điện đúng tiêu chuẩn

*Khi sửa chữa mạng điện phải dùng bút thử điện để kiểm tra tránh trường hợp chạm vào vật mang điện

-Khi thực hành lắp đặt điện trong xưởng thực hành cần phải tuân thủ chặt chẽ quytắc an toàn lao động của xưởng

2)Do các nguyên nhân khácKhi lắp đặt các thiết bị điện, đồ dùng điện, lắp đặt dây phải làm việc trên thang, do vậy cần phải chú ý đảm bảo an toàn để không xảy ra tai nạn

Công việc lắp đặt điện còn phải thực hiện một số công việc cơ khí như khoan, cưa, đục, Do vậy, cần phải chú ý an toàn laođộng trong mọi công việc là điều rất cần thiết

II/Đặc điểm mạng điện sinh hoạt :

+Là mạng điện một pha, nhận điện từ mạng phân phối ba pha điện áp thấp để cung cấp cho các thiết bị, đồ dùng điện và chiếu sáng

-Vì sao các hộ ở cuối nguồn điện áp không

đủ theo định mức Để bù lại sự giảm áp

này người ta phải làm gì ?

GV cho HS quan sát hình 3.1 (phóng to)

và trả lời câu hỏi

-Mạng điện sinh hoạt gồm có mấy thành

phần ? Mạch chính giữ vai trò gì ? mạch

nhánh giữ vai trò gì trong mạng điện sinh

hoạt ?

-Trong mạng điện sinh hoạt các đồ dùng

điện, các thiết bị điện phải có điện áp như

thế nào ?

GV đưa tranh 3.2(phóng to) và hỏi :

-Trong mạng điện sinh hoạt có các thiết bị

điện, đồ dùng điện gì ? Chúng được mắc

như thế nào ?

-Trong mạng điện sinh hoạt ta thường sử

dụng các loại vật liệu nào ?

-Để truyền tải và phân phối điện năng đến

các hộ sử dụng điện người ta dùng phương

tiện gì ?

-Dây dẫn điện có đặc điểm gì ?

GV đưa bảng 3.1/tr 36 (Tài liệu điện dân

dụng) cho HS quan sát và giải thích các

đặc điểm một số loại dây dẫn điện (tên gọi,

*Mạch chính : giữ vai trò là mạch cung cấp

*Các mạch nhánh rẽ từ đường dây chính , được mắc song song để có thể điều khiển

độc lập và là mạch phân phối điện đến các

đồ dùng điện

+Các thiết bị điện, đồ dùng điện trong mạng phải có điện áp định mức phù hợp với điện áp mạng điện cung cấp

+Mạng điện sinh họat còn có các thiết bị

đo lường, điều khiển, bảo vệ như công tơ điện, công tắc, cầu chì , và các vật cách điện như puli sứ, ống sứ, bảng điện bằng nhựa, ống gen nhựa

Với ngững yêu cầu sử dụng điện khác nhau nên mỗi mạng điện có các thiết kế khác nhau

III/Vật liệu dùng trong mạng điện sinh

hoạt

Vật liệu dùng trong mạng điện sinh hoạtgồm dây cáp, dây dẫn diện và những vật liệu cách điện

1)Dây cáp và dây dẫn điện :

Trong truyền tải và phân phối điện năng người ta dùng dây cáp và dây dẫn điện.Bảng 3.1(tr 36/TL.ĐDD)

a)Dây dẫn điện :

a.1)Phân loại :

*Dựa vào lớp vỏ cách điện, dây dẫn điện chia làm hai loại : Dây trần và dây có vỏ cách điện

*Theo vật liệu làm lõi : dây đồng, dây nhôm, dây nhôm lõi thép

*Dựa vào số lõi và số sợi của lõi có : dây một lõi, dây hai lõi, dây lõi một sợi, dây lõinhiều sợi

a.2)Dây trần ;+Dây trần một sợi bằng đồng được chế tạo

-Nêu cách cấu tạo dây trần bằng đồng.

-Vì sao nhôm được sử dụng rộng rãi để

-Nêu cấu tạo dây có bọc cách điện

-Lõi được cấu tạo như thế nào ?

-Dây cáp điện là gì ?

-Có mấy loại cáp điện Nêu cấu tạo và

phạm vi sử dụng của một số loại cáp điện

mà em biết

GV đưa bảng 3.2 và giới thiệu về một số

dây cáp thường sử dụng

-Nêu công dụng của từng loại cáp ?

bằng cách cán, kéo đồng thành sợi và đượcgọi là dây đồng cứng

+Nhôm dẫn điện kém đồng 1,6 lần nhưng khối lượng riêng nhỏ hơn 3,2 lần, giá thành lại rễ hơn nên được sử dụng rộng rãi

Dây cáp điện là loại dây dẫn điện có một

hai hay nhiều sợi được bện chắc chắn và được cách điện với nhau trong vỏ bọc bảo

vệ chung, chịu được lực kéo lớn

(Bảng 3.2/tr 38 Tài liệu)

+Khi điện áp dưới 1000V và không chịu lực cơ giới trực tiếp thường dùng loại cáp không có vỏ bảo vệ cơ học, chỉ có vỏ cách điện(cách điện PR, vỏ kín PVC)

+Cáp có vỏ bảo vệ dùng cho điện áp trên 1000V, dùng ở nơi có nguy cơ nổ, chịu những tác động cơ học trực tiếp loại cáp này còn được dùng trong các trường hợp phải chịu lực kéo lớn như những nơi

có độ dốc cao

2)Vật liệu cách điện :

Vật liệu cách điện được dùng để cách li các phần dẫn điệnvới nhau và giữa phần dẫn điện và phần không mang điện khác.Trong lắp đặt điện vật liệu cách điện phải

-Nêu công dụng của vật liệu cách điện.

-Nêu các yêu cầu của vật liệu cách điện

trong lắp dặt điện ?

-Hãy nêu một số vật liệu cách điện được

dùng trong mạng điện sinh hoạt

đạt các yêu cầu sau : độ bền cách điện cao,chịu nhiệt tốt, chống ẩm tốt và có độ bền

cơ học cao

Một số vật liệu cách điện thường được dùng trong mạng điện sinh hoạt như : sứ,

gỗ, bakêlit, cao su lưu hóa, chất cách điện

tổng hợp, Các chất cách điện này được dùng làm vật liệu để chế tạo các vỏ bọc cách điện cho dây dẫn : puli, kẹp sứ, đế cầu chì, vỏ công tắc,

IV/Củng cố :

Nêu đặc điểm mạng điện sinh hoạt?

Tác dụng của vật liệu cách điện trong mạng điện?

V/ Dặn dò :

-Nắm vững đặc điểm của mạng điện sinh hoạt

-Các vật liệu điện dùng trong mạng điện sinh hoạt

-Phân loại, cấu tạo, công dụng của dây dẫn điện và dây cáp

-Mỗi em chuẩn bị :

*Phôi liệu : 0,2 m dây dẫn lõi một sợi (dây <  16) , 0,3 m dây lõi nhiều sợi

*Dụng cụ : kìm điện, dao, kéo, băng dính, iấy ráp(nhám)

Tiết sau ta thực hành nối dây dẫn

THỰC HÀNH

NỐI NỐI TIẾP VÀ PHÂN NHÁNH DÂY DÂN ĐIỆN

NỐI DÂY DẪN ĐIỆN Ở HỘP NỐI DÂY

A/Mục tiêu :

-HS nắm vững yêu cầu của mối nối và các phương pháp nối dây dẫn điện

-Biết cách nối nối tiếp và nối phân nhánh dây dẫn điện

-Nắm vững phương pháp nối dây ở hộp nối dây

-Nối được một số mối nối ở hộp nối dây

-Biết hàn các mối nối và cách điện bằng băng dính hoặc bằng ống ghen

B/Chuẩn bị :

*Phôi liệu : 0,2 m dây dẫn lõi một sợi (dây < 16) , 0,3 m dây lõi nhiều sợi

*Dụng cụ : kìm điện, dao, kéo, băng dính, iấy ráp(nhám)

*Một số thiết bị : Công tắc, cầu chì, cầu dao,

C/Hoạt động trên lớp :

I/Ổn định

II/KTBC :

1)Nêu đặc điểm của mạng điện sinh hoạt

2)Nêu vật liệu dẫn điện và cách điện thường dùng trong mạng điện sinh hoạt

III/Nội dung thực hành :

1)Vì sao phải nối dây dẫn ? (Trong quá trình lắp đặt, thay thế dây dẫn và sửa chữa thiết

bị điện nhất thiết phải nối dây dẫn Chất lượng các mối nối dây dẫn ảnh hưởng không ít tới sự vận hành của mạng điện Mối nối lỏng lẻo sẽ dễ gây ra sự cố làm đứt mạch hoặc phát sinh ra tia lửa điện làm chập mạch gây ra hỏa hoạn)

2)Khi nối dây dẫn điện cần phải đạt các yêu cầu nào ?

Yêu cầu của mối nối dây dẫn :

+Dẫn điện tốt : Điện trở mối nối phải nhỏ để dòng điện truyền qua dễ dàng Muốn vậy, các mặt tiếp xúc phải sạch, diện tích tiếp xúc đủ lớn và mối nối phải chặt

+Có độ bền cơ học cao : Phải chịu được sức kéo, cắt và sự rung chuyển

+An toàn điện : Mối nối phải được cách điện tốt, không sắc làm hỏng lớp băng cách điện

+Đảm bảo về mặt mỹ thuật : Mối nối phải gọn, đẹp

3)Có mấy loại mối nối ?

Có 3 loại mối nối chính : - Nối nối tiếp : Dùng để nối dài thêm dây dẫn

- Nối phân nhánh(mạch rẻ) : Dùng để phân phối điện năng đếncác đồ dùng điện, thiết bị điện

- Nối dùng phụ kiện : Dùng để nối dây vào các đồ dùng điện, thiết bị điện,

4)Các phương pháp nối dây :

a)Nối vặn xoắn :

*Nối nối tiếp – Dây đơn lõi một sợi

@ Thứ tự thực hiện : GV làm mẫu cho HS quan sát trình tự theo các bước sau :

-Bóc vỏ cách điện : GV hướng dẫn HS cách bóc vỏ cách điện của dây dẫn - Dùngdao hay kìm tuốt dây điện

+Bóc cắt lệch+Bóc phân đoạn-Cạo sạch lõi : Dùng giấy ráp hoặc dao, kéo cạo lõi đến khi thấy ánh kim

GV thu sản phẩm, tuyên dương các em làm tốt, nhắc nhở các em làm chưa đạt

*Nối phân nhánh : Dây đơn lõi một sợi

GV thu sản phẩm, tuyên dương các em làm tốt, nhắc nhở các em làm chưa đạt

2)Nối dây dẫn lõi nhiều sợi :

Hai mối nối phổ biến : Nối nối tiếp và nối phân nhánh

Nối nối tiếp

@ Thứ tự thực hiện : GV làm mẫu cho HS quan sát trình tự theo các bước sau :

-Tách lõi dây phân nhánh thành hai phần bằng nhau, đặt lõi dây chính vào giữa

và tiến hành vặn xoắn Hai bên vặn ngược chiều nhau

-Kiểm tra sản phẩm

@HS thực hiện :

GV thu sản phẩm, tuyên dương các em làm tốt, nhắc nhở các em làm chưa đạt

b)nối dây điện ở hộp nối dây

-Khi nào thì ta dùng mối nối ở hộp nối dây ?(Khi nối dây với các thiết bị bảo vệ, điều khiển, của mạng điện sinh hoạt trong các trường hợp mối nối không yêu cầu cao về

lực kéo, sức căng dây)

+Nối bằng vít+Nối bằng hộp nối dây

@HS thực hiện :

GV thu sản phẩm, tuyên dương các em làm tốt, nhắc nhở các em làm chưa đạt

b)Hàn và cách điện mối nối :

c)Cách điện mối nối:

-Tại sao sau khi nối xong ta phải cách điện mối nối ? (Để đảm bảo an toàn điện làm tăng sức bền cơ học cho mối nối)

CÁC DỤNG CỤ CƠ BẢN DÙNG TRONG LẮP ĐẶT ĐIỆN

A/Mục tiêu :

-HS nắm được những dụng cụ cơ bản dùng trong lắp đặt điện và biết được công dụng của từng dụng cụ

-Biết cách sử dụng từng dụng cụ trong các công việc cụ thể

-Sử dụng được dụng cụ đo và vạch dấu trong một số công việc của nghề điện

-Sử dụng được khoan điện trong lắp đặt điện

-Có thói quen làm việc có khoa học, có kế hoạch

B/Chuẩn bị :

- Bảng 3.3(phóng to), kìm điện, thước các loại, cưa, búa, mỏ hàn, tuốc-nơ-vít

- Bảng gỗ, một số dây dẫn điện, thước lá, bút chì, khoan điện cầm tay

C/Hoạt động trên lớp :

I/Ổn định :

II/KTBC :

1)Nêu các yêu cầu của mối nối dây dẫn điện

2)Trình bày các bước nối nối tiếp dây lõi một sợi

3)Dây đồng khi hàn không cạo sạch có được không ? Tại sao ?

III/Bài mới

GV đưa hình 3.3 (phóng to) và giới thiệu

tên các đồ dùng thường dùng trong lắp đặt

điện mạng điện sinh hoạt Sau đó GV đưa

các ĐDDH đã chuẩn bị cho HS quan sát

và trả lời câu hỏi

-Thước dùng để làm gì trong lắp đặt điện?

-Hãy kể tên các loại kìm dùng trong lắp

đặt điện và công dụng của mỗi loại mà em

biết

-Khoan điện cầm tay dùng để làm gì ?

-Mỏ hàn điện và hàn nung khác nhau như

8)Khoan điện cầm tay :

Dùng khoan lỗ trên gỗ, kim loại và bê tông

để lắp đặt thiết bị và đi dây

9)Mỏ hàn điện :

Dùng điện làm nóng mỏ hàn để hàn các mối nối

Mỏ hàn nung : Dùng lửa nung nóng mỏ hàn để hàn các mối nối(Hiện nay loại mỏ hàn này ít hoặc không còn sử dụng nửa)

2)HS thực hành khoan các lỗ như đã lấy dấu ở phần trên :

GV hướng dẫn HS thực hiện : Khoan mồi dùng mũi khoan  2mm đẻ khoan các lỗ dùng để bắt các thiết bị vào bảng điện Khoan xuyên dùng mũi khoan  5mm để khoan xuyên các lỗ vít cố định bảng điện vào tường, lỗ đi dây

+Cách tiền hành : Kẹp chặt, cố định bảng gỗ Hạ mũi khoan xuống sát chi tiết để chỉnh tâm lỗ đúng với đầu nhọn mũi khoan, nâng mũi khoan, cho máy chạy Tiến hành khoan

- Điều chỉnh để mũi khoan tiến đều và duy trì quá trình cắt liên tục Nêu mũi khoan sâu,cần nâng mũi khoan lên thường xuyên để phoi khoan thoát ra ngoài và dùng nước hoặc dầu để làm nguội mũi khoan

3)Kiểm tra : GV kiểm tra lại toàn bộ theo bảng vẽ, chất lượng các lỗ khoan.

Nhận xét, tuyên dương các em làm tốt, đúng Uốn nắn các em chưa làm tốt

V/ Củng cố:

Vì sao phải lựa chọn và sữ dụng dụng cụ hợp lý?

V/Dặn dò :

- Nắm vững các dụng cụ và công dụng của nó trong lắp đặt điện

-S ử dụng đúng các dụng cụ để đạt hiệu quả và năng suất

MỘT SỐ KHÍ CỤ VÀ THIẾT BỊ ĐIỆN CỦA MẠNG ĐIỆN SINH HOẠT

A/Mục tiêu :

-HS nắm được một số khí cụ và thiết bị điện của mạng điện sinh hoạt như cầu dao, cầu chì, công tắc,

-Biết được công dụng của mỗi loại thiết bị điện

-HS biết sử dụng các loại khí cụ và thiết bị điện trong lắp đặt mạng điện sinh hoạt

-Giáo dục cho các em thấy được tính chính xác, tính khoa học

B/Chuẩn bị : Cầu dao, áp tômát, cầu chì, công tắc, phích cắm

C/Hoạt động trên lớp :

I/Ổn định :

II/KTBC :

1)Hãy nêu một số dụng cụ cơ bản dùng trong lắp đặt điện mà em đã học

2)Khi khoan lỗ ta cần chú ý điều gì ?

III/Bài mới :

GV đưa ĐDDH và giới thiệu cho HS đây

là cầu dao HS quan sát và trả lời câu hỏi

-Cầu dao dùng để làm gì ?

-Có mấy loại cầu dao ?

-Trong mạng điện sinh hoạt cầu dao được

-Hãy nêu các loại áptômát mà em biết

-Áptômát làm việc theo nguyên lý nào ?

GV đưa hình vẽ ở tài liệu (phóng to) và

áptômát để trình bày nguyên lý làm việc

của áptômát

-Công tắc điện dùng để làm gì ?

1)Cầu dao :

a)Công dụng : Cầu dao là khí cụ điện dùng

để đóng ngắt dòng điện trực tiếp bằng tay đơn giản nhất, được sử dụng trong các mạch điện có điện áp nguồn cung cấp đến 220V (điện một chiều) và đến 380V (điện xoay chiều)

Cầu dao được lắp ở đường dây chính, dùng

để đóng, cắt mạch điện công suất nhỏ, khi làm việc không cần thao tác đóng ngắt nhiều lần

2)Áptômát :

Là khí cụ điện dùng để tự động cắt mạch điện, bảo vệ quá tải, ngắn mạch, sụt áp, áptômát(còn gọi là cầu dao tự động) có nhiều loại : Theo công dụng bảo vệ, người

ta chia ra các loại áptômát dòng điện cực đại, áptômát điện áp thấp, Theo kết cấu

có áptômát một cực, hai cực, ba cực,

+Nguyên lý làm việc : ở trạng thái bình thường sau khi đống điện áptômát được giữ ở trạng thái đóng tiếp điểm nhờ móc răng 1 khớp với cần răng 5

Khi mạch điện quá tải hay ngắn mạch, nam châm điện 2 sẽ hút phần ứng 4 xuống làm nhả móc 1, cần5 được tự do Kết quả các tiếp điểm của áptômát được mở ra dưới tác dụng của lực lò xo 6, mạch điện

bị ngắt

3)Công tắc điện :

Là thiết bị dùng để đóng ngắt dòng điện

-Hãy kể một số loại công tắc mà em biết.

-Trong mạng điện sinh hoạt công tắc được

mắc như thế nào ?

-Cầu chì dùng để làm gì ?

-Hãy kể tên các loại cầu chì mà em biết

-Cầu chì được mắc như thế nào trong

mạng điện sinh hoạt ?

-Ổ điện và phích điện dùng để làm gì ?

-Hãy kể tên các ổ điện mà em biết

-Ổ điện có cấu tạo như thế nào ?

-Yêu cầu đối với ổ điện như thế nào? Khi

mạng điện sinh hoạt

Ổ điện có rất nhiều loại : ổ tròn, ổ vuông,

ổ đơn, ổ đôi có loại ổ điện loại hai lỗ và loại 3 lỗ (dùng cho mạng điện ba pha hay một pha có dây nối đất)

Ổ điện thường được làm bằng sứ, hoặc chất cách điện tổng hợp, chịu nhiệt, ngoài

vỏ ghi các số liệu kĩ thuật (các trị số định mức như 220V – 10A, 220V – 25A, ).+Một trong các yêu cầu đối với ổ điện là phải đảm bảo an toàn cho người sử dụng

Không dặt ổ điện ở nơi quá nóng, ẩm ướt

và nhiều bụi

+Phích điện là thiết bị dùng để lấy điện ra đơn giản có nhiều loại phích điện : Loại tháo được, không tháo được, chốt cắm tròn, chốt cắm dẹp, chốt cắm vuông phù hợp với ổ điện

-Tìm hiểu cách lắp đặt dây và các thiết bị trong mạng điện sinh hoạt.

-Giúp HS hiểu được các cách lắp đặt dây dẫn trong mạng điện sinh họat :

+Lắp đặt kiểu nổi dùng ống luồn dây

+Lắp đặt kiểu nổi trên puli sứ và sứ kẹp

+Lắp đặt kiểu ngầm

-Rèn luyện kỹ năng đi dây trong ống khi bắt kiểu nổi và đi dây trong kiểu ngầm

-Biết được ưu và khuyết của mỗi kiểu bắt mà có biện pháp khắc phục

-Giáo dục lòng yêu khoa học

B/Chuẩn bị :

- Bảng điện, dây dẫn điện, ống đi dây(nẹp điện), puli sứ, sứ kẹp

- Tranh vẽ trong tài liệu hình 3.27 ; 3.29 ; 3.31; 3.36

+Lắp đặt kiểu ngầm là đường dây được đặtbên trong tường, dưới sàn bê tông Phươngpháp đặt dây ngầm phải tiến hành song song khi xây dựng công trình kiến trúc

I/Lắp đặt kiểu nổi dùng nẹp đi dây:

Cách lắp đặt này đảm bảo yêu cầu mĩ thuật, tránh được các tác động xấu của môitrường đến dây dẫn điện

+Đường ống được đặt nổi song song với vật kiến trúc

Việc lắp đặt mạng điện kiểu nổi được tiến hành theo ba bước:

-Trong lắp đặt kiểu nổi đường ống được

đặt như thế nào ?

GV giải thích thêm : Hiện nay ống tròn

PVC hoặc ống bọc tôn kẻ trong có lót cách

điện ít được sử dụng vì không tiện cho

việc đi dây, tốn nhiều thời gian Người ta

thường dùng ống vuông có nắp đậy để đi

dây trong mạng điện sinh hoạt

-Việc lắp đặt mạng điện kiểu nổi được tiến

hành như thế nào ?

-Vạch dấu định vị có tác dụng như thế nào

trong việc lắp đặt mạng điện ?

GV đưa hình vẽ 3.29 Đây là hình vẽ căn

phòng cho ta biết vị trí lắp đặt các linh

kiện, từ đó tiến hành vạch dấu, đục và

Bước 3 : đi dây 1)Vạch dấu :

a)Vạch dấu vị trí đặt bảng điện :

Dùng thước lá đo từ mặt đất lên tới mép dưới bảng điện (1,3 – 1,5m), cách mép tường cửa ra vào 20cm Như vậy tất cả cácbảng điện đều chung một kích thước và vị trí như nhau

b)Vạch dấu các lỗ bắt vít các bảng điện :

Đặt bảng điện lên vị trí đã vạch, dùng bút chì đánh dấu chu vi bảng điện Đánh dấu 4

lỗ vuông bắt vít vào 4 góc bảng điện

c)Vạch dấu điểm đặt các thiết bị :

Vị trí đặt các thiết bị phải phù hợp, tiện sử dụng,

d)Vạch dấu đường đi của ống dây, đánh

dấu các điểm đặt vòng ốp dây3)Lắp đặt :

-Để lắp các bảng điện và các phụ kiện gá lắp thiết bị cho chắc chắn, ta dùng khoan khoan bê tông, khoan tường dùng quả nở chèn sẵn vào tường sau đó bắt vít các thiết

bị vào quả nở Vít và quả nở được cấy trênnền bêtôngcủa phần gạch thì lực giữ vít cấy mới bảo đảm chắc chắn

Cố định đường ống lên tường hay trần nhà theo đường đi đã vạch

Khi luồn dây trong ống ta phải :-Chọn loại dây có bọc cách điện PVC dẽo Toàn bộ tiết diện dây luồn trong ống không vượt quá 40% tiết diện của ống-Không luồn các đường dây khác điện áp vào chung một ống

-Cấm không được nối dây ở trong đường ống, phải nối dây tại hộp nối dây

II/Lắp đặt mạng điện kiểu nổi trên puli sứ

và sứ kẹp:

Mạng điện trong nhà không có yêu cầu cao

về mĩ thuật ta có thể dùng dây dẫn đặt nổi trên puli sứ và sứ kẹp Phương pháp này được áp dụng ở những nơi ẩm ướt, ngoài trời, dưới mái che và dòi hỏi phải đảm bảo

Ngoài cách lắp đặt trên ta còn có kiểu lắp

đặt nổi trêưn puli sứ và sứ kẹp

-Khi nào thì người ta dùng lắp đặt kiểu nổi

trên puli sứ và sứ kẹp ?

-Việc lắp đặt mạng điện trên puli sứ và sứ

kẹp được tiến hành như thế nào ?

-Việc vạch dấu định vị và lắp đặt đường

dây kiểu nổi trên puli sứ có những bước

nào ?

-Cách lắp đặt dây dẫn điện trên puli sứ

được thực hiện như thế nào ?

-Có mấy cách buộc dây dẫn điện trên puli

sứ ?

-Nêu cách buộc đơn dây dẫn trên puli sứ

-Nêu cách buộc kép dây dẫn trên puli sứ

-Nếu sử dụng sứ kẹp thì việc đi dây được

tiến hành như thế nào ?

không bị những tác động cơ học phá hỏng dây dẫn

+Việc lắp đặt mạng điện trên puli sứ và sứ kẹp cũng gồm các công đoạn : vạch dấu định vị, lắp đặt và đi dây

+vạch dấu định vị và lắp đặt gồm các bướcnhư lắp đặt mạng điện kiểu nổi dùng ống luồn dây

1)Đi dây trên puli sứ :Được bắt đầu từ một phía, thường từ bảng điện Dây dẫn được cố định trên puli sứ đầu tiên, sau đócăng thẳng và cố định trên puli tiếp theo, tiếp tục như vậy cho đến puli cuối cùng

Để dây dẫn được ổn định, người ta buộc dây dẫn điện vào puli bằng một dây đồng hay dây thép nhỏ Có hai cách buộc : buộc đơn và buộc kép

Buộc đơn : Đặt dây dẫn lên cổ sứ, dùng dây buộc quấn 3 – 4 vòng lên dây dẫn,vòng qua puli một vòng, quấn qua bên kia puli hai vòng Xoắn hai đầu dây buộc với nhau cắt bỏ phần thừa (hình 3.32)Cách tiến hành như buộc đơn, nhưng quàng thêm một vòng qua cổ sứ tạo thành hình dấu nhân (hình 3.33)

2)Đi dây trên sứ kẹp :Kẹp sứ có loại hai rãnh và loại ba rãnh, cách đi dây này đơn giản, dễ thực hiện nhưng hiện nay đi dây trên sứ kẹp ít thông dụng Cho dây dẫn vào rãnh đặt dây, dùng tua vít vặn chặt đinh vít, dùng cán tua vít vuốt thẳng dây dẫn, lắp tiếp vào kẹp sứ thứ

4, sau đó quay lại lắp tiếp vào kẹp sứ thứ 2

và thứ 3, làm như vậy việc lắp đặt sẽ nhanh, đường dây thẳng

3)Yêu cầu công nghệ khi lắp đặt dây dẫn điện trên puli sứ và sứ kẹp :

Đường dây phải song song với vật kiến trúc Cao hơn mặt đất 2,5m trở lên và cách vật kiến trúc không nhỏ hơn 10mm Bảng điện phải cách mặt đất tối thiểu từ 1,3 – 1,5m

-Yêu cầu công nghệ khi lắp đặt dây dẫn

trên puli sứ và sứ kẹp

GV đưa bảng 3.6 và giới thiệu cho HS biết

được theo cỡ dây và khoảng cách cho phép

-Khi lắp đặt kiểu ngầm phải phù hợp với

điều kiện nào ?

-Khi lắp đặt kiểu ngầm thực hiện như thế

-Tại các điểm ngoặc và rẽ nhánh của dây dẫn phải bắt thêm puli, sứ kẹp ở bên trong.-Khoảng cách giữa hai dây dẫn và giữa haipuli hoặc sứ kẹp như trong bảng 3.6

III/Lắp đặt mạng điện kiểu ngầm :

Phải phù hợp với môi trường xung quanh, với yêu cầu sử dụng và đặc điểm của kết cấu, kiến trúc công trình và kĩ thuật an toàn điện

Mạng điện sinh hoạt được lắp đặt ngầm là dây dẫn được đặt trong ống, trong các rãnhngầm trong tường, trần, sàn bê tông Cách lắp đặt này đảm bảo được yêu cầu mĩ thuật

và cũng tránh được tác động của môi trường đến dây dẫn

Dây dẫn được luồn vào ống thép mạ trong

có lót cách điện hoặc ống nhựa Các ống đặt dây và các hộp đấu dây được cố định vào cốt thép trước khi đổ bê tông Việc hoàn thiện mạng điện được tiến hành sau khi hoàn tất công trình xây dựng

Việc lắp đặt ngầm phải đảm bảo một số yêu cầu sau :

-Tiến hành lắp đặt ngầm trong điều kiện môi trường khô ráo Trong mọi trường hợpđặt dây dẫn trực tiếp trên rãnh tường hoặc trong ống đều phải dùng hộp đấu dây ở chỗ nối đường ống

-Số dây hoặc tiết diện dây dẫn phải dự tínhviệc tăng thêm nhu cầu tiêu thụ điện sau này nhưng không được vượt quá 40% tiết diện ống

-Bên trong lòng ống phải sạch, miệng ống phải nhẵn

-Không luồn chung dây dẫn điện xoay chiều, một chiều và các đường dây không cùng điện áp vào một ống

-Bán kính cong của ống khi đặt trong bê

1)Nêu các bước lắp đặt kiểu nổi dùng ống luồn dây.

2)Khi lắp đặt mạng điện kiểu ngầm cần lưu ý điều gì ?

V/Dặn dò :

-Nắm vững quy trình lắp đặt điện kiểu nổi dùng ống luồn dây, kiểu nổi trên puli sứ và

sứ kẹp, lắp đặt kiểu ngầm

-Nắm được các yêu cầu khi lắp đặt mạng điện kiểu ngầm

-Tìm hiểu thế nào là sơ đồ mạng điện ? Một số sơ đồ mạng điện đơn giản

MỘT SỐ SƠ ĐỒ MẠNG ĐIỆN SINH HOẠT

A/Mục tiêu :

-Nắm được khái niệm sơ đồ điện, các loại sơ đồ điện và công dụng của nó (sơ đồ

nguyên tắc và sơ đồ lắp dựng)

-Nắm được một số kí hiệu quy ước có trong sơ đồ điện

-Nắm và hiểu được một số sơ đồ của mạng điện sinh hoạt (sơ đồ đơn giản)

-Sơ đồ điện là gì?

-Các kí hiệu quy ước trong sơ đồ điện :

GV đưa bảng 3-7 và giới thiệu cho HS các

kí hiệu quy ước trong sơ đồ điện

-Có mấy loại sơ đồ điện trong mạng điện

GV nêu ví dụ mạch điện một công tắc điều

khiển một đèn và có thêm một ổ điện

2)Phân loại sơ đồ điện :

Có nhiều loại sơ đồ điện nhưng trong mạng điện sinh hoạt thường phổ biến hai loại sơ đồ đó là : Sơ đồ nguyên lí và sơ đồ lắp đặt

a)Sơ đồ nguyên lí

Sơ đồ nguyên lí còn gọi sơ đồ nguyên tắc,

là sơ đồ chỉ nói lên mối liên hệ điện mà không thể hiện vị trí sắp xếp, cách lắp ráp, của các phần tử của mạch điện

Sơ đồ nguyên lí được dùng để nghiên cứu nguyên lí hoạt động của mạch điện và các thiết bị điện - Để kiểm tra

b)Sơ đồ lắp đặt :

Sơ đồ lắp đặt còn gọi sơ đồ lắp dựng, sơ

đồ lắp ráp, Là sơ đồ biểu thị vị trí lắp đặt, cách lắp ráp giữa các phần tử của mạch điện Sơ đồ lắp đặt được sử dụng khi

dự trù vật liệu, lắp đặt, sửa chữa mạch điện

và các thiết bị điện

Từ sơ đồ nguyên lí, chúng ta có thể xây dựng được một số sơ đồ lắp đặt và chọn trong số đó một sơ đồ tối ưu (sơ đồ được gọi là tối ưu phải đảm bảo : Tiện sử dụng, đẹp, đảm bảo tính kinh tế )

+Ta có hai phương án lắp đặt :

*Phương án 1 : A

O

-Trong mạng điện sinh hoạt tường sử dụng

A

ở phương án 1 : ít dây hơn phương án 2, nhưng vì trên đường dây có mối nối, lâu ngày sẽ bị hỏng có thể bị cháy dây, mặt khác kĩ thuật nối dây lại phức tạp

ở phương án 2 : Trên đường dây không có mối nối nên tương đối an toàn nhưng dùngnhiều dây hơn phương án 2

II/Một số sơ đồ mạng điện sinh hoạt :Trong mạng điện sinh hoạt thường có một

số mạch điện cơ bản như : mạch bảng điện, mạch chiếu sáng, mạch đèn cầu thang(tắt mở hai nơi), mạch quạt trần, mạch chuông điện,

1)Mạch bảng điện :Mạng điện trong nhà thường có một bảng điện chính và một số bảng điện nhánh để cung cấp tới các thiết bị dùng điện

a)Mạch bảng điện chính:

Mạch bảng điện chính lấy điện sau công

tơ, qua máy biến áp điều chỉnh rồi đến các bảng điện nhánh để cung cấp điện tới các

đồ dùng điện

-Cầu dao đổi nối trong bảng điện chính có chức năng giúp cho mạng điện trong nhà

có thể lấy điện qua máy biến áp khi điện

áp của mạng thấp hơn định mức hoặc lấy điện thẳng từ mạng điện cung cấp

-Bảng điện chính được quy định chung một cấp điện áp Nếu muốn lấy nguồn với các cấp điện áp khác thì dùng ổ điện(hoặc bảng điện) riêng qua máy biến áp

b)Mạch bảng điện nhánh :

Có nhiệm vụ cung cấp điện trực tiếp tới các đồ dùng điện ở xa bảng điện chính

Học sinh thảo luận nhóm.

Các nhóm vẽ sơ đồ mạch điện nhánh

Đại diện nhóm trình bày

GV cung học sinh nhận xét, bổ sung, hoàn

thành mạch điện

VI/Củng cố :

1)Sơ đồ điện là gì ? Có mâý loại sơ đồ

điện thường dùng trong mạng điện sinh

hoạt ?

2)Chức năng của bảng điện chính, bảng

điện nhánh ?

3)Nêu một số mạch điện thường dùngtrong

mạng điện sinh hoạt

Các khí cụ điện và thiết bị điện được lắp đặt trên bảng điện nhánh phụ thuộc vào yêu cầu sử dụng, nhưng thường có cầu chì,

ổ điện, công tắc, hộp số quạt trần, Cỡ dây chảy cầu chì bảng điện nhánh phải nhỏhơn so với bảng điện chính

2)Một số mạch đèn chiếu sáng :a)Mạch điện gồm một cầu chì, một công tắc điều khiển một bóng đèn :

b)Sơ đồ mắc hai cầu chì, một ổ điện, hai công tắc điều khiển hai bóng đèn

c)Mạch công tắc ba cựcd)Mạch điện đèn huỳnh quang sử dụng chấn lưu hai và ba dây

-Năm vững các mạch điện thông dụng trong mạng điện sinh hoạt

-2)Chuẩn bị mỗi em : *Vật liệu : 01 bảng điện nhựa; 01 cầu chì; 02 công tắc, 02 bóng đèn, 1m dây điện lõi nhiều sợi, băng dính, giấy ráp, các loại vít

*Dụng cụ : Kìm điện, tuavít, dao

Tiết sau ta sẽ thực hành lắp bảng điện, lắp mạch một đèn sợi đốt, lắp mạch đèn hai sợi đốt

THỰC HÀNH

LẮP MẠCH MỘT ĐÈN SỢI ĐỐT

A/Mục tiêu :

-Vẽ được sơ đồ lắp đặt bảng điện gồm một cầu chì, một công tắc, một ổ điện

-Xây dựng được sơ đồ lắp đặt từ sơ đồ nguyên lý

-Biết lập kế hoạch cho công việc lắp đặt mạch điện

-Nắm được các bước tiến hành lắp bảng điện Lắp được bảng điện

-Lắp được mạch một đèn sợi đốt

-Làm việc có kỉ luật, cẩn thận, an toàn, đúng kĩ thuật

-Giáo dục lòng ham mê khoa học

B/Chuẩn bị :

*Vật liệu : Bảng điện, 1 công tắc, 1 cầu chì, 1 bóng đèn sợi đốt, 1 đuôi đèn, dây dẫn và

giấy ráp, băng dính hoặc ống ghen

*Dụng cụ : Kìm điện, kìm tuốt dây, tuavít, bút thử điện, thước lá(thước xếp), dao nhỏ,

-ổ điện được mắc song song với công tắc

-Khi đấu dây vào chuôi đèn phải buộc một nút trong chuôi đèn để tránh tổn hại đến dây dẫn bởi sức nặng của đèn

4)Kiểm tra : Có thể dùng politet để kiểm tra thông mạch hoặc nối mạch vào nguồn điện,dùng bút thử để kiểm tra dây pha

II/Lắp mạch một đèn sợi đốt

Lắp một mạch dền gồm : 01 cầu chì, 01 ổ điện, 01 công tắc điều khiển một bóng đèn

Các bước tiến hành :

1)Tìm hiểu sơ đồ nguyên lý

Tìm hiểu mạch điện chính, mạch nhánh, các mối nối, của mạch điện, các mối liên hệ về điện của các thiết bị trong mạch điện

2)Vẽ sơ đồ lắp đặt :

Căn cứ vào sơ đồ nguyên lý, xây dựng sơ đồ lắp đặt bảo đảm các yêu cầu : an toàn điện, chắc chắn và đẹp

3)Thống kê các thiết bị điện và vật liệu vào bảng sau :

TT Tên thiết bị và vật liệu điện Số lượng

4)Lắp đặt mạch điện :

Tiến hành lắp đặt mạch điện theo các bước sau :

-Vạch dấu vị trí các thiết bị điện

-Lắp mạch chính

-Lắp mạch nhánh

-Bọc cách điện các mối nối

5) Kiểm tra, đánh giá sản phẩm

-Vẽ được sơ đồ lắp đặt bảng điện gồm một cầu chì, hai công tắc, một ổ điện

-Xây dựng được sơ đồ lắp đặt từ sơ đồ nguyên lý

-Biết lập kế hoạch cho công việc lắp đặt mạch điện

-Nắm được các bước tiến hành lắp bảng điện Lắp được bảng điện

-Lắp được mạch hai đèn sợi đốt

-Làm việc có kỉ luật, cẩn thận, an toàn, đúng kĩ thuật

-Giáo dục lòng ham mê khoa học

B/Chuẩn bị :

*Vật liệu : Bảng điện, 2 công tắc, 2 cầu chì, 2 bóng đèn sợi đốt, 2 đuôi đèn, dây dẫn và

giấy ráp, băng dính hoặc ống ghen

*Dụng cụ : Kìm điện, kìm tuốt dây, tuavít, bút thử điện, thước lá(thước xếp), dao nhỏ,

kéo, đồng hồ vạn năng(politet)

C/Nội dung thực hành :

-ổ điện được mắc song song với công tắc.

-Khi đấu dây vào chuôi đèn phải buộc một nút trong chuôi đèn để tránh tổn hại đến dây dẫn bởi sức nặng của đèn

4)Kiểm tra : Có thể dùng politet để kiểm tra thông mạch hoặc nối mạch vào nguồn điện,dùng bút thử để kiểm tra dây pha

III/Lắp mạch hai đèn sợi đốt : Mạch điện 2 cầu chì, 2 công tắc điều khiển 2 bóng đèn

1)Yêu cầu :

-Vẽ được sơ đồ lắp đặt

-Lắp đặt được mạch điện điều khiển hai đèn sợi đốt

-Làm việc cẩn thận, nghiệm túc, khoa học và an toàn lao động

2)Các bước tiến hành :

a)Xây dựng sơ đồ lắp đặt : Từ sơ đồ nguyên lý tiến hành vẽ sơ đồ lắp đặt

b))Thống kê thiết bị, vật liệu vào bảng

TT Tên thiết bị, vật liệu điện Số lượng

c)Lắp đặt mạch điện :

-Vạch dấu vị trí các thiết bị điện

-Lắp đặt các thiết bị điện vào bảng điện, nối dây đui đèn

-Đi dây theo sơ đồ lắp đặt

-Kiểm tra lại mạch điện để nối nguồn

d)Kiểm tra, đánh giá sản phẩm

-HS nắm các quy tắc an toàn điện.

-Lắp được mạch điện đúng yêu cầu kĩ thuật

B/Nội dung kiểm tra

I/Đề kiểm tra :

Vẽ sơ đồ lắp đặt và lắp mạch điện gồm một cầu chì bảo vệ, một ổ điện, một công tắc điều khiển bóng đèn.

II/Học sinh làm bài :

Học sinh làm thực hành cá nhân, làm và hoàn thành sản phẩm tại lớp, giáo viên chấm sản phẩm và công bố điểm từng bài làm trước học sinh

III/Hướng dẫn chấm và biểu điểm;

- Mạch điện đúng theo yêu cầu: 5đ

- Vẽ đúng sơ đồ mạch điện: 2đ

- Các thiết bị lắp chắc chắn: 1đ

- An toàn, thẩm mỹ: 1đ

- Sắp xếp vật liệu, dụng cụ gọn gàng: 1đ

IV/ Rút kinh nghiệm:

Đa số các em làm bài nghiêm túc, trật tự, không có hiện tượng làm thay bài cho nhau

Hoàn thành kịp thời gian quy định

V/ Dặn dò:

Tập lắp thêm mạch điện một công tắc và mạch điện hai công tắc

Ôn tập nội dung đã học để tiết sau kiểm tra lý thuyết

KIỂM TRA LÝ THUYẾT

A/Yêu cầu :

-Kiểm tra về nắm các quy tắc an toàn điện

-Kiểm tra về nắm các đặc điểm của mạng điện sinh hoạt, các sơ đồ điện

-Kiểm tra các bước tiến hành lắp ráp bảng điện, lắp đặt mạch một đèn sợi đốt, lắp đặt mạch hai đèn sợi đốt

-Đánh giá quá trình tiếp thu, vận dụng kiến thức

-Làm việc nghiêm túc, độc lập

B/Nội dung kiểm tra

I/Đề kiểm tra :

Câu 1 : Nêu các nguyên nhân gây ra tai nạn điện?

Câu 2 : Trình bày đặc điểm của mạng điện sinh hoạt?

Câu 3 : Phân biệt sơ đồ nguyên lý và sơ đồ lắp đặt mạch điện?

Vẽ sơ đồ nguyên lý và sơ đồ lắp đặt mạch hai đèn sợi đốt gồm hai cầu chì, một ổ điện, hai công tắc điều khiển hai bóng đèn sợi đốt

II/Học sinh làm bài :

III/Hướng dẫn chấm và biểu điểm;

Câu1(3 điểm)

HS nêu đầy đủ các ý :

Các nguyên nhân xảy ra tai nạn điện :

+Do chạm trực tiếp vào nơi có điện.(1đ)

+Do phóng điện ( sơ đồ nguyên lý và sơ đồ lắp đặt mạch i phạm khoảng cách an toàn đối với điện cao áp Đóng cắt điện có dòng điện lớn ).(1đ)

+Do điện áp bước.(1đ)

Câu 2(3điểm)

-Khái niệm mạng điện sinh hoạt(0,5đ)

-Trị số điện áp (0,5đ)

-Thành phần của mạng điện sinh hoạt(1đ)

-Các thiết bị dùng trong mạng điện sinh hoạt (1đ)

Câu 3(4điểm)

-Phân biệt được hai loại sơ đồ điện (1đ)

-Vẽ được sơ đồ nguyên lý (1,5đ)

-Vẽ được sơ đồ lắp đặt (1,5đ)

IV/Rút kinh nghiệm :

MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ MÁY BIẾN ÁP

A/Yêu cầu :

-Nắm được công dụng, phân loại, cấu tạo và nguyên lý làm việc của máy biến áp

-Sử dụng bảo dưỡng máy biến áp một pha đúng kĩ thuật, an toàn

-Bước đầu biết tính toán đơn giản về máy biến áp

-Biết phát hiện và sửa chữa được một số hư hỏng đơn giản của máy biến áp sử dụng trong gia đình

-Làm việc có tác phong công nghiệp, có kĩ luật, chính xác và đảm bảo an toàn lao động

B/Chuẩn bị

Mô hình máy biến áp một pha, tranh vẽ các loại máy biến áp, ổn áp

C/Hoạt động trên lớp :

I/Ổn định :

II/KTBC : GV đánh giá bài kiểm tra vừa qua của học sinh Nêu những tồn tại mà học

sinh thường mắc phải khi làm bài

III/Bài mới :

1)GV nêu vấn đề cần tìm hiểu trong chương này :

-Máy biến áp là gì ?

-Công dụng cua máy biến áp

-Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của máy biến áp

2)Giảng bài mới :

- Máy biến áp là gì ?

-Thế nào là MBA tăng áp? MBA giảm

áp ?

-MBA dùng để làm gì ?

I)Khái niệm chung về máy biến áp :

1)Định nghĩa : Máy biến áp (MBA) là thiết

bị tĩnh điện, làm việc theo nguyên lý cảm ứng điện từ Dùng để biến đổi điện áp của dòng điện xoay chiều mà vẫn giữ nguyên tần số

-Máy biến đổi tăng điện áp được gọi là MBA tăng áp

-Máy biến đổi giảm điện áp được gọi là MBA giảm áp

2)Công dụng của MBA :+Tăng điện áp để truyền tải điện năng từ nhà máy điện đến các hộ tiêu thụ điện.+Giảm điện áp để phân phối điện cho các

thiết bị điện và đồ dùng điện+Trong kỹ thuật điện tử, người ta cũng sử dụng MBA để thực hiện các chức năng như ghép nối tín hiệu giữa các tầng, thực hiện khuếch đại trong các bộ lọc, Các loại MBA thường gặp là : biến áp loa, biến

áp mành, biến áp dòng, biến áp trung tần,

Ngoài ra trong thực tế chúng ta còn gặp rấtnhiều loại MBA khác được chia theo nhu