Doi moi phuong phap mon GDCD

Về tính thực tiễn của môn GDCD- Các chủ đề trong chương trình GDCD ở THCS gắn bó chặt chẽ với cuộc sống thực tiễn của học sinh trong các mối quan hệ - Nội dung từng bài học là những y

sở giáo dục và đào tạo hải dương

• a) Về kiến thức :

- Hiểu được những chuẩn mực đạo đức

và pháp luật cơ bản.

- Hiểu ý nghĩa của các chuẩn mực đối

với sự phát triển cá nhân và xã hội;

- sự cần thiết phải rèn luyện và cách

thức rèn luyện để đạt các chuẩn mực đó.

- Biết tự tổ chức việc học tập và rèn luyện

bản thân theo yêu cầu của các chuẩn mực đã học.

• c) Về thái độ :

- Có thái độ đúng đắn, rõ ràng trước các

hiện tượng, sự kiện trong đời sống hàng

ngày; có tình cảm trong sáng, lành mạnh đối với mọi người, đối với gia đình, nhà trường, quê hương, đất nước.

- Có niềm tin vào tính đúng đắn của các

chuẩn mực đã học và hướng tới những giá

trị chân, thiện, mĩ.

- Có trách nhiệm với bản thân, có nhu cầu

tự điều chỉnh, tự hoàn thiện để trở thành

chủ thể tích cực, năng động sáng tạo.

• Cần chú ý trọng tâm của môn GDCD là phát triển ở học sinh hệ thống thái độ, xúc cảm, tình cảm, niềm tin đạo đức;

hình thành ý thức tự giác tuân thủ

pháp luật, tích cực tự nguyện thực hiện nghĩa vụ trách nhiệm, quyền hạn của

công dân; hình thành hành vi, thói

quen theo các chuẩn mực đạo đức xã

1.2 Về tính thực tiễn của môn GDCD

- Các chủ đề trong chương trình GDCD ở

THCS gắn bó chặt chẽ với cuộc sống thực

tiễn của học sinh trong các mối quan hệ

- Nội dung từng bài học là những yêu cầu thiết thực của xã hội hiện đại đối với người công dân

- Việc lĩnh hội các giá trị đạo đức, pháp luật

diễn ra trong chính các hoạt động thực tiễn của học sinh: học tập, lao động, vui chơi, giải trí

1.3 Đặc điểm về cấu trúc nội dung môn

GDCD

- Môn Đạo đức ở tiểu học và GDCD ở

THCS, THPT được xây dựng theo nguyên tắc đồng tâm phát triển các giá trị của con người Việt Nam thời kì CNH, HĐH

- Cấu trúc nội dung từ lớp 6 đến lớp 9 gồm

2 phần và có mối quan hệ với nhau.

•Phần các chuẩn mực đạo đức gồm 8

chủ đề:

1) Cần, kiệm, liêm chính, chí công vô tư 2) Sống tự trọng và tôn trọng người khác 3) Sống có kỉ luật

4) Sống nhân ái vị tha

5) Sống hội nhập

6) Sống có văn hóa

7) Sống chủ động, sáng tạo

8) Sống có mục đích

4) Các quyền tự do cơ bản của công dân

5) Nhà nước XHCN Việt Nam - Quyền và

nghĩa vụ công dân trong quản lí nhà nước.

1.4- Cấu trúc của chương trình theo chủ đề

tuổi như: giáo dục kĩ năng sống, giáo dục môi

trường, giáo dục văn hóa hòa bình, giáo dục giới tính - sức khỏe sinh sản vị thành niên, giáo dục

phòng tránh HIV/AIDS,

 Vì vậy, giáo viên có kiến thức rộng nhiều lĩnh vực,

đặc biệt cần có kiến thức xã hội, có nghệ thuật dạy học

II Đổi mới PPDH môn GDCD

THCS

• 1 Một số thuật ngữ cơ bản

1.1 Phương pháp dạy học

•PPDH được hiểu là cách thức, là con đường hoạt động

chung giữa GV và HS, trong những điều kiện dạy học xác

định, nhằm đạt tới mục đích dạy học.

•PPDH có ba cấp độ:

- Cấp độ vĩ mô là quan điểm về PPDH Ví dụ: Dạy học

hướng vào người học, dạy học phát huy tính tích cực của HS,

…

- Cấp độ trung gian là PPDH cụ thể Ví dụ: đóng vai, kể

chuyện, thảo luận, nghiên cứu trường hợp điển hình, xử lí tình huống, trò chơi, …

- Cấp độ vi mô là Kĩ thuật dạy học Kĩ thuật dạy học là

những biện pháp, cách thức hành động của GV trong các tình huống hành động nhỏ nhằm thực hiện và điều khiển quá trình dạy học

Ví dụ: kĩ thuật chia nhóm, kĩ thuật giao nhiệm vụ, kĩ thuật đặt câu hỏi, kĩ thuật phản hồi tích cực,

1.2 Đổi mới PPDH

• Theo một nghĩa chung nhất thì: Đổi mới PPDH là

sử dụng các PPDH theo cách mới, trong những điều kiện mới nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả dạy học

• Nói một cách cụ thể hơn thì: Đổi mới PPDH là sử dụng các PPDH một cách tích cực và hiệu quả, phát huy được tính tích cực, chủ động, sáng tạo của HS; phù hợp với đặc điểm HS và đặc điểm của từng lớp học, môn học

2 Cơ sở của việc đổi mới PPDH môn GDCD

2.1 Cơ sở pháp lí

- Về đổi mới phương pháp dạy học, nghị quyết 4 của Trung ương Đảng khoá VII

- Nghị quyết Trung ương 2 khoá VIII

- Nghị quyết số 40 năm 2000 của Quốc hội

- Luật Giáo dục năm 2005 Điều 28, khoản 2

Định hướng trên nhấn mạnh đến việc phát huy tính tích cực, khả năng tự học, phương pháp tư duy sáng tạo, khả năng vận dụng kiến thức,

hứng thú học tập của học sinh.

2.2 Cơ sở tâm lí - giáo dục

- Sự bùng nổ thông tin

- Lí thuyết hoạt động

- Đặc điểm tâm sinh lí lứa tuổi

- Yêu cầu của xã hội hiện đại :

+ Tự học suốt đời

+ Năng động sáng tạo

+ Tự lực giải quyết những vấn đề của cuộc

2.3 Cơ sở kinh tế - xã hội

• Đất nước ta đang trong thời kì công

nghiệp hoá, hiện đại hoá đòi hỏi phải có

những con người lao động có chất lượng cao, năng động, sáng tạo, có đủ sức giải quyết

những vấn đề đặt ra trong thực tiễn phát

triển của đất nước

Vì vậy, có thể nói đổi mới giáo dục nói chung, đổi mới phương pháp dạy học nói

riêng là một vấn đề cấp bách hiện nay để

nâng cao chất lượng giáo dục, đáp ứng yêu cầu mới của đất nước.

- Về thiết bị dạy học: Nhiều nơi chủ yếu chỉ

sử dụng các thiết bị dạy học môn học tối

thiểu, chưa quan tâm đến việc tự làm thiết bị,

đồ dùng dạy học Việc áp dụng công nghệ

thông tin trong dạy học đang được bước đầu thực hiện nhưng còn lúng túng, hiệu quả

* Nguyên nhân :

- Một số giáo viên ngại đổi mới vì không muốn mất nhiều thời gian, công sức đầu tư cho việc

chuẩn bị giờ dạy.

- Nhận thức của đa số giáo viên về đổi mới phương pháp dạy học là đúng nhưng chưa đầy đủ; nhận thức của một số giáo viên còn chưa đúng

Ví dụ: Đồng nghĩa đổi mới phương pháp với đổi mới phương tiện, thiết bị dạy học, nên cho rằng phải có đầy đủ phương tiện, thiết bị dạy học hiện đại thì mới đổi mới được phương pháp; hoặc sử dụng các phương pháp dạy học một cách hình thức, lạm dụng phương pháp này hoặc phương pháp khác

3 Định hướng đổi mới PPDH môn

b) Dạy học GDCD thông qua các hoạt

động của HS

Các hoạt động dạy học môn GDCD ở

THCS rất phong phú, đa dạng, bao gồm

những hình thức hoạt động chủ yếu như:

- Thảo luận lớp, thảo luận nhóm.

- Đóng vai, diễn tiểu phẩm.

- Quan sát, phân tích các tranh ảnh, băng

c) Đổi mới PPDH GDCD theo quan điểm hợp tác

d) Dạy học GDCD phải gắn với thực tiễn cuộc

sống của học sinh

e) Dạy học GDCD phải kết hợp giữa PPDH và

phương pháp giáo dục đạo đức, giữa các PPDH hiện đại và PPDH truyền thống

g) Dạy học GDCD phải chú trọng sử dụng có hiệu quả các thiết bị dạy học

h) Dạy học GDCD cần phải phối, kết hợp các lực

lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường, nhằm xây dựng môi trường dạy học, giáo dục lành

mạnh, khép kín

3.2 Yêu cầu cụ thể đối với giáo viên

- Thiết kế, tổ chức hoạt động học tập với các hình thức đa dạng, phong phú

- Động viên, khuyến khích, tạo cơ hội và điều kiện cho học sinh được tham gia một cách tích cực, chủ động, sáng tạo vào quá trình khám phá

và lĩnh hội nội dung bài học

- Thiết kế và hướng dẫn học sinh thực hiện các dạng bài tập phát triển tư duy và rèn luyện kĩ năng

- Sử dụng các phương pháp và hình thức tổ chức dạy học một cách hợp lí, hiệu quả, linh

3.3 Yêu cầu cụ thể về chuẩn bị

và thực hiện một giờ học theo định hướng đổi mới PPDH môn

GDCD

1/ Thiết kế giáo án

a) Các bước thiết kế một giáo án

- Xác định mục tiêu của bài học căn cứ vào chuẩn kiến thức, kĩ năng

- Nghiên cứu SGK và các tài liệu để :

+ Hiểu chính xác, đầy đủ những nội dung của bài học.

+ Xác định những kiến thức, kĩ năng, thái độ cơ bản cần hình thành và phát triển ở học sinh.

+ Xác định trình tự lôgic của bài học.

- Lựa chọn phương pháp dạy học, phương tiện dạy học, hình thức tổ chức dạy học và cách thức đánh giá thích hợp nhằm giúp học sinh học tập tích cực, chủ động, sáng tạo.

- Thiết kế giáo án: thiết kế nội dung, nhiệm vụ, cách thức hoạt động, thời gian và yêu cầu cần đạt cho từng hoạt động dạy của giáo viên và hoạt động học tập của học sinh.

b) Cấu trúc của một giáo án được thể hiện ở

các nội dung sau :

- Mục tiêu bài học:

Nêu rõ yêu cầu học sinh cần đạt về kiến thức, kĩ năng, thái độ

- Chuẩn bị về phương pháp và phương tiện dạy học

+ Giáo viên chuẩn bị các thiết bị dạy học (tranh ảnh, mô hình, hiện vật, hoá chất ), các phương tiện và tài liệu dạy học cần thiết.

+ Giáo viên hướng dẫn học sinh chuẩn bị bài học (soạn bài, làm bài tập, chuẩn bị tài liệu và đồ

dùng học tập cần thiết)

- Tổ chức các hoạt động dạy học :

Trình bày rõ cách thức triển khai các hoạt động dạy - học cụ thể Với mỗi hoạt động cần chỉ rõ:

+ Tên hoạt động.

+ Thời lượng để thực hiện hoạt động.

+ Mục tiêu của hoạt động.

+ Cách tiến hành hoạt động.

+ Kết luận của giáo viên

2/ Thực hiện giờ dạy học

Một giờ dạy học nên được thực hiện theo các bước cơ bản sau:

a) Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh b) Tổ chức dạy và học bài mới

c) Luyện tập, củng cố d) Hướng dẫn học sinh học bài, làm việc ở nhà

III- Một số biện pháp nâng cao hiệu quả vận dụng các

phương pháp dạy học môn GDCD

1- Đưa kiến thức trở thành những vấn đề gần gũi, gắn bó với học sinh.

Đưa kiến thức trở thành những vấn đề gần gũi, gắn

bó với học sinh, để mỗi bài học đều là những vấn đề bổ ích, cần thiết với học sinh, ch ứ không phải là những vấn

đề mơ hồ, xa vời.

Hầu hết giáo viên đều mắc một sai làm là lấy các ví

dụ, những mối liên hệ xa vời, không thiết thực với học

sinh để giáo dục các em, làm cho bài học trở thành lý

thuyết sáo rỗng.

2- Rèn kĩ năng học tập và tích cực hoá hoạt động học tập của học sinh

- Rèn kĩ năng học tập môn GDCD: kĩ năng phấn tích vấn đề, kĩ năng xử lí tình huống

- Rèn học sinh tính tích cực, tự lực trong học tập

bộ môn, theo hướng tăng cường hoạt động cá nhân với hoạt động hợp tác.

IV Một số vấn đề về kĩ năng sống cho HS

1 Mục đớch của việc giỏo dục kĩ năng sống

- Đỏp ứng mục tiờu giỏo dục toàn diện; phự hợp với 4 trụ cột của giỏo dục theo quan niệm của

UNESCO: học để biết, học để làm, học để tồn tại và học để chung sống;

- Giỳp học sinh thớch ứng được với cuộc sống đầy những biến động khụn lường (những tỏc động của tự nhiờn và xó hội hiện đại)

- Thỳc đẩy những hoạt động mang tớnh xó hội, phỏt huy cỏc nhõn tố tớch cực, hạn chế nhõn tố tiờu cực, xõy dựng mụi trường trường học thõn thiện,

2 Kĩ năng sống là gì?

- Là năng lực ứng xử tích cực của mỗi

người đối với tự nhiên, xã hội và chính

mình;

- Là khả năng tâm lí xã hội của mỗi cá nhân trong hành vi tích cực để xử lí hiệu quả những đòi hỏi, thử thách của cuộc sống.

3 Mối quan hệ giữa kĩ năng sống và bản

năng của con người (nhân chi sơ, tính bản thiện)

- Từ khi sinh ra trẻ cũng đã có những mầm mống, những tiền đề của kĩ năng: nhận

thức bản thân, lựa chọn, phán

đoán nhưng ở dạng bản năng, chưa có ý thức

- Trong quá trình trưởng thành, bằng tri

thức và trải nghiệm của đời sống, bằng

rèn luyện và tự rèn luyện; những mầm

mống và tiền đề ấy được nâng lên và trở

4 Những kĩ năng sống cần được giáo dục và rèn luyện đối với học sinh THCS:

- Kĩ năng tự nhận thức (ta là ai)

- Kĩ năng giải quyết các tình huống khó khăn trong cuộc sống,

- Kĩ năng giao tiếp và thương thuyết

- Kĩ năng lựa chọn và quyết định.

- Kĩ năng hợp tác và tìm kiếm sự giúp đỡ.

- Kĩ năng rất đơn giản như:

+ Kĩ năng nghe, nói, đọc, viết;

+ Kĩ năng biết nấu cơm nhanh, tốn ít nhiên liệu; + Kĩ năng cắm trại, leo núi;

+ Kĩ năng làm vườn và chăm sóc cây cảnh

+ Kĩ năng cấp cứu khi có người gặp tai nạn

+ Kĩ năng bơi lội

5 Các hoạt động của Phong trào thi đua Xây dựng

Trường học thân thiện, học sinh tích cực, Rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh:

- Rèn luyện kĩ năng ứng xử hợp lí với các tình huống trong cuộc sống, thói quen và kĩ năng làm việc, sinh hoạt theo nhóm;

- Rèn luyện sức khoẻ và ý thức bảo vệ sức khoẻ, kĩ năng phòng, chống tai nạn giao thông, đuối nước và các tai nạn thương tích khác;

- Rèn luyện kĩ năng ứng xử văn hoá, chung sống hoà