Tóm tắt Luận văn Thạc sĩ Quản lý công: Thu hút nguồn nhân lực giảng viên tại Đại học Quốc gia thành phố Hồ Chí Minh

Mục đích nghiên cứu của luận văn nhằm làm rõ một số vấn đề lý luận về thu hút nguồn nhân lực giảng viên và thực trạng thu hút nguồn nhân lực giảng viên tại ĐHQG-HCM, luận văn đề xuất một số giải pháp nhằm thu hút nguồn nhân lực giảng viên cho ĐHQG-HCM.

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

………/………

BỘ NỘI VỤ

…… /……

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

ĐÀO VĂN HÂN

THU HÚT NGUỒN NHÂN LỰC GIẢNG VIÊN

TẠI ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

CHUYÊN NGÀNH QUẢN LÝ CÔNG

MÃ SỐ:8 34 04 03

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG

Thành phố Hồ Chí Minh - 2019

Công trình được trình bày tại:

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

Người hướng dẫn khoa học:TS Phạm Thị Thúy Phản biện 1:TS Nguyễn Hoàng Anh Phản biện 2: PGS.TS Trương Thị Hiền

Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn Thạc sĩ,

Học viện Hành chính Quốc gia

Địa điểm: phòng 208, Nhà A, Học viện Hành chính Quốc gia, số 10, đường 3/2, Quận 10, Tp Hồ Chí Minh

Thời gian: 10 giờ 30 phút ngày 26/11/2019

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trong các cấp đào tạo hiện nay của nước ta thì đào tạo đại học

có vị trí đặc biệt, bởi vì đào tạo đại học thực hiện ba chức năng cơ bản: giảng dạy, nghiên cứu, chuyển giao, ứng dụng khoa học công nghệ Để thực hiện tốt các chức năng này, đội ngũ giảng viên trong các cơ sở giáo dục đại học luôn là một vấn đề cần được quan tâm hàng đầu

Trong các cơ sở giáo dục đại học, Đại học Quốc gia Thành phố

Hồ Chí Minh (ĐHQG-HCM) là một trung tâm đào tạo đại học, sau đại học và nghiên cứu khoa học - công nghệ đa ngành, đa lĩnh vực, chất lượng cao, đạt trình độ tiên tiến, làm nòng cốt cho hệ thống giáo dục đại học, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội Tuy nhiên, ĐHQG-HCM cũng như nhiều trường đại học trên cả nước đang gặp khó khăn rất lớn trong việc xây dựng và phát triển đội ngũ giảng viên, trong đó việc thu hút và đảm bảo nguồn lực giảng viên có trình

độ cao càng khó khăn trong những năm gần đây do có sự cạnh tranh với các công ty tư nhân và cạnh tranh trong chính các trường đại học trong nước.Thực trạng trên đặt ra yêu cầu cấp bách đối với ĐHQG-HCM là phải bổ sung thêm nguồn giảng viên trong những năm tới để

tránh tình trạng đội ngũ bị già hóa và thiếu hụt

Xuất phát từ lý do đó, Học viên lựa chọn đề tài: “Thu hút nguồn nhân lực giảng viên tại Đại học Quốc gia thành phố Hồ Chí Minh”

2 Tổng quan tình hình nghiên cứu

Hầu hết các công trình nghiên cứu được tổng hợp, biên soạn dưới dạng sách, bài viết vì vậy các tác giả ít trình bày phương pháp

nghiên cứu của mình một cách cụ thể Một số công trình lấy số liệu

từ các cuộc điều tra khảo sát, lấy số liệu từ các cuộc điều tra xã hội học khác nhau để phân tích Các công trình luận văn thạc sĩ quản lý công có đề cập đến phương pháp thực nghiệm, phân tích tài liệu Nguồn tài liệu hiệu có mà người viết đã tổng quan ở trên giúp ích cho học vên rất nhiều, tạo nền tảng lý luận và thực tiễn giúp tác giả nghiên cứu sâu hơn cho đề tài của mình

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở làm rõ một số vấn đề lý luận về thu hút nguồn nhân lực giảng viên và thực trạng thu hút nguồn nhân lực giảng viên tại ĐHQG-HCM, luận văn đề xuất một số giải pháp nhằm thu hút nguồn

nhân lực giảng viên cho ĐHQG-HCM

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Thực hiện tổng quan các nghiên cứu có liên quan đến đề tài nghiên cứu

- Hệ thống hóa và nghiên cứu làm rõ những vấn đề mang tính chất lý luận liên quan đến thu hút nguồn nhân lực, thu hút giảng viên

- Hệ thống hóa cơ sở pháp lý cho việc thu hút NNL giảng viên nói chung và giảng viên cho ĐHQG-HCM nói riêng

- Phân tích và đánh giá thực trạng thu hút nguồn nhân lực giảng viên tại ĐHQG-HCM

- Đề xuất các giải pháp để thu hút đối với nguồn nhân lực giảng viên tại ĐHQG-HCM

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là thu hút nguồn nhân lực giảng viên tại ĐHQG-HCM

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Thời gian: Đề tài nghiên cứu thu hút nguồn nhân lực giảng viên tại ĐHQG-HCM, từ năm 2015 đến nay

Không gian: Đề tài nghiên cứu tại ĐHQG-HCM

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Phương pháp luận

Luận văn tiếp cận đối tượng nghiên cứu bằng phương pháp luận của phép duy vật biện chứng, duy vật lịch sử, lấy học thuyết Mac - Lê Nin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng về quản lý viên chức làm phương pháp luận

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp nghiên cứu định lượng:

Phương pháp định tính

- Phỏng vấn sâu:

Thu thập và xử lý số liệu khảo sát

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, phụ lục, nội dung chính của luận văn gồm 3 chương:

Chương 1: Lý luận chung về thu hút nguồn nhân lực giảng viên tại các cơ sở giáo dục đại học

Chương 2: Phân tích và đánh giá thực trạng thu hút nguồn nhân lực giảng viên tại Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh Chương 3: Quan điểm và giải pháp hoàn thiện thu hút nguồn nhân lực giảng viên tại Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh

CHƯƠNG 1 KHÁI QUÁT VỀ THU HÚT NGUỒN NHÂN LỰC

GIẢNG VIÊN TẠI CÁC CƠ SỞ GIÁO DỤC ĐẠI HỌC 1.1 Khái niệm

1.1.1 Cơ sở giáo dục đại học

Cơ sở giáo dục đại học là cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân thực hiện chức năng đào tạo các trình độ của giáo dục đại học, hoạt động khoa học, công nghệ và phục vụ cộng đồng

1.1.2 Nguồn nhân lực

“Nguồn nhân lực là trình độ lành nghề, kiến thức và năng lực thực có thực tế cùng với những năng lực tồn tại dưới dạng tiềm năng của con người”.

1.1.3 Nguồn nhân lực giảng viên

Giảng viên (gọi tắt của từ giảng viên đại học) là những người chọn việc giảng dạy như một nghề nghiệp chính thức và lâu dài, được xếp vào ngạch giảng viên và đã hoặc đang chịu sự quản lý thường xuyên và liên tục của cơ sở giáo dục đại học

NNL giảng viên đại học là tổng hợp các yếu tố số lượng, chất lượng và cơ cấu phát triển đội ngũ giảng viên cả ở hiện tại cũng như trong tương lai tiềm năng của trường đại học để tạo ra sự phát triển bền vững cho các trường này [25]

1.1.4 Thu hút nguồn nhân lực giảng viên

Thu hút NNL giảng viên là một quá trình nhân sự gắn liền với những thay đổi tương ứng về mặt tổ chức, chính sách, cơ chế và con

người nhằm tìm kiếm, tuyển dụng, sử dụng và giữ chân được giảng viên có chất lượng cao

1.2 Vai trò của nguồn nhân lực giảng viên trong cơ sở giáo dục đại học

Thứ nhất, giảng viên đại học là người truyền đạt những kiến

thức lý luận mang tính khoa học hệ thống cho sinh viên, học viên, để

họ có thể nắm bắt được các vấn đề về tư duy khoa học và vận dụng vào công việc sau này

Thứ hai, giảng viên đại học là lực lượng nòng cốt trong hoạt

động NCKH, hoạt động NCKH của giảng viên đại học hướng đến mục tiêu chung là tìm ra những giải pháp, ứng dụng khoa học phục

vụ công tác giảng dạy, nghiên cứu và thực tiễn

Thứ ba, trước yêu cầu về năng lực và phẩm chất của một nhà

giáo giảng viên trường đại học có vai trò định hướng và truyền lửa cho sinh viên, học viên - những thế hệ trẻ tương lai của đất nước

1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến thu hút nguồn nhân lực giảng viên 1.3.1 Xây dựng và quảng bá chính sách thu hút

Xây dựng và quảng bá chính sách thu hút nguồn nhân lực là một trong những yếu tố quan trọng hang đầu tác động đến việc duy trì và phát triển nguồn nhân lực của một tổ chức Xây dựng các chính sách như: Chính sách tuyển dụng, chính sách về tiền lương, các chế

độ đãi ngộ, chính sách về khoa học công nghệ… các lợi ích mà các chính sách này mang lại, là cơ cở quan trọng trong việc tạo ra lợi thế cạnh tranh giữa các tổ chức về nguồn nhân lực

1.3.2 Tuyển dụng, sử dụng giảng viên

Công tác tuyển dụng giảng viên được coi là khâu quan trọng trong quá trình quản trị nhân sự, có ý nghĩa đặc biệt, quyết định đến chất lượng của giảng viên của bất kỳ một cơ sở giáo dục, đào tạo nào Chất lượng giảng viên có ảnh hướng lớn tới chất lượng nhân lực chung của cơ sở đào tạo Lựa chọn giảng viên xứng đáng và đúng chuyên môn, chuyên ngành là yếu tố quyết định cho bộ máy của cơ

sở đào tạo vận hành thông suốt, nếu thiếu nhân lực sẽ thiếu đi lượng người cần thiết để hoạt động hiệu quả

1.3.3 Chế độ đãi ngộ, tạo động lực làm việc

Lương là yếu tố đầu tiên thể hiện khả năng đáp ứng nhu cầu vật chất của người lao động Có thể nói tiền lương là một trong những vấn đề quan trọng nhất để thu hút và giữ được nhân tài nói chung và giảng viên nói riêng, số tiền có thể ảnh hưởng đến hành vi của cá nhân khi lựa chọn tổ chức Các tổ chức thường sử dụng mức lương cao hơn mặt bằng chung của thị trường để thanh toán cho đối tượng tài năng quan trọng

1.3.4 Tạo môi trường và điều kiện làm việc

Yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến cam kết của nguồn lực giảng viên là sự công nhận tầm quan trọng của cá nhân đối với tổ chức Đối với một số giảng viên, những ưu tiên cá nhân hoặc các tình huống cá nhân tạo ra sự khác biệt khiến họ quyết tâm rời bỏ Trường hay ở lại

1.3.5 Đào tạo và phát triển nghề nghiệp

Đào tạo được xem là một hình thức đầu tư của cá nhân hoặc tổ chức cho nguồn vốn con người Khi được tuyển vào trường, giảng viên sẽ được tham gia các chương trình đạo tạo nâng cao kĩ năng làm việc, hoặc cử đi đào tạo nâng cao trình độ phục vụ công tác

1.4 Tiêu chí xác định nguồn nhân lực giảng viên cần thu hút

Tiêu chuẩn 1 Năng lực chuyên môn

Tiêu chí 1 Kiến thức chuyên môn

Tiêu chí 2 Kỹ năng chuyên môn

Tiêu chí 3 Thái độ, đạo đức nghề nghiệp

Tiêu chuẩn 2 Năng lực dạy học

Tiêu chuẩn 3 Năng lực phát triển và hướng dẫn sử dụng chương trình đào tạo

Tiêu chuẩn 4 Năng lực quan hệ với thế giới nghề nghiệp và năng lực phát triển nghề nghiệp

Tiêu chuẩn 5 Năng lực nghiên cứu khoa học ứng dụng

Tiểu kết chương 1

Trong bất kỳ cơ quan hay tổ chức nào, nguồn nhân lực luôn đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với sự thành bại của cơ quan, tổ chức đó Vì vậy, các cơ quan, tổ chức trong nhà nước hay ngoài nhà nước đều phải tìm ra những biện pháp phù hợp và hữu hiệu để thu hút, phát triển và giữ chân những người có tài năng để đảm bảo sự duy trì và phát triển của cơ quan, tổ chức mình Có rất nhiều yếu tố tác động đến việc thu hút và giữ chân nguồn nhân lực giảng viên, trong đó có hai nhóm yếu tố quan trọng nhất mà bất kỳ cơ quan, tổ chức nào cũng phải đặc biệt quan tâm đó là nhóm yếu tố liên quan đến tổ chức và nhóm yếu tố liên quan đến con người trong tổ chức

đó

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG THU HÚT NGUỒN NHÂN LỰC GIẢNG VIÊN TẠI ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 2.1 Khái quát về Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh

Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh (ĐHQG-HCM) được thành lập ngày 27 tháng 01 năm 1995 theo Nghị định 16/CP của Chính phủ trên cơ sở sắp xếp 9 trường đại học lại thành 8 trường đại học thành viên và chính thức ra mắt vào ngày 6 tháng 02 năm

1996 Năm 2001, ĐHQG-HCM được tổ chức lại theo Quyết định số 15/2001/QĐ-TTg ngày 12 tháng 02 năm 2001 của Thủ tướng Chính phủ ĐHQG-HCM có Quy chế tổ chức và hoạt động riêng Theo

đó, ĐHQG-HCM là một trung tâm đào tạo đại học, sau đại học và nghiên cứu khoa học - công nghệ đa ngành, đa lĩnh vực, chất lượng cao, đạt trình độ tiên tiến, làm nòng cốt cho hệ thống giáo dục đại học, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội Hiện nay, ĐHQG-HCM có 7 đơn vị thành viên: Trường Đại học Bách Khoa, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Trường Đại học Quốc Tế, Trường Đại học Công nghệ Thông tin, Trường Đại học Kinh tế - Luật, Viện Môi trường - Tài nguyên Bên cạnh đó, ĐHQG-HCM còn có các đơn vị trực thuộc được tổ chức và hoạt động theo các chức năng đào tạo, nghiên cứu khoa học, phục vụ công tác quản lý, đào tạo, nghiên cứu và chuyển giao khoa học công nghệ, đồng thời tương tác, bổ trợ lẫn nhau tạo nên sức mạnh hệ thống

2.2 Thực trạng về thu hút nguồn nhân lực giảng viên tại Đại học Quốc gia thành phố Hồ Chí Minh

2.2.1 Xây dựng, quảng bá các chính sách thu hút nguồn nhân lực giảng viên tại Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh

Trong quá trình cộng tác, ĐHQG-HCM luôn tuân thủ nghiêm túc các quy định của Nhà nước về việc ký kết hợp đồng giảng dạy với người nước ngoài, đảm bảo quá trình cộng tác được thực hiện rõ ràng, minh bạch, đúng quy định pháp luật ĐHQG-HCM có chính sách hỗ trợ các chuyên gia người nước ngoài công tác tại trường

Tuyển dụng đối với giảng viên ngoài nước:Việc thu hút người

Việt Nam ở nước ngoài và chuyên gia người nước ngoài đến công tác tại các đơn vị trực thuộc là một trong những mục tiêu chính trong Kế hoạch Chiến lược về công tác Hợp tác quốc tế của ĐHQG-HCM giai đoạn 2016-2020 nhằm tăng cường khả năng quốc tế hoá môi trường dạy và học cũng như tiếp cận, trao đổi và cập nhật phương pháp giảng dạy, chương trình đào tạo thông qua việc sử dụng và làm việc trực tiếp với các chuyên gia Việt Nam ở nước ngoài và chuyên gia người nước ngoài đến làm việc ngắn hạn và dài hạn tại các trường,

kết quả đạt được:

Tuyển dụng đối với giảng viên, nhà khoa học trong nước:Từ

năm 2017 đến 2018, sự phát triển, mở rộng quy mô đào tạo dẫn tới nhu cầu tuyển dụng giảng viên tại ĐHQG-HCM rất lớn Năm 2017

số lượng giảng viên, nhà khoa học trong nước được tuyển dụng dưới nhiều hình thức khác nhau, năm 2017 ĐHQG-HCM tuyển dụng được

205 giảng viên, đến năm 2018 số lượng giảng viên được tuyển dụng

mới tại ĐHQG-HCM là 198

 Sử dụng giảng viên

Quy hoạch, bổ nhiệm

Hoàn thiện cơ cấu tổ chức

Công tác quy hoạch, bổ nhiệm kiện toàn nhân sự

Thực hiện chế độ chính sách

Thi đua khen thưởng

 Đánh giá

Mặt được: nhìn chung công tác tổ chức nhân sự trong những

năm qua và trong năm 2018, 2019 tại ĐHQG-HCM được triển khai

và hoàn thành đảm bảo bám sát các nhiệm vụ trọng tâm và tiến độ đề ra: Công tác tổ chức bộ máy đáp ứng yêu cầu thực tiễn của các đơn vị; Công tác cán bộ luôn tuân thủ đúng quy định, kịp thời bổ sung, tăng cường kiện toàn nhân sự lãnh đạo các đơn vị; Hoàn thành tốt kế hoạch bồi dưỡng công chức, viên chức, giảng viên, đạt chỉ tiêu về số lượng và chất lượng; Công tác chế độ chính sách, thi đua khen thưởng nhanh chóng kịp thời đảm bảo đúng quyền lợi, lợi ích và khuyến khích đối với cán bộ công chức viên chức giảng viên trong ĐHQG-HCM

Hạn chế: Do đặc thù ĐHQG-HCM là một đơn vị sự nghiệp

công lập phải chịu sự quản lý nhà nước của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, vì vậy mọi hoạt động về quản lý, sử dụng viên chức, giảng viên như: Tuyển dụng, quản lý sử dụng, khen thưởng, luân chuyển, bổ nhiệm, chế độ chính sách….đều phải tuân thủ quy định chặt chẽ của nhà nước Chính vì lẽ đó, hiện nay thực trạng quản lý sử dụng đội ngũ giảng viên tại ĐHQG-HCM còn mang tính cứng nhắc

2.2.3 Chế độ đãi ngộ và tạo động lực làm việc cho giảng viên tại Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh

Bất cứ loại hình tổ chức nào, muốn đạt được thành công trong hoạt động của mình đều phải chú trọng đến vai trò quan trọng của yếu tố con người “Tổ chức là do con người quản lý và gây dựng lên Không có con người, tổ chức không tồn tại[51].Nghiên cứu và đánh giá các yếu tố ảnh hưởng tới việc thu hút, giữ chân nguồn lực giảng viên tại ĐHQG-HCM, dựa trên thực trạng nguồn nhân lực của ĐHQG-HCM hiện nay, là cơ sở quan trọng để tác giả đưa ra những kiến nghị và giải pháp phù hợp trong việc thu hút nguồn nhân lực giảng viên tại ĐHQG-HCM

2.2.4 Môi trường làm việc và điều kiện làm việc cho giảng viên tại Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh

Môi trường làm việc là một khái niệm rộng bao gồm tất cả những gì có liên quan, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động và sự phát triển, nâng cao năng lực công tác của mỗi cá nhân, cán bộ, công chức (bao gồm môi trường bên trong và môi trường bên ngoài)