Mục đích nghiên cứu đề tài nhằm nghiên cứu thực trạng chính sách thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao cho các cơ quan chuyên môn cấp tỉnh, cấp huyện tại tỉnh Quảng Bình; từ đó đề xuất một số giải pháp thiết thực nhằm nâng cao hiệu quả thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao cho các cơ quan chuyên môn cấp tỉnh, cấp huyện của tỉnh
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ ./ /
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
PHẠM THỊ TRANG
THU HÚT NGUỒN NHÂN LỰC CHẤT LƯỢNG CAO CHO CÁC CƠ QUAN CHUYÊN MÔN THUỘC
ỦY BAN NHÂN DÂN CẤP TỈNH, CẤP HUYỆN
TẠI TỈNH QUẢNG BÌNH
Chuyên ngành: Quản lý công
Mã số: 8 34 04 03 TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG
THỪA THIÊN HUẾ - 2018
Trang 2Công trình được hoàn thành tại: HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS NGUYỄN TRỌNG ĐIỀU
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, để phát huy những thành tựu to lớn đã đạt được trong thời gian qua, trước xu thế hội nhập và nền kinh tế tri thức, nước ta cần có các nguồn lực Đó là nguồn tài nguyên thiên nhiên, nguồn tài chính, nguồn lực khoa học - công nghệ và nguồn lực con người… Trong đó, nguồn lực con người được coi là nguồn lực quan trọng nhất, có tính chất quyết định sự tăng trưởng và phát triển xã hội Đánh giá cao vai trò của NNL CLC trong những năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã ban hành nhiều chính sách thu hút NNL CLC vào làm việc trong các cơ quan, tổ chức, đơn vị của nhà nước Sự phát triển và cạnh tranh của thị trường lao động về thu nhập,
về môi trường làm việc… thực sự là một trong những thử thách lớn trong quá trình hội nhập Việc thu hút, tuyển dụng nguồn nhân lực chất lượng cao vào làm việc trong các cơ quan hành chính nhà nước là rất cần thiết
Tỉnh Quảng Bình là tỉnh đang trên đà phát triển, đã và đang gặp không ít khó khăn về tình hình kinh tế - xã hội, các điều kiện vật chất
và cơ sở hạ tầng kỹ thuật còn nhiều thiếu thốn Đồng thời, nguồn nhân lực, đặc biệt là nguồn nhân lực làm việc trong các cơ quan hành chính nhà nước vẫn còn thiếu và yếu, chưa đáp ứng kịp thời và đầy
đủ nhu cầu phát triển của tỉnh Do đó, việc thu hút một lực lượng lớn nhân lực có trình độ cao phục vụ trong hệ thống cơ quan hành chính nhà nước của tỉnh là hết sức cần thiết và cần nhận được nhiều sự quan tâm hơn nữa
Trong thời gian qua, dưới sự chỉ đạo, lãnh đạo của HĐND và UBND tỉnh Quảng Bình đã khắc phục khó khăn, thực hiện hoàn thành nhiều nhiệm vụ do Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó, chú trọng nhiều hơn tới xây dựng và đào tạo cho tỉnh một đội ngũ cán bộ, công chức có năng lực trình độ và phẩm chất đạo đức tốt Tỉnh đã triển khai thực hiện nhiều biện pháp, chính sách thu hút nhân lực và đạt được nhiều thành tựu đáng ghi nhận
Bên cạnh những kết quả đó, công tác thu hút nguồn nhân lực
Trang 4chất lượng cao tại UBND tỉnh Quảng Bình vẫn còn nhiều hạn chế, chính sách thu hút chưa mang tính đột phá, chưa đủ hấp dẫn người lao động Chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức trong cơ quan được cải thiện song vẫn chưa thể đáp ứng kịp thời yêu cầu của hoạt động quản lý nhà nước và sự phát triển không ngừng của xã hội, nhất là thiếu nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực kinh tế - kỹ thuật, từ đó làm ảnh hưởng đến hiệu lực, hiệu quả hoạt động bộ máy hành chính, đến sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Quảng Bình Qua thời gian tìm hiểu về cơ cấu tổ chức, hoạt động của hệ thống
cơ quan hành chính tại Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Bình, với mong muốn góp một phần nhỏ bé của bản thân vào việc hiện thực hóa các mục tiêu, chính sách, các giải pháp nhằm thu hút nguồn nhân lực dồi dào phục vụ cho sự nghiệp đổi mới của đất nước Đó chính là lý do lựa chọn đề tài “Thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao cho các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, cấp huyện tại tỉnh Quảng Bình" nhằm làm rõ lý luận về thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao; khảo sát và tìm hiểu các giải pháp thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao cho các cơ quan hành chính nhà nước cấp tỉnh của tỉnh Quảng Bình trong thời gian qua, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao trong thời gian tới, nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức cho hệ thống cơ quan chuyên môn cấp tỉnh, cấp huyện của tỉnh, góp phần phát triền kinh tế xã hội của tỉnh Quảng Bình
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Làm rõ một số vấn đề lý luận về nguồn nhân lực và hoạt động
Trang 5thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao
- Phân tích, đánh giá thực trạng nguồn nhân lực và các chính sách thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao trong hệ thống cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh, cấp huyện tỉnh Quảng Bình từ năm 2013 đến 2017
- Phân tích các mặt hạn chế và tìm ra nguyên nhân cơ bản của những hạn chế trong việc thực hiện các chính sách thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao
- Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao trong cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh, cấp huyện tại tỉnh Quảng Bình trong thời gian tới
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng: Luận văn tập trung nghiên cứu giải pháp thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao cho các cơ quan chuyên môn cấp tỉnh, cấp huyện (các sở, ban, ngành cấp tỉnh; các phòng, ban chuyên môn cấp huyện) của tỉnh Quảng Bình
- Phạm vi thời gian: Giai đoạn 2013 - 2017 Đây là giai đoạn UBND tỉnh Quảng Bình tích cực đẩy mạnh triển khai kế hoạch nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, năng lực thực thi công vụ do UBND tỉnh chỉ đạo, có nhiều thay đổi về nhân sự cũng như nhiều chính sách thu hút cán bộ, công chức
- Phạm vi không gian: Luận văn chủ yếu tập trung nghiên cứu thực trạng và các nhóm giải pháp nhằm thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao cho các cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh, cấp huyện
5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
5.1 Phương pháp luận
Luận văn được nghiên cứu và hoàn thành trên cơ sở phương pháp luận của Chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử mác xít, quan điểm của Đảng, chính sách của Đảng và Nhà nước về thu hút nhân tài, thu hút NNLCLC
5.2 Phương pháp nghiên cứu
Tác giả luận văn sử dụng các phương pháp cụ thể sau: phương
Trang 6pháp điều tra, khảo sát, phân tích, so sánh, thống kê, tổng hợp và điều tra xã hội học, cụ thể:
- Phương pháp quan sát, thống kê
- Phương pháp tổng hợp, phân tích
- Phương pháp so sánh
6 Những đóng góp mới của luận văn
Luận văn góp phần làm rõ những vấn đề lý luận, quan điểm của Đảng về phát triển NNL CLC của Việt Nam nói chung và của tỉnh Quảng Bình nói riêng; Đánh giá thực trạng NNL CLC của tỉnh nhằm đưa ra quan điểm, định hướng và đề xuất một số giải pháp, cơ chế chính sách nhằm thu hút, nâng cao chất lượng và hiệu quả nguồn nhân lực chất lượng cao cho các cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh, cấp huyện
7 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, kiến nghị và danh mục tài liệu tham khảo, Luận văn có kết cấu gồm 3 chương:
- Chương 1: Cơ sở khoa học về nguồn nhân lực và thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao
- Chương 2: Thực trạng nguồn nhân lực và hoạt động thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao tại tỉnh Quảng Bình
- Chương 3: Quan điểm, định hướng và một số giải pháp nhằm thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao cho các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, cấp huyện Quảng Bình
Trang 7Chương 1
CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ NGUỒN NHÂN LỰC VÀ THU HÚT NGUỒN NHÂN LỰC CHẤT LƯỢNG CAO 1.1 Các khái niệm
1.1.1 Nguồn nhân lực
Nguồn nhân lực là tổng thể số lượng và chất lượng con người với tổng hoà các tiêu chí về trí lực, thể lực và những phẩm chất đạo đức - tinh thần tạo nên năng lực mà bản thân con người và xã hội đã, đang và sẽ huy động vào quá trình lao động sáng tạo vì sự phát triển
1.1.2.2 Các tiêu chí nguồn nhân lực chất lượng cao
- Tiêu chí về thể lực
- Tiêu chí về trí lực
- Tiêu chí về nhân cách
- Tiêu chí về năng động xã hội
1.1.3 Nguồn nhân lực chất lượng cao trong các cơ quan chuyên môn
1.1.3.1 Cơ quan chuyên môn
Căn cứ Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015, Cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân được tổ chức ở cấp tỉnh, cấp huyện, là cơ quan tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân thực hiện
Trang 8chức năng quản lý nhà nước về ngành, lĩnh vực ở địa phương và thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn theo sự phân cấp, ủy quyền của cơ quan nhà nước cấp trên
1.1.3.2 Nguồn nhân lực chất lượng cao trong các cơ quan chuyên môn
Một là, chính ngay trong đội ngũ cán bộ, công chức đang làm việc trong bộ máy hành chính nhà nước;
Hai là, từ nguồn nhân lực xã hội bao gồm những người mới tốt nghiệp tại các cơ sở đào tạo, chưa có kinh nghiệm công tác và những người có trình độ, phẩm chất và có kinh nghiệm thực tiễn công tác; 1.1.3.3 Các tiêu chí nguồn nhân lực chất lượng cao trong các
cơ quan chuyên môn
- Về phẩm chất
- Về trình độ năng lực
- Về năng lực thực hiện nhiệm vụ
1.1.4 Thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao cho các cơ quan chuyên môn
Thu hút NNL CLC là một trong các khâu quan trọng của quản trị NNL nhằm tuyển dụng những người có trình độ đáp ứng các yêu cầu đặt ra từ lực lượng lao động xã hội vào làm việc trong một cơ quan, tổ chức Đây được xem là một trong những chức năng chủ yếu của quá trình quản trị và phát triển NNL, đảm bảo cho tổ chức có đủ nhân viên về mặt số lượng cũng như chất lượng
1.2 Vai trò, ý nghĩa hoạt động thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao cho các cơ quan chuyên môn
1.2.1 Vai trò nguồn nhân lực chất lượng cao trong các cơ quan chuyên môn
- Thứ nhất, NNL CLC trong cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh, Cấp huyện đóng vai trò là nền tảng giúp cho các địa phương nâng cao năng lực cạnh tranh trong quá trình hội nhập
- Thứ hai, NNLCLC trong cơ quan chuyên môn cấp tỉnh đóng vai trò là bộ phận tham mưu định hướng cao nhất, góp phần quyết định đến sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương
Trang 9Thứ ba, NNL CLC trong các cơ quan chuyên môn cấp huyện là lực lượng đóng vai trò, nhiệm vụ hết sức quan trọng trong việc tổ chức triển khai thực hiện các nhiệm vụ chính trị, chính sách tại địa phương
1.2.2 Ý nghĩa hoạt động thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao cho các cơ quan chuyên môn
Một là, có ý nghĩa quan trọng trong việc thực hiện các chức năng của nhà nước: duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế cao, sử dụng hiệu quá mọi nguồn lực, giải quyết tốt hơn các vấn đề xã hội, cải thiện đời sống người dân
Hai là, là nguồn lực chính quyết định quá trình tăng trưởng và phát triển kinh tế - xã hội, là nhân tố quyết định việc khai thác, sử dụng, bảo vệ và tái tạo các nguồn lực khác
Ba là, là điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế, điều kiện để rút ngắn khoảng cách tụt hậu, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và đẩy mạnh
sự nghiệp CNH - HĐH đất nước nhằm phát triển bền vững
1.3 Hình thức và quy trình hoạt động thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao
1.3.1 Hình thức thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao cho các
cơ quan chuyên môn
- Chính sách tiền lương
- Chính sách cải thiện điều kiện làm việc, đời sống
tinh thần
- Chính sách thăng tiến
- Chính sách đào tạo, sử dụng nguồn nhân lực
1.3.2 Quy trình thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao cho các cơ quan chuyên môn
Bước 1: Xác định nhu cầu thu hút
Bước 2: Xây dựng chính sách, kế hoạch thu hút
Bước 3: Tìm kiếm ứng viên
Bước 4: Lựa chọn và sắp xếp nhân lực
Bước 5: Đánh giá kết quả
1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến việc thu hút nguồn nhân lực chất
Trang 10lượng cao trong các cơ quan chuyên môn
1.4.1 Yếu tố chủ quan
Mục tiêu hoạt động của tổ chức; Đặc điểm của tổ chức hành chính nhà nước; Lương, thưởng, phúc lợi; Tính chất công việc; Điều kiện làm việc; Môi trường làm việc; Cơ hội đào tạo, thăng tiến 1.4.2 Yếu tố khách quan
Quan điểm, chủ trương chính sách của nhà nước liên quan đến việc thu hút nguồn nhân lực
Xu thế phát triển của xã hội và chiến lược phát triển kinh tế đất nước của một quốc gia cũng là một trong những nhân tố tác động trực tiếp tới hoạt động thu hút nguồn nhân lực
1.4.3 Một số yếu tố khác
Bên cạnh những yếu tố kể trên, thu hút nguồn nhân lực còn chịu tác động của một số yếu tố như: Thị trường lao động, tâm lý, sở thích của người lao động…
1.5 Kinh nghiệm thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao
1.5.1 Kinh nghiệm thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao của một số nước trên thế giới
1.5.1.1 Kinh nghiệm thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao của Singapore
1.3.1.2 Kinh nghiệm thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao của Nhật Bản
1.5.1.2 Kinh nghiệm thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao của Nhật Bản
1.5.1.3.Kinh nghiệm thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao của Hàn Quốc
1.5.2 Kinh nghiệm thu hút nguồn nhân lực có chất lượng cao ở một số tỉnh của Việt Nam
1.5.2.1 Kinh nghiệm thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao của Cần Thơ
1.5.2.2 Kinh nghiệm thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao của Bình Dương
1.5.2.3 Kinh nghiệm thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao
Trang 11của Đà Nẵng
1.5.3 Bài học kinh nghiệm áp dụng cho Quảng Bình
1.5.3.1 Nhóm bài học kinh nghiệm về đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao
Thứ nhất, thực hiện mô hình giáo dục đại học đại chúng để gia tăng NNL CLC
Thứ hai, đẩy mạnh phát triển mô hình đại học mở vào trường Đại học Quảng Bình nhằm hình thành và phát huy những tố chất tiêu biểu của NNL CLC
Thứ ba, cần chú trọng đầu tư để phát triển nền giáo dục đại học quốc gia
Thứ tư, xây dựng đội ngũ giảng viên đại học đủ về số lượng, đảm bảo về chất lượng
Thứ năm, áp dụng trên diện rộng việc sử dụng song ngữ (sử dụng cả tiếng Việt và tiếng nước ngoài) để giảng dạy một số chuyên ngành mới tại trường đại học
Chú trọng mở rộng việc đào tạo đội ngũ nhân lực khoa học công nghệ nhằm gia tăng năng lực khoa học công nghệ trong quá trình hình thành nền kinh tế tri thức
1.5.3.2 Nhóm bài học về thu hút, sử dụng nguồn nhân lực chất lượng cao
Thứ nhất, Triệt để thu hút nhân lực chất lượng cao từ mọi nguồn
Thứ hai, Cần áp dụng thước đo của thị trường để trả công xứng đáng cho những tài năng
Thứ ba, quan tâm tạo điều kiện tốt cho lực lượng nhân lực trẻ tài năng
Qua một số bài học kinh nghiệm trên cho thấy, việc phát triển NNL CLC cần được thực hiện toàn diện các nội dung:
Một là: gia tăng số lượng NNL CLC để lực lượng này trở thành lực lượng đại chúng trong tổng lực lượng lao động;
Hai là: chuyển dịch cơ cấu NNL CLC theo hướng gia tăng lực lượng lao động chất lượng cao làm việc trong những ngành công
Trang 12nghiệp tri thức và khu vực cơ quan nhà nước;
Ba là: hình thành và phát huy được những tố chất tiêu biểu, đó
là tố chất dân tộc, tố chất thích ứng và tố chất sáng tạo trong đội ngũ NNL CLC
Chương 2
THỰC TRẠNG NGUỒN NHÂN LỰC VÀ HOẠT ĐỘNG THU HÚT NGUỒN NHÂN LỰC CHẤT LƯỢNG CAO TẠI TỈNH QUẢNG BÌNH
2.1 Đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội tỉnh Quảng Bình tác động đến hoạt động thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao
2.1.1 Vị trí địa lý, tài nguyên thiên nhiên
2.1.1.1 Về vị trí địa lý
2.1.1.2 Về tài nguyên thiên nhiên
2.1.2 Tình hình kinh tế - xã hội tác động tới hoạt động thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao cho các cơ quan chuyên môn 2.1.2.1 Về kinh tế
có
Tỷ lệ (%)
Trang 13Ban Dân tộc 16 0,88
1 Cơ quan chuyên môn thuộc UBND thành phố Đồng Hới 92 5,05
2 Đồn Cơ quan chuyên môn thuộc BND thị xã Ba 83 4,55
3 Lệ Thủy Cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện 98 5,38
Cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện 81 4,44