Thực trạng về mối quan hệ bạn bè của sinh viên tại đại học quốc gia thành phố hồ chí minh

Đề cập đến những bất ổn khi chưa biết cách xử lí các tình huống khó khăn xảy ra, khi quan niệm sai lầm về bạn bè,… 2.5 Đánh giá và giải pháp từ phía sinh viên về những vấn đề trong quan

………

ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC SINH VIÊN CẤP TRƯỜNG – 2008

THỰC TRẠNG VỀ MỐI QUAN HỆ BẠN BÈ CỦA SINH VIÊN TẠI ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ

Người hướng dẫn khoa học:

GV: DƯƠNG MINH QUANG

SV ngành: QUẢN LÝ, khoa: GIÁO DỤC

Khoá 2006 – 2010

TP HỒ CHÍ MINH - 2009

TÓM TẮT CÔNG TRÌNH 1

PHẦN MỞ ĐẦU 4

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 11

1.1 SƠ LƯỢC LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ 11

1.2.MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN 15

1.3 ĐẶC ĐIỂM TÂM SINH LÝ CỦA SINH VIÊN 17

1.4 TẦM QUAN TRỌNG CỦA QUAN HỆ BẠN BÈ TỚI ĐỜI SỐNG VÀ HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN 23

1.5 ẢNH HƯỞNG CỦA QUAN HỆ BẠN BÈ TỚI ĐỜI SỐNG VÀ HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN 25

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ MỐI QUAN HỆ BẠN BÈ CỦA SINH VIÊN TẠI MỘT SỐ TRƯỜNG THUỘC ĐHQG TP.HCM 29

2.1 ĐÔI NÉT VỀ ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 29 2.2 NHẬN THỨC CỦA SINH VIÊN ĐHQG TP.HCM VỀ QUAN HỆ BẠN BÈ 30

2.3 MỘT SỐ VẤN ĐỀ TRONG MỐI QUAN HỆ BẠN BÈ CỦA SINH VIÊN TẠI ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 38

2.4 NHỮNG THUẬN LỢI, KHÓ KHĂN TRONG CÁC MỐI QUAN HỆ BẠN BÈ CỦA SINH VIÊN 45

2.5 ẢNH HƯỞNG CỦA MỐI QUAN HỆ BẠN BÈ ĐẾN SINH VIÊN ĐHQG TP.HCM 50

2.6 ĐÁNH GIÁ, GIẢI PHÁP VÀ KẾT QUẢ CỦA SINH VIÊN VỀ MỐI QUAN HỆ BẠN BÈ 56

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 64

TÀI LIỆU THAM KHẢO 70

PHẦN PHỤ LỤC 72

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT

1 ĐHQG TP.HCM: Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh

2 ĐHKHXH&NV TP.HCM: Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Thành phố Hồ Chí Minh

3 ĐHBK: Đại học Bách Khoa

4 TP.HCM: Thành phố Hồ Chí Minh

5 ĐLC: Độ lệch chuẩn

6 TB: Trung bình

TÓM TẮT CÔNG TRÌNH

PHẦN MỞ ĐẦU

Ở phần này chúng tôi nêu lên một số khái luận tổng quát, ngắn gọn và rõ ràng nhất về lý do chọn đề tài, mục đích, giả thiết nghiên cứu, giới hạn phạm vi, phương pháp nghiên cứu cũng như các ý nghĩa lý luận, ý nghĩa thực tiễn và kết cấu của đề tài nhằm đưa ra một cái nhìn sơ bộ và bao quát về đề tài nghiên cứu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1.1 Sơ lược lịch sử nghiên cứu vấn đề

Ở phần này chúng tôi đề cập đến tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước để tìm ra được những gì đã có, đã được nghiên cứu và tìm hiểu, cũng như những gì được nghiên cứu mà chưa toàn diện, Từ đó, chúng tôi tìm ra được cái nhìn chung nhất về vấn đề mình nghiên cứu cũng như những hướng đi và cách thức tiếp cận vấn đề đó

1.2 Một số khái niệm cơ bản

Chúng tôi tìm hiểu một cách khái quát nhất về một số khái niệm mà chúng tôi sẽ thường xuyên sử dụng và tìm hiểu trong đề tài như khái niệm sinh viên, khái niệm tình bạn, quan hệ bạn bè của sinh viên,…Là cơ sở cho chúng tôi nghiên cứu một cách đúng hướng và sâu sát

1.3 Đặc điểm tâm sinh lý của sinh viên

Chúng tôi đưa ra những kiến thức bao quát về khách thể mà chúng tôi nghiên cứu ở đặc điểm tâm lý và sinh lý Đây là cơ sở quan trọng để phân tích và tìm hiểu những vấn đề chính của đề tài

1.4 Tầm quan trọng của mối quan hệ bạn bè tới đời sống và học tập của sinh viên

Chúng tôi viết về những điều xúc tích và ngắn gọn nhất của yếu tố bạn

bè tới bản thân sinh viên với sự khẳng định về tầm quan trọng tối ưu của nó

1.5 Ảnh hưởng của quan hệ bạn bè tới đời sống, học tập của sinh viên

Đây là phần chúng tôi đưa ra những lý luận chung nhất về sự ảnh hưởng, tác động của quan hệ bạn bè tới mọi mặt trong đời sống và học tập của sinh viên Quan hệ bạn bè có ảnh hưởng rất lớn và chi phối hầu như trong mọi mặt của sinh viên

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG VỀ MỐI QUAN HỆ BẠN BÈ CỦA SINH VIÊN TẠI MỘT SỐ TRƯỜNG THUỘC ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP HCM 2.1 Đôi nét về Đại học Quốc gia Tp Hồ Chí Minh

Chúng tôi nêu lên tổng quan về môi trường và các hoạt động chính yếu diễn ra tại nơi mà các khách thể nghiên cứu của chúng tôi học tập ở đó

2.2 Nhận thức của sinh viên ĐHQGTP.HCM về mối quan hệ bạn bè

Nội dung chính của phần này là dựa trên thực tế, tổng hợp lại để tìm ra

xu hướng về nhận thức của sinh viên đối với quan hệ bạn bè trên quan niệm về tình bạn và cách thức chọn bạn của sinh viên

2.3 Những vấn đề trong mối quan hệ bạn bè của sinh viên tại ĐHQG

Đó là sự đề cập đến thời gian sinh viên dành cho các mối quan hệ bạn

bè, là các đối tượng sinh viên chọn để kết bạn, là cách thức giải quyết những vướng mắc trong quan hệ bạn bè mà sinh viên hay sử dụng; đây cũng là nơi đề cập đến những mức đánh giá tầm quan trọng của các giá trị trong quan hệ bạn bè

2.4 Ảnh hưởng của mối quan hệ bạn bè đến sinh viên tại ĐHQG

Dựa trên những nội dung đã phân tích ở trên, xử lý các câu hỏi xoay quanh, phần này nêu lên các lợi ích mà sinh viên có được trong quan hệ bạn bè như học tập tốt hơn, giao tiếp tự tin hơn Đề cập đến những bất ổn khi chưa biết cách xử lí các tình huống khó khăn xảy ra, khi quan niệm sai lầm về bạn bè,…

2.5 Đánh giá và giải pháp từ phía sinh viên về những vấn đề trong quan hệ bạn bè

Đây không phải là những đánh giá và giải pháp của một ai đó khi nhìn vào quan hệ bạn bè của sinh viên, cũng không phải là của nhóm nghiên cứu, mà đây là

đánh giá và giải pháp của chính các khách thể_chính là các sinh viên tham gia trả lời bảng hỏi điều tra_đại diện cho toàn sinh viên Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh góp phần tham gia nghiên cứu về vấn đề này

2.6 Đánh giá, giải pháp và kết quả từ phía sinh viên về mối quan hệ bạn bè

Phần này chúng tôi đưa ra những tổng kết khái quát và cụ thể về đánh giá

của sinh viên trong quan hệ bạn bè của họ, cũng như về các giải pháp của chính sinh viên đề ra để củng cố thêm cho mối quan hệ bạn bè

- Khuyến khích tạo lập và xây dựng những quan hệ bạn bè rộng khắp trong sinh viên

- Tổ chức thường xuyên và luân chuyển những nhóm bạn cùng nhau học tập trong lớp học, từ đó đặt ra những đề nghị về học nhóm, về giao lưu, thi đua tích cực giữa nhóm này với nhóm khác

- Củng cố hơn nữa sự quản lý và tổ chức ở các tổ chức đoàn thể, các nhóm công tác xã hội, đoàn, hội

- Duy trì và phát triển các câu lạc bộ đội nhóm, câu lạc bộ học thuật

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Thế giới hiện nay đang ở trong một thời kỳ lịch sử có những chuyển biến hết sức mới mẻ, nhanh chóng cả về kinh tế, chính trị, văn hoá và khoa học kĩ thuật Điều đó chính là yếu tố quyết định sự thay đổi các chương trình phát triển kinh tế, khoa học xã hội của các nước trên thế giới, trong đó có Việt Nam

Đại hội lần IX của Đảng Cộng sản Việt Nam đã khẳng định: “Nguồn lực

con người, yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững – con người và nguồn nhân lực là nhân tố quyết định sự phát triển đất nước thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước” Nhưng lối nghĩ và lối sống của

nguồn lực đó trong hiện tại đang như thế nào? Đời sống càng phát triển, các mối quan tâm về tinh thần ngày càng có một chỗ đứng quan trọng trong tất cả các vị trí của cuộc sống; trong những mối quan tâm đó, mối quan hệ giữa người với người

là mối quan tâm lớn nhất Nó quyết định sự thành bại cũng như chất lượng cuộc sống của mỗi con người trong xã hội

Các Mác đã dự báo rất đúng về hiện tại từ cách đây mấy trăm năm rằng:

“Tri thức trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp” Khi nhìn những chuyển biến

chóng mặt trong xã hội Việt Nam hiện nay về lối sống của giới tri thức trẻ, những lực lượng sản xuất trực tiếp của xã hội, chúng ta không khỏi lo ngại Xã hội chuyển biến quá mau lẹ, nhu cầu sống của mỗi người, đặc biệt là giới trẻ được đáp ứng và nâng cao hơn trước rất nhiều Và mặt trái của nó là giới trẻ phải đối mặt với rất nhiều thách thức Hơn thế nữa, người trẻ ngày nay ngày càng cuốn sâu vào dòng xoáy của công nghệ và dần dần thay thế các mối quan hệ bằng những cuộc gặp gỡ, giao lưu ảo Ở đó mọi người có thể tự do trình bày quan điểm, nhìn nhận, đánh giá của mình mà nhiều khi trong thực tế cuộc sống họ không đủ tự tin để nói lên; lối sống công nghiệp cũng khiến cho người trẻ đang ngày dần đánh mất đi những giá trị tốt đẹp của cuộc sống Cuộc điều tra về giáo dục học tại TP.HCM

của TS Nguyễn Ánh Hồng_giảng viên trường Đại học KHXH&NV TP.HCM mới

đây đã cho thấy thực trạng: “60% sinh viên sống khép mình, ít tham gia hoạt động

xã hội; 10% sinh viên hướng vào vui chơi, hưởng thụ và chỉ có 30% sinh viên say

mê học tập ” Cuộc sống dù thay đổi như thế nào, con người có phát triển và

thành đạt đến đâu cũng không thể không còn cần đến bạn bè Đặc biệt, với sinh viên, bạn bè là đối tượng tiếp xúc chính yếu trong học tập cũng như trong đời sống của họ, là môi trường để họ rèn luyện và kiến tạo nên cuộc sống tương lai với những mối quan hệ tốt hay xấu và chất lượng cuộc sống ra sao Chính vì vậy, quan

hệ bạn bè giữ một tầm quan trọng to lớn Thay đổi môi trường sống, môi trường học tập đã làm cho nhiều bạn có cái nhìn khác hơn về mối quan hệ bạn bè Do đó

mà xu hướng, cách thức chọn bạn của mỗi người cũng bị ảnh hưởng và thay đổi

dù ít, dù nhiều Và kết quả cuối cùng là thành quả học tập, công việc làm và chất lượng cuộc sống của mỗi bạn trẻ cũng từ đó mà bị ảnh hưởng theo

Nhằm tìm hiểu rõ những xu hướng của sự thay đổi về cách sống, cách nghĩ, cách hành động của sinh viên để khái quát được thực trạng của sinh viên trong mối quan hệ bạn bè Từ đó, tìm ra các giải pháp phù hợp, tạo đà cho sự phát triển những giá trị mới tốt đẹp cũng như lưu giữ và phát huy những giá trị đã có Đồng thời lên tiếng cảnh báo và ngăn chặn kịp thời các lối sống, lối nghĩ sai và tiêu cực, kìm hãm sự phát triển của cá nhân và xã hội Chính vì vậy, chúng tôi đã lựa chọn

đề tài: “Thực trạng về mối quan hệ bạn bè của sinh viên tại Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh”

2 Mục đích nghiên cứu

- Tìm hiểu thực trạng của sinh viên về mối quan hệ bạn bè trong một số trường Đại học tại thành phố Hồ Chí Minh

- Đề xuất giải pháp giúp sinh viên có nhận thức, hiểu biết đúng về tình bạn

và cách xây dựng tình bạn nhằm nâng cao hiệu quả học tập, chất lượng cuộc sống

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được mục đích nghiên cứu đã đề ra, đề tài cần giải quyết các nhiệm vụ sau:

-Tìm hiểu một số vấn đề lý luận chung về mối quan hệ bạn bè của sinh viên như ảnh hưởng của quan hệ bạn bè tới đời sống, tới học tập, nội dung gặp gỡ,…

-Tìm hiểu thực trạng những xu hướng, cách thức chọn bạn và xác định tầm quan trọng của bạn bè đối với sinh viên trong học tập và đời sống

-Đưa ra một số giải pháp và kiến nghị nâng cao hiệu quả trong quan hệ bạn

bè nhằm nâng cao hiệu quả học tập và chất lượng cuộc sống của sinh viên

4 Giả thiết nghiên cứu

Có sự thay đổi về nhận thức, thái độ và hành động của sinh viên trong quan

hệ bạn bè ở một số trường tại Đại học Quốc gia Tp Hồ Chí Minh

Có nhiều yếu tố ảnh hưởng và mức độ ảnh hưởng không đồng đều đến quan

hệ bạn bè của sinh viên

5 Đối tượng và khách thể nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu: thực trạng, các yếu tố ảnh hưởng và giải pháp đến quan hệ bạn bè của sinh viên trong một số trường tại ĐHQG TP.HCM

Khách thể nghiên cứu: để thực hiện đề tài này, chúng tôi đã tiến hành khảo sát ở 300 sinh viên hệ chính quy tại một số trường Đại học thuộc ĐHQG TP.HCM Đó là ĐH KHXH&NV, trường ĐH Bách Khoa, và ĐH Kinh Tế Luật

Cụ thể như sau:

+Về giới tính: 135 sinh viên nam và 165 sinh viên nữ

+Về năm học: Năm học Tần số Tỷ lệ %

năm 2 146 48.7 năm 3 154 51.3 Tổng 300 100.0

33.33%

33.33%

nhan van bach khoa kinh te luat

+Về trường: phân bố đều 300 bảng hỏi trên 3 trường:

6 Giới hạn phạm vi nghiên cứu

Trong khuôn khổ hạn hẹp về thời gian và kinh phí, nhóm thực hiện đề tài chỉ nghiên cứu trên phạm vi:

- 300 sinh viên năm 2 và năm 3 tại các trường trong ĐHQG TPHCM

mà cụ thể là 3 trường: ĐH KHXH&NV (Khoa Giáo Dục và Khoa Đông Phương),

ĐH Bách Khoa (Khoa Công nghệ thông tin và Khoa Cơ khí), Khoa Kinh Tế (ĐH Kinh Tế Luật - Đại học QG TPHCM)

- Nghiên cứu trên mối quan hệ bạn bè của các sinh viên với những người bạn đang là sinh viên, không nghiên cứu mối quan hệ với những người bạn ngoài sinh viên hay đã không còn là sinh viên

7 Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện đề tài này, nhóm chúng tôi đã sử dụng một số phương pháp sau:

7.1 Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi:

Khảo sát dưới dạng trắc nghiệm một số vấn đề liên quan phục vụ cho việc nghiên cứu đề tài Đề tài đã tiến hành khảo sát 300 phiếu hỏi điều tra trên 300 sinh viên (nam, nữ) ở năm học thứ 2 và thứ 3 của các trường Đại học trực thuộc Đại học Quốc gia thành phố Hồ Chí Minh, bao gồm: Trường ĐH KHXH&NV, trường

ĐH Bách Khoa, và ĐH Kinh Tế Luật

Cấu trúc phiếu hỏi ngoài phần giới thiệu nêu lên tầm quan trọng của đề tài

và người trả lời cũng như chỉ dẫn về cách trả lời, phiếu hỏi còn bao gồm 22 câu được chia thành 2 phần: phần thông tin cá nhân (giới tính, sinh viên, năm học, nguồn gốc cư trú); phần nội dung chứa đựng những nội dung chính yếu sau:

+ Nhận thức và quan niệm của sinh viên về quan hệ bạn bè cũng như về tầm quan trọng và ảnh hưởng của nó

+ Mức độ hài lòng, mức độ thường xuyên, mức độ quan trọng của các vấn đề trong quan hệ bạn bè

+ Cách thức giải quyết những khó khăn, mâu thuẫn trong quan hệ bạn bè của sinh viên

+ Hiệu quả của quan hệ bạn bè và các ảnh hưởng của nó đem lại Điều tra bằng bảng hỏi là phương pháp nghiên cứu chủ yếu của đề tài

7.2 Phương pháp phỏng vấn sâu:

Chúng tôi tiến hành phỏng vấn 30 bạn sinh viên bất kì thuộc nhóm khách thể nghiên cứu nhằm tìm hiểu sâu hơn và đầy đủ hơn về những vấn đề chúng tôi cần nghiên cứu trong đề tài

7.3 Phương pháp nghiên cứu tài liệu:

Chúng tôi tham khảo các tài liệu có liên quan đến đề tài như sách, luận án, tạp chí, bài báo, các công trình nghiên cứu,…trong và ngoài nước Đồng thời, chúng tôi còn tìm ra những khía cạnh mà những người khác đã hoặc chưa nghiên cứu Các tài liệu này được đúc kết và tổng hợp lại sử dụng trong đề tài và sắp xếp thành danh mục tài liệu tham khảo

7.4 Phương pháp xử lý dữ liệu:

Đề tài sử dụng phương pháp xử lý thông kê bằng phần mềm SPSS

để xử lý các dữ liệu định lượng thu được, bao gồm một số phép thống kê như: tính tần số, tính trị trung bình, độ lệch chuẩn và kiểm định mối liên hệ ý nghĩa,…

Những dữ liệu định tính thu được từ các kết quả “ý kiến khác” trong phiếu khảo sát sẽ được phân tích, lọc ra theo từng chủ đề, trích dẫn kết hợp theo số

liệu thống kê định lượng nhằm làm rõ vấn đề nghiên cứu

8 Ý nghĩa lý luận và ý nghĩa thực tiễn

8.1 Ý nghĩa lí luận:

Đề tài góp phần sáng tỏ về mối quan hệ bạn bè trên góc độ tâm lí giao tiếp

Đề tài làm tài liệu tham khảo cho các thầy cô, các sinh viên khi nghiên cứu vấn đề này

Hiểu rõ quan niệm, xu hướng, đánh giá của sinh viên về mối quan hệ bạn bè Rút ra những nhận thức, hiểu biết, cơ sở lý luận về tình bạn

8.2 Ý nghĩa thực tiễn:

Ứng dụng cho các nhà quản lý, các hội sinh viên TP HCM, ban quản lý Đoàn các trường nhằm phục vụ tốt trong công tác quản lí và định hướng cho sinh viên Cung cấp thêm cách thức xây dựng, phát triển và duy trì tình bạn nhằm nâng cao hiệu quả học tập và chất lượng cuộc sống cho sinh viên

9 Kết cấu của đề tài

Ngoài phần mở đầu và kết luận, đề tài bao gồm 2 chương:

Chương 1 Cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu

1.1 Sơ lược lịch sử vấn đề

1.2 Một số khái niệm cơ bản

1.3 Đặc điểm tâm sinh lý của sinh viên

1.4 Tầm quan trọng của mối quan hệ bạn bè tới đời sống và học tập của sinh viên

1.5 Ảnh hưởng của mối quan hệ bạn bè tới đời sống và học tập của sinh viên

Chương 2 Thực trạng về mối quan hệ bạn bè của sinh viên trong một số

trường Đại học thuộc Đại học quốc gia TP HCM

2.1 Đôi nét về Đại học Quốc gia TP HCM

2.2 Nhận thức của sinh viên ĐHQG TP.HCM về mối quan hệ bạn bè 2.3 Một số vấn đề trong quan hệ bạn bè của sinh viên ĐHQG TP.HCM 2.4 Những thuận lợi và khó khăn trong mối quan hệ bạn bè của sinh viên

2.5 Ảnh hưởng của mối quan hệ bạn bè đến sinh viên tại ĐHQG TP.HCM

2.6 Đánh giá và giải pháp từ phía sinh viên về những vấn đề trong quan

hệ bạn bè

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1.1 SƠ LƯỢC LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ

1.1.1 Tình hình nghiên cứu ngoài nước

Thomas Carlyle_tác giả cuốn “Ánh lửa tình bạn”_đã nhận định rằng: “Mọi

thứ sẽ tàn phai, chỉ còn tình bạn là ở lại” Và cũng còn rất nhiều nhân vật khác

cũng đề cao tình bạn cũng như khẳng định tình bạn là không thể thiếu trong đời sống của mỗi người Chủ đề này vô cùng gần gũi với mọi tầng lớp người trong xã hội, chính vì thế mà có rất nhiều sách báo, website, đề tài nghiên cứu,… từ khắp các quốc gia khác nhau đề cập đến Qua thu thập và tìm hiểu, chúng tôi xin kể đến một số kết quả tiêu biểu sau:

 Theo tờ EntertainMates trong “Muôn màu tình bạn” đã nêu lên những

khái niệm tổng quát nhất về bạn chí cốt, bạn thân, bạn thông thường, nhằm đem lại cho người trẻ những khái quát căn bản và rõ ràng trong việc nhận ra mình đang đứng ở đâu trong quan hệ bạn bè của mình và mình nên những gì để có được những người bạn, những mối quan hệ bạn bè như mình mong đợi

 Theo www.firstnews.com đã đề cập đến giá trị đích thực của tình bạn

trong tác phẩm ngắn My Friend, Forever mà nó đã được dịch ra bảng tiếng việt và

trở nên vô cùng phổ biến trong giới trẻ Việt Nam Nội dung chính của tác phẩm ngắn này nói lên những biểu hiện của tình bạn chân chính và đúng nghĩa của nó , rằng người bạn đích thực là người bạn luôn bên bạn khi bạn gọi lúc vui, lúc bạn buồn, muốn khóc và tuyệt vọng, khi bạn không muốn nghe ai nói nữa,…, và khi bạn gọi mà người ta không trả lời, là lúc bạn biết mình mau chạy đến bên người bạn đó vì đó chính là luôn họ cần đến bạn

 Theo Steve Goodier_Tiến sĩ thần học người Mexico_thì cuộc sống

vốn luôn bị vô vàn những khó nhọc vây quanh, ai cũng có lúc bị suy sụp tinh thần,

bị cuốn vào vòng xoáy của những lo toan triền miên không dứt Vượt qua tình

trạng này không gì tốt hơn là sự nâng đỡ tinh thần, sự thăng hoa của cảm xúc và thái độ biết ơn đối với cuộc đời Đó chính là đi tìm sự bình yên cho tâm hồn Và một điều quan trọng, để tìm được sự thăng hoa cảm xúc, sự nâng đỡ, tương trợ lẫn nhau, chính là nhờ mối dây liên kết tình bạn giữa người và người trong cuộc sống Tình bạn thì không phân định giàu nghèo, không phân biệt địa vị, giai cấp, sang hèn, không có ranh giới địa lý, tuổi tác, học vấn, trình độ, tình bạn trên hết là tấm lòng của chính mỗi người đối với nhau và với chính cuộc đời mong manh này

1.1.2 Tình hình nghiên cứu trong nước

Mối quan hệ bạn bè là một mảng nhỏ trong những vấn đề đời sống và học tập của sinh viên Hầu như nó nhận được sự quan tâm rất lớn từ nhiều nguồn khác nhau: các nhà nghiên cứu, các nhà chính trị, các báo chí, sách,…bàn về lối sống, lối nghĩ và tác phong, quan hệ cũng như những phong cách khác nhau của người trẻ trong xã hội hiện đại Chẳng hạn như:

 PGS.TS Trần Nam Bình (Đại học Tổng hợp New South Wales,

Australia) đề cập tới “Thiếu thốn tương đối của người trẻ là gì?” Theo tác giả,

trong môi trường hội nhập quá nhiều thách thức và cơ hội, ông so sánh về giới trẻ trong nước với nhau cũng như so sánh về giới trẻ Việt Nam với giới trẻ thế giới

Về giới trẻ Việt Nam với giới trẻ thế giới, ông nhận định rằng hội nhập sẽ làm giảm khoảng cách hiện nay giữa giới trẻ Việt Nam và giới trẻ quốc tế, bởi vì giới trẻ Việt Nam năng động, bắt chước cũng như sáng tạo rất nhanh Về những thành

viên của giới trẻ Việt Nam tự so sánh với những người trong cùng nhóm của mình,

tác giả nhận thấy hội nhập sẽ làm tăng khoảng cách hiện nay giữa những thành viên của giới trẻ Việt Nam, nhất là giữa giới trẻ thành phố và thôn quê Do đó, cố gắng san bằng điều kiện của người trẻ Việt Nam mọi nơi phải là một ưu tiên hàng đầu cho những chính sách về giới trẻ hiện nay Bên cạnh đó, ông nhấn mạnh tới

vấn đề bấn loạn tâm lí và shock văn hoá Theo ông: “Có thể nói, sự lây lan các

khủng hoảng tâm lý từ nhóm này sang nhóm khác là điều khó tránh khỏi trong cuộc sống tân tiến, nhất là cuộc sống thành phố Điều này đã xảy ra tại Việt Nam

từ nhiều năm nay, trước cả hội nhập quốc tế Đời sống thành phố nhiều cơ hội, nhiều kỳ vọng, nhiều cạnh tranh, chịu nhiều loại áp lực và thiếu sự hỗ trợ tinh thần của gia đình, láng giềng, v.v Một thực trạng của cách mạng kỹ thuật thông tin và hội nhập là giới trẻ khắp nơi trên thế giới bỏ ra nhiều thời giờ hơn trong thế giới ảo của Internet, và do đó ít thời giờ hơn cho thế giới thật, của gia đình, bạn

bè, đồng nghiệp, thầy cô, v.v Vì thế, một hệ lụy khá mỉa mai của hội nhập là giới trẻ khắp nơi đang trở nên cô độc hơn, và tôi không ngạc nhiên nếu hiện tuợng hoảng loạn và túng bấn tâm lý ở các nước đã phát triển sẽ từ từ lây sang giới trẻ Việt Nam.” Đây là một trong những vấn đề vô cùng cấp thiết của giới trẻ cũng như

của các nhà chức trách

 Tác giả Lê Ngọc Sơn thay mặt báo Sinh Viên Việt Nam phỏng vấn

nguyên Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Văn An trong bài “Đừng khắc khe với người

trẻ” ngày 5/10/2008 đã viết lại những ý kiến của vị nguyên Chủ tịch Quốc hội về

người trẻ Đó là sự hiểu biết sâu sắc và tầm nhìn rộng lớn trong cách đánh giá và

định lượng người trẻ “Theo tôi hãy tin vào giới trẻ Ai đó cũng nói vậy nhưng

không làm vậy Phải thực sự tin tưởng vào họ thì đất nước mới tiến lên được Bao giờ cũng thế, trên một bàn tay_5 ngón tay, ngón dài ngón ngắn, xã hội có người này người kia Nhưng nhìn chung rất tích cực Nếu lãnh đạo đất nước tạo điều kiện và biết khơi nguồn thì người trẻ sẽ phát huy tốt Khi mà thông tin của thế giới len lỏi vào từng gia đình, thì chẳng có gì có thể ngăn cấm được họ cả Nếu ngăn cấm, họ sẽ đi ra nước ngoài Đừng khắt khe với người trẻ.” Đó là lời nhận định

đắc giá về lý tưởng sống của giới trẻ hiện nay Bên cạnh đó còn có những lời khuyên bổ ích đó là phải ham đọc sách, phải tự học và biết lắng nghe dành cho người trẻ cũng như cho tất cả mọi người trong xã hội

 TS Nguyễn Ánh Hồng (Giảng viên khoa Giáo dục, Trường ĐH Khoa

học xã hội và Nhân văn - ĐH Quốc gia TP.HCM) trong cuộc điều tra xã hội về lối sống của sinh viên hiện nay đã đưa ra những thống kê và nhận định hết sức cấp thiết về lối sống của sinh viên Đó chính là sự tăng dần của lối sống khép mình, ít

tham gia hoạt động xã hội (chiếm 60% trong tổng sinh viên điều tra), hướng mình vào vui chơi, hưởng thụ, lười biếng học hành và tích luỹ tri thức, kĩ năng (chiếm10%) , chỉ có 30% là nhóm sinh viên có thái độ sống tích cực, năng động,

có chí hướng và say mê học tập.…Đây là kết quả vô cùng đáng lo ngại cho người trẻ hiện nay cũng như cho toàn xã hội

 Tác giả Nguyễn Thủy trong “1001 lối sống sinh viên” (Bản tin ĐHQG

Hà Nội - số 178, tháng 12/2005) đã đưa ra những xu hướng rất bao quát về đủ thể loại các lối sống của người trẻ hiện tại ở các trường thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội Bên cạnh những tấm gương về các ông chủ, bà chủ trẻ vẫn đang ngồi trên ghế giảng đường, bên cạnh những người trẻ đã và đang sống hết mình cho học tập và phấn đấu tìm kinh nghiệm để có một tương lai tốt hơn là những hình ảnh về các lối sống thiếu tích cực khác Tác giả chú trọng đi sâu khía cạnh này Tác giả gom nhóm thành những “trường phái” khác nhau và khá thú vị: trường phái những con

ốc (sống lặng lẽ, khép kín, ngại giao tiếp), trường phái những con hổ (sống hết mình, yêu hết mình, chơi hết mình bất kể đến hậu quả tốt xấu ra sao),…với những dẫn chứng cụ thể và hình ảnh sinh động, tác giả lên tiếng cảnh báo những xu thế thiếu tích cực về lối sống của sinh viên hiện tại và kêu gọi thay đổi

 Tác giả Phạm Huệ trong “Bè nhóm chọc thủng tình bạn của sinh viên”

viết ở trang web www.Tienphong.vn cập nhật ngày 12/3/2008 đã nói đến một trong những cách thức sống, cách xây dựng mối quan hệ bạn bè thiếu tích cực làm ảnh hưởng đối với chính người trong cuộc và cả những người xung quanh họ Đến lớp, ngồi tập trung theo nhóm, chơi theo nhóm, nói chuyện theo nhóm Sự đoàn kết, gắn bó giữa bạn bè đang bị rạn nứt dần bởi kiểu “chia bè kết nhóm”, diễn ra khá phổ biến trong giới sinh viên Có những bè nhóm được phân tầng theo trình độ học vấn, và người giỏi thì vẫn cứ thế mà giỏi lên, kẻ yếu vẫn yên vị với vị trí của mình hoặc tụt hạng hơn chút ít Có những bè nhóm được phân tầng theo giàu nghèo, theo địa vị xã hội; ai con nhà giàu có, rành chơi đồ hi - tech, quần áo thời trang, thì chơi chung với nhau; ai con nhà lưu thì chơi với trung lưu; còn lại nghèo

khó chơi với nghèo khó; chẳng ai buồn đụng chạm đến những kẻ khác bè phái của mình…Mọi người ai cũng đều ngầm hiểu rằng các chiến hữu “cùng chung một chiến hào” rất cởi mở với thành viên của “phe mình”, còn với những người khác chỉ đối xử theo kiểu xã giao, thậm chí lạnh nhạt và hờ hững Chia thành “phe”, chơi theo “nhóm”, sinh viên nhiễm luôn cái tâm lí “cục bộ”, “cá nhân chủ nghĩa”

Và nhóm nào biết nhóm đấy Đến lớp, nhóm tập trung “buôn dưa lê, bán dưa hấu” Rảnh rỗi nhóm tụ tập đi chơi Tất cả thường chỉ diễn ra trong phạm vi “nội bộ” Một tập thể lớp thống nhất bỗng nhiên bị xé lẻ, bị phân tán Những phong trào, hoạt động ở phạm vi rộng hơn, kêu gọi sự tham gia của cả lớp dường như nằm ngoài sự quan tâm của các nhóm

 Trong một trang blog của một sinh viên Bách Khoa với tựa đề: “Vào

Đại học quậy cho đã”, đã viết lên những vấn đề hết sức gần gũi và nổi bật trong

lối sống buông thả của không ít sinh viên hiện nay Sinh viên nam, nữ uống rượu bia, nhậu nhẹt say xỉn thường xuyên, cứ mỗi khi có chuyện buồn là lại kéo nhau ra quán nhậu sinh viên gần nơi trọ; Cúp tiết liên tục, kể cả những thành phần ưu tú trước đây ở nhà trường phổ thông; Lối sống yêu thả: yêu để có tiền ăn chơi, sống thả: sinh viên nam rủ nhau đi cave tập thể;…Đó là vô số những hiện trạng thường xuyên xảy ra trong giới sinh viên mà blog đã đề cập Bạn bè trong những trường hợp này trở thành tiêu cực khi cùng nhau hùa vào những cuộc chơi truỵ lạc và vô

bổ

1.2.MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN

1.2.1 Khái niệm về tình bạn

Có nhiều định nghĩa khác nhau về tình bạn:

Theo từ điển Bách khoa toàn thư Việt Nam thì:

“Tình bạn là mối quan hệ thân tình giữa những người gần gũi nhau về tâm hồn, có nhiều điểm hợp nhau, tin nhau, tôn trọng nhau, thông cảm, sẵn sàng giúp

đỡ nhau và có khi xả thân vì nhau Nội dung và chức năng của tình bạn thay đổi theo lứa tuổi Tình bạn tuổi thơ gắn bó với nhau trên cơ sở hoạt động chung, đến

tuổi thiếu niên, tình bạn trở thành một nhu cầu cấp thiết để giao lưu tâm tình và từ tuổi trưởng thành, tình bạn gắn bó hai hoặc vài người trên cơ sở cùng chung lí tưởng, thế giới quan, hứng thú, nhu cầu, vv….Trong đó, mỗi người tìm thấy ở bạn mình một cái "tôi" thứ hai lí tưởng.”

Theo PGS Nguyễn Hữu Dũng, giáo trình Giáo dục giới tính, NXB Giáo dục,

1998 thì:

“Tình bạn là tình cảm gắn bó hai hay nhiều người với nhau trên cơ sở hợp nhau về tính tình, giống nhau về sở thích, có sự phù hợp về xu hướng (lý tưởng, quan niệm sống, hoàn cảnh, hứng thú,…) và một số nét tính cách khác mà qua đó mỗi người tìm thấy những nét của chính mình trong người bạn ấy.”

Theo www.chungta.com :

- Tình bạn đó là cái gì thiêng liêng và cao quí, cùng chung ý tưởng, cùng chung niềm vui và sống hết mình vì bạn

- Tình bạn là nhân đôi niềm vui và chia bớt nỗi buồn, là một điều gì đó rất

dễ thương và thiêng liêng không kém gì tình mẹ

Từ những định nghĩa trên nhóm chúng tôi cho rằng:

“Tình bạn là sự sẻ chia vui buồn, khó khăn, hạnh phúc,… của hai hay nhiều người về những khía cạnh khác nhau trong cuộc sống, dù giữa họ có hay không có những điểm tương đồng với nhau.”

1.2.2 Khái niệm về sinh viên

Sinh viên là chủ thể của hoạt động học, là nhân tố quan trọng của hoạt động dạy học ở bậc cao đẳng, đại học Họ là một bộ phận của thanh niên đang theo học

ở các trường đại học và cao đẳng; là một nhóm xã hội đặc thù, đang trong giai đoạn phát triển và hoàn thiện nhân cách, tích cực học tập, rèn luyện chuẩn bị gia nhập đội ngũ trí thức, lao động cao của đất nước Trong bất cứ giai đoạn lịch sử nào, thanh niên sinh viên luôn luôn là lực lượng năng động, sáng tạo và là nguồn nhân lực được đào tạo với trình độ cao của xã hội

Sinh viên là lực lượng kế tiếp, bổ sung cho đội ngũ trí thức tương lai Họ là lớp người có văn hóa cao và có nhiều điều kiện đón nhận những thông tin về tư tưởng, khoa học kỹ thuật, văn hóa và được tập trung ở những trung tâm văn hóa, kinh tế, xã hội của địa phương V.I Lênin đã đánh giá sinh viên là: Bộ phận nhạy cảm nhất của giới trí thức, là tầng lớp có trình độ tiên tiến nhất trong hàng ngũ thanh niên Với tư cách là những trí thức tương lai, sinh viên có những quan điểm, nhu cầu và nguyện vọng riêng trong việc tiếp nhận những thay đổi của thời đại, của giáo dục và đào tạo Trong quá trình thay đổi nền kinh tế-xã hội hiện nay, cùng với sự phát triển mạnh mẽ và đa dạng của giáo dục đại hoc, đội ngũ sinh viên

có nhiều biến đổi về định hướng giá trị, lối sống, nhu cầu, nguyện vọng

Sinh viên cao đẳng, đại học chủ yếu ở lứa tuổi 17-18 đến 25-26, là lứa tuổi đang trưởng thành về xã hội chín muồi về thể lực, định hình về nhân cách

Giới sinh viên có vai trò, vị trí xã hội rõ rệt, họ là một tầng lớp xã hội tập hợp thành một tổ chức xã hội quan trọng đối với mọi thể chế chính trị Các tổ chức chính trị, xã hội, gia đình đều có nhiều kỳ vọng đối với sinh viên

Mỗi sinh viên là một công dân thực thụ của đất nước với đầy đủ quyền hạn

và nghĩa vụ trước pháp luật Như vậy, xã hội coi họ là một thành viên chính thức, một người trưởng thành và là lực lượng quan trọng có đóng góp lớn cho sự phát triển kinh tế-xã hội của đất nước.1

1.2.3 Mối quan hệ bạn bè

Hiện nay vẫn chưa có khái niệm nào cụ thể nói về mối quan hệ bạn bè

Theo ý kiến của nhóm thì: “Mối quan hệ bạn bè là sự tác động qua lại giữa người

này với người kia về những khía cạnh khác nhau trong cuộc sống, dù giữa họ có hay không có những điểm tương đồng.”

1.3 ĐẶC ĐIỂM TÂM SINH LÝ CỦA SINH VIÊN

1.3.1 Sinh lý

1 Nguyễn Ánh Hồng, 2001, luận án tiến sĩ: Phân tích về mặt tâm lý lối sống sinh viên TP.HCM trong giai

đoạn hiện nay, Hà Nội

Ở độ tuổi thanh niên – sinh viên thể chất đã phát triển rất hoàn chỉnh, mọi

cơ quan trong cơ thể hoạt động tốt

Hệ thần kinh ổn định, hoạt động tích cực, mạnh mẽ: Trọng lượng não đạt tới mức tối đa, số lượng nơ-ron thần kinh lên tới mức cao nhất (14 – 16 tỉ) với chất lượng hoàn hảo nhờ quá trình myêlin hóa cao độ (theo GS Lê Quang Long – Đại học Sư phạm Hà Nội: sinh viên có thể tích lũy 2/3 lượng tri thức của cuộc đời trong 6 – 7 năm trên ghế trường Đại học) Số lượng Sinap của tế bào thần kinh đảm bảo cho một sự liên lạc rộng khắp, chi tiết, tinh tế và linh hoạt giữa vô số các kênh làm cho hoạt dộng của não trở nên nhanh, nhạy, chính xác đặc biệt so với các lứa tuổi khác nhau Ở tuổi thanh niên có nhiều tế bào thần kinh có thể nhận tin từ

1200 nơ-ron trước và gửi thông tin đi từ 1200 nơ-ron sau

Hệ xương phát triển đầy đủ, đồng đều và cứng cáp

Hệ cơ phát triển hoàn thiện, sự phối hợp các hoạt động nhịp nhàng, bền bỉ Tim mạch phát triển cấn đối và hoạt động đều đặn

Hệ sinh dục đã phát triển hoàn thiện

Các tố chất về thể lực: sức nhanh, sức bền bỉ, dẻo dai linh hoạt đều phát triển mạnh nhờ sự ổn định của các tuyến nội tiết cũng như sự tăng trưởng các hoocmon nam, nữ.2

1.3.2 Tâm lý (www.thanhnien.com.vn )

1.3.2.1 Sự thích nghi của sinh viên với cuộc sống và hoạt động mới

Hoạt động học tập là hoạt động chủ đạo của sinh viên Hoạt động này nhằm chiếm lĩnh hệ thống tri thức, kỹ năng, kỹ xảo, cũng như phương thức của hoạt động nhận thức Lúc này môi trường học tập của sinh viên chủ yếu là các trường

2 Vũ Thị Nho (2000), Tâm lý học phát triển, tr 138-139, NXB Đại Học Quốc Gia Hà Nội

Trung cấp – dạy nghề, cao đẳng, đại học Ở đây, họ được tiếp xúc với môi trường hoàn toàn khác với trường phổ thông

Việc học tập của sinh viên hiện nay ở môi trường đại học còn gắn liền với hoạt động nghiên cứu khoa học Đây là hoạt động rất đặc trưng, giúp sinh viên có

cơ hội nghiên cứu sâu về chuyên ngành hoặc các vấn đề mình quan tâm Hoạt động nghiên cứu khoa học đang dần dần trở thành hình thái chính thức và chiếm vị trí ngày càng quan trọng

Nội dung và cách thức giao tiếp với Thầy/Cô giáo, bạn bè và các tổ chức xã hội phong phú, đa dạng thông qua các hoạt động Đoàn-Hội, hoạt động chính trị-xã hội Thông qua hoạt động này thanh niên có được những kiến thức về kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội của quốc gia và quốc tế; tìm hiều về truyền thống của dân tộc Từ đó họ có chính kiến đối với đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước; có ý thức xây dựng và bảo vệ tổ quốc, lòng tự hòa dân tộc Do

đó hoạt động này là nhu cầu, nguyện vọng vủa thanh niên sinh viên

1.3.2.2 Sự phát triển về nhận thức, trí tuệ của sinh viên:

- Hoạt động nhận thức vừa gắn kết chặt chẽ với NCKH, vừa không tách rời hoạt động nghề nghiệp của người chuyên gia

- Hoạt động học tập của sinh viên diễn ra một cách có kế hoạch, có mục đích, nội dung, chương trình, phương thức đào tạo theo thời gian một cách chặt chẽ

- Phương tiện hoạt động nhận thức của sinh viên được mở rộng và phong phú với các thư viện, phòng đọc, phòng thực nghiệm, phòng bộ môn với những thiết bị khoa học cần thiết của từng ngành đào tạo

- Hoạt động học tập của sinh viên mang tính độc lập, tự chủ và sáng tạo cao

- Hoạt động trí tuệ của sinh viên vẫn lấy những sự kiện của các quá trình nhận thức cảm tính làm cơ sở, song các thao tác trí tuệ đã phát triển ở trình độ cao và đặc biệt có sự phối hợp nhịp nhàng, tinh tế và uyển chuyển, linh động tùy theo từng hoàn cảnh có vấn đề

1.3.2.3 Sự phát triển của động cơ học tập ở sinh viên:

- Động cơ học tập của sinh viên rất phong phú và thường bộc lộ tính hệ thống việc học tập của sinh viên thường bị chi phối bởi một số động cơ nào đó như động

cơ có tính chất nhận thức, động cơ liên quan đến sự tự khẳng định, động cơ có tính chất xã hội…

- Những nghiên cứu về động cơ học tập của sinh viên cho thấy trong cấu trúc thứ bậc của động cơ ở sinh viên thường biểu hiện như sau:

+ Động cơ nhận thức xếp thứ nhất

+ Động cơ nghề nghiệp xếp ở vị trí thứ hai

+ Động cơ có tính xã hội ở vị trí thứ ba

+ Động cơ tự khẳng định ở vị trí thứ tư

+ Động cơ có tính cá nhân ở vị trí thứ năm

- Tuy nhiên, thứ bậc các động cơ có thể thay đổi trong quá trình học tập và ở sinh viên có trình độ học lực khác nhau

- Theo nghiên cứu của AN Ghebơxơ, việc hình thành động cơ học tập của sinh viên phụ thuộc vào một số yếu tố sau:

+ Thường xuyên duy trì dược không khí tâm lý nhận thức trong hoạt động học tập

1.3.2.4 Đời sống xúc cảm, tình cảm của sinh viên:

- Tuổi sinh viên là thời kỳ phát triển tích cực nhất của những loại tình cảm cao cấp như: tình cảm trí tuệ, tình cảm đạo đức, tình cảm thẩm mỹ, những tình cảm này biểu hiện rất phong phú trong hoạt động và trong đời sống của sinh viên Thể hiện:

+ Hầu hết sinh viên biểu lộ sự chăm chỉ, say mê của mình đối với chuyên ngành và nghề nghiệp đã chọn

+ Sinh viên là người yêu vẻ đẹp thể hiện ở hành vi, phong thái đạo đức, cũng như vẻ đẹp thẩm mỹ ở các sự vật, hiện tượng của thiên nhiên hoặc con người tạo ra Cá biệt có những sinh viên đã xây dựng được “triết lý” cho cái đẹp của mình theo chiều hướng khá ổn định

+ Tình bạn cùng giới, khác giới ở tuổi sinh viên tiếp tục phát triển theo chiều sâu Tình bạn làm phong phú thêm tâm hồn, nhân cách của sinh viên rất nhiều

+ Tình yêu ở tuổi sinh viên đạt đến hình thái chuẩn mực cùng với những biểu hiện phong phú, đặc sắc của nó Đây là một loại tình cảm đặc biệt và cao cấp của con người, nó chín vào độ tuổi mà sinh viên trải qua, nó rất đẹp, lãng mạn, đầy thi vị… Song sinh viên gặp phải những mâu thuẫn nội tại như mâu thuẫn giữa đòi hỏi của tình yêu với môi trường sống tập thể khó biểu lộ điều đó, mâu thuẫn giữa khối lượng tri thức nhiều, đa dạng, với thời gian có hạn trong học tập trong khi tình yêu đòi hỏi không ít thời gian … Trong khi giải quyết mâu thuẫn này, sinh viên gặp không ít khó khăn, vì vậy nhiều sinh viên đã chọn con đường tập trung cho học tập

1.3.2.5 Sự phát triển một số phẩm chất nhân cách ở sinh viên:

Ở giai đoạn này, các phẩm chất nhân cách nổi bật của sinh viên chính là khả năng tự đánh giá, sự phát triển các định hướng giá trị của sinh viên Cụ thể:

- Tự đánh giá ở sinh viên:

+ Tự đánh giá của nhân cách thể hiện ở thái độ đối với bản thân và kết quả

sự biểu hiện các thuộc tính nhân cách và năng lực trong hoạt động, giao tiếp và tự giáo dục

+ Tự đánh giá ở sinh viên mang tính chất toàn diện và sâu sắc Sinh viên không chỉ đánh giá hình ảnh bản thân mình có tính chất bên ngoài, hình thức mà còn đi sâu vào các phẩm chất, các giá trị của nhân cách

+ Hạt nhân của việc tự đánh giá nhân cách ở sinh viên là lòng tự tin vào bản thân và tốc độ phản ứng

+ Tự đánh giá về mức độ trí tuệ là thành phần quan trọng trong tự ý thức, tự giáo dục ở sinh viên Những sinh viên đánh giá thấp về mặt này thường gây khó khăn cho họ về học tập Vì vậy, cần giúp những sinh viên này thay đổi sự tự đánh giá ở mức lạc quan, tự tin hơn là điều cần thiết Có những sinh viên tự đánh giá mình quá cao, thường bị động trong học tập, nhu cầu giao tiếp thường mạnh hơn nhu cầu nhận thức

- Sự phát triển về định hướng giá trị ở thanh niên sinh viên:

+ Định hướng giá trị là những giá trị được chủ thể nhận thức, ý thức là đánh giá cao, có ý nghĩa định hướng, điều chỉnh thái độ, hành vi, lối sống của chủ thể nhằm vươn tới những giá trị đó

+ Sinh viên đã chọn và đánh giá cao các giá trị cơ bản của con người như hòa bình, tự do, tình yêu, công lý, việc làm, gia đình, nghề nghiệp, tình nghĩa, sống có mục đích, tự trọng…Nhưng do ảnh hưởng của nền kinh tế thị trường nên định hướng giá trị của sinh viên có những thay đổi, những phân hóa nhất định Ví dụ: có xu hướng đề cao những giá trị kinh tế, vật chất và có những phần coi nhẹ những giá trị phẩm chất đạo đức, chính trị, xã hội

+ Định hướng giá trị của sinh viên liên quan mật thiết với xu hướng nhân cách và kế hoạch đường đời của họ Sinh viên không chỉ đặt kế hoạch đường đời

của mình, mà còn tìm cách để thực thi kế hoạch đó theo những giai đoạn nhất định

1.4 TẦM QUAN TRỌNG CỦA QUAN HỆ BẠN BÈ TỚI ĐỜI SỐNG VÀ HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN

Việc gia nhập WTO đã mang đến bộ mặt mới cho nền kinh tế - xã hội Việt Nam Tốc độ tăng trưởng kinh tế cao hơn 8%/năm, mức sống của người dân tăng Tuy nhiên, kinh tế tăng cao cũng khiến cho con người ngày càng quan tâm đến công việc và bản thân mình hơn để có được một chỗ đứng trong xã hội Điều này

đã có ảnh hưởng rất lớn đối với tâm lý của các bạn sinh viên, khi bước chân vào giảng đường Đại học Để hoà nhập cùng môi trường mới thì cần hiểu rõ về các mối quan hệ rất đa dạng và mới mẻ này nhất là các bạn sinh viên sống xa nhà Các mối quan hệ đóng vai trò quan trọng trong việc chu toàn các công việc của sinh viên từ học tập đến việc trau dồi các kỹ năng sống khác

Theo TS Vũ Thị Nho thì: “Để hoạt động học tập có kết quả, trong thời

gian đầu ở trường Đại học, Cao đẳng, sinh viên phải thích nghi với hoạt động học tập, hoạt động xã hội cũng như các sinh hoạt trong đời sống tập thể sinh viên”

Đối với những bạn sinh viên quen được cha mẹ yêu thương chiều chuộng thì thời gian đầu khi mới bước chân vào cổng trường Đại học có thể là rất ngỡ ngàng, khó khăn cho việc thích nghi với cuộc sống mới Sự giúp đỡ, quan tâm của bạn bè là

rất cần thiết và quan trọng giúp các bạn vượt qua thời kỳ làm quen này Và cuộc sống tập thể cũng đòi hỏi các bạn phải tập làm quen và hòa nhập Thông thường thì các mối quan hệ bạn bè từ thời phổ thông được các bạn tin tưởng và vẫn tiếp tục chiếm vị trí quan trọng trong đời sống sinh viên Tuy nhiên việc thiết lập và duy trì các mối quan hệ bạn bè mới ở Đại học, Cao đẳng cũng góp phần làm phong phú thêm tâm hồn, nhân cách của sinh viên Có những người bạn tốt, sống chan hòa, tích cực thì cuộc sống của sinh viên cũng sẽ phát triển theo chiều hướng tích cực như của bạn mình Đó là sự ảnh hưởng của quy luật lây lan trong tâm lý Trong thực tế có rất nhiều trường hợp các bạn sinh viên lúc học ở phổ thông sống rất khép mình nhưng khi lên Đại học, Cao đẳng do sống chung với những người bạn tính tình năng động, sôi nổi thì đã dần dần thay đổi phong cách sống của mình cho phù hợp với cuộc sống vốn năng động của người sinh viên Tuổi sinh viên là quãng đời tuyệt đẹp, là lúc con người tràn đầy sức lực, trí tuệ để bắt đầu thực hiện những ước mơ hoài bão phục vụ cho bản thân, quê hương, đất nước

Trong quá trình học ở Đại học, Cao đẳng việc xây dựng những nhóm bạn cùng nhau học tập, cùng nhau đá bóng, giải trí lành mạnh là sẽ làm quãng đời sinh viên trở nên phong phú, nhiều kỷ niệm và ảnh hưởng tích cực tới lối sống cũng như cách nhìn nhận đánh giá về con người của sinh viên

1.4.2 Học tập

Do đặc trưng của hoạt động học tập ở môi trường đại học là phải tự học, không

có thầy cô dạy kèm Để học tốt, mỗi sinh viên cần tìm cho mình những người bạn

có cùng xu hướng để cùng chơi, cùng học Theo Jacques Delors, nguyên chủ tịch

ủy ban Châu Âu nhiệm kỳ 1985-1995 và được UNESCO công bố tháng 4 năm

1996 thì: “Học tập là một kho báu tiềm ẩn” Do vậy việc học tập ở trường dù

quan trọng đế đâu cũng không thể cung cấp hết được lượng kiến thức khổng lồ của nhân loại cho sinh viên Bên cạnh đó có những vấn đề ở đại học cần phải thảo luận, làm việc theo nhóm Bài tập thầy cô cho cũng rất nhiều, làm cả chương, phải chia nhau ra giải rồi tổng hợp các dạng mới có thể hoàn thành được Rồi trường

đại học rộng lớn, các thông báo thường dán ở nhiều nơi, một mình sinh viên thì không thể theo dõi hết các thông báo ấy Có những thông báo rất hữu ích như các thông báo về việc làm thêm, học bổng, hay những thông báo cần kíp về lịch thay đổi thời khoá biểu, đổi phòng học… Có quan hệ bạn bè rộng rãi sẽ giúp sinh viên kịp thời nắm bắt những thông tin ấy Thật khó khăn cho những bạn sinh viên có mối quan hệ hẹp, ít giao lưu, tiếp xúc với mọi người xung quanh Các bạn sẽ rất vất vả khi phải một mình đảm trách tất cả mọi công việc, lúc nào cũng trong trạng thái sẵn sàng, căng tai, căng mắt để nắm bắt thông tin từ mọi nguồn Để làm tốt điều này đòi hỏi các bạn phải thật năng động, linh hoạt nhưng thực tế cho thấy không phải bất kỳ sinh viên nào cũng làm tốt điều này Hơn nữa các kiến thức mà thầy cô cho không phải sinh viên nào cũng nắm vững và hiểu rõ ngọn ngành Do

đó, nếu sinh viên có mối quan hệ bạn bè rộng thì có thể hỏi bạn bè về những vấn

đề mà còn khúc mắc, những người bạn sẽ giải đáp thật tận tình cặn kẽ không khác

gì thầy cô trong phạm vi hiểu biết của họ Dân gian ta có câu: “Học thầy không

thầy tày học bạn” thật hợp tình và hợp lý

1.5 ẢNH HƯỞNG CỦA QUAN HỆ BẠN BÈ TỚI ĐỜI SỐNG VÀ HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN

1.5.1 Đời sống

Theo Tiến sĩ Giáo dục MICHELE BORBA thì: “Chúng ta có bao nhiêu

bạn bè không trở thành vấn đề Điều quan trọng là phải đảm bảo có được một hay hai người bạn, bạn “ruột” tốt” Như vậy ai sinh ra cũng cần có bạn dù ít hay

nhiều Tuy nhiên, đối với các bạn sinh viên nếu có mối quan hệ bạn bè rộng rãi sẽ giúp ích rất nhiều trong quá trình học tập tại giảng đường đại học Việc thiết lập và duy trì các mối quan hệ bạn bè tốt sẽ giúp cho sinh viên có cái nhìn tích cực, lạc quan trong cuộc sống Bạn bè ở cùng phòng trọ, ký túc xá hay cùng xóm trọ…những khi tối lửa tắt đèn, giúp đỡ nhau từ những chuyện nhỏ nhất trong cuộc sống hàng ngày cũng như những thiếu thốn về đời sống tình cảm mà cuộc sống xa nhà mang đến Chính cuộc sống tập thể đã giúp cho các bạn thấy gần gũi, thương

yêu nhau như người trong một nhà Có những bạn sau khi lên Đại học, Cao đẳng

do gia đình ở xa và không có điều kiện thường xuyên về nhà, mỗi năm chỉ được một lần nhiều khi mấy năm mới về quê một lần thì đối với các bạn, phòng trọ, xóm trọ như gia đình thứ hai Còn các bạn cùng phòng như những người thân yêu trong gia đình mình Ở đó họ cũng được mọi người quan tâm, sẻ chia, giúp đỡ từ mọi mặt đời sống đến công việc chủ yếu là học tập Cũng theo lời Tiến sĩ Giáo dục

MICHELE BORBA thì: “Bạn bè không chỉ có ảnh hưởng trong lúc này mà còn

đặt nền tảng cho những quan hệ về sau khi ta trở thành người lớn, cho sức khỏe, hạnh phúc, lòng tự trọng và sự nghiệp chúng ta chọn nữa” Trên thực tế có những

tình bạn được xây dựng trong quãng thời gian người sinh viên ngồi trên giảng đường Đại học, Cao đẳng nhưng nó đã được nuôi dưỡng và duy trì cho tới tận ngày sau Nhiều lúc do bận rộn của công việc, cuộc sống nhưng mỗi năm họ vẫn dành cho nhau một ngày để tụ họp nhau ôn lại những kỷ niệm xưa và giúp đỡ nhau nếu ai đó có khó khăn về một mặt nào đó của cuộc sống Những tình bạn ấy thật đẹp và cao cả Nó sẽ sống mãi với thời gian Những ai có được những tình bạn này thật hạnh phúc và may mắn bởi bên cạnh họ lúc nào cũng có những người bạn thật theo đúng nghĩa của tình bạn

Nhưng ngược lại nếu có các mối quan hệ xấu thì cũng ảnh hưởng rất lớn tới lối sống và cách suy nghĩ của sinh viên Không ít những sinh viên sa đọa từ những lối sống, quan hệ không lành mạnh trong sáng để rồi đứt gánh giữa chừng không theo kịp các bạn, chương trình học mà phải rời bỏ giảng đường đại học Có nhiều bạn sinh viên sau khi đậu vào các trường Đại học, Cao đẳng đã có suy nghĩ, tâm lý sống hưởng thụ, buông thả để bù đắp những tháng ngày học tập vất vả lúc ở phổ thông Lên Đại học, Cao đẳng sống xa gia đình, sự kiểm soát của bố mẹ là hạn chế nên các bạn mặc sức tung hoành làm những điều mình thích Sống buông thả, học hành lơ đãng, tụ tập bạn bè nhậu nhẹt, chơi bời thâu đêm suốt sáng Nhiều bạn lúc đầu chỉ là a dua theo, thấy bạn làm được mình cũng làm theo và tham gia cho vui thôi nhưng sau đó lối sống ấy đã trở thành quên thuộc như ăn sâu vào máu mà

không thể nào thoát ra được Nó đã trở thành nỗi ám ảnh của không ít bạn trẻ, có những bạn với nghị lực đã vượt qua quãng thời gian đó nhưng khi ai đó nhắc lại

vẫn cảm thấy hổ thẹn và xấu hổ với lòng mình Ngẫm nghĩ câu tục ngữ: “Gần mực

thì đen, gần đèn thì sáng” chúng ta càng thấy rõ ý nghĩa lớn lao lời dạy của ông bà

ta ngày xưa

1.5.2 Học tập

Báo cáo chính trị tại Đại hội Đảng lần thứ IX (4-2001) đã chỉ rõ: cần thực

hiện “giáo dục cho mọi người”, “cả nước trở thành một xã hội học tập”.Điều này

có nghĩa là mọi người đều bình đẳng và có cơ hội để học tập suốt đời Tuy nhiên, trong sự phát triển không ngừng của khoa học kỹ thuật, công nghệ thông tin đòi hỏi con người cần phải liên kết với nhau để chiếm lĩnh lượng thông tin phong phú,

đa dạng đó Đối với sinh viên, tầng lớp trí thức tương lai của đất nước thì nhiệm

vụ này là hết mực quan trọng Trong quá trình học tập, làm việc với nhau đòi hỏi phải có sự liên kết giữa các cá nhân để hoàn thành các công việc thầy cô giao cho Chính vì vậy đã có ảnh hưởng của các mối quan hệ bạn bè tới việc học tập của sinh viên Nếu mối quan hệ càng gần gũi, thân mật thì mức độ ảnh hưởng càng lớn Ngược lại quan hệ sơ sài mang tính chất xã giao thì mức độ ảnh hưởng là rất nhỏ Tuy nhiên vẫn có những trường hợp ngoại lệ, đó là sinh viên duy trì các mối quan hệ cả tốt lẫn xấu nhưng không ảnh hưởng tới kết quả học tập của bản thân Trong trường hợp này thì chủ nhân của các mối quan hệ đã biết cân bằng các mối quan hệ, đồng thời là bản lĩnh và khả năng giải quyết công việc Hay theo nguyên Thủ tướng Singapore Lý Quang Diệu thì mục tiêu giành học bổng Nữ hoàng đã thôi thúc ông và vị trí đứng thứ hai sau Kwa Geok Choo càng khiến ông phải phấn đấu hơn nữa

Chơi với những người bạn học hành giỏi giang, chăm chỉ Hàng ngày đến lớp gặp nhau rồi nhiều khi còn ở chung với nhau nữa chẳng nhẽ mình không thấy chạnh lòng khi kết bạn với họ Tại sao họ giỏi mà mình lại không? Rất nhiều bạn với suy nghĩ như trên đã lấy bạn của mình làm gương để phấn đấu trong học tập

và đã đạt được những thành công nhất định Hoặc trong cùng một nhóm bạn chơi thân với nhau, bạn nào trong nhóm cũng có thành tích tốt, thái độ học tập chăm chỉ, siêng năng thì tự bản thân phải xem xét lại mình để có kế hoạch học tập cho phù hợp để được bằng bạn bè

Còn đối với những người bạn thông thường, có thể ta quen họ khi đi tham gia đội bóng đá, đội văn nghệ…thì ảnh hưởng của những người bạn này là rất ít

Có thể khi nghe về họ ta thấy họ có kết quả học tập thật cao thì ngay lúc đó ta thấy ngưỡng mộ và khâm phục nhưng do thời gian tiếp xúc không nhiều, tần số gặp nhau ít nên sau đó ta có thể quên ngay

Trong mọi tình huống của cuộc sống vẫn thường xảy ra trường hợp ngoại lệ

và việc kết bạn cũng không nằm ngoài số đó Thực tế cho thấy với muôn màu của cuộc sống, ở nhiều bạn sinh viên đã tồn tại song song các mối quan hệ bạn bè cả tốt lẫn xấu nhưng với họ sự ảnh hưởng là rất nhỏ, nhiều khi là không có Việc kết bạn sẽ giúp cho sinh viên hoàn thiện bản thân mình hơn và có cái nhìn toàn diện

về cuộc sống Là sinh viên có đủ quyền của người công dân nên sinh viên cũng đủ sáng suốt để lựa chọn cho mình những người bạn cùng học, cùng chơi, cùng tiến

bộ

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ MỐI QUAN HỆ BẠN BÈ CỦA SINH

VIÊN TẠI MỘT SỐ TRƯỜNG THUỘC ĐHQG TP.HCM

2.1 ĐÔI NÉT VỀ ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Đại Học Quốc Gia Thành phố Hồ Chí Minh được thành lập ngày 27 tháng

01 năm 1995 theo Nghị định 16/CP của Chính phủ trên cơ sở sắp xếp 9 trường đại học lại thành 8 trường đại học thành viên và chính thức ra mắt vào ngày 6 tháng

02 năm 1996

ĐHQG TP.HCM là một trong hai trường ĐHQG tại Việt Nam, một đặt tại

Hà Nội và một đặt tại TP.HCM, là trung tâm đào tạo đại học, sau đại học và nghiên cứu khoa học - công nghệ đa ngành, đa lĩnh vực chất lượng cao đạt trình

độ tiên tiến, làm nồng cốt cho hệ thống giáo dục đại học, đáp ứng yêu cầu kinh tế – xã hội

Hiện nay, ĐHQG TP.HCM gồm 06 trường đại học thành viên, 01 Viện nghiên cứu, và một số trung tâm nghiên cứu và dịch vụ: Trường Đại học Bách khoa, Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Khoa học Xã hội - Nhân văn, Đại học Quốc tế, Đại học Công nghệ Thông tin, Viện Môi trường - Tài nguyên, Đại học Kinh tế Luật (Khoa Kinh tế cũ), Khu Công nghệ phần mềm, Thư viện Trung tâm, Trung tâm Đào tạo Quốc tế, Trung tâm Khảo thí và Đánh giá Chất lượng Đào tạo, Trung tâm Giáo dục Quốc phòng, Trung tâm Ngoại ngữ,… Ngoài ra, Trường Phổ Thông Năng Khiếu thuộc ĐHQG TP.HCM chịu trách nhiệm đào tạo học sinh năng khiếu thuộc các ngành Toán, Tin học, Vật lý, Hoá học, Sinh học, Văn học, Tiếng Anh

Với 125 ngành đào tạo bậc đại học, 89 ngành đào tạo bậc thạc sỹ và 91 ngành đào tạo bậc tiến sỹ, hiện tại ĐHQG TP.HCM có hơn 46.095 sinh viên đại

học chính quy, 5.002 học viên cao học và 413 nghiên cứu sinh (Bản tin Đại học

Quốc gia tp Hồ Chí Minh, “Đại học Quốc gia tp Hồ Chí Minh, sức mạnh và giá trị của hệ thống , số liệu trang11, số đặc biệt, NXB ĐHQG TP.HCM)

Với thế mạnh nằm trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam năng động

và được sự quan tâm đầu tư lớn của Nhà nước, ba lĩnh vực quan trọng mà ĐHQG TP.HCM đã đạt được với nhiều thành tựu lớn là xây dựng đội ngũ cán bộ công nhân viên chức, nâng cao chất lượng đào tạo và xây dựng cơ sở vật chất, tăng cường trang thiết bị hiện đại phục vụ đào tạo và nghiên cứu khoa học

Với tiềm năng và thế mạnh cơ bản của mình, ĐHQG TP.HCM là nơi cung cấp nguồn nhân lực có trình độ chất lượng cao cho cả nước và khu vực nói chung

và là nơi cung cấp nguồn lực có trình độ chất lượng cao cho các Khu Công nghệ tại Thành phố Hồ Chí Minh 3

2.2 NHẬN THỨC CỦA SINH VIÊN ĐHQG TP.HCM VỀ QUAN HỆ BẠN

BÈ

2.2.1 Quan niệm của sinh viên về tình bạn

Từ cổ chí kim, tình bạn đã tồn tại, duy trì và phát triển theo dòng thời gian như một thứ tình cảm thiêng liêng giữa những con người với nhau Cũng nhờ vậy

mà nhân loại đã có không ít những tình bạn đẹp đi vào lịch sử Ví như một tình bạn hoàn toàn không vụ lợi giữa Các Mác và Ănghen: Ănghen buộc lòng phải nối nghiệp kinh doanh gia đình (dù ông không hề yêu thích việc kinh doanh) chỉ để có tiền giúp bạn_Các Mác_ suốt một đời làm nghiên cứu, hay một tình bạn đẹp trên

cơ sở hợp nhau về quan điểm, lý tưởng sống giữa Bác Hồ và Bác Lê…Có lẽ với mỗi thời đại, quan niệm về tình bạn giữa con người với con người đều mang những màu sắc khác nhau

Để tìm hiểu quan niệm của sinh viên thời nay về tình bạn, chúng tôi đã đưa

ra 4 ý kiến dựa trên sự nghiên cứu tổng hợp các tài liệu, đánh giá từ góc độ chủ

3 Theo thông tin tổng quan về ĐHQG TPHCM, http://www.vnu-itp.edu.vn/, năm 2009

quan và khách quan để các bạn sinh viên có thể tham khảo lựa chọn trong phiếu điều tra nghiên cứu Kết quả thu được như sau:

Bảng2.2.1:Quan niệm của sinh viên về tình bạn:

Quan niệm của sinh viên về tình bạn Tần số Tỷ lệ %

Tình cảm gắn bó dựa trên sự phù hợp về

sở thích,tính cách, xu hướng…

136 45.8

Tình bạn là vô bổ, không có lợi ích gì 10 3.4

Tình cảm gắn bó, chia sẻ khó khăn, vui

buồn trong cuộc sống dù có hay không

Kết quả ở Bảng 2.2.1 cho thấy, có 136 ý kiến lựa chọn (chiếm 45.8%)

quan niệm rằng “Tình bạn là tình cảm gắn bó giữa hai hay nhiều người với nhau

trên cơ sở hợp nhau về tính tình, giống nhau về sở thích, có sự phù hợp về xu hướng (lý tưởng, quan niệm sống, hoàn cảnh,hứng thú…) và một số nét tính cách khác mà qua đó, mỗi người tìm thấy những nét của chính mình trong người bạn ấy” Đây được xem là một quan niệm tình bạn cổ điển thời trước, lúc ấy con người

thường có xu hướng kết bạn dựa trên những điểm tương đồng với đối phương về tính cách cũng như về hoàn cảnh, thân phận

Quan niệm này mang một ý nghĩa nhất định và nó được các bạn sinh viên lựa chọn khá nhiều trong mẫu nghiên cứu của chúng tôi cũng là điều dễ hiểu Vì

nếu hiểu đơn giản theo kiểu “chọn người giống mình mà chơi” sẽ dễ dàng và có nhiều thuận lợi hơn, hai tâm hồn, hai nét tính cách tương tự nhau tất nhiên sẽ dễ hòa hợp, dễ tìm tiếng nói chung và ít gây mâu thuẫn, xung đột…tạo cho người trong cuộc cảm giác thoải mái trong các mối quan hệ bạn bè của mình

Song, cuộc sống vốn muôn màu muôn vẻ, mỗi con người là một cá thể riêng biệt, mỗi cá thể lại mang trong mình một tính cách, xu hướng hoạt động riêng nên khả năng tìm được một người bạn tương đồng đôi khi cũng hạn chế Vì thế, trong xã hội chúng ta ngày nay có một quan niệm khác về tình bạn và cũng

được không ít các bạn sinh viên được khảo sát lựa chọn: 165 ý kiến chiếm 55.6 %

có quan niệm: “Tình bạn là sự chia sẻ khó khăn, buồn vui, hạnh phúc,… của hai

hay nhiều người về những khía cạnh khác nhau trong cuộc sống, dù giữa họ có hay không có những điểm tương đồng” Rõ ràng quan niệm về tình bạn này đã mở

rộng hơn về phạm vi và ít khắt khe hơn về tính chất so với quan niệm cổ điển ở trên

Trong xã hội hiện đại, biến đổi linh hoạt theo từng ngày, từng giờ, thậm chí từng phút giây thì quan niệm tình bạn linh hoạt theo kiểu này là một sự lựa chọn hợp lý nhất đối với những cá thể năng động Chúng tôi không đưa ra so sánh mức

độ tích cựa giữa hai quan niệm này vì cả hai đều mang một ý nghĩa tích cực riêng

và tùy thuộc vào bản thân mỗi cá nhân có xu hướng phù hợp với quan niệm nào để mình có thể sống và phát triển tốt nhất các mối quan hệ bạn bè Điều đó tùy thuộc

ở mỗi người

Bên cạnh đa số các bạn sinh viên quan niệm tích cực về tình bạn, vẫn còn

một số ít bạn có cái nhìn thiếu tích cực về tình bạn: 10 ý kiến (chiếm 3.4 %) quan

niệm: “Tình bạn là vô bổ, không mang lại lợi ích gì” và 2 ý kiến (chiếm 0.7%)

còn lại có quan niệm tưởng chừng như đối lập: “Tình bạn là phương tiện để tiến

thân Một khi đã đạt được mục đích của mình rồi thì không còn cần đến bạn bè nữa” Thậm chí, một nam sinh viên trường ĐH Bách Khoa có ý kiến riêng rằng

“Tình bạn đơn giản chỉ là sự lợi dụng lẫn nhau”

Có thể kết luận được những gì về các quan niệm này? Phải chăng các bạn

đã suy nghĩ quá tiêu cực về những mối quan hệ bạn bè của người khác, hay toan tính cho chính những mối quan hệ bạn bè của bản thân? Dù nhìn từ góc độ nào thì các bạn cũng đã có cái nhìn sai lệch và thiếu tích cực về tình bạn Tình bạn có thật

sự vô bổ hay do chính cá nhân chưa nhận ra những lợi ích “tinh thần” do tình bạn mang lại? Có thể các mối quan hệ bạn bè sẽ tạo nhiều cơ hội và điều kiện để bạn

“tiến thân” nhưng có đúng không khi đã đạt được mục đích thì tình bạn hoàn toàn

không còn ý nghĩa và có nên không khi xem tình bạn là phương tiện tiến thân? Càng không thể quan niệm tình bạn là sự lợi dụng lẫn nhau Kết bạn phải xuất

phát từ thiện chí, từ lòng chân thành, tôn trọng và bình đẳng với nhau Một mối quan hệ có toan tính, vụ lợi vốn dĩ đã không tồn tại tình bạn, càng không phải là một tình bạn trong sáng

Vì vậy, những người đã và đang có cái nhìn thiếu tích cực về tình bạn cần phải cân nhắc, xem xét lại quan niệm của mình để có thái độ và quan niệm sống tốt hơn, tích cực hơn

2.2.2 Quan niệm của sinh viên về cách chọn bạn

Trước khi phân tích quan niệm của sinh viên về cách chọn bạn, chúng tôi điểm sơ qua kết quả khảo sát về mục đích kết bạn của sinh viên Từ đó chúng ta có

cơ sở hiểu được vì sao sinh viên lại chọn bạn theo quan điểm như vậy

Khảo sát về mục đích kết bạn của sinh viên ĐH Quốc gia Tp Hồ Chí Minh, chúng tôi thu được kết quả như sau:

Bảng 2.2.2a: Mục đích kết bạn của sinh viên

Mục đích kết bạn của sinh viên Tần số Tỷ lệ % Xếp hạng

Vui chơi, giải trí, xả stress 140 47.6 3

Qua kết quả phân tích ở Bảng 2.2.2a, ta thấy rõ có 212 ý kiến chiếm 72.1% sinh viên kết bạn nhằm mục đích “học tập, trao đổi kinh nghiệm sống”; 54.8% ý kiến kết bạn để “chia sẻ, trao đổi tình cảm”; 47.6% ý kiến kết bạn để “vui chơi,

giải trí, xả stress” và 29.6 % ý kiến kết bạn để “khỏi phải cô đơn một mình” Xuất

phát từ những mục đích trên, mỗi bạn sinh viên đều chọn cho mình một cách chọn bạn riêng phù hợp với bản thân và nhu cầu của từng người

Để tìm hiểu quan niệm của sinh viên về cách chọn bạn, chúng tôi đã yêu cầu các bạn sinh viên tự đánh giá mức độ quan trọng của một số yếu tố ảnh hưởng đến việc chọn bạn của chính họ theo thang đo 5 mức độ: từ 1_hoàn toàn không quan trọng đến 5_hoàn toàn quan trọng và kết quả khảo sát được thể hiện ở bảng 2.2.2b

Theo kết quả phân tích trị trung bình ở Bảng 2.2.2b ta thấy: yếu tố có ảnh

hưởng quan trọng nhất đến quan điểm chọn bạn của sinh viên của một số trường

thuộc khối ĐH Quốc gia là yếu tố “tính cách” (TB: 4.343) Với độ lệch chuẩn thấp (ĐLC: 0.825) cho thấy rằng ý kiến đánh giá của các bạn khá tập trung

Bảng 2.2.2b : Các yếu tố ảnh hưởng đến việc chọn bạn của sinh viên

Sở thích 3.46 0.88 2

Các bạn hầu như thống nhất rằng, chọn bạn quan trọng nhất là chọn tính

cách Ở đây không nhất thiết là chọn nét tính cách tương đồng mà “tính cách” ở

đây mang nhiều màu sắc đa dạng, phong phú hơn Đó có thể là một tính cách tốt

hoàn hảo nhưng cũng có thể là một nét tính cách rất cá tính, rất đặc biệt nào đó ở

bạn bè mà sinh viên chúng ta nhận thấy được ở đó những điểm hay cần học hỏi

hoặc đơn giản là để làm giàu thêm cho các mối quan hệ bạn bè hiện có của mình

Nhiều bạn sinh viên có xu hướng kết bạn với những người có cá tính, có

phong cách tương tự với bản thân như bạn T_sinh viên khoa Đông Phương trường

ĐH Khoa học Xã hội & Nhân văn phát biểu: “mình dễ chơi với những người bạn

có tính cách gần giống mình, như vậy sẽ cảm thấy thoải mái hơn và ít xảy ra mâu

thuẫn” Và với các bạn có cùng quan điểm như T có thể cũng có cùng suy nghĩ, họ

thường tìm đến những người bạn mang nhiều nét tính cách tương đồng với bản

thân có lẽ nhằm tìm kiếm trong đó một sự đồng cảm, sẻ chia hoặc một tiếng nói

chung, một góc nhìn chung cho một vấn đề nào đó

Mặt khác, cũng có không ít các bạn sinh viên tìm đến những cá tính rất

tương phản, tưởng chừng như đối lập hoàn toàn để kết bạn như D_một nam sinh

viên khoa công nghệ thông tin, ĐH Bách Khoa cho rằng: “Chơi với người càng

khác mình càng thấy thú vị” Có thể xu hướng chọn bạn này xuất phát từ nhu cầu

muốn khám phá học hỏi những điểm mới, điểm lạ từ bạn bè nhằm bổ sung cho

chính mình những điều còn thiếu sót Nói chung, dù đứng trên quan điểm “chọn

bạn theo tính cách” như thế nào thì chúng ta vẫn không thể phủ nhận vai trò của

yếu tố “tính cách” trong tình bạn, từ việc chọn bạn để kết bạn và sau đó là xây

dựng và duy trì tình bạn Vì vậy, yếu tố “tính cách” được các bạn sinh viên đại

diện khối ĐHQG Tp Hồ Chí Minh đánh giá tầm quan trọng ở mức độ cao nhất là điều hoàn toàn hợp lý

Ngoài ra, yếu tố “sở thích” và yếu tố “trình độ học vấn” cũng rất được các

bạn sinh viên quan tâm đánh giá khá cao với điểm trung bình lần lượt là 3.461 và 2.8261 Quan sát độ lệch chuẩn ta thấy các bạn cũng có ý kiến khá tập trung trong việc đánh giá mức độ quan trọng của hai yếu tố này (ĐLC tương ứng : 0.875 và 0.796) Theo các bạn, sở thích giống nhau sẽ “dễ chơi” cùng nhau hơn và nếu

không có khoảng cách quá xa về “trình độ” cũng dễ dàng đi đến sự hòa hợp về quan điểm, mục tiêu và lý tưởng sống Song, liệu rằng quan điểm chọn bạn dựa vào trình độ học vấn có mang ý nghĩa tích cực hoàn toàn? Và những người chọn bạn theo quan điểm này phải chăng trong suy nghĩ của họ vẫn tồn tại sự phân biệt

“đẳng cấp”.Ở đây chúng tôi chỉ cung cấp kết quả nghiên cứu về xu hướng chung khi chọn bạn của sinh viên thời nay, chứ không đưa ra nhận xét, đánh giá rằng các

xu hướng đó đúng hay sai, tích cực hay tiêu cực Chúng tôi chỉ muốn mô tả một bức tranh tổng thể về tình bạn của sinh viên thời nay, từ đó chính các bạn có thể quan sát, suy nghĩ và tự tìm ra cho bản thân một phong cách sống tốt đẹp và tích cực hơn

Tình bạn sẽ vững bền hơn khi chúng ta biết cùng nhau chia sẻ những sở thích, bên nhau trong những vui buồn của cuộc sống Hãy chọn bạn vì những phẩm chất bên trong và sở thích chung thay vì vị thế của họ Khi ở bên những người bạn này, bạn sẽ cảm thấy thật thoải mái, đáng tin cậy và sẽ có những giây phút thật tuyệt vời

2.2.3 Nhận thức của sinh viên về một tình bạn đẹp và cách thức xây dựng tình bạn đẹp trong sinh viên

Để thu thập được kết quả đánh giá của sinh viên về một tình bạn đẹp, chúng

tôi đã điều tra bẳng bảng hỏi với câu hỏi: “quan niệm của bạn về một tình bạn

đẹp?” Qua thống kê số liệu, chúng tôi đã thu thập được kết quả với 237 lựa chọn,

chiếm 80.3% là“bình đẳng, tôn trọng, thông cảm sâu sắc với nhau”, giá trị thứ 2