-Khát vọng hạnh phúc và tình yêu chung thủy của chàng trai, cô gái được thể hiện trong lời tiễn dặn đầu “Đôi ta yêu nhau đợi...góa bụa về già.. -Lời tiễn dặn sau “Về với người ta thương…[r]
Trang 1Tuần 09 Ngày soạn: 10 - 10- 2018
17 -10 - 2018
Tiết 25-26
Bài 1
Đọc văn:
CA DAO HÀI HƯỚC
A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
- Cảm nhận được tiếng cười lạc quan yêu đời của người bình dân trong xã hội xưa
- Thấy được nghệ thuật trào lộng thông minh, hóm hỉnh trong các bài ca dao hài hước
B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC KĨ NĂNG, THÁI ĐỘ
1 Kiến thức
- Tâm hồn lạc quan yêu đời và triết lí nhân sinh lành mạnh của người lao động Việt Nam ngày xưa được thể hiện bằng nghệ thuật trào lộng thông minh, hóm hỉnh
2 Kĩ năng
- Tiếp tục rèn luyện kĩ năng tiếp cận và phân tích ca dao
3 Thái độ
- Nghiêm túc tiếp thu bài học
C PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
- Thảo luận, trả lời câu hỏi, phân tích
D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ổn định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ:
- Kiểm tra vở soạn
3 Vào bài mới
a Đặt vấn đề
Tiết trước chúng ta đã học xong bài Ca dao than thân yêu thương tình nghĩa Tiết này cô
và cả lớp sẽ đi vào tìm hiểu cũng là ca dao nhưng đó là ca dao hài hước
b Triển khai bài mới
Tiết 1
Hoạt động 1: Tìm hiểu chung
GV: gọi hs đọc bài
HS: Đứng tại chỗ đọc 4 bài ca dao hài
hước.
- Theo em ca dao tự trào là gì? Hình thức
kết cấu ra sao? Thường sử dụng nghệ
thuật gì?
- Em thấy gì đặc biệt trong bài ca dao?
-> từ đó gv diễn giảng chuyển ý và hỏi.
Hoạt động 2: Đọc-tìm hiểu văn bản
- Nội dung dẫn cưới của chàng trai
thông qua những điều gì đặc biệt?
I TÌM HIỂU CHUNG
- Ca dao tự trào là những bài ca dao trong đó vang lên tiếng cười tự cười bản thân
- Hình thức kết cấu kiểu đối đáp
- Thường sử dụng lối nói khoa trương, phóng đại, lối nói giảm dần, lối đối lập sử dụng chi tiết, hình ảnh hài hước…
II ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
1 Đọc- giải thích từ khó
2 Tìm hiểu văn bản
a Bài 1: Tiếng cười tự trào.
- Nội dung dẫn cưới của chàng trai:
+ Lối nói khoa trương, phóng đại: dẫn voi, dẫn trâu, dẫn bò… -> các chàng trai thường
Trang 2Tiết 2
- Cô gái thách cưới những gì? Lời thách
cưới chứa đựng triết lí nhân sinh nào?
GV: Chốt lại vấn đề.
- Nêu nội dung bài ca dao 2?
- Đọc một số bài ca dao mang ý nghĩa
phê phán tương tự Tiếng cười phê
phán
- HS đọc phần ghi nhớ sgk
- Em hãy nêu những biện pháp nghệ
thuật?
- Nêu ý nghĩa văn bản
Hoạt động 3: Hướng dẫn tự học
Học thuộc hai bi ca dao Tìm thêm một
số bài ca dao hài hước và tự trào
Soạn bài: Đọc thêm
“tưởng tượng” ra các lễ cưới thật sang trọng như vậy
+ Lối nói giảm dần: voi -> trâu -> bò -> chuột + Cách đối lập: dẫn voi >< sợ quốc cấm dẫn trâu >< sợ họ nhà gái máu hàn
dẫn bò ><sợ họ nhà gái co gân
+ Chi tiết hài hước: “ miễn là …… mới làng”
Khắc sâu thêm tiếng cười tự trào, đồng thời tô đậm, nhấn mạnh thêm vẻ đẹp tâm hồn của chàng trai
- Lời thách cưới của cô gái:
+ Một nhà khoai lang mong ước mùa màng bội thu thông cảm cho chàng trai lạc quan + Lối nói giảm dần: củ to củ nhỏ củ mẻ
củ rím củ hà
* Lời thách cưới chứa đựng triết lí nhân sinh cao đẹp: đặt tình nghĩa cao hơn của cải
b Bài 2: Tiếng cười phê phán.
- Là lời người vợ nói về chồng mình mang tính độc thoại
- Chế giễu những ông chồng Vì thế nó khơng phải l ca dao tự trào, mà là ca dao hài hước
- Sử dụng nghệ thuật đối lập kết hợp với thủ pháp phóng đại
- Phê phán loại đàn ông yếu đuối, không đáng
sức trai, không đáng nên trai
“làm trai …… hạt vừng”
- Yếu đuối đến mức chỉ gánh nổi “hai hạt vừng” mà lại phải “khom lưng chống gối” Ráng hết sức
Nghệ thuật trào lộng thật thông minh, hóm hỉnh Tiếng cười không đả kích mà chỉ nhằm nhắc nhở nhau
3 Tổng kết
a Nghệ thuật
- Hư cấu, dựng cảnh tài tình, khắc họa nhân vật bằng nét điển hình
- Cường điệu, phóng đại, tương phản
- Dùng ngôn từ đời thường mà đầy hàm ý
b Ý nghĩa văn bản
- Tâm hồn lạc quan yêu đời và triết lí nhân sinh lành mạnh của người lao động Việt Nam xưa
III HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
Học thuộc hai bài ca dao Tìm thêm một số bài
ca dao hài hước và tự trào
Soạn bài: Đọc thêm
E RÚT KINH NGHIỆM
Trang 3
Bài 2
Đọc thêm
LỜI TIỄN DẶN
(Trích Xống chụ xon xao- Truyện thơ dân tộc Thái)
A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
- Thấy được nỗi xót thương, đau khổ tuyệt vọng, cảm nhận được khát vọng tự do yêu đương, thủy chung gắn bó của chàng trai và cô gái Thái
- Hiểu được sự kết hợp giữa yếu tố tự sự và trữ tình, cách diễn tả tâm trạng nhân vật trong truyện thơ dân gian
B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG, THÁI ĐỘ
1 Kiến thức
- Nỗi xót thương của chàng trai và niềm đau khổ tuyệt vọng của cô gái
- Khát vọng hạnh phúc, tình yêu chung thủy của chàng trai, cô gái
- Sự kết hợp giữa tự sự và trữ tình, cách thể hiện tâm trạng nhân vật
2 Kĩ năng
- Đọc hiểu văn bản theo đặc trưng thể loại
3 Thái độ
- Nghiêm túc tiếp thu bài học
C PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY
- Hỏi đáp, phân tích, diễn giảng, trả lời, thảo luận
D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ổn định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ: không
3 Vào bài mới
a Đặt vấn đề
Truyện thơ Tiễn dặn người yêu được đánh giá là truyện thơ hay nhất trong số những
truyện thơ hay của các dân tộc anh em Người Thái luôn tự hào cho rằng: Hát tiễn dặn lên, gà
ấp phải bỏ ổ, cô gái quên hái rau, chàng trai đi cày quên cày…Tại sao truyện thơ này lại làm
say mê lòng người và hấp dẫn như vậy Để tìm được câu trả lời chúng ta sẽ đi vào tìm hiểu đoạn trích
b Triển khai bài mới
Hoạt động 1: Tìm hiểu chung
Cho HS đọc tiểu dẫn SGK
- Hãy nêu những nét chính về truyện
thơ?
Truyện thơ: là những truyện kể dài
bằng thơ, có sự kết hợp giữa hai yếu tố
tự sự và trữ tình, phản ánh số phận của
người nghèo khổ và khát vọng về tình
yêu tự do, hạnh phúc và công lí.
I TÌM HIỂU CHUNG
1 Khái niệm
- Truyện thơ: là những truyện kể dài bằng thơ, có
sự kết hợp giữa hai yếu tố tự sự và trữ tình, phản ánh số phận của người nghèo khổ và khát vọng về tình yêu tự do, hạnh phúc và công lí
2 Truyện thơ: Tiễn dặn người yêu.
a Tóm tắt (SGK).
b Giá trị của tác phẩm
3 TrÝch ®o¹n “Lêi tiÔn dÆn”
- XuÊt xø:
Trang 4- Xuất xứ của trớch đoạn lời tiễn
dặn
- Nội dung chớnh của đoạn trớch
Hoạt động 2: Đọc và tỡm hiểu văn
bản
Diễn biến tõm trạng của chàng trai ở
lời tiễn dặn 1
-Cử chỉ lời lẽ của chàng trai khi ở nhà
chồng cụ gỏi?
Biện phỏp nghệ thuật được sử dụng?
Nờu ý nghĩa văn bản?
Hoạt động 3: Hướng dẫn tự học
- Nờu cảm nhận về hai lời tiễn dặn
trong đoạn trớch
- Đại ý:
Đoạn trích làm nổi bật diễn biến tâm trạng từ xót thơng trớc tình cảnh đau khổ tuyệt vọng của cô gái
đến khẳng định tình yêu thuỷ chung và khát vọng hạnh phúc của chàng trai với ngời mình yêu
II ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN
1 Đọc 2.Tỡm hiểu văn bản
a Diễn biến tõm trạng của chàng trai ở lời tiễn dặn
- Chàng trai cảm nhận nỗi đau khổ tuyệt vọng của cụ gỏi
- Chàng khẳng định tấm lũng thuỷ chung của mỡnh
- Chàng động viờn an ủi cụ gỏi
- Chàng trai ước hẹn chờ cụ gỏi trong mọi tg, mọi tỡnh huống
b Cử chỉ, lời lẽ hành động của chàng trai khi ở nhà chồng cô gái
- Niềm xút thương của chàng trai và nỗi đau khổ
tuyệt vọng của cụ gỏi được thể hiện sinh động trong đoạn thơ:
Em tới rừng ớt …đến…ngúng trụng”
-Khỏt vọng hạnh phỳc và tỡnh yờu chung thủy của chàng trai, cụ gỏi được thể hiện trong lời tiễn dặn đầu “Đụi ta yờu nhau đợi gúa bụa về già
-Lời tiễn dặn sau “Về với người ta thương…chung một mỏi song song”
- ước muốn sống cựng nhau đến lỳc chết “dẫu cú phải chết cũng chết cựng nhau”
- Cuối đoạn trớch “yờu nhau yờu trọn…khụng nghe
- Chàng trai cụ gỏi, khỏt vọng được giải phúng, được sống trong tỡnh yờu
3 Tổng kết
a Nghệ thuật
- Lựa chọn từ ngữ, hỡnh ảnh đặc trưng, gần gũi với đồng bào Thỏi
- Cỏch miờu tả tõm trạng nhõn vật chi tiết, cụ thể qua lời núi đầy cảm động, qua hành động săn súc
õn cần, qua suy nghĩ, cảm xỳc mónh liệt
b.í nghĩa văn bản
- Đoạn trớch thể hiện tõm trạng của chàng trai cụ gỏi, tố cỏo tập tục hụn nhõn ngày xưa, đồng thời là tiếng núi chứa chan tỡnh cảm nhõn đạo, đũi quyền yờu đương cho con người
III HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
- Nờu cảm nhận về hai lời tiễn dặn trong đoạn trớch
Trang 5E RÚT KINH NGHIỆM
………
………
………