Tuan 10 Hai dua tre

Nó đối lập với cuộc sống mòn mỏi, nghèo nà, tồi tàn và quẩn quanh của những kí ức tuổi thơ êm đềm Là biểu tượng của một thế giới thật, đáng sống với sự giàu sang và sự rực rỡ ánh sángĐố[r]

Th ch Lam ạch Lam

A GIỚI THIỆU

TÁC GIẢ

TÁC PHẨM

B TÌM HIỂU NỘI DUNG VÀ NGHỆ

I TÁC GIẢ

-Tên khai sinh là Nguyễn

Tường Vinh-Nguyễn Trường Lân (1910 – 1942) Tại hà nội, trong một gia đình

công chức gốc quan lại, là

em ruột của nhà văn Nhất Linh và Hoàng Đạo (cả ba người đều là thành viên của

tự lực văn đoàn).

-Văn Thạch Lam trong sáng, giản dị mà thâm

trầm, sâu sắc sở trường là truyện ngắn, loại truyện tâm tình

-Quan niệm văn chương lành mạnh , tiến bộ

II TÁC PHẨM

-Sáng tác 1938 trích “Nắng trong vườn”, một trong

những truyện ngắn đặc sắc của Thạch Lam, có

sự hòa quyện hai yếu tố hiện thực và lãng mạn trữ tình

I PHỐ HUYỆN VỀ CHIỀU

Đọc “Tiếng trống thu không…ngày tàn”/95 và trả lời câu hỏi:Cảnh vật trong truyện đã được miêu tả như thế nào? (gợi ý: âm thanh, màu sắc, đường nét)

Bức tranh thiên nhiên:

Bức họa đồng quê quen thuộc, gần gũi gợi cảm

-Cảnh chợ tàn:

Tìm những đặc điểm về

âm thanh, hình ảnh thể hiệc cảnh chợ tàn

có thể dùng được của các người bán hàng để lại”

 Bức trang chợ tàn tiêu điều, tội nghiệp

-Cuộc sống con người

Thạch Lam đã miêu tả cuộc sống

và hình ảnh những người dân phố huyện ra sao?

+Chị Tí: “ngày chị đi mò cua bắt tép”, “tối đến chị

mới dọn cái hàng nước này” kiếm sống cũng chẳng được bao nhiêu nhưng chiều nào chị cũng dọn hàng từ chấp tối cho đến hết đêm

+Gian hàng tạp hóa nhỏ xíu của chị em Liên- An

mới dọn từ khi thầy Liên mất việc, nói chung là ế ẩm

+Bà cụ Thi điên nghiện rượu “đi lần vào bóng tối,

tiếng cười khanh khách nhỏ dần”

=>Họ lặng lẽ như những cái bóng, ít nói năng, hành động thỉnh thoảng có những câu đối thoại cộc lốc Cảnh và người như chìm vào bóng tối.

-Tâm trạng của Liên

+Lòng buồn man mác trước giờ khắc của ngày tàn

+Cảm nhận mùi riêng của đất của quê hương này

+Động lòng thương bọn trẻ con nhà nghèo

=>Liên là một cô bé có tâm hồn nhạy cảm, tinh tế

có lòng trắc ẩn, yêu thương con người

*Nghệ thuật:

+Những câu văn êm dịu có nhịp điệu chậm rãi, vừa giàu hình ảnh nhạc điệu vừa uyển chuyển tinh tế.

+Mỗi câu văn như một nét vẽ đơn sơ nhưng lại gợi được cái hồn của cảnh vật Lần lượt mỗi câu văn mở ra một cảnh, cảnh trong câu trước như gợi dậy cảnh ở câu sau.

=>Ngòi bút tinh tế, điềm đạm của Thạch Lam

II PHỐ HUYỆN VỀ ĐÊM

-Ngập chìm trong bóng tối mênh mông

+Tối hết cả….sẫm đen hơn nữa”/98+Đường phố và các ngõ con dần dần chứa đầy bóng tối

-Ánh sáng yếu ớt nhỏ bé: ở một vài cửa hàng, cửa

=>Tác giả trở đi trở lải nhiều lần hình ảnh ngọn đèn con của hàng nước chị Tí chỉ chiếu sáng một vùng đất nhỏ: hình ảnh biểu tượng cho người dân phố huyện.

=>Tương quan giữa bóng tối- ánh sáng, bóng tối bao trùm dày đặc >< ánh sáng nhỏ nhoi mong manh đến tội nghiệp

=>Biểu tượng cho những kiếp người nhỏ bé vô danh sống leo lắt trong bóng tối mênh mông của

xã hội cũ

-Nhịp sống của những người dân lặp đi lặp lại một

cách đơn điệu buồn tẻ

Gia đình Bác xẩm Liên- An

+Vẫn những động tác quen thuộc: chị Tí dọn hàng,

Bác phở Siêu thổi lửa, gia đình bác xẩm xuất hiện với cái thau trước mặt

+Vẫn những suy nghĩ và mong đợi như mọi ngày

Người nhà cậu Thừa, cụ Tục đi gọi người đánh tổ tôm

+Vẫn tiếng đàn bầu bần bậc của bác Xẫm ế khách

+ “Đêm nào Liên và An…quan cảnh phố chung

quanh”/98

=> Những con người này hoạt động theo nếp sinh

hoạt quen thuộc có phần máy móc

-Ước mơ mong đợi trong bóng tối: “chừng ấy người

trong bóng tối mong đợi một cái gì đó tươi sáng cho sự sống nghèo khổ hằng ngày của họ”/99

+Ước mơ rất mơ hồ: càng cho thấy tình cảnh tội nghiệp của những người sống mà không biết

số phận mình rồi sẽ ra sao

+Dù vậy họ vẫn không mất hết hi vọng và niềm tin vào cuộc sống: trong hoàn cảnh nào con người vẫn không thôi ước mơ những điều tốt đẹp Sống là phải biết ước mơ và hy vọng

-Giọng văn đều đều, chậm buồn tha thiết

+Nỗi bật tâm trạng Liên: buồn bã, nuối tiếc

xa xăm+Thể hiện niềm xót thương da diết của Thạch Lam với những người dân nghèo phố huyện

III PHố HUYỆN VỀ KHUYA

- Hình ảnh đoàn tàu qua cái nhìn và tâm trạng của

hai đứa trẻ chuyến tàu đến trong sự chờ đợi, háo hức:

Liên thức để được nhìn thấy chuyến tàu đêm đi

qua => sự hoạt động cuối cùng của đêm khuya Không gian yên tĩnh, tiếng trống cầm canh vang lên rồi lại tan vào khoảng không vô tận, chìm vào bóng tối.

Người trên phố đã vắng, chỉ còn hai, ba bác phu; hai, ba người cầm đèn lồng; và mấy người làm

công.

Bác Siêu lên tiếng

vì nhìn thấy đèn ghi.

Liên cũng trông thấy

ngọn lửa xanh biếc

quen thuộc, nhận ra

tàu sắp đến và đánh

thức em dậy.

Tiếng còi xe lửa kéo

dài trong đêm =>không gian lúc đấy không

còn tĩnh lặng

Hình ảnh chuyến tàu lặp lại rất lần trong tác

phẩm.

Chuyến tàu đêm là niềm vui của chị em.

+ Mang đến một thế giới khác: ánh sáng xa lạ, âm thanh nao nức, tiếng ồn ào của

khách…

+ Chuyến tàu ở Hà Nội về: trở đầy ký

ức tuổi thơ của hai chị em Liên, mang theo một thứ ánh sáng duy nhất, như con thoi xuyên thủng màn đêm, dù chỉ trong chốc lát cũng đủ xua tan cái ánh sáng mờ ảo nơi phố huyện buồn tẻ.

-Chuyến tàu qua trong sự tiếc nuối của hai đứa trẻ và hồi ức của Liên về Hà Nội: chuyến tàu đi vào đêm tối để lại những đóm tan nhỏ -> chấm nhỏ của chiếc đèn xanh treo trên toa sau cùng

xa xa rồi khuất sau ngọn tre (hai chị em còn nhìn theo mãi) Liên lặng theo mơ tưởng! Hà Nội xa xăm…”

*Ý nghĩa của chuyến tàu đêm

Là biểu tượng của một thời gian thật đáng sống: sức sống mạnh mẽ, sự giàu sang và rực rỡ ánh sáng Nó đối lập với cuộc sống mòn mỏi, nghèo nà, tồi tàn và quẩn quanh của những kí ức tuổi thơ êm đềm

Là biểu tượng của một thế giới thật, đáng sống với sự giàu

sang và sự rực rỡ ánh sáng Đối lập với cuộc sống mòn Đối lập với cuộc sống mòn mỏi, nghèo nàn, tối tăm của người dân phố huyện

Qua tâm trạng của Liên tác giả muốn lay tỉnh những người

đang buồn chán, sống quẩn quanh, lam lũ và hướng họ đến một tương lai tốt đẹp hơn

Đó là biểu tượng cho một cuộc sống nhộn nhịp, vui vẻ,

hiện đại Dù chỉ trong giây lát nhưng nó cũng đưa cả phố huyện thoát ra khỏi cuộc sống buồn chán, bế tắc

- Việc chờ tàu là việc làm hàng ngày của chị em

Liên

- Liên cố gắng thức chờ tàu

- vì:+ Muốn thấy những thứ

khác với cuộc sống hiện

tại của hai chị em.

+ Con tàu mang đến một

kỷ niệm, đánh thức hồi

ức về kỷ niệm mà chị em

cô đã từng được sống.

+ Giúp Liên nhìn thầy

rõ hơn cuộc sống phủ đầy bóng

tối hèn mọn, nghèo nàn của cuộc đời mình

Khi tàu đi qua, sao trên trời vẫn lấp lánh, nhưng phố huyện hết náo động, chỉ còn màn đêm u tối,

tiếng trống cầm canh, tiếng chó.

Mọi thứ trở lại nhịp

điệu như lúc trước khi

tàu đến.

*Tâm tư sầu kín của hai đứa trẻ và thông điệp tư

tưởng của nhà văn

+Thạch Lam trân trọng nâng niu khát vọng vươn ra ánh sáng, vượt thoát ra khỏi cuộc sống tù túng, quẩn quanh, không cam chịu cái hiện tại tầm thường nhạt nhẽo, đang vây quanh mình của hai đứa trẻ

+Đừng bao giờ để cuộc sống con người chìm trong

cuộc đời phẳng lặng Con người phải sống cho

ra sống, phải không ngừng khát khao và xây dựng một cuộc sống có ý nghĩa

+Những con người đang phải sống một cuộc sống

tối tăm, mòm mỏi, tù túng hãy cố vương ra ánh sáng hướng tới một cuộc sống tươi đẹp

C Tổng kết

I Nội dung

-Thạch Lam thể hiện một cách nhẹ nhàng mà thấm thía niềm xót thương đối với những kiếp người sống cơ cực, quẩn quanh, bế tắc ở phố huyện nghèo trước CM Đồng thời, ông cũng thể hiện sự trân trọng đối với những mong ước tuy còn mơ hồn của họ

II Nghệ thuật

-Truyện không có cốt truyện

-Ngôn ngữ súc tích, giàu tính biểu cảm, giàu chất

thơ

- Đan xen yếu tố lãng mạn và hiện thực

-Miêu tả tâm lí đặc sắc

Ý nghĩa văn bản:

Truyện ngắn “Hai đứa trẻ” thể hiện niềm cảm

thương chân thành của Thạch Lam đối với những kiếp sống nghèo khổ, chìm khuất trong mòn mỏi, tăm tối, quẩn quanh nơi phố huyện trước cách

mạng và sự trân trọng với những mong ước nhỏ

bé, bình dị mà tha thiết của họ.