Đề cương được trình bày cụ thể, rõ ràng, mục lục câu hỏi được bố trí ngay đầu trang một để thuận lợi theo rõi và tra cứu. Nội dung câu trả lời được tổng hợp dựa trên bài giảng của giảng viên cũng như các loại sách giáo trình, tài liệu tham khảo.
Trang 1Đề cương QUẢN LÍ CÁC THIẾT CHẾ VĂN HÓA
C1 Thế nào là thiết chế văn hóa, phân tích các chức năng xã hội, các nguyên tắc xây dựng tổ chức hoạt độngthiết chế văn hóa 2 C2 Thế nào là thiết chế thư viện,phân tích đặc điểm hoạt động tổ chức thư viện, quá trình hoạt động nghiệp vụ thư viện ,sự hoàn thiện các chu trình thư viện 6 C3 Thế nào là hoạt động thiết chế bảo tàng, đặc điểm hoạt động của thiết chế bảo tàng , phân tích hoạt động nghiệp vụ của thiết chế bảo tàng 11 C4 Thế nào là thiết chế nhà văn hóa,ttvh đặc điểm hoạt động thiết chế nhà văn hóa,ttvh ptich hdong nghiệp vụ của nvh,ttvh 13 C5 Thế nào là kế hoạch hóa và nguyên tắc xây dựng kế hoạch hóa của các thiết chế văn hóa 16 C6 Phân tích mục tiêu, phương pháp phân loại mục tiêu trong khoa học tổ chức hoạt động các thiết chế văn hóa 19 C7 Phân tích phương pháp và xây dựng quy trình kế hoạch tổ chức hoạt động của các thiết chế văn hóa 21 C8 Phân tích chức năng quản lí, nguyên tắc quản lí của các ttvh 26 C9 Thế nào là cơ cấu tổ chức quản lí , vẽ và phân tích hai mô hình cơ cấu tổ chức bộ máy quản lí theo trực tuyến, trực tuyến tham mưu 29 C10 Phân tích phương pháp hành chính trong quản lí văn hóa 31 C11 Phân tích pp kinh tế trong quản lí các ttvh 33 C12 Phân tích phương pháp tâm lí tổng hợp trong quản lí các thiết chế văn hóa 35 C13 Để tổ chức quản lí và phân tích hoạt động của một thiết chế văn hóa Cụ thể theo anh chị cần cần có những điều kiện, yếu tố nào? Quy trình tổ chức quản
lí và hoạt động ntn? 36
Trang 2C1 Thế nào là thiết chế văn hóa, phân tích các chức năng xã hội, các
nguyên tắc xây dựng tổ chức hoạt độngthiết chế văn hóa
a.TTVH LÀ!
Thiết chế là một tổ chức xã hội có cấu trúc bên trong khá chặt chẽ, nó ra đời nhằm đáp ứng nhu cầu hằng xuyên của con người Cho nên nó tồn tại bền vững trong đời sống xã hội Thiết chế văn hóa hay thiết chế xã hội được cấu thành bởi
3 yếu tố sau:
- có một bộ phận nhân sự được tổ chức thành hệ thống thực hiện các chức năng quản lí
- có luật lệ nội quy hay quy định vận hành
- có trụ sở hoạc các thiết bị chuyen dùng gọi chung là cơ sở vật chất để đảm bảo và hoạt động lâu dài
Thiết chế văn hóa:là cơ quan giáo dục xã hội chủ nghĩa ngoài nhà trường, là trung tâm tổ chức các hoạt động xã hội có nhiệm vụ thông tin, chuyển tải tri thức khoa học, truyền thống lịch sử, những thành tựu phát triển tiến bộ về kinh tế, xã hội,đời sống,về những giá trị tinh hoa van hóa nghệ thuật dân tộc và nhân loại về cho quần chúng nhân dân hưởng thụ Đồng thời tạo mọi điều kiện để nhân dân sáng tạo ra các giá trị văn hóa Để gìn giữ và bảo lưu các giá trị về văn hóa mới
để đáp ứng, thỏa mãn nhu cầu tinh thần của con người
b.Thiết chế xã hội gồm hai loại:( các loại hình thiết chế)
1, thiết chế tôn giáo tín ngưỡng
- thiết chế tôn giáo tín ngưỡng gồm nhà chùa, nhà thờ,
- vườn hoa, công viên
- nhà văn hóa, trung tâm văn hóa
Trang 3CHỨC NĂNG XH CỦA TCVH( VAI TRÒ) 5 Chức năng
- thông tin giáo dục: thực hiện thông qua truyền thông nhằm thực hiện chuyển tải thông tin mà đối tượng có nhu cầu nghe
Có truyền thông:
Người pháttin
Người chuyền tin
Người nhận tin Các thiết chế văn hóa là người truyền tin
- các thông tin phục vụ các giáo dục ngoài nhà trường và trong nhà trường Trong nhà trường:là giáo dục bắt buộc và thực hiện hai nhiệm vụ là phổ cập, tiêu chuẩn hóa
Ngoài nhà trường :không bắt buộc
Làm sao để người dân phát huy được tự giác, tự nguyện, làm sao giáo dục phát huy tác động con người bằng cảm xúc
Nhà văn hóa: trên hát dưới hát( cộng đồng văn hóa)
Loại hình văn hóa nghệ thuật ấy tác động vào cảm xúc bằng cảm thụ thực quan trước giá trị tự tại -> 1 cảm xúc từ nó
Trang 4Chuyên nghiệp: được đào tạo chính quy; hành nghề;có nghĩa vụ quyền lợi;
có chức danh
Không chuyen:không được đào tạo chính quy;hành nghề ngẫu hứng; không
có quyền lợi nghĩa vụ;không có chức danh; -> là vh là sự sáng tạo quàn chúng nd xuất phát từ nhu cầu tinh thần Nhằm phục vụ đời sống tinh thần tạo ra sắc thái văn hóa bản sắc văn hóa
-giao tiếp
+ là sự giao lưu tiếp xúc để :
Đón nhận thông tin->tự điều chỉnh mình
Trao đổi thồn tin-> tự thể hiện mình
Xử lí thông tin-> tự khẳng định mình -> đạt tới trình độ chungcuar xã hội.(chuẩn giá trị xã hội) + công cụ, phương tiện giao tiếp là ngôn ngữ+quy định hành vi + ông metwief chia giao tiếp thành 3 loại:
Giao tiếp truyền thống: là những ngôn ngữ dành cho những người
đã quen biết nhau, sống với nhau trên một cụm dân cư, một nhất định Là ngôn ngữ trong quan hệ quan hệ gia đình, họ hàng, huyết thống, bạn bè, hàng xóm láng giềng,,,
Loại ngôn nữ này được hình thành lâu dài trong đời sống xã hội đã trở thành phong tục, tập quán và thuần phong mỹ tục của con người trong đời sống xã hội
Giao tiếp chức năng: được sử dụng trong quan hệ chức nghiệp, ngôn ngữ giao tiếp được chuyên môn hóa và hình thức hóa Ngôn ngữ giao tiếp không mang đườngnét của người giao tiếp Đó là thứ ngôn ngữ dành trong quan hệ thủ trưởng và nhân viên, giáo viên và học trò, bác sĩ bệnh nhân
Giao tiếp tự do: là ngôn ngữ được hình thành từ cảm thụ chủ quan trước một quan hệ tự tại, mục đích tự nó, giao tiếp tự do, ngôn ngữ giao tiếp không được định sẵn, nó không tư vấn theo một khuân mẫu hay chuẩn
Trang 5mực nào mà nó được hình thành trong quá trình giao lưu tiếp xúc, mang tính cách giao tiếp Loại giao tiếp này thức tỉnh những hưng thú, đam mê
Xã hội hóa tình cảm, đạo đức con người Đó là thứ giao tiếp được sử dụng trong sinh hoạt văn hóa
- chức năng nghỉ ngơi vui chơi giải trí:
+ giải tỏa xung đột thần kinh
+ thư giãn cơ bắp
-> cân bằng sinh thái-> tái tạo hoạt động- trở thành nhu cầu thiết yeeuscuar con người
Giải trí là một đinh chế của thiết chế văn hóa
* nghỉ ngơi chuyển các trạng thái haotj động vd: chuyển từ trạng thái động sang tĩnh
-> quy định nhiều trò, nhiều cách chơi, luật chơi
- chức năng kinh doanh dịch vụ vận hành văn hóa:
+ phát huy nội lực:
Khai thác tiềm năng cơ sở vật chất, kĩ thuật
Phát huy thế mạnh năng lực của đội ngũ cán bộ tác nghiệp
-> phục vụ kinh doanh dịch vụ văn hóa
c nguyên tắc cơ bản xây dựng và tổ chức:
là những cái bắt buộc phải tuân thủ trong quá trình tổ chức chỉ đạo nhằm đảm bảo vận hành đúng lượng của các sự vật hiện tượng trong sự vận động phát triển
Trang 6* nguyên tắc 1: đảm bảo quyền làm chủ của nhân dân lao động về văn hóa để phát huy tính tích cực, chủ động khả năng sáng tạo của nhân dân, tạo điều kiện thuận lợi để nhân dân tham gia văn hóa và hưởng thụ những thành tựu tốt đẹp về văn hóa nghệ thuật làm cho sự nghiệp về phát triển văn hóa mới thực sự là của toàn thể nhân dân
- hiến páp nước chxhcnvn điều 39 ghi rõ quyền con người “ nhà nước chăm lo và tăng cường về cơ sở vật chất, quy định về các chế độ và thi hành những biện pháp cần thiết nhằm đảm bảo quyền làm chủ tạp thể của nhân dan, lao động về văn hóa, giáo dục, kh kt” giá trị văn hóa được hun đúc từ chuẩn mực văn hóa và trở thành chuẩn mực văn hóa
* nguyên tắc 2: đảm bảo bình đẳng văn hóa với mọi dân tộc, với mọi thành phần xã hội, gìn giữ, phát huy phong tục tập quán những truyền thống
và văn hóa tốt đẹp của từng tộc người Điều 5 trong hiến pháp đã ghi rõ “ nhà
nk chxhcnvn là nhà nước thống nhất, của các dan tộc cùng chung sống trên đất nước việt nam bình đẳng về quyền lợi, nghĩa vụ của các dân tộc Cùng có quyền dùng tiếng nói, chữ viết gì Phát huy phog tục tập quán, truyền thống văn hóa tốt đẹp Nhà nước có kế hoạch xóa bỏ từng bước sự chênh lệch về trình độ phát triển kt,vh,gd”
* nguyên tắc 3: đảm bảo tính thống nhất, cân đối và hoàn chỉnh, quá trình
tổ chức các hoạt độngphải được bố trí và đan kết nhiều loại hình, loại thể, nhiều hoạt động từ đơn giản đến phức tạp, nhiều hình thức, nội dung, phương pháp tren với nhau một cách hợp lí,linh hoạt, phù hợp từng tỉnh,tp địa phương,, tạo người dân có điều kiện thuận lợi để tham gia sinh hoạt văn hóa trong quá trình giáo dục và tự giáo dục
C2 Thế nào là thiết chế thư viện,phân tích đặc điểm hoạt động tổ chức thư viện, quá trình hoạt động nghiệp vụ thư viện ,sự hoàn thiện các chu trình thư viện
a, thiết chế thư viện là cơ quan van hóa giáo dục xã hội chủ nghĩa, làm trung tâm khoa học có nhiệm vụ cung cấp, thu thập xử lí, bảo quản những giữ liệu, tri
Trang 7thức về khoa học kinh tế, công nghệ, về đời sống văn hóa nghệ thuật nhằm tổ chức, sử dụng vốn tài liệu một cách khoa học, đạt hiệu quả cao, phục vụ cho quá trình học tập, nghiên cứu Đáp ứng nhu cầu nâng cao dân trí, trình độ nhận thức thị yếu thẩm mĩ của con người trong đời sống xã hội
B, đặc điểm tổ chức hoạt động của thiết chế thư viện
Nhằm thiết lập lên phòng ban, quy định chức năng nhiệm vụ và quan hệ giữa phòng ban trong hoạt động được phân làm hai lĩnh vực
* các công tác kĩ thuật
Là công tác kĩ thuật thực hiện nghiệp vụ thư viện bao gồm các chu trình, các quá trình, thao tác thư viện
- công tác quản trị bao gồm:
+ xây dựng kế hoạch tổ chức hoạt đọng bao gồm cơ sở vật chất trong thiết
bị kĩ thuật, tổ chức các hoạt động như hành chính tổng hợp, các công tác dịch vụ
và nghiệp vụ
+ công tác thống kê tên sách vốn có trong các hạng mục,các thể loại lên kế hoạch đầu tư sách mới theo nhu cầu xã hội
+ công tác báo cáo tổng kết, đúc cốt kinh nghiệm
c.quy trình hoạt động nghĩa vụ kĩ thuật thư viện
quy trình là vận động khép kín trình tự bắt buộc mọi người thực hiện như sau:
- qtrinh kĩ thuật thư viện là sự tổng hợp tất cả các chu trình, quy định, các thao tác nhằm đảm bảo sự hoạt động hiệu quả của nghiệp vụ thư viện Quy trình
kĩ thuật thư viện được chia thành các chu trình
* chu trình thư viện: bao gồm quá trình nhiều thao tác, có liên hệ chặt với nhau có chung mục đích và được tiến hành lặp đi lặp lại với mỗi đối lập mới Chu trình thư viện gồm 3 chu trình
- chu trình đường đi của sách hay còn gọi là chu trình xử lí sách Bao gồm các quy định sau:
+ tiếp nhận sách mới
Trang 8+ đăng kí phân loại mô tả
+ xử lí kĩ thuật như gia công, bìa, gáy sách,
- chu trình thực hiện theo yêu cầu của học giả hay còn gọi là chu trình đường
đi của phiếu yêu cầu bao gồm các chu trình:
+ thủ tục nhận và kiểm tra phiếu yêu cầu của độc giả
+ chuyển phiếu yêu cầu vào kho chọn sách theo yêu cầu
+ chuyển sách ra pòng đọc hoặc mượn, làm thủ tục cho mượn sách,
- chu trình tra cứu thủ tục: ở chu trình này ngoài việc xây dựng các thư mục, phích sách ở chu trình còn thực hiện theo yêu cầu độc giả Phiếu yêu cầu còn có việc là người tìm không cần nhớ tên tài liệu mà chỉ cần nhớ nội dung của tác phẩm thủ thư phải tra cứu ra
*quá trình thư viện: là những phần việc của chu trình thư viện, mỗi quá trình thực hiện một công đoạn nhất định Cụ thể khi phân loại miêu tả là hai quá trình của chu trình sử lí sách Các đoạn việc cần thực hiện như :
- vào sổ tổng quát
- phân chia theo kho
- vào sổ, đăng kí cá biệt hoặc phân loại tài liệu thì các đoạn việc như đánh chỉ số kí hiệu tài kiệu, viết lách, mô tả tài liệu, nhận phiếu yêu cầu, kiểm tra là phần việc, đoạn việc là các quá trình trong chu trình thực hiện việc theo yêu cầu độc giả.toàn bộ các quá trình của chu trình dk chia nhỏ để thành thao tác
*thao tác thư viện : là phần việc của các quá trình thư viện mỗi phần thao tác cụ thể do một nhân viên thư viện thực hiện cụ thể như thao tác đóng dấu, cắt dán, nhãn tem, do một nhân vật này hoặc một nhân vật khác đảm nhiệm Các thao tác thư viện phần lớn chỉ được thực hiện ở những thư viện cỡ lớn có khối lượng công việc nhiều, số lượng biên chế cán bộ đông Còn những thư viện vừa và nhỏ phần nhiều là kiêm nhiệm
QUY TRÌNH KĨ THUẬT NGHIỆP VỤ THƯ VIỆN
Có sơ đồ
D, sự hoàn thiện các chu trình thư viện
Trang 9* mục đích của sự hoàn thiện
- nhiệm vụ của một thiết chế thư viện với tư cách là trung tâm hoạt động ngoài việc chuyên môn hóa công việc còn có việc khác như giới thiệu sách, sách mới, sách chủ trương đường lối của đảng và nhà nước Quỹ thời gian tiến hành nghiệp vụ chiếm 60-70% Vì vậy việc giảm thời gian, làm nhiệm vụ để làm nhiệm
vụ với công việc khác
- nâng cao năng suất lao động, giải phóng sức lao động giảm đội ngũ biên chế
* những nguyên tắc nhằm hoàn thiện chu trình thư viện
- đảm bảo tính tối ưu, được thể hiện qua sự thống nhất chặt chẽ toàn bộ cơ cấu của chu trình theo một trình tự nhất định,có tính logic và biện chứng, nghĩa
là trong bất cứ hoàn cảnh nào việc phân chia lựa chon quy trình thao tác phải được tiến hành hợp lí, đảm bảo sắp xếp vị trí theo trình tự nhất định
- đảm bảo tính liên tục của chu trình bởi tính liên tục có ảnh hưởng rất lớn đến tốc độ nhanh hay chậm của các chu trình Nguyên tắc này đòi hỏi các quy trình thao tác trong chu trình phải được thực hiện theo một đường thẳng, không gấp khúc, gián đoạn Trong tay một nhân viên bệnh viện hay trong một bộ phận
1 nhóm người vì chúng chỉ diễn ra 1 lần và không lặp lại lần thứ 2, đấy là đảm bảo tính liên tục
- đảm bảo tính đều đặn, nhịp nhàng của chu trình thư viện.nguyên tắc đòi hỏi sự công bằng khối lượng công việc giữa các cán bộ phòng ban phải cân đối Tránh lúc quá nhiều, lúc ít việc.Đặc trưng của thiết chế thư viện, công việc của thư viện luôn gắn với người đọc vì vậy khối lượng và nội dung công việc chủ yếu
là phụ thuộc bạn đọc Trên thực tế người đọc đến thư viện theo không gian, thời gian khác nhau Cụ thể mùa hè đông hơn mùa đông, thứ 7, chủ nhật, đông hơn ngày thường buổi sáng ít hơn chiều và ngược lại
- nguyên tắc rút ngắn thời gian đó là nguyên tắc làm giảm thời gian, chi phí cho một công việc đến một mức tối đa Theo nguyeen tắc này các quá trình, các nguyên tắc trong chu trình phải được thực hiện một cách nhanh chóng, chính xác
Trang 10nhất, chỉnh thời gian đầu tư ít nhất cho mỗi công việc là tiêu chuẩn đánh giá chất lượng và năng lực về tổ chức công việc và chuyên môn nghiệp vujcuar đội ngũ cán bộ thư viện
*các biện pháp hoàn thiện chu trình thư viện
- cải tiến chu trình xử lí sách tập chung đó là chu trình thực hiện các quá trình đăng kí, phân loại, miêu tả, xử lí sách tập chung là thực hiện một số quá trình của chu trình, xử lí sách tại một số nơi nhất định đây là một biện pháp rất tốt đam lại hiệu quả và giảm nhẹ sức lao động.tăng năng xuất cho người cán bộ thư viện Hiện nay việc xử lí sách tập trung đã dk áp dụng nhiều nơi trên thế giới
Có nước lấy thư viện làm trung tâm có nước lấy trung tâm phát hành sách làm trung tâm, có nước lấy nhà máy in làm nơi xử lí sách,ở nước ta cơ quan xử lí cho thư viện toàn quốc là thư viện quốc gia, ngoài ra có thư viện tp HCM là cơ quan
xử lí sách tập trung cho các thành phố quận huyện phía nam, cơ quan thư viện tp
HN là nơi xử lí sách tập trung cho các thư viện quận huyện nội và ngoại thành
- áp dụng cơ giới hóa, tự động hóa, trong các quy trình thư viện,cơ giới hóa
và tự động hóa là những nhân tố chủ yếu để nâng cao hiệu xuất thư viện, góp phần mở rộng phạm vi thư viện Giảm số lượng từ chối các yêu cầu của độc giả
= cách cung cấp cho người độc những bản in, sao chép những tài liệu in, sao chép, hiếm trong thư viện.cơ giới háo và tự động hóa sẽ góp phần làm giảm nhẹ hoặc giải phóng sức lao độngcủa cán bộ thư viện, rút ngắn dược chu trình xử lí sách và chu trình phục vụ theo yêu cầu của độc giả tiết kiệm được diện tích kho hàng và công tác bảo quản sách báo, tài liệu, phương tiện trang thiết bị cơ giới hóa, tự động hóa được áp dụng nhều loại, được áp dụng và chia làm 5 nhóm:
Nhóm 1: các máy dùng để in, sao, chụp, phóng to, thu nhỏ các tài liệu; làm tăng số liệu sách, tài liệu quý hiếm, tiết kiệm được diện tích kho
và thực hiện công tác bảo quản tốt
Nhóm 2: các phương tiện máy móc xây dựng vận chuyển sách, báo, tài liệu như bộ đàm( máy chuyền tin) cầu thang máy, hệ thống dây chuyền chuyển động móc nối các kho, hệ thống xe đẩy
Trang 11 Nhóm 3: các loại máy xén máy dọc, máy đóng sổ sách, máy chữ, phục vụ gia công kĩ thuật
Nhóm 4: gồm các máy thu, phát( ghi âm, vô tuyến) quay phim, chụp ảnh phục vụ cho công tác bảo vệ trật tự
và phát triển của nhân loại về các cuộc đấu tranh dựng nước và giữ nước của các dân tộc, về những thành tựu khoa học kỹ thuật Những công trình kiến trúc văn hóa nghệ thuật tiến bộ của xã hội Nhằm đáp ứng nhu cầu và thỏa mãn nhu cầu hiểu biết về quá khứ, về sự kiện những biến cố thăng trầm của lịch sử, trong một
xã hội, một thời đại nhất định Khơi dậy tính tự hào của cộng đồng, quốc gia, dân tộc
b,đặc điểm hoạt động của thiết chế bảo tàng
- trưng bày thông báo, giới thiệu triển lãm các hiện vật được sắp xếp theo một trình tự phục vụ cho những nội dung cho chủ đề nhất định đảm bảo tính logic, khoa học về sự phát triển về lịch sử, về thẩm mỹ,
- nghiên cứu sưu tầm kiểm kê bảo quản các hiện vật, hiện vật được trưng bày trong bảo tàng phải được nghiên cứu kĩ lưỡng được giám định chính xác về nguồn gốc; về niên đại và đảm bảo là nhưng hiện vật gốc
C,hoạt động nghiệp vụ của bảo tàng
*công tác nghiên cứu hiện vật: tìm ra những thông tin mới có thể do quan sát, chải nghiệm, tổng hợp tư liệu, nghiên cứu khoa học là tìm ra những thông tin theo những quy trình và phương pháp của từng vùng khoa học nó có thể là liên ngành, chuyên ngành, phân ngành bởi vì mỗi một bộ phận, lĩnh vực một ngành
Trang 12của khoa học đềucó những đặc điểm và đối tượng riêng vì vậy phải có những phương pháp nghiên cứu riêng biệt Đặc điểm nghiên cứu của khoa học bảo tàng
đó là nghiên cứu cơ bản trên cơ sở lí thuyết của bảo tàng học Đồng thời phải ngiên cứu các khoa học tương ứng với bảo tàng để định hướng sưu tầm và trưng bày hiện vật
Ngoài những khoa học cơ bản của bảo tàng học và các khoa học tương ứng với bảo tàng quy trình nghiên cứu cần phải ứng dụng những thành quả , thành tựu của nhiều ngành khoa học khác tương ứng ví dụ như mỹ học, nghệ thuật học, tâm
lí học,
Sưu tầm tư liệu sự kiện -> có thật-> di vật-> di tích; hiện vật
* công tác sưu tập hiện vật Thực chất là bảo tàng kết hợp các khoa học như:
- khảo cổ học, có nhiệm vụ đàobới, phân tích mẫu
- dân tộc học phân tích sự kiện, dữ liệu của mẫu gốc
- lịch sử học sưu tập dữ liệu và nguồn gốc lịch sử của hiện vật
- sinh thái học nghiên cứu toàn bộ khoa học tự nhiên như quặng, nham thạch, lông, thú động vật
- công việc của người sưu tập:
Công tác chuẩn bị: nghiên cứu sắp sếp tổng hợp tư liệu chuẩn bị các phương tiện, các công cụ liên quan
Điền dã là đến thực địa liên hệ với chính quyền các cấp gặp gỡ với các nhân chứng hoặc đến trực tiếp các di tích
Đào bới nghiên cứu, phân tích kết quả
* phân tích kiểm kê: là công tác kiểm tra từng loại hiện vật đã đăng kí và kiểm tra đăng kí từng hiện vật đồng thời kiểm định từng loại về giá trị và chất lượng của từng hiện vật theo định kì
* công tác bảo quản: là công tác quan trọng và thiết yếu nhất của thiết chế bảo tàng Công tác này được tiến hành vận dụng các khái niệm của hoạt động thực tiễn và dân gian kết hợp sự ứng dụng các thành tựu và phát triển tiến bộ của
Trang 13khkt công nghệ trong quá trình gìn giữ bảo quản các hiện vật nhằm làm tăng tuổi tho của các hiện vật
* công tác trưng bày các hiện vật: công tác trưng bày các hiện vật làm sao cho phù hợp với khoa học, với các ngành tương ứng vừa đảm bảo tính logic mang tính lịch sử vừa có tính khoa học và thẩm mỹ Các hiện vật trưng bày phải là những hiện vật được giám định
* công tác giáo dục: là hoạt động tuyên truyền giới thiệu về lịch sử, tiểu sử truyền thống nguồn gốc, quá trình hình thành phát triển và sự tồn tại, những giá trị hiện vật như :
- hướng dẫn tham quan, công tác thuyết minh
- tổ chức hoạt động dạ hội, lễ hội giao lưu văn hóa nghệ thuật trong bảo tàng
- tổ chức hoạt động trình diễn, biểu diễn nghệ thuật làng nghề trưng bày sản phẩm hàng thủ công mỹ nghệ truyền thống
- tổ chức hoạt động, nghỉ ngơi, vui chơi giải trí, kinh doanh quầy hàng lưu niệm, phục vụ theo của hàng nhất định
- tổ chức hoạt động bảo tàng trưng bày hiện vật lưu động
C4 Thế nào là thiết chế nhà văn hóa,ttvh đặc điểm hoạt động thiết chế nhà văn hóa,ttvh ptich hdong nghiệp vụ của nvh,ttvh
TCNVH!
Nhà văn hóa(ttvh) là cơ quan văn hóa giáo dục xhcn ngoài nhà trường, là một trung tâm tổ chức các hoạt động văn hóa xã hội Có nhiệm vụ chuyển tải giá trị những tinh hoa văn hóa nghệ thuật của dân tộc và nhân loại về cho quần chúng nhân dân hưởng thụ Đồng thời tạo điều kiện cho quần chúng nhân dân sáng tạo
ra các giá trị văn hóa Để gìn giữ, bảo lưu xây dựng các nền văn hóa mới để đáp ứng và thỏa mãn nhu cầu tinh thần trong thời gian nhàn rỗi Đứng ở góc độ kinh
tế học văn hóa xem xét văn hóa với tư cách là sản phẩm hàng hóa đặc biệt thì nhầ văn hóa vừa là đơn vị vừa sản xuất sáng tạo, vừa phân phối lưu thông và bảo quản tiêu dùng các sản phẩm văn hóa đó
A,đặc điểm
Trang 14* nhà văn hóa là trung tâm tổ chức hoạt động vh xh của quần chúng nhân dân trong thời gian rỗi
* tổ chức hoạt động nhà văn hóa dựa trên tính tự nguyện tự giác cùng nhau tham gia hoạt động
* quy trình tổ chức hoạt động, phát huy tính tích cực, khả năng sáng tạo của quần chúng nhân dân trong sinh hoạt hưởng thụ các giá trị văn hóa nghệ thuật
* tổ chức các hoạt động tại thiết chế nhà văn hóa thể hiện tính tự quản cùng nhau phối hợp tổ chức hoạt động Phù hợp sở thích nguyện vọng của nhân dân
* tổ chức haotj đọng các thiết chế nhà văn hóa được phối kết hợp nhiều loại hình, loại thể, được tiến hành từ điwn giản tới phức tạp Nhiều hình thức nội dung phương pháp, phương tiện, đáp ứng, thỏa mãn đa dạng nhu cầu của công chúng Như vậy, đặc điểm tổ chức hoạt động của thiết chế văn hóa mang tính tổng hợp của các thiết chế văn hóa khác Đó cũng là thiết chế thực hiện đầy đủ các chức năng xã hội quy định cho các thiết chế văn hóa
B,tổ chức hoạt động nghiệp vụ của thiết chế nhà văn hóa
* hoạt động biểu diễn giao lưu văn hóa nghệ thuật chuyên nghiệp, không chuyên
- biểu diễn, chiếu phim
- tổ chức giao lưu văn hóa không chuyên, tổ chức các hoạt động tổ chức có các dịch vụ biểu diễn mang tính phục vụ
- hoạt động lấy thu bù chi, khác rạp chiếu phim chương trình phải mang tính chất tạp kĩ,tiếng cười sảng khoái thì mới ăn khách
- chủ thể nhà văn hóa phải nắm bắt dk nhu caauf thị yếu của khán giả tổ chức hoạt động nghiệp vụ
- tổ chức hoạt động biểu diễn lấy thu bù chi
* thông tin tuyên truyền cổ động: được nhà nước bao cấp vì nó phục vụ chính trị, giáo dục tư tưởng
Thông tin: tin tức loan báo
Tuyên truyền: giới thiệu, tuyên truyền quảng bá
Trang 15Cổ động: cổ là từ hán việt, cái trống là thức tỉnh, thúc dục
- tuyên truyền bằng nhiều hình thức
+ thông tin tuyên truyền cổ động trực quan: truyển tải thông tin-> công chúng đón nhận thông tin qua thị giác trực giác,(pano, băng rôn, biểu ngữ, trưng bày)
+ thông tin tuyên truyền cổ động bằng ngôn ngữ
Nói: tổ chức thông qua sinh hoạt chuyên đề
-> diễn giảng: giới thiệu về một lĩnh vực khoa học đời sống
-> tọa đàm : các hội thảo bàn về một vấn đề, có chủ tọa
Viết -> báo:
-> tạp chí : báo tháng, báo tuần
-> tập san: báo năm
=> nhà văn hóa không có chức năng trong chuyên đề viết
+ thông tin truyền thông cổ động bằng nghệ thuật tổ chức dưới 3 dạng:
Kịch bản minh họa: sử dụng các loại hình nghệ thuật để chuyển tải thông tin đến xã hội
Kịch bản sân khấu hóa: làm mềm thông tin xã hội Vd: xây dựng các tuyến người vật, phân tích và rút thông tin xã hội, nó là mô hình của tổ chức
Kịch nói:
Kịch thông tin: sử dụng tiểu phẩm mang tính hài kịch, xây dựng các tuyến nhân vật chuyển taair thông tin xã hội
* tổ chức xã hội và các sự kiện văn hóa xã hội,
- lễ hội: fastivial, kỉ niệm tưởng nhớ, khánh tiết, khai trương
- sự kiện có hai cấp độ: cá nhân và cộng đồng
* mở các lớp năng khiếu, xây dựng các câu lạc bộ sở thích và hướng nghiệp
- clb tổ chức các chương trình và nhóm người có chung sở thích
Trang 16- phải có nghệ thuật tổ chức thì mới đạt được hiệu quả
* tổ chức hoạt động thể dục thể thao, vui chơi giải trí
- thể dục thể hình, nhịp điệu, erobic, thể dục dưỡng sinh
- thể thao bóng bàn, bóng đá, cầu lông
- vui chơi: các dịch vụ, các trò chơi truyền thống
=> xuất phát từ nhu cầu thị hiếu
* các hoạt động kinh doanh, hoạt động văn hóa:
- là hoạt động nhằm mục đích lấy thu bù chi
- khai thác các tiềm năng:
+ nguồn nhân lực: khai thác kĩ năng năng lực của từng cán bộ, khai thác thế mạnh của từng cá nhân
+ nguồn vật lực: khai thác mặt bằng để xây dựng các cửa hàng, kiot, tổ chức kinh doanh dịch vụ
+ tận dụng phòng, các trang thiết bị cho thuê
C5 Thế nào là kế hoạch hóa và nguyên tắc xây dựng kế hoạch hóa của các thiết chế văn hóa
a,khái niệm kế hoạch, kế hoạch hóa
Kế hoạch: là một quá trình hoạt động bao gồm hệ thống các mục tiêu, các nhiệm vụ, biện pháp cần thiết liên quan chặt chẽ với nhau về mục địch
Kế hoạch cũng được hiểu là soạn thảo các trương trình hoạt động và được chi tiết hóa các nhiệm vụ đặt ra trong một thời gian cụ thể, trong một giai đoạn lịch sử phát triển nhất định của xã hội Các thiết chế của văn hóa với tư cách là những chuyên ngành khoa học xhcn Ngoài nhà trường trong quá trình tổ chức quản lí và vận hành cũng đòi hỏi phải xác lập các nhiệm vụ để thực hiện kế hoạch, mục tiêu, các chức năng được xã hội quy định Vấn đề đạt ra là xây dựng một cách khoa học toàn bộ công tác của một thiết chế phát triển cơ sở những dữ kiện
về tiềm năng và khả năng về cuộc sống vật chất và trang thiết bị kinh tế, về năng lực đội ngũ cán bộ, khái niệm tác nghiệp, tác nghiệp về tính đặc thù của từng loại hình hoạt động về nhu cầu sở thích thị hiếu của công về đặc điểm kinh tế chính
Trang 17trị, xã hội của địa bàn để đoán được hiệu quả phát triển và khả năng thực thi trong những điều kiện hoàn cảnh xã hội nhất định Sự tăng trưởng phát triển kinh tế, mức sống thu nhập của người lao động , được điểm dân cư, nghề nghiệp trình độ học vấn, điều tra thăm dò nhu cầu sở thich thị hiếu của công chúng
Phân loại:
Là chức năng cơ bản của nhà nước và là chức năng cơ bản của quản lí cơ
sở , phương pháp luận của khoa học hóa là tổng thể những nguyên tắc chung và các phương pháp tương ứng chung trong việc xây dựng kế hoạch
Kế hoạch hóa văn hóa là :nhận thức đầy đủ các quy luật phát triển văn hóa
1 cách khách quan Nói một cách khác là dựa vào phát triển nền tổng học, thuyết Mác- le nin tư tưởng Hồ Chí Minh và tư tưởng đường lối của Đảng csvn về sự phát triển văn hóa trong phạm vi quan điểm như vậy
Ta có thể tìm thấy những yếu tố của tổng thể tạo nên cơ sở pp luận của khoa học hóa, vận dụng những cơ sở phtas triển ta có thể xây dựng được phương pháp khoa học hóa văn hóa
Kế hoạc hóa của các thiết chế văn hóa với tư cách là chủ thể quản lí người
tổ chức và điều hành các công việc hoạt động văn hóa vận dụng một cách có ý thức các quy luật đặc thù trong hoạt động vạch ra và chỉ đạo thực hiện kế hoạch phát triển văn hóa
Theo sự phân công của xã hội nhằm tổ chức tốt nhất việc sản xuất sáng tạo phân phối lưu thông , bảo quản và xây dựng các sản phẩm văn hóa phát triển cao Thực hiện tốt các nhiệm vụ giáo dục, chính trị tư tưởng xây dựng và phát triển kinh tế, văn hóa của đảng và nhà nước trong từng thời kì nhất định
Toàn bộ công tác kế hoạch hóa văn hóa được tiến hành trong khuôn khổ pháp luật được nhà nước ban hành cho từng hệ thống, các cơ quan văn hóa theo
sự quản lí của ngành, vùng lãnh thổ
B,nguyên tắc xây dựng kế hoạch hóa văn hoa được tiến hành trong khuôn khổ pháp luật của nhà nước bảo hành cho từng hệ thống
Trang 18- là nguyên tắc chỉ đạo tiêu chuẩn mà các thiết chế văn hóa phải tuân theo
do những diều kiện của đời sống chính trị, xã hội, kinh tế văn hóa được hình thành trong xã hội Những nguyên tắc này không là tổ chức tùy tiện mà phản ánh những liên hệ tất nhiên của các bộ phận hợp thành xây dựng phương hướng và phương pháp tác dụng của từng thiết chế văn hóa vào quá trình hoạt động văn hóa, vòa phong trào làm việc của tập thể cán bộ và nông dân viện, công chúng của từng thiết chế văn hóa
Nguyên tắc xây dựng các kế hoạch ứng với yêu cầu:
- phải thể hiện được các yêu cầu của những quy luật khách quan của sự vận động và phát triển văn hóa trong một điều kiện xã hội lịch sử cụ thể dồm 5 yếu
tố khách quan: cư dân , dân chí, văn hóa trong truyền thống, kinh tế và nghề nghiệp, môi trường và xã hội Yếu tố dân cư là hàng đầu vì con người sáng tạo
ra văn hóa, văn hóa là giá trị chuẩn mực điều chỉnh con người Văn hóa là của dân, do dân, vì dân Để tổ chức hoạt động văn hóa phải lấy con người làm trung tâm Phải nắm bắt được nhu cầu hưởng thụ và ssangs tạo của con người Các thiết chế văn hóa ấy phải tạo mọi điều kiện thuận lợi để người dân được sinh hoạt văn hóa các thiết chế văn hóa được đặt ở nơi có mặt dân cư đông đúc, phải xây dựng
cơ sở hạ tâng để người dân sinh hoạt
+ dân chí liên quan ảnh hưởng đến cấp nhu cầu trong thực tế ở nơi nào đó, trình độ hạc vấn cao thì có nhu cầu văn hóa đa dạng trái lại nhu cầu văn hóa giản đơn
+ văn hóa truyền thống: là văn hóa được lặp đi lặp lại là di sản văn hóa nói đên hun đúc chắt lọc những tinh túy cốt lõi được lặp đi lặp lại qua nhiều thế hệ Văn hóa truyền thống gồm 4 thành tố: tôn giáo tín ngưỡng, phong tục tập quá, lễ hội, văn nghệ dân gian, các làn điệu dân ca vũ dân các trò chơ dân gian
Là nói đến bản sắc diện mạo của con người nó chi phối toàn bộ hoạt động của con người