Trung tâm văn hóa huyện Si Ma Cai nằm trên cuối con đường giao thoa các cơ quan ban nghành trong huyện, trung tâm văn hóa mới được xây dựng lại cách đây không lâu và đang ngày càng được mở rộng. Vị trí địa lý thuận lợi giúp cho việc giao lưu tuyên truyền giữa các ban ngành và toàn thể nhân dân trong huyện được diễn ra thuận tiện.
Trang 1Bài Điều Kiện Môn Quản Lý Các Thiết Chế Văn Hóa
Đề Bài: Khảo sát thiết chế văn hóa cấp Quận huyện, xã ở địa
phương em
- Trình bày và phân thích tiềm năng nội lực của trung tâm văn hóa
- Để duy trì và phát triển hoạt động nghệ thuật cụ thể theo anh chị cần có yếu tố nào
- Quá trình đưa ra các giải pháp vận hành ra sao?
Bài làm:
Giới thiệu chung về huyện Si Ma Cai, tỉnh Lào Cai:
Si Ma Cai là 1 huyện biên giới phía Bắc thuộc tỉnh Lào Cai Vùng núi phía Bắc Việt Nam xưa kia có nhiều địa danh mang ý nghĩa thần thoại Rồng - Tiên thơ mộng, trong đó Sin Ma Cai có nghĩa là vùng đất đó xuất hiện con ngựa lạ Huyền tích cho rằng có ngựa ấy là do Rồng của nhà trời đi kinh lý, thấy cảnh bồng lai nên hóa thành con ngựa to cao lừng lững, trông khác lại so với ngựa thồ bình thường Nơi có đông cư dân thì có phố chợ Sin Ma Cai nghĩa
là chợ có con ngựa lạ Muốn hiểu nghĩa địa danh vùng dân tộc thiểu
số thì phải bằng cảm quan văn hóa, không nên triết tự theo cảm quan thô tục XÍ MÃ CÁI hoàn toàn sai Phải nói và viết là SIN MA CAI! Ngày 18 tháng 8 năm 2000 Thủ tướng Chính phủ ban hành Nghị định chia tách 2 huyện Bắc Hà và Sin Ma Cai, văn bản viết là
Trang 2SI MA CAI - Nhà văn - Nhà nghiên cứu văn hóa Hmông Mã A Lềnh / Thời kỳ trước khi người Pháp đặt chân đến vùng đất này, người dân thường gọi vùng này là "XÍ MÃ CÁI" nghĩa là "Chợ phân ngựa" bởi mỗi khi họp chợ phiên, người dân ở đây mang theo rất nhiều ngựa đi chợ vì ngựa là phương tiện vận chuyển chủ yếu của dân vùng cao, cho nên thải ra rất nhiều phân ngựa
sau này người Pháp đến cai trị, họ gọi chệch đi thành Si Ma Cai như ngày nay
Si Ma Cai nằm ở phần Đông Bắc của tỉnh Lào Cai, cách thành phố Lào Cai chừng 95 km Si Ma Cai giáp với huyện Mường Khương (Lào Cai) và huyện Mã Quan (Châu tự trị dân tộc Choang, Miêu Văn Sơn, Vân Nam, Trung Quốc) ở phía Bắc, huyện Bắc Hà ở phía Nam, huyện Mường Khương ở phía Tây và huyện Sín Mần (Hà Giang) ở phía Đông
Si Ma Cai rộng 23.454 ha và có 26.753 dân (năm 2004) bao gồm 11 dân tộc trong đó chủ yếu là người Mông (chiếm 82,52%), Nùng (chiếm 12,25%), La Chí (chiếm 0,75%), Thu Lao (chiếm 3,98%), Phù Lá (chiếm 0,09%), Kinh (chiếm 0,28%) Toàn huyện có 13 xã (Thào Chư Phìn, Bản Mế, Sán Chải, Lùng Sui, Mản Thẩn, Cán Hồ, Sín Chéng, Lử Thẩn, Quan Thần Sán, Cán Cấu, Nàn Sín, Nàn Sán, Si Ma Cai) trong đó xã Si Ma Cai là huyện lỵ Hàng năm, mỗi khi xuân về ,các xã của Si Ma Cai rộn ràng lễ hội
"SAY SÁN" của người dân tộc Mông, hình thức giống như lễ hội xuống đồng của dân tộc tày
Trang 3Huyện Si Ma Cai có nhiều buổi họp chợ phiên ; Chợ Sín Chéng họp vào thứ 4 hàng tuần ; chợ Cán Cấu họp thứ 7 hàng tuần
và chợ Si Ma cai họp chủ nhật hàng tuần các chợ vùng cao này còn giữ được bản sắc văn hóa dân tộc vùng cao cho nên thu hút được khá nhiều khách du lịch quốc tế đến tham quan
Si Ma Cai là huyện vùng cao biên giới, địa hình phức tạp, nhiều núi đã vôi đồi trọc Do đó đất nông nghiệp rất ít, chỉ có khoảng 1/5 diện tích là ruộng bậc thang trồng lúa mỗi năm chỉ có một vụ , và một vụ trồng ngô trên các nương dốc Ngô vẫn là lương thực chính của người dân địa phương Do đó để phát triển kinh tế hạ tầng , Si Ma Cai vẫn phụ thuộc vào ngân sách của nhà nước cấp
Là một huyện biên giới nên vẫn còn thiếu thốn về rất nhiều về yếu tố vật chất và nhu cầu tinh thần phục vụ cho dời sống sinh hoạt hằng ngày của người dân nơi đây Bới lẽ đó công tác văn hóa tuyên truyền ở huyện Si Ma Cai thực sự đã đang và vẫn là chặng đường dài cho các nhà văn hóa cần thực hiện và đổi mới nơi đây, vốn dĩ mang đậm đà bản sắc văn hóa địa phương cũng đã góp phần không
ít cho sự đóng góp nền văn hóa của người dân nơi đây nói riêng và người dân Việt nói chung Nhưng để cải thiện việc đem văn hóa vùng văn hóa khu vực hòa nhập vào với nơi đây thì vẫn đang được Đảng Ủy cấp huyện cấp xã, các nhà văn hóa cấp huyện cấp xã thực hiện một cách nghiêm túc và tích cực
Khái quát về trung tâm văn hóa huyện Si Ma Cai:
Trang 4Trung tâm văn hóa huyện Si Ma Cai nằm trên cuối con đường giao thoa các cơ quan ban nghành trong huyện, trung tâm văn hóa mới được xây dựng lại cách đây không lâu và đang ngày càng được
mở rộng Vị trí địa lý thuận lợi giúp cho việc giao lưu tuyên truyền giữa các ban ngành và toàn thể nhân dân trong huyện được diễn ra thuận tiện
Các hoạt động văn hóa nghệ thuật được diễn ra theo sự sắp xếp và có chủ trương xủa trung tâm văn hóa
Các hoạt động văn hóa nghệ thuật diễn ra thường sát thực, gắn với thực tế nhân dân lao động tại nơi đây
Các hoạt động nghệ thuật được công chiếu tại trung tâm huyện
do trung tâm văn hóa tổ chức đều là đóng góp một phần vào công cuộc vận động dân trí, động viên tinh thần cán bộ huyện, cán bộ chiến sĩ sĩ quan nơi biên giới có them động lực để thực hiện nhiệm
vụ mà đảng và nhà nước giao phó Đối với người dân dịa phương hoạt động văn hóa nghệ thuật trở thành công cụ thúc đẩy tinh thần lao động, tự lực, tự chủ, không bị lung lay trước mọi hăm dọa của
kẻ thù nơi biên giới
Trung tâm văn hóa không chỉ là nơi diễn ra các hoạt động văn hóa nghệ thuật mà còn là cái nôi ươm những giá trị mang đậm chuẩn mực về chính trị, kinh tế, giúp cho con người tiếp cận với thông tin nhanh nhất có thể qua các phương tiện trung tâm văn hóa sẵn có, như loa đài, băng dôn khẩu hiệu … vv…
Tiềm năng nội lực của trung tâm văn hóa:
Trang 5Cùng với các nguồn lực kinh tế, tài nguyên thiên nhiên, quốc phòng an ninh,… văn hóa với hạt nhân cơ bản là phẩm chất, trí tuệ
và những giá trị sáng tạo của con người cũng là một nguồn lực nội sinh quan trọng, quyết định đến sự phát triển bền vững của đất nước Việc nhận thức đúng đắn về vai trò, tầm quan trọng của văn hóa cũng như có những cơ chế, chính sách hợp lý để phát triển nguồn lực này là những yêu cầu, điều kiện cần thiết để văn hóa phát huy được sức mạnh to lớn của mình, nhất là trong bối cảnh hiện nay
Ý thức rõ về vai trò, sức mạnh to lớn của văn hóa trong công cuộc kiến thiết, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn nhắc nhở cán bộ làm công tác văn hóa phải hết sức quan tâm, chú trọng, dành nhiều thời gian và sự tâm huyết để chăm lo, xây dựng nền văn hóa dân tộc Trong các bài nói chuyện, thư chức mừng anh chị em làm công tác văn hóa, văn nghệ, Người luôn nhấn mạnh vai trò to lớn của văn hóa: “Văn hóa soi đường cho quốc dân đi”, “Văn hóa nghệ thuật cũng là một mặt trận, anh chị em là chiến
sĩ trên mặt trận ấy”, “Trong công cuộc kiến thiết nước nhà có bốn vấn đề cùng phải chú ý đến và phải coi là quan trọng ngang nhau: chính trị, kinh tế, xã hội, văn hóa”, “Văn hóa không thể đứng ngoài
mà phải ở trong kinh tế và chính trị”, Và trước lúc “đi xa’ trong
bản Di chúc thiêng liêng, Người còn căn dặn: “Đảng cần phải có kế
hoạch thật tốt để phát triển kinh tế và vǎn hóa, nhằm không ngừng nâng cao đời sống của nhân dân
Trang 6Kế thừa, phát huy những tư tưởng, quan điểm của Người về văn hóa, Đảng ta trong quá trình lãnh đạo, chỉ đạo cách mạng hay trong công cuộc đổi mới, xây dựng chủ nghĩa xã hội cũng luôn quan tâm, chú trọng, đề cao vai trò, sức mạnh to lớn của văn hóa, coi văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là mục tiêu, động lực và là nguồn lực nội sinh quan trọng cho phát triển bền vững đất nước Tất cả những yếu tố nói trên là một phẩn không thể thiếu để phục vụ công tác hoàn thiện và phát triển đất nước nói chung và khu vực huyện Si Ma Cai nói riêng
Yếu tố nội lực của trung tâm văn hóa hiểu theo nghĩa đơn giản nhất bao gồm yếu tố tài sản trang thiết bị trung tâm văn hóa có Máy móc, tăng âm loa dài, các thiết bị chỉnh âm thanh và lọc âm, đèn và hiệu ứng sân khấu luôn được chuẩn bị sẵn sang để đáp ứng mọi hoạt động văn hóa nghệ thuật cũng như các hoạt động lien quan tới văn hóa truyền thông được diễn ra thuận lợi và đảm bảo tiến độ
Cơ sở hạ tầng tại trung tâm văn hóa được trang bị và thay đỏi ngày càng hiện đại và đi theo xu thế của khu vực và nhà nước đạt chuẩn
Yếu tố nguồn nhân lực là yếu tố không thể không nhắc tới khi nói về yếu tố nội lực của các trung tâm văn hóa Vì, bản chất văn hóa nhệ thuật là do con người tạo ra, trang thiết bị chỉ là công cụ nhằm phục vụ cho văn hóa nghệ thuật diễn ra thuận lợi hơn
Con người là nguồn lực cơ bản trong hoạt động văn hóa nghệ thuật bởi con người sang tạo ra văn hóa nghệ thuật Trung tâm văn
Trang 7hóa huyện Si Ma Cai là một huyện biên giới nhỏ và vẫn còn thiếu thốn về yếu tố nguồn nhân lực và vật lực Nhưng không vì thế mà các các bộ văn hóa ở đây ỉ lại công việc và ngược lại luôn hoàn thành nhiệm vụ được đề ra một cách xuất sắc có thể nhất
Thực ra kinh phí được chi cho hoạt động văn hóa nghệ thuật luôn là con số nhỏ, nhưng cán bộ văn hóa ở đây ;uôn siêng năng và làm việc tận tình, bởi trong họ luôn có long yêu nghề yêu nghệ thuật
và yêu con người biên giới
Các yếu tố để duy trì hoạt động văn hóa nghệ thuật diễn ra
Bất kể một hoạt động nào diễn ra cũng cần có những kế hoạch
cụ thể, cũng như vậy hoạt động văn hóa nghệ thuật muốn diễn ra tốt
và đạt hiệu quả cao thì cũng cần phải có kế hoạch cụ thể
Ngoài kế hoạch đề ra thì phải có người điều khiển kế hoạch, điều chỉnh mọi quy trình nghệ thuật diễn ra theo đúng thứ tự của nó, người đứng lên điều khiển phải là người có năng lực và kinh nghiệm trong công việc
Để hoạt động văn hóa nghệ thuật được diễn ra thì yếu tố kinh
tế là yếu tố cơ bản nhất, nếu không có kinh phí chúng ta sẽ không thể tạo dựng lên một chương trình nghệ thuật như mong đợi được
dù là chương trình đó lớn hay nhỏ
An ninh chính trị cũng là một yếu tố không thể tách rời vì nếu hoạt động văn hóa nghệ thuật diễn ra mà không có sự hỗ trợ của lực lương an ninh vũ trang thì rất có khả năng sảy ra những chuyện
Trang 8ngoài ý muốn và không lường trước được sự đáp trả quá khích của nhiều thành phần khan giả
Song hành với các yếu tố trên là sự đi lên theo xu thế của thời đại, các hoạt động văn hóa nghệ thuật diễn ra hầu hết là nhằm phục
vụ đời sống tinh thần của người dân địa phương, và cho đến ngày nay văn hóa nghệ thuật dường như trở nên phổ biến hơn, phong cách cũng chuyên nghiệp hơn nhiều so với những năm trước đây Điều này có thể thấy là đất nước hội nhập hòa lẫn với văn hóa hội nhập mạnh mẽ có khi còn nhanh hơn hội nhập kinh tế
Đội ngũ cán bộ văn hóa phải luôn được đào tạo và nâng cao chuyên môn, góp phâng truyền cảm hứng cho họ để giúp họ có them động lực phục vụ cho công tác tuyên truyền và phát huy văn hóa nghệ thuật cho mọi người dân
Đảng và nhà nước luôn tạo điều kiện thuận lợi về kinh phí, an ninh, năng lực cho mỗi cán bộ văn hóa để bản than mỗi cán bộ hiểu
rõ tầm quan trọng của công việc mình đang làm và qua đó đóng góp nhiệt huyết hơn cho địa phương cho đất nước
Quá trình đưa ra các giải phấp và vận hành
Đối với giải pháp vận hành của đất nước
Về giáo dục - đào tạo
Tiếp tục 1đầu tư xây dựng cơ sở vật chất ngành giáo dục theo
qui hoạch, đầu tư thiết bị theo tiêu chuẩn quốc gia, nâng cao chất lượng giáo dục, đổi mới nội dung chương trình, phương pháp giảng dạy ở các cấp học, bậc học, ngành học, có biện pháp hữu hiệu chống
Trang 9bỏ học, tăng cường kỷ luật kỷ cương, ngăn chặn có hiệu quả hiện tượng tiêu cực và tệ nạn xã hội xâm nhập trường học, triển khai thực hiện các nhiệm vụ thuộc Đề án phát triển xã hội hóa giáo dục giai đọan 2005-2010, xây dựng kế hoạch và lộ trình cụ thể để xã hội hóa giáo dục, thực hiện chuyển đổi cơ chế quản lý, chuyển đổi loại hình nhà trường theo Nghị quyết 05/2005/NQ-CP của Chính phủ, xây dựng xã hội học tập, tạo cơ hội cho đông đảo người lao động được tiếp tục học tập, đào tạo lại, được bồi dưỡng định kỳ và thường xuyên theo các chương trình giáo dục, kỹ năng nghề nghiệp phù hợp, tập trung nguồn lực để hoàn thành mục tiêu phổ cập giáo dục bậc trung học phổ thông vào năm 2007 Phấn đấu đến năm 2010:
- Xây dựng 04 trường đạt chuẩn quốc gia;
- Huy động 75% trẻ mẫu giáo, trong đó trẻ 5 tuổi là trên 90%;
- Tỷ lệ học sinh tiểu học đúng độ tuổi là 99%, trung học cơ sở đúng tuổi là 98,5%;
- Tỷ lệ phổ cập bậc trung học toàn quận là 100%;
- Hiệu suất đào tạo tiểu học: 98%, trung học cơ sở: 85%;
- 100% giáo viên đạt chuẩn và trên chuẩn, trên 60% lao động qua đào tạo, 80-100% cán bộ công chức phường, quận được bồi dưỡng cập nhật kiến thức quản lý, pháp luật
2 Về y tế
Hoàn chỉnh quy hoạch mạng lưới y tế đến năm 2010, đầu tư một số trang thiết bị hiện đại, tích cực thực hiện chương trình quốc
Trang 10gia về chăm sóc sức khỏe, nâng cao chất lượng khám và điều trị, phấn đấu hoàn thành các chỉ tiêu cơ bản về sức khỏe và y tế đạt từ 80%-100%, khống chế không để xảy ra các dịch bệnh trên địa bàn, giảm số mắc và tử vong do dịch bệnh truyền nhiễm, nâng cao tỷ lệ tiêm chủng mở rộng, giảm tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng, tích cực tham vấn, tăng cường quản lý và ngăn chặn tốc độ phát triển của bệnh HIV/AIDS, hình thành các chương trình chăm sóc sức khỏe phòng chống các loại bệnh ung thư, tim mạch, tiểu đường, cận thị Đẩy mạnh truyền thông giáo dục sức khỏe nâng cao ý thức trong nhân dân, quản lý tốt vệ sinh lao động, vệ sinh an toàn thực phẩm Phấn đấu đến năm 2010:
- Tỉ lệ bác sĩ/10.000 dân là 2,4;
- Số giường bệnh/10.000 dân là 1,86 (chỉ tính số gường nội trú của Trung tâm y tế Quận 8);
- Tỷ lệ quản lý trẻ em dưới 1 tuổi trên 95%;
- Tỷ lệ trẻ em dưới 1 tuổi tiêm chủng đủ 7 loại vaccin trên 95%;
- Tỷ lệ quản lý thai có chất lượng trên 95%;
- Tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi suy dinh dưỡng dưới 5%;
- Tăng tỷ lệ khám chữa bệnh hàng năm trên 5%
3 Về dân số, gia đình, trẻ em:
Đẩy mạnh công tác tuyên truyền vận động giáo dục các chủ trương chính sách dân số, kế hoạch hóa gia đình, Luật bảo vệ giáo
Trang 11dục và chăm sóc trẻ em Hình thành mạng lưới dịch vụ xã hội về bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em Nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ sức khỏe sinh sản và kế hoạch hoá gia đình Triển khai thực hiện tốt các dự án phát triển giúp đỡ trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, xây dựng nhân rộng mô hình gia đình bình đẳng, tiến bộ, hạnh phúc, “gia đình vượt khó nuôi con thành đạt”, “ông bà cha mẹ mẫu mực, con cháu hiếu thảo” Phấn đấu, năm 2010:
- Duy trì tỷ lệ tăng dân số dưới 1%, tỷ lệ giảm sinh hàng năm:0,03%;
- 80% nam nữ thanh niên được trang bị kiến thức hôn nhân gia đình trước khi kết hôn, vận động mỗi cặp vợ chồng chỉ có từ 1-2 con;
- Tỷ lệ vợ chồng áp dụng các biện pháp tránh thai từ 85% trở lên;
- Tỷ lệ bà mẹ sinh con thứ ba trở lên so với tổng bà mẹ sinh con dưới 5%;
- Tỷ lệ gia đình thực hiện tốt trách nhiệm bảo vệ, chăm sóc, giáo dục trẻ em từ 90-100%;
- Tỷ lệ người cao tuổi được con cháu phụng dưỡng từ 90-100%;
- Giảm tỷ lệ bạo lực gia đình, tỷ lệ gia đình bị tệ nạn xã hội xâm nhập từ 10-15%
4 Về văn hóa thông tin – thể dục thể thao
Phát triển văn hóa theo hướng tiên tiến, văn minh hiện đại, bảo
Trang 12tồn và phát huy các di tích văn hóa lịch sữ được xếp hạng, qui hoạch
và xây dựng cơ sở hoạt động văn hóa thông tin, thể dục thể thao đến năm 2010, huy động các nguồn lực để đầu tư xây dựng các thiết chế văn hóa Xây dựng môi trường văn hóa xã hội lành mạnh, nâng cao chất lượng phong trào: “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, hướng cuộc vận động về cơ sở, xây dựng các mô hình văn minh trong việc cưới, tang và lễ hội, nhân rộng các gương điển hình tiên tiến, người tốt việc tốt, phát triển các hoạt động văn hóa quần chúng, nâng cao mức hưởng thụ văn hóa cho nhân dân Đẩy mạnh việc giao lưu văn hóa, quản lý tốt các cơ sở văn hóa - dịch vụ văn hóa, phòng chống các hoạt động phi văn hóa, văn hóa phẩm độc hại,
tệ nạn xã hội Phấn đấu đến năm 2010, có 4-6 phường đạt chuẩn
“Phường văn hóa”, 100% công sở đạt danh hiệu “Công sở văn minh – sạch đẹp – an toàn”, 52-80% đơn vị đạt chuẩn “đơn vị văn hóa” trên tổng số đơn vị đăng ký, 47 khu phố đăng ký đủ thời hạn đạt
“khu phố văn hóa”, các khu phố xuất sắc hàng năm đều đăng ký xây dựng khu phố văn hóa, 88-95% hộ đạt “gia đình văn hóa”, 06 chợ đạt chuẩn "chợ văn minh”
Trên lĩnh vực thể thao, tiếp tục thực hiện cuộc vận động “Toàn dân rèn luyện thể thao theo gương Bác Hồ vĩ đại”, vận động mỗi người dân tự chọn cho mình một môn thể thao hoặc một hình thức tập luyện phù hợp Nâng cao chất lượng đào tạo vận động viên năng khiếu ở một số bộ môn chủ lực: cờ tướng, điền kinh, vovinam, karate, tạ thể hình, tham gia thi đấu đầy đủ các bộ môn cấp thành