(Noù giaûi thích nguoàn goác thieâng lieâng, cao quyù cuûa gioáng noøi daân toäc. Noù laø nguyeân nghóa cuûa töø “ñoàng baøo” “ taát caû moïi ngöôøi treân ñ[r]
Trang 1Tuần:
1-Tiết:1
ND:23/8/2017
1 MỤC TIÊU:
1.1 Kiến thức:
-HS biết: Khái niệm thể loại truyền thuyết
-HS hiểu:
+ Nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong tác phẩm thuộc thể loại truyền thuyết giai đoạn đầu.
+ Bĩng dáng lịch sử thời kỳ dựng nước của dân tộc ta trong một tác phẩm văn học dân gian thời kỳ dựng nước
1.2 Kỹ năng:
-HS thực hiện được:Đọc diễn cảm văn bản truyền thuyết
- HS thực hiện thành thạo:
- Nhận ra những sự việc chính của truyện
- Nhận ra một số chi tiết tưởng tượng kỳ ảo tiêu biểu trong truyện
1.3 Thái độ:
-Thĩi quen:Ý thức đồn kết.
-Tính cách (+GDTTHCM):Giáo dục cho học sinh tình cảm đoàn kết dân tộc, lòng tự hào về
nguồn gốc cao quý của dân tộc.
2/ NỘI DUNG HỌC TẬP:
- Biết được ý nghĩa, nghệ thuật của truyện
3/ CHUẨN BỊ :
3.1) Giáo viên : Tranh minh họa.
3.2) Học sinh : Đọc trước truyện và phần chú thích ở nhà.
4 TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP:
4.1 Ổn định tổ chức và kiểm diện:
4.2 Kiểm tra miệng: Kiểm tra việc thực hiện vở bài tập
4.3 Tiến trình bài mới:
Trong tiếng Việt ta thường nghe nói đến từ “đồng bào” Vậy “đồng bào” có nghĩa là
gì? Vì sao lại có từ này? Truyền thuyết “Con Rồng cháu Tiên” mà hôm nay các em được học sẽ giúp chúng ta trả lời các câu hỏi ấy.
CON RỒNG CHÁU TIÊN(HDĐT)
(Truyền Thuyết )
Trang 2HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG BÀI HỌC
* Hoạt động 1: Đọc- tìm hiểu chung văn
bản.TG: 7p
*Mục tiêu: Giúp hs nắm được nội dung
truyện, chú thích, khái niệm, thể loại.
- GV: Hướng dẫn giọng đọc: đọc rõ ràng;
mạch lạc Giọng đối thoại của Lạc Quân thì
tình cảm, ân cần; Giọng Âu Cơ thì lo lắng,
than thở.
- GV: Đọc một lần, gọi HS đọc lại và yêu
cầu các em kể lại truyện.
- GV: Hướng dẫn HS tìm hiểu các chú
thích: () , (1), (2), (3), (5), (7) Học sinh trình
bày lại các chú thích, GV giảng rõ hơn, đặc
biệt là ở chú thích ()
Hoạt động 2: Hướng dẫn tìm hiểu văn
bản.TG:20p
*Mục tiêu: Giúp hs nắm được chi tiết 2
nhân vật và nội dung truyện.
Nghệ thuật của truyện.
Tìm trong truyện những chi tiết giới thiệu,
miêu tả về Lạc Long Quân ?
O : Học sinh dựa vào sách giáo khoa kể ra
những chi tiết miêu tả về Lạc Long Quân.
Những chi tiết ấy giới thiệu điều gì về Lạc Long
Quân ?
O : Nguồn gốc, hình dáng và việc làm
Những chi tiết ấy có tính chất gì ?
O : Tất cả đều mang tính kì lạ, lớn lao
Tìm những chi tiết miêu tả, giới thiệu Âu Cơ.
Những chi tiết này có tính chất gì ?
O : Học sinh phát hiện, nhận xét.
Việc kết duyên giữa Lạc Long Quân và Âu Cơ
có gì kì lạ ?
I/ Đọc- tìm hiểu chung văn bản:
1/ Chú thích (SGK/ 7)
* Truyền thuyết:
Loại truyện dân gian kể về các nhân vật và sự kiện có liên quan đến lịch sử thời quá khứ Thường có yếu tố tưởng tượng kì ảo, thể hiện cách đánh giá của nhân dân đối với các sự kiện và nhân vật lịch sử
2 Thể loại: Truyền thuyết
II H ướng dẫn tìm hiểu văn bản : 1)Hình ả n h L ạ c Long Quân :
- Lạc Long Quân là con trai thần Biển, có nhiều phép lạ, sức mạnh vô địch, luôn giúp đỡ nhân dân
2/ Hình ảnh Âu Cơ
- Âu Cơ là con thần Nông, rất xinh đẹp, mang vẻ đẹp cao quý của người phụ nữ
- Cuộc kết duyên giữa hai người rất kì lạ và nhiều ý nghĩa
Trang 3O : Cuộc kết duyên này không bình thường
vì họ là hai người không cùng phong tục tập
quán.
Theo em, qua mối kết duyên này, người xưa
muốn ta nghĩ gì về nòi giống dân tộc ?
O : Học sinh thảo luận, trả lời (Dân tộc ta
có nguồn gốc thiêng liêng, cao quý).
Việc sinh con của Âu Cơ có gì lạ ? Nó có ý nghĩa
gì ?
O : Học sinh thảo luận, trả lời (Nó giải thích
nguồn gốc thiêng liêng, cao quý của giống
nòi dân tộc Nó là nguyên nghĩa của từ
“đồng bào” “ tất cả mọi người trên đất
nước ta đều sinh ra trong cùng một bọc, dân
tộc ta vốn khỏe mạnh, đẹp đẽ).
Như vậy cuộc kết duyên giữa Âu Cơ và Lạc
Long Quân mang tính chất gì ?
Qua tìm hiểu ta thấy truyền thuyết thường chứa
đựng nhiều yếu tố kì ảo ? Em hiểu gì về các yếu tố
kì ảo đó ?
O : Học sinh nêu nhận xét, suy nghĩ của
mình.
Các yếu tố kì ảo còn được gọi là các chi
tiết kì ảo, thần kì, phi thường, hoang đường,
là một loạt chi tiết đặc sắc của truyện dân
gian Các chi tiết này do người xưa tưởng
tượng ra nhằm một mục đích nhất định.
Trong truyện “Con Rồng – Cháu Tiên” các
chi tiết kì ảo có tác dụng gì ?
O : Học sinh thảo luận, trả lời
- Làm tăng sức hấp dẫn của truyện, tô đậm
tính chất lớn lao, đẹp đẽ của nhân vật, sự
kiện và thiêng liêng hóa nguồn gốc của dân
tộc.
- Giúp dân diệt trừ yêu quái, dạy dân cách trồng trọt, chăn nuơi, dạy dân phong tục, lễ nghi
Trang 4 Vì sao Lạc Long Quân và Âu Cơ lại chia tay
và chia con thành hai hướng: lên rừng, xuống
biển ?
O : Học sinh bàn luận, phát hiện (Vì không
cùng tập quán nên vợ chồng phải chia tay).
Qua việc đưa con lên rừng, xuống biển, người
xưa muốn thể hiện ý nguyện gì ?
O: Học sinh thảo luận, GV sử dụng tranh, diễn
giảng.
- Phát triển bờ cõi dân tộc
- Đoàn kết thống nhất dân tộc
Gọi HS đọc từ “Người con … Thay đổi”
Đoạn này cho ta hiểu thêm gì về xã hội,
phong tục, tập quán của người Việt cổ xưa ?
O : Học sinh phát hiện, bàn luận
Em hiểu gì về dân tộc ta qua truyền thuyết
“Con Rồng – Cháu Tiên” ?
O : Giáo viên gợi mởi, HS tự trả lời Giáo viên
hướng dẫn thêm để HS hiểu thêm về ý nghĩa của
truyện.
Truyện đã bồi đắp cho em những tình cảm
nào ?
* Hoạt động 3: Tổng kết.TG:5p
*Mục tiêu:Giúp hs khái quát nội dung, nghệ
thuật.
- Hướng dẫn học sinh: đây là phần tổng kết,
khái quát về đề tài, nghệ thuật và ý nghĩa
truyện.
GV:Các chi tiết tưởng tượng, kì ảo cĩ vai trị ra
sao trong truyện “Con rồng cháu tiên”?
- Tơ đậm tính chất kì lạ, lớn lao, đẹp đẽ của
nhân vật, sự kiện trong văn bản.
- Thần kì hĩa, linh thiêng hĩa nguồn gốc
giống nịi dân tộc để chúng ta thêm tự hào, tin
yêu, tơn kính tổ tiên, dân tộc mình.
III T ổng kết:
* / Ý nghĩa:
- Truyện kể về nguồn gốc dân tộc con Rồng cháu Tiên, ngợi ca nguồn gốc cao quý của dân tộc và ý nguyện đồn kết gắn bĩ của dân tộc ta
* Ghi nhớ : (sgk/8)
Trang 5- Làm tăng tính hấp dẫn của tác phẩm.
*Học tập Tấm gươngĐĐHCM:Liên hệ nội dung
Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí
Minh:Khi đến thăm đền Hùng, Bác Hồ đã nĩi
như thế nào?
- Các vua Hùng đã cĩ cơng dựng nước Bác
cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước.
GV:Trong cơng cuộc giữ nước, nhân dân ta đã
thực hiện lời hứa của Bác ra sao?
- Tinh thần đồn kết giữa miền ngược và miền
xuơi Cùng đồng lịng xây dựng và bảo vệ
vững chắc Tổ quốc Việt Nam.
GV:Cịn là học sinh, em sẽ làm gì để thực hiện
lời dạy đĩ của Bác?
- Chăm học chăm làm.
- Yêu thương, giúp đỡ bạn và mọi người xung
quanh.
Hoạt động 4: Luyện tập.TG:3p
*Mục tiêu:Mở rộng Kt
Gv: hướng dẫn HS kể một số truyện của dân
tộc khácở Việt Nam cĩ nội dung giải thích về
nguồn gốc tương tự
IV Luyện tập :
- Truyện:Quả bầu mẹ ( Khơ me)
- Quả trứng to nở ra con người( Mường)
4.4.Tổng kết:
Câu 1: Hãy kể diễn cảm truyện “Con Rồng – Cháu Tiên”!
O : Yêu cầu: đúng cốt truyện, dùng lời kể cá nhân và kể thật diễn cảm.
Câu 2/ Nêu ý nghĩa của truyện ?
O: Truyện kể về nguồn gốc dân tộc con Rồng cháu Tiên, ngợi ca nguồn gốc cao quý
của dân tộc và ý nguyện đồn kết gắn bĩ của dân tộc ta
4.5 Hướng dẫn học tập:
* Đối với bài học ở tiết này:
- Học ghi nhớ, làm câu hỏi 1 phần “Luyện tập” (sgk)
- Các bài tập 1, 2, 3 sách bài tập ngữ văn 6.
- Đọc kĩ để nhớ một số chi tiết, sự việc chính trong truyện.
- Kể lại chuyên, liên hệ một số câu chuyện cĩ liên quan.
* Đối với bài học ở tiết tiếp theo:
- Đọc trước văn bản “Bánh chưng, bánh giầy” và phần chú thích Trả lời các câu hỏi “Đọc – hiểu văn bản”
Trang 6- Chia bố cục văn bản.
- Tìm hiểu truyền thống làm bánh của dân tộc ta.
5 PHỤ LỤC :
………
……… ………
……… ………
……… ………
………
……