MỤC TIÊU BÀI HỌC : HS nắm được - Khái niêm thể loại truyền thuyết - Nhân vật,sự kiện,cốt truyện trong tác phẩm thuộc thể loại truyền thuyết giai đoạn đầu.. - Bóng dáng lịch sử thời kì d
Trang 1Tiết 1:
ĐỌC THÊM: CON RỒNG CHÁU TIÊN
(truyền thuyết )
A MỤC TIÊU BÀI HỌC :
HS nắm được
- Khái niêm thể loại truyền thuyết
- Nhân vật,sự kiện,cốt truyện trong tác phẩm thuộc thể loại truyền thuyết giai đoạn đầu
- Bóng dáng lịch sử thời kì dựng nước của dân tộc ta trong một tác phẩm VHDG thời kì dựng nước
- Rèn kỹ năng đọc diễn cảm văn bản truyền thuyết
B CHUẨN BỊ:
- GV:Đọc sách - Tư liệu - Giáo án
- HS:Đọc SGK -Trả lời câu hỏi
C TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
I Tổ chức: Sĩ số 6A
6B………
6C……
II Kiểm tra:
- KT sự chuẩn bị của học sinh: SGK, vở ghi, vở soạn
Trang 2III Tổ chức các HĐ dạy học:
Mỗi con người chúng ta đều thuộc về 1 dân tộc Mỗi dân tộc lại có nguồn gốc riêng gửi gắm trong những thần thoại truyền thuyết kì ảo DTộc Việt chúng ta đời đời sinh sống trên dải đất hình chữ S bên bờ biển Đông bắt nguồn từ 1 truyền thuyết xa xăm huyền ảo:”Con Rồng, cháu Tiên”
- GV hướng dẫn đọc - HS
đọc
? Truyện có những chi tiết
nào
? Dựa vào những chi tiết đó
kể lại truyện?
- Hd Hs tìm hiểu chú thích
(1, 2, 3,5,7) đặc biệt chú
thích *
I ĐỌC,TÌM HIỂU CHUNG VĂN BẢN:
1 Đọc - kể:
- Giới thiệu Âu Cơ - Lạc Long Quân
- Lấy nhau - sinh con
- Chia con - dựng nước - lập triều đình
2 Tìm hiểu chú thích:
a* Truyền thuyết:
+ Là truyện dân gian kể về người, vật, sự kiện có liên quan đến lịch sử thời quá khứ
+ Nó không phải là lịch sử mà là truyện, là tác phẩm nghệ thuật dân gian
+ Người kể, nghe, tin truyền thuyết là có thật mặc
dù truyện có nhiều chi tiết tưởng tượng, kỳ lạ
+ Truyền thuyết VN có quan hệ chặt chẽ với thần thoại
b * Từ khó:
Trang 3VB chia làm mấy phần?
ND từng phần?
Đọc đoạn 1:
? Nhân vật chính được giới
thiệu là ai? Có đặc điểm gì
nổi bật?
? Trong đoạn 1 tác giả còn
giới thiệu sự việc gì? Chi
Tinh: yêu quái; thần linh Ngư tinh: Con cá sống lâu năm thành quái Thủy cung:Cung điện dưới nước
Thần nông: Nhân vật trong truyền thuyết, thần thoại dạy con người trồng trọt cày cấy
3 Bố cục:
+ Đ1: Từ đầu -> Long trang: giơí thiệu Âu Cơ-Lạc Long Quân
+ Đ2: Tiếp -> Lên đường: Cuộc nhân duyên của
2 người + Đ3: Còn lại: Dựng nước, lập triều đình
II.HƯỚNG DẪN TÌM HIỂU ND VĂN BẢN
1 Giới thiệu Âu Cơ - Lạc Long Quân:
* Nhân vật:
Nguồn gốc: + L.L Quân và Âu Cơ đều là thần-> nguồn gốc cao quý
Hình dạng: + Lạc Long Quân: Mình rồng, khoẻ
vô địch, có nhiều phép lạ + Âu Cơ: Xinh đẹp tuyệt trần
-> nguồn gốc cao quý, hình dạng kì lạ đẹp đẽ
*Sự việc - Họ có công tích: Diệt trừ yêu quái, giúp dân trồng lúa, chăn nuôi, dạy dân cách ăn ở.Điều này p.a cuộc sống thời dựng nước: Phải
Trang 4tiết nào liên quan đến phần
sau câu chuyện?
? Em có nhận xét gì về cuộc
nhân duyên đó
(GV: Điều kỳ lạ đó là gì ->
đ2)
- Đọc đoạn 2:
? Đoạn này kể về những sự
việc chính nào
? Em có nx gì về việc sinh
nở của Âu Cơ?
Trong những truyện DG em
biết có những nv nào ra đời
chinh phục thiên nhiên, khai phá đất đai, ổn định cuộc sống
- Việc kết duyên có điều kì lạ:
+ Âu Cơ và Lạc Long Quân gặp nhau-> nên vợ nên chồng
+ Cùng nhau sống trên cạn
-> Cuộc nhân duyên tuyệt đẹp, sự kết hợp tinh hoa của vùng nước thẳm & vẻ đẹp của chốn non cao
->dự báo điều kỳ lạ
2 Diễn biến:
* Việc sinh nở của Âu Cơ:
+ Sinh bọc trăm trứng
+ Nở 100 người con hồng hào, không cần bú mớm mà lớn như thổi, khoẻ như thần, đẹp đẽ lạ thường có vẻ đẹp và tài năng của cả cha và mẹ
Kỳ lạ, khác thường
Trang 5khác thường như vậy?
(GV:Sọ Dừa, Thánh Gióng,
Hoàng Tử Cóc)
? Hai người chia con như
thế nào? Việc chia con có ý
nghĩa gì? Qua sự việc đó
người xưa muốn g/thích
điều gì?
Câu chuyện kết thúc ra sao?
Theo em chi tiết gthiệu về
LLQ & Âu Cơ cùng các
con của họ có thật không?
Đó là những chi tiết nào?
? Em hiểu thế nào là chi tiết
tưởng tượng, kỳ ảo
? Truyện có chi tiết kỳ ảo
nào? Những chi tiết này có
vai trò như thế nào?
* Chia con:
+ 50 người con theo cha xuống biển + 50 người con theo mẹ lên núi
Cuộc chia tay hợp tình hợp lý để cai quản các phương, mở mang đất nước
G thích sự phân bố các dân tộc trên địa bàn cả nước Phản ánh quá trình lập nghiệp, khai phá đất đai, chinh phục thiên nhiên, xây dựng cơ đồ, sự phân bố vùng miền ngược, xuôi của cha ông xưa
3 Kết thúc:
Kết quả: Dựng nên nước Văn Lang và triều đại Hùng Vương đời đời kế tiếp
* Chi tiết hoang đường kỳ ảo:
- Là chi tiết không có thực
- Lạc Long Quân: Diệt trừ yêu quái, dạy dân trồng trọt
(GV:Ông có công lao mở nước buổi sơ khai)
- Bọc trăm trứng: Suy tôn nguồn gốc dân tộc Việt
* Vai trò: Nhấn mạnh rằng cta cùng chung huyết thống, chung 1 lòng mẹ ,chung hưởng trí tuệ và sức mạnh của người cha, vóc dáng đẹp đẽ của nòi
Trang 6?Qua PT rút ra ý nghĩa
truyện?
Học sinh đọc - GV chốt lại
giống Tiên Rồng
+ Tô đậm tính chất lớn lao, đẹp đẽ của nhân vật
+ Thần kỳ hoá, linh thiêng hoá nguồn gốc giống nòi
+ Tự hào, tin yêu, tôn kính tổ tiên + Tăng sức hấp dẫn của tác phẩm
4 Ý nghĩa của truyện:
+ Giải thích, suy tôn nguồn gốc cao quý của người Việt: đều là con Rồng, cháu Tiên
+ Thể hiện ý nguyện đoàn kết, thống nhất của các cộng đồng người Việt trên đất nước VN
(Tinh thần ấy thể hiện rõ ở lời Bác Hồ khi về thăm Đền Hùng “Các vua Hùng ”)
III.TỔNG KẾT, GHI NHỚ
1 Nghệ thuật:
- Truyện có nhiều chi tiết tưởng tượng kỳ ảo
2 Nội dung:
- Giải thích, suy tôn nguồn gốc giống nòi
- Thể hiện ý nguyện đoàn kết, thống nhất của cộng đồng người Việt
3 Ghi nhớ ( SGK tr 8)
* Luyện tập
Trang 7Bài tập 1( SGK - 8)
- Quả bầu mẹ (Khơ Mú)
- Quả trứng to nở ra con người (Mường)
- Quả bầu tiên (Vân Kiều)
KĐ sự gần gũi về cội nguồn và sự giao lưu văn hoá giữa các dân tộc
IV Củng cố
- Các chi tiết tưởng tượng kì ảo trong truyện
V Hướng dẫn về nhà
- Kể diễn cảm - Học bài PT, làm BT2
- Học ghi nhớ - Soạn “Bánh Chưng, bánh Giầy
*****************************
