Giáo án ngữ văn 6 bài 1 con rồng cháu tiên4

MỤC TIấU BÀI HỌC: Giúp học sinh: - Hiểu đợc định nghĩa sơ lợc về truyền thuyết Con Rồng, cháu Tiên.. Giới thiệu bài Ngay từ những ngày đầu tiên cắp sách đến trườngchúng ta đều được học v

Tiết 1: Văn bản: CON RỒNG CHÁU TIấN

(Truyền thuyết)

A MỤC TIấU BÀI HỌC: Giúp học sinh:

- Hiểu đợc định nghĩa sơ lợc về truyền thuyết Con Rồng, cháu Tiên

- Chỉ ra và hiểu đợc ý nghĩa của những chi tiết tởng tợng kì ảo

- Kể đợc truyện

B CHUẨN BỊ:

- Giáo

viên: + Soạn bài

+ Đọc sách giáo viên và sách bài soạn

+ Su tầm tranh ảnh liên quan đến bài học

- Học

sinh: + Soạn bài

+ Su tầm những bức tranh đẹp, kì ảo về về lạc Long Quân và Âu cơ cùng 100 ngời con chia tay lên rừng xuống biển

+ Su tầm tranh ảnh về Đền Hùng hoặc vùng đất Phong Châu

C CÁC BƯỚC LấN LỚP:

1 ổn định tổ chức

2 Kiểm tra bài

cũ:

Kiểm tra việc chuẩn bị sỏch vở và dụng cụ học tập bộ mụn

3 Bài mới * Giới thiệu bài Ngay từ những ngày đầu tiên cắp sách đến trường

chúng ta đều được học và ghi nhớ câu ca dao: Bầu ơi thương lấy bí cùng

Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn

Nhắc đến giống nòi mỗi người Việt Nam của mình đều rất tự hào về nguồn gốc cao quí của mình - nguồn gốc Tiên, Rồng, con Lạc cháu Hồng Vậy tại sao muôn triệu người Việt Nam từ miền ngược đến miền xuôi, từ miền biển đến rừng núi lại cùng có chung một nguồn gốc như vậy Truyền thuyết Con Rồng, cháu Tiên mà chúng ta tìm hiểu hôm nay sẽ giúp các em hiểu rõ về điều đó

* Bài mới

Tuần 1: Bài 1

Kết quả cần đạt:

- Bước đầu nắm được định nghĩa truyền thuyết Hiểu nội dung, ý nghĩa và những

chi tiết tưởng tượng kì ảo cuả trruyện Con Rồng, cháu Tiên và bánh chưng bánh

giầy trong bài học Kể được hai truyện này

- Nắm được định nghĩa về từ và ôn lại các kiểu cấu tạo từ Tiếng Việt đã học ở bậc

Tiểu học

- Nắm được mục đích giao tiếp và các dạng của văn bản.

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung cần đạt

Hoạt động 1: Hướng dẫn HS đọc và tìm hiểu

chung

I Đọc và tìm hiểu chung:

- GV hướng dẫn cách đọc

- GV đọc mẫu một đoạn sau đó gọi

HS đọc

- Nhận xét cách đọc của HS

- Hãy kể tóm tắt truyện từ 5-7 câu?

- Theo em trruyện có thể chia làm

mấy phần? Nội dung của từng

phần?

- Đọc kĩ phần chú thích * và nêu

hiểu biết của em về truyền thuyết?

- Em hãy giải nghĩa các từ: ngư

tinh, mộc tinh, hồ tinh và tập quán?

- 2 HS đọc

- 2 HS kể

- HS trả lời

- HS trả lời

1 Đọc và kể:

- Đọc Rõ ràng, rành mạch, nhán giọng ở những chi tiết kì

lạ phi thường

2 Bố cục: 3 phần

a Từ đầu đến long trang ⇒

Giới thiệu Lạc Long Quân và

Âu Cơ

b Tiếp lên đường ⇒ Chuyện

Âu Cơ sinh nở kì lạ và LLQ và

Âu Cơ chia con

c Còn lại ⇒ Giải thích nguồn gốc con Rồng, cháu Tiên

3 Khái niệm truyền thuyết:

- Truyện dân gian truyền miệng

kể về các nhân vật, sự kiện cí liên quan đến lịch sử thời quía khứ

- Thường có yếu tố tưởng tượng kì ảo

- Thể hiện thái độ, cách đánh giá của nhân dân đối với các sự

kiện và nhân vật LS.

Hoạt động

2:

Tìm hiểu văn bản II tìm hiểu văn bản:

- Gọi HS đọc đoạn 1

- LLQ và Âu cơ được giới thiệu như

thế nào? (Nguồn gốc, hình dáng, tài

năng)

- Em có nhận xét gì về chi tiết miêu

tả LLQ và Âu cơ?

- Tại sao tác giả dân gian không

tưởng tượng LLQ và Âu cơ có

nguồn gốc từ các loài vật khác mà

tưởng tượng LLQ nòi rồng, Âu Cơ

dòng dõi tiên? Điều đó có ý nghĩa

gì?

* GV bình: Việc tưởng tượng LLQ

và Âu Cơ dòng dõi Tiên - Rồng

mang ý nghĩa thật sâu sắc Bởi rồng

là 1 trong bốn con vật thuộc nhóm

linh mà nhân dân ta tôn sùng và thờ

cúng Còn nói đến Tiên là nói đến

vẻ đẹp toàn mĩ không gì sánh được

Tưởng tượng LLQ nòi Rồng, Âu Cơ

nòi Tiên phải chăng tác giả dân gian

- 1 HS đọc

- HS theo dõi SGK và trả lời

cá nhân

- HS suy nghĩ trả lời

- HS trao đổi cặp trong 1 phút

- HS trả lời

1 Giới thiệu Lạc Long Quân -

Âu cơ:

Lạc Long Quân Âu Cơ

- Nguồn gốc: thần Tiên

- Hình dáng: mình Xinh đẹp tuyệt trần

rồng ở dưới nước

- Tài năng: có nhiều phép lạ, giúp dân diệt trừ yêu quái

muốn ca ngợi nguồn gốc cao quí và

hơn thế nữa muốn thần kì hoá, linh

thiêng hoá nguồn gốc giống nòi của

dân tộc VN ta

- Vậy qua các chi tiết trên, em thấy

hình tượng LLQ và Âu Cơ hiện lên

như thế nào?

* GV bình: Cuộc hôn nhân của họ là

sự kết tinh những gì đẹp đẽ nhất của

con ngươì, thiên nhiên, sông núi

- Âu Cơ sinh nở có gì kì lạ? đây là

chi tiết ntn? Nó có ý nghĩa gì?

* GV bình: Chi tiết lạ mang tính

chất hoang đường nhưng rất thú vị

và giàu ý nghĩa Nó bắt nguồn từ

thực tế rồng, rắn đề đẻ trứng Tiên

(chim) cũng để trứng Tất cả mọi

người VN chúng ta đều sinh ra từ

trong cùng một bọc trứng (đồng

bào) của mẹ Âu Cơ DTVN chúng

ta vốn khoẻ mạnh, cường tráng, đẹp

đẽ, phát triển nhanh ⇒ nhấn mạnh

sự gắn bó chặt chẽ, keo sơn, thể

hiện ý nguyện đoàn kết giữa các

cộng đồng người Việt

- Em hãy quan sát bức tranh trong

SGK và cho biết tranh minh hoạ

cảnh gì?

- Lạc Long Quân và Âu Cơ chia con

như thế nào? Việc chia tay thể hiện

- HS suy nghĩ trả lời

- HS đọc đoạn 2

- HS thảo luận nhóm trong 3

nhóm trình bày

⇒ Đẹp kì lạ, lớn lao với nguồn gốc vô cùng cao quí

2 Diễn biến truyện:

a Âu Cơ sinh nở kì lạ:

- Sinh bọc trăm trứng, nở trăm con, đẹp đẽ, khôi ngô, không cần bú mớm, lớn nhanh như thổi

⇒ Chi tiết tưởng tượng sáng tạo diệu kì nhấn mạnh sự gắn

bó keo sơn, thể hiện ý nguyện đoàn kết giữa các cộng đồng người Việt

ý nguyện gì?

- Bằng sự hiểu biết của em về LS

chống ngoại xâm và công cuộc xây

dựng đất nước, em thấy lời căn dặn

của thần sau naỳ có được con cháu

thực hiện không?

* GV bình: LS mấy ngàn năm dựng

nước và giữ nước của dân tộc ta đã

chứng minh hùng hồn điều đó Mỗi

khi TQ bị lâm nguy, ND ta bất kể

trẻ, già, trai, gái từ miền ngược đến

miền xuôi, từ miền biển đến miền

rừng núi xa xôi đồng lòng kề vai sát

cánh đứng dậy diết kẻ thù Khi nhân

dân một vùng gặp thiên tai địch hoạ,

cả nước đều đau xót, nhường cơm

xẻ áo, để giúp đỡ vượt qua hoạn

nạn và ngày nay, mỗi chúng ta ngồi

đây cũng đã, đang và sẽ tiếp tục

thực hiện lời căn dặn của Long

Quân xưa kia bằng những việc làm

thiết thực

- HS quan sát

và trả lời

- Thảo luận nhóm trong 3 phút

b Âu Cơ và Lạc Long Quân chia con:

- 50 người con xuống biển;

- 50 Người con lên núi

- Cùng nhau cai quản các phương, dựng xây đất nước

⇒ Cuộc chia tay phản ánh nhu cầu phát triển DT: làm ăn, mở rộng và giữ vững đất đai Thể hiện ý nguyện đoàn kết, thống nhất DT mọi người ở mọi vùng đất nước đều có chung một nguồn gốc, ý chí và sức mạnh

- Trong tuyện dân gian thường có

chi tiết tưởng tượng kì ảo Em hiểu

thế nào là chi tiết tưởng tượng kì

ảo?

- Trong truyện này, chi tiết nói về

LLQ và Âu Cơ; việc Âu Cơ sinh nở

kì lạ là những chi tiết tưởng tượng

kì ảo Vai trò của nó trong truyện

này như thế nào?

- Gọi HS đọc đoạn cuối

- Em hãy cho biết, truyện kết thúc

bằng những sự việc nào? Việc kết

thúc như vậy có ý nghĩa gì?

- Vậy theo em, cốt lõi sự thật LS

trong truyện là ở chỗ nào?

* GV: Cốt lõi sự thật LS là mười

mấy đời vua Hùng trị vì còn một

bằng chứng nữa khẳng định sự thật

trên đó là lăng tưởng niệm các vua

Hùng mà tại đây hàng năm vẫn diễn

ra một lễ hội rất lớn đó là lễ hội đền

Hùng Lễ hội đó đã trở thành một

ngày quốc giỗ của cả dân tộc, ngày

- HS trả lời cá nhân

* ý nghĩa của chi tiết tưởng tượng kì ảo:

- Chi tiết tưởng tượng kì ảo là chi tiết không có thật được dân gian sáng tạo ra nhằm mục đích nhất định

- ý nghĩa của chi tiết tưởng tượng kì ảo trong truyện:

cả nước hành quân về cội nguồn:

Dù ai đi ngược về xuôi

Nhớ ngày gỗ tổ mùng mười tháng

ba

và chúng ta tự hào về điều đó Một

lễ hội độc đáo duy nhất chỉ có ở

VN!

- Em hãy cho biết đền Hùng nằm ở

tỉnh nào trên đất nước ta?

- Theo em, tại sao tuyện này được

gọi là truyền thuyết? Truyện có ý

nghĩa gì?

- HS đọc

- HS trả lời

+ Tô đậm tính chất kì lạ, lớn lao, đẹp đẽ của các nhân vật, sự kiện

+ Thần kì hoá, linh thiêng hoá nguồn gốc giống nòi, dân tộc

để chúng ta thêm tự hào, tin yêu, tôn kính tổ tiên, dân tộc

+ Làm tăng sức hấp dẫn của tác phẩm

3 Kết thúc tác phẩm:

- Con trưởng lên ngôi vua, lấy hiệu Hùng Vương, lập kinh đô, đặt tên nước

- Giải thích nguồn gốc của người VN là con Rồng, cháu Tiên

⇒ Cách kết thúc muốn khẳng định nguồn gốc con Rồng, cháu Tiên là có thật

Hoạt động

3

Thực hiện phần ghi nhớ III GHI NHỚ:SGK- TR3

- HS đọc

Hoạt động

4

Củng cố và luyện tập IV Luyện tập:

1 Học xong truyện: Con Rồng, cháu Tiên em thích nhất chi tiết

nào? vì sao?

2 Kể tên một số truyện tương

tự giải thích nguồn gốc của dân tộc VN mà em biết?

- Kinh và Ba Na là anh em

- Quả trứng to nở ra con người (mường)

- Quả bầu mẹ (khơ me)

4 Hướng dẫn học tập:

- Học bài, thuộc ghi nhớ

- Đọc kĩ phần đọc thêm

- Soạn bài: bánh chưng, bánh giầy

- Tìm các tư liệu kể về các dân tộc khác hoặc trên thế giới về việc làm bánh hoặc quà dâng vua