Tiet 31. Hấp thụ dinh dưỡng và thải phân

Căn cứ vào đâu người ta khẳng định rằng ruột non là cơ quan chủ yếu của hệ tiêu hoá đảm nhận vai trò hấp thụ các chất dinh dưỡng?. Quá trình hấp thụ là quá trình sinh lí thực hiện qua 1

Gi¸o viªn d¹y: N«ng ThÞ H ¬ng

Tr êng PTDT Néi tró THCS Cao Léc

Líp 8

Tiết 31 Bài 29 : HẤP THỤ CHẤT DINH DƯỠNG VÀ THẢI PHÂN

I HẤP THỤ CHẤT DINH DƯỠNG.

II CON ĐƯỜNG VẬN CHUYỂN CÁC CHẤT VÀ VAI TRÒ CỦA GAN.

III.Sự thải phân.

Những nội dung kiến thức cần ghi nhớ ở

phần có phông chữ màu đen

Tiết 31 Bài 29 : HẤP THỤ CHẤT DINH DƯỠNG VÀ THẢI PHÂN

chất dinh dưỡng ở ruột non

được biểu diễn như thế

nào?

- 100% các chất dinh dưỡng

được hấp thụ ở ruột non

Nước và muối khoáng được

hấp thụ ngay ở dạ dày.

Nghiên cứu nội dung sgk và

quan sát tranh hình 29.2 sgk.

- Các chất được hấp thụ là:

đường đơn, axit amin, axit

béo, vitamin, muối khoáng…

Vậy ruột non có cấu tạo trong

như thế nào? và bộ phận nào có

cấu tạo phù hợp với chức năng

đó ?

Quan sát hình 29.1 trang 93 sgk

Tiết 31 Bài 29 : HẤP THỤ CHẤT DINH DƯỠNG VÀ THẢI

PHÂN

I HẤP THỤ CHẤT DINH DƯỠNG.

?2 Căn cứ vào đâu người

ta khẳng định rằng ruột non là cơ quan chủ yếu của hệ tiêu hoá đảm nhận vai trò hấp thụ các chất dinh dưỡng?

?1 Đặc điểm cấu tạo trong của ruột

non có ý nghĩa gì với chức năng

hấp thụ các chất dinh dưỡng của

nó?

Tiết 31 Bài 29 : HẤP THỤ CHẤT DINH DƯỠNG VÀ THẢI PHÂN

+ Niêm mạc ruột non có

nhiều nếp gấp và nhiều lông

Hiệu quả hấp thụ cao.

Tiết 31 Bài 29 : HẤP THỤ CHẤT DINH DƯỠNG VÀ THẢI PHÂN

I HẤP THỤ CHẤT DINH DƯỠNG.

?1 Đặc điểm cấu tạo

trong của ruột non có ý

nghĩa gì với chức năng

hấp thụ các chất dinh

dưỡng của nó?

Cỏc chất dinh dưỡng được hấp thụ qua niờm mạc ruột non nhờ những cơ chế nào ?

II Con đường vận chuyển cỏc chất và vai trũ của gan :

Tiết 31 Bài 29 : HẤP THỤ CHẤT DINH DƯỠNG

VÀ THẢI PHÂN

I Hấp thụ chất dinh dưỡng.

Các chất dinh d ỡng đ ợc hấp thụ qua niêm mạc ruột non nhờ cơ chế khuếch tán (từ nơi có nồng độ cao sang nơi có nồng độ

thấp) Quá trình hấp thụ là quá trình sinh lí thực hiện qua 1

màng sống là niêm mạc ruột non: Niêm mạc ruột non chỉ cho

các chất dinh d ỡng đi theo 1 chiều -> Niêm mạc ruột non là 1

màng thấm có tính chọn lọc.

Quan sát hình 29.3 trang 94 sgk

các vitamin tan trong dầu và 70% lipit theo con đường này

dưỡng dư được

tích lũy tại gan

Tiết 31 Bài 29 : HẤP THỤ CHẤT DINH DƯỠNG VÀ THẢI PHÂN

Các chất dinh dưỡng được hấp thụ

và vận chuyển theo đường máu Các chất dinh dưỡng được hấp thụ và vận chuyển theo đường bạch

huyết

Nhóm 1,2:? Nhóm 3,4:?

Các con đường vận chuyển các chất dinh dưỡng

Tiết 31 Bài 29 : HẤP THỤ CHẤT DINH DƯỠNG VÀ THẢI PHÂN

I HẤP THỤ CHẤT DINH DƯỠNG.

II Con đường vận chuyển các chất và vai trò của gan

Các vi ta min tan trong dầu

và 70% lipít (lipit đã nhũ tương hóa) theo con đường này (mạch bạch huyết )

Các chất dinh dưỡng được hấp thụ

và vận chuyển theo đường máu Các chất dinh dưỡng được hấp thụ và vận chuyển theo đường bạch

- Lipit (đã được nhũ tương)

- Các vitamin (A, D, E,…)tan trong dầu

Các con đường vận chuyển các chất dinh dưỡng

Tiết 31 Bài 29 : HẤP THỤ CHẤT DINH DƯỠNG VÀ THẢI PHÂN

I HẤP THỤ CHẤT DINH DƯỠNG

II Con đường vận chuyển các chất và vai trò của gan :

Tĩnh mạch chủ trên

Tim

Tĩnh mạch chủ dưới

Gan

Mạch bạch huyết Mao mạch máu

Vai trò của gan:

Vai trò của gan là

uống như thế nào để

gan làm việc có hiệu

quả?

Gan có chức năng diều hòa (Glucozơ thành glyxelin) để dự trữ

đặc biệt là các VTM

Còn chức năng khử độc của gan là lớn nh ng không phải là ho n àn

to n Hiện nay mức độ sử dụng tràn lan của hoá chất bảo vệ thực àn vật  gây nhiều bệnh nguy hiểm về gan (Vd)  cần đảm bảo an toàn thực phẩm.

Tiết 31 Bài 29 : HẤP THỤ CHẤT DINH DƯỠNG VÀ THẢI PHÂN

I Hấp thụ dinh dưỡng.

II Con đường vận chuyển cỏc chất và vai trũ của gan.

Thành phần thức ăn khụng được tiờu húa hoặc chưa

được tiờu húa hết ở ruột non sẽ được chuyển xuống ruột

già Tại đõy sẽ xảy ra hoạt động cuối cựng của quỏ trỡnh

tiờu húa Đú là hoạt động gỡ?

Tiết 31 Bài 29 : HẤP THỤ CHẤT DINH DƯỠNG VÀ THẢI PHÂN

I Hấp thụ dinh dưỡng.

II Con đường vận chuyển các chất và vai trò của gan.

III Sự thải phân

Nghiên cứu nội dung mục III của bài trang 95 sgk và cho biết vai trò chủ yếu của ruột già trong quá trình tiêu hóa ở cơ thể người là gì?

III.Sự thải phân.

Tiết 31 Bài 29 : HẤP THỤ CHẤT DINH DƯỠNG VÀ THẢI PHÂN

Vai trò chủ yếu của ruột già là hấp thụ nước và thải phân

Tại ruột già, nước tiếp tục được hấp thụ, phần chất bã còn lại sẽ rắn đặc hơn và thải ra ngoài nhờ sự co bóp các cơ ở hậu môn phối hợp với các cơ thành bụng Đó là sự thải phân

I Hấp thụ dinh dưỡng.

II Con đường vận chuyển các chất và vai trò của gan.

Thải phân là một phản xạ có sự tham gia của vỏ não

Cỏc cơ quan tiờu húa

Tiết 31 Bài 29 : HẤP THỤ CHẤT DINH DƯỠNG VÀ THẢI PHÂN

Nờu nguyờn nhõn gõy nờn bệnh tỏo

giảm nhu động ruột già.

 Ng ợc lại ăn nhiều chất xơ,

vận động vừa phải  ruột

già hoạt động dễ dàng

- Quá trình hấp thụ chất dinh dưỡng diễn ra chủ yếu ở ruột non: + Niêm mạc ruột non có nhiều nếp gấp và nhiều lông ruột

+ Mỗi lông ruột có hệ thống mao mạch dày đặc bao quanh mạch bạch huyết và nhiều lông cực nhỏ

+ Nên bề mặt tiếp xúc của ruột non rất lớn tổng diện tích bề mặt đạt tới 400-500m 2 Hiệu quả hấp thụ cao

- Các chất được hấp thụ là: đường đơn, axit amin, axit béo,

vitamin, muối khoáng…

I HẤP THỤ CHẤT DINH DƯỠNG

Tiết 31 Bài 29 : HẤP THỤ CHẤT DINH DƯỠNG

VÀ THẢI PHÂN

Tiết 31 Bài 29 : HẤP THỤ CHẤT DINH DƯỠNG VÀ THẢI PHÂN

III.Sự thải phân

Vai trò chủ yếu của ruột già là hấp thụ nước và thải phân

* Vai trò của gan:

- Điều hoà nồng độ các chất trong máu luôn ổn định

-Khử độc

II Con đường vận chuyển các chất và vai trò của gan.

Các chất dinh dưỡng được hấp

thụ và vận chuyển theo đường

máu

Các chất dinh dưỡng được hấp thụ và vận chuyển theo đường bạch huyết

Đường Axit béo và glyxerin

Axit amin Các vitamin tan trong

nước Muối khoáng Nước

- Lipit (đã được nhũ tương)-Các vitamin tan trong dầu(A,D…)

Bài tập Chọn câu trả lời đúng

1) Các chất dinh dưỡng được hấp thụ ở đoạn nào của ruột non ? a) Tá tràng.

b) Phần giữa.

c) Phần cuối.

d) Bắt đầu ở tá tràng rồi mạnh lên ở các phần tiếp theo

d)

Tiết 31 Bài 29 : HẤP THỤ CHẤT DINH DƯỠNG VÀ THẢI PHÂN

2 Trong quá trình tiêu hóa gan có chức năng là:

a) Điều hòa nồng độ các chất dinh dưỡng trong máu ổn định,

khử độc, tiết dịch tiêu hóa.

b) Phá hủy hồng cầu, khử độc, vận chuyển chất dinh dưỡng.

c) Hấp thụ chất dinh dưỡng.

a)

Kiểm tra đánh giá:

Bài tập Chọn câu trả lời đúng

Đường, a xít béo và

glyxelin a xít amin,

vitamin tan trong

nước, muối khống,

nước.

Phần chất dinh

dưỡng dư được

tích lũy tại gan

Gan

Mạch bạch huyết

Mao mạch máu

Ruột non

Tiết 31 Bài 29 : HẤP THỤ CHẤT DINH DƯỠNG VÀ THẢI PHÂN

các vitamin tan trong dầu và 70% lipit theo con đường này

Kiểm tra đánh giá:

24