Tiểu luận động vật hại nông nghiệp doc

Tiểu luận động vật hại nông nghiệp, Đề tài: Oligonychus coffeae N. gây hại và biện pháp phòng trừ trong 5 năm gần đây. Nhện dùng vòi chích hút dạng kim châm hút dịch cây làm cây chè sinh trưởng kém, búp chè bị mù xòe nhiều, lá cây bị hại biến màu nâu lốm đốm đến màu tím đồng, trên mặt lá có nhiều bụi bẩn màu trắng xám. Chè bị hại nặng mép lá non cong lên, lá rụng dầu, năng suất bị giảm sút nghiêm trọng. Cây chè bị nhện đỏ nâu gây hại nghiêm trọng sinh trưởng chậm, khô cằn và không thể cho búp các lứa sau, thậm chí còn ảnh hưởng đến cả khả năng cho năng suất của các năm sau đó nếu không có giải pháp chăm sóc kịp thời. Ở nước ta, việc nghiên cứu về nhện đỏ nâu hại chè chưa nhiều. Vì vậy việc nghiên cứu đặc điểm sinh học và ảnh hưởng của một số yếu tố sinh thái đến phát sinh và gây hại của chúng trên cơ sở nghiên cứu và đề xuất biện pháp phòng chống hiệu quả, an toàn là hết sức cần thiết. Để đáp ứng các yêu cầu của khoa học và thực tiễn sản xuất, chúng tôi tiến hành thực hiện đề tài: “ Oligonychus coffeae N. gây hại và biện pháp phòng chống tại Việt Nam trong 5 năm gần đây. ”

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM

KHOA NÔNG HỌC

TIỂU LUẬN

ĐỘNG VẬT HẠI NÔNG NGHIỆP.

Đề tài: Oligonychus coffeae N gây hại và biện pháp

phòng trừ trong 5 năm gần đây.

Người hướng dẫn: ThS Nguyễn Đức Khánh.

Nhóm: 4

HÀ NỘI - 2018

I. Đặt vấn đề

Cây chè là một trong những cây trồng quan trọng của Việt Nam nói chung, cho các tỉnh trung du và miền núi phía bắc nói riêng Cây chè không chỉ góp phần quan

trọng vào giá trị xuất khẩu các mặt hàng nông lâm sản hàng năm của Việt Nam mà còn là cây xóa đói giảm nghèo, cây cho thu nhập cao, ổn định cho hàng triệu hộ lao động nông thôn Với vai trò quan trọng nêu trên Nhà nước hết sức quan tâm đến việc mở rộng diện tích, đầu tư khoa học kỹ thuật để nâng cao năng suất và chất lượng Vì vậy sản phẩm chè ngày càng khẳng định được uy tín của mình, đã có mặt

ở trên 110 quốc gia và vùng lãnh thổ Cả nước có khoảng 260 doanh nghiệp xuất khẩu chè, kim ngạch đạt 96 887 000 USD Hiện nay Việt Nam đã trở thành nước thứ 5 trên thế giới về xuất khẩu chè, hàng năm thu được nhiều triệu đô la cho đất nước Tuy nhiên sản phẩm chè còn nhiều điểm yếu, trong đó dư lượng nhiều độc tố quá mức cho phép do sử dụng tràn làn thuốc bảo vệ thực vật và phân hóa học là một trong những điểm yếu quan trọng nhất Một trong những dịch hại như bọ trĩ, rầy xanh, bọ xít muỗi, nhóm nhện nhỏ, nhện đỏ,… ảnh hưởng không nhỏ tới chất

lượng và năng suất chè, trong đó nhện đỏ nâu ( Oligonychus coffeae Nietner ) là

một trong các đối tượng sâu hại quan trọng bậc nhất, chúng xuất hiện và gây hại quanh năm trên vườn chè, chúng không chỉ gây thiệt hại ở các tầng bánh tẻ, khi mật độ cao chúng leo lên cả các tầng lá non và búp để gây hại làm rụng lá hàng loạt

Nhện dùng vòi chích hút dạng kim châm hút dịch cây làm cây chè sinh trưởng kém, búp chè bị mù xòe nhiều, lá cây bị hại biến màu nâu lốm đốm đến màu tím đồng, trên mặt lá có nhiều bụi bẩn màu trắng xám Chè bị hại nặng mép lá non cong lên, lá rụng dầu, năng suất bị giảm sút nghiêm trọng Cây chè bị nhện đỏ nâu gây hại nghiêm trọng sinh trưởng chậm, khô cằn và không thể cho búp các lứa sau, thậm chí còn ảnh hưởng đến cả khả năng cho năng suất của các năm sau đó nếu không có giải pháp chăm sóc kịp thời Ở nước ta, việc nghiên cứu về nhện đỏ nâu hại chè chưa nhiều Vì vậy việc nghiên cứu đặc điểm sinh học và ảnh hưởng của một số yếu tố sinh thái đến phát sinh và gây hại của chúng trên cơ sở nghiên cứu

và đề xuất biện pháp phòng chống hiệu quả, an toàn là hết sức cần thiết Để đáp ứng các yêu cầu của khoa học và thực tiễn sản xuất, chúng tôi tiến hành thực hiện

đề tài: “ Oligonychus coffeae N gây hại và biện pháp phòng chống tại Việt Nam

trong 5 năm gần đây ”

I. Phân bố

Nhện đỏ Oligonychus coffeae N phân bố rộng ở Ấn độ, Indonesia, Ai Cập,…

tại vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới nóng ẩm

Cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học toàn cầu, http://www.discoverlife.org/mp/20l?

id=GBIF331965126, 2010

II. Phạm vi ký chủ

Nhện đỏ hại chè gây hại chính trên cây chè, cà phê, ổi, bông, điều, xoài, …

III. Triệu chứng và mức độ gây hại

Nhện đỏ hại chè sống tập trung ở mặt trên lá bánh tẻ và nhất là lá già, rất ít khi thấy sống trên lá non và ngọn ( Nguyễn Văn Đĩnh, 1994 ) Thường tập trung dọc hai bên gân chính của lá, di chuyển chậm chạp Nhện gây hại làm lá chè chuyển thành màu hung đỏ Tại nơi chúng sống có thể có một lớp mạng nhện bao phủ được tạo bởi các sợi tơ ngắn và mảnh Các loại nhện này đều sống trên lá, cuống

lá, búp cây chè, dùng vòi hút dạng kim châm hút dịch cây làm cây chè sinh trưởng kém, búp chè bị mù xoè nhiều, lá cây bị hại biến màu nâu lốm đốm đến màu tím đồng, trên mặt lá có nhiều bụi bẩn màu trắng xám Chè bị hại nặng mép lá non cong lên, lá rụng dần, năng suất bị giảm nghiêm trọng Ngoài cây chè còn có thể bắt gặp nhện trên các cây trồng khác như hoa hồng, mít, ngô, long não

McDonaid Bangladesh (PVT.) Ltd Committed to increase yield and sustainable

agriculture, http://www.mcdonaldbd.com/product/abom-1-8ec/

Nhện hại mang tính cục bộ rõ nét Chúng hại từng đám lá rồi lan sang cả bụi chè Sau đó lan rộng ra cả lô chè Cây chè bị “ kiệt” không cho búp trong thời gian dài

và hồi phục rất chậm Những năm gần đây một số vùng khô hạn, sử dụng nhiều loại thuốc trừ sâu, trồng nhiều giống chè mới nên tác hại của nhện có chiều hướng gia tăng (Chi cục Bảo vệ thực vật tỉnh Lâm Đồng, 2010 )

IV. Đặc điểm hình thái

a) Trưởng thành

Có màu đỏ hồng hay đỏ nhạt, con cái thân hình gần tròn, con đực thân thuôn hơn, có 8 chân, thân dài khoảng 0,3 – 0,5 mm, bề ngang khoảng 0,2 – 0,4 mm

(Miki Miyagi, 2010 ) Experimental and Applied Acarology.

b) Trứng

Hình cầu dẹt, ở giữa có một lông cong, lúc mới đẻ có màu hồng, sau chuyển thành màu đỏ tươi, lúc sắp nở màu đỏ nâu

Nhện non và trứng Theo TNAU AGRITECH PORTAL CROP PROTECTION,

http://agritech.tnau.ac.in/crop_protection/tea/tea_7.html

c) Nhện non

Mới nở có 6 chân, kích thước thân khoảng 0,2 mm, nhện non lột xác lần 1 thành nhện tiền trưởng thành 1, có 8 chân, kích thước cơ thể khoảng 0,3 mm, lột xác lần

2 thành tiền trưởng thành 2, kích thước cơ thể khoảng 0,35 mm, lột xác lần thứ 3 thành nhện trưởng thành

Nhện non và trứng Theo TNAU AGRITECH PORTAL CROP PROTECTION,

http://agritech.tnau.ac.in/crop_protection/tea/tea_7.html

V. Tập tính sinh sống và quy luật phát sinh phát triển

Nhện đỏ có mặt quang năm trên các nương chè Ở Trung Du miền núi phía Bắc nước ta chúng có 2 cao điểm vào tháng 4 – 6 và tháng 10- 11 ( Nguyễn Văn Đĩnh,

1994 và Nguyễn Thái Thắng, 2001) Kết quả điều tra biến động số lượng nhện đỏ hại chè trong 3 năm 1994 – 1996 của Nguyễn Thái Thắng chỉ ra rằng: Trong tháng

1 và tháng 2 mật độ nhện hại thấp thường dưới 1 con/lá Sang tháng 3 khi nhiệt độ

ấm dần lên, nhện đỏ phát sinh mạnh đạt 2.3con/lá Sang tháng 4,5 và tháng 6 lúc này nhiệt độ cao 25-30 độ, mật độ là 3 đến 5.5 con/lá Sang tháng 7, 8, 9 tuy nhiệt

độ cao nhưng các trận mưa rào đã rửa trôi đa số nhện hại nên mật độ nhện hại chỉ còn khoảng 0.6 – 1.1 con/lá Mật độ nhện hại trong các tháng 10 -11 cao hơn các tháng mùa mưa chút ít đạt 1-2 con/lá Đây có thể coi là 1 cao điểm phụ Mật độ nhện hại tiếp tục giảm dần trong tháng 12 và đạt bình quân 0.9 con/lá

Mật độ nhện hại phụ thuộc vào nhiều yếu tố như giống, tuổi cây chè, các thao tác đốn, cây che bóng, nhiệt độ, lượng mưa, …và các biện pháp canh tác khác Mật

độ nhện đỏ ở các lô đốn đau thường thấp hơn ở các lô đốn phớt Nơi có cây che bóng thấp hơn nơi không có cây che bóng Các thao tác hái như san trật và hái theo lứa không có ảnh hưởng tới mật độ nhện hại

Physiological and Biochemical Changes in Tea Leaves and Made Tea Due to Red Spider Mite Infestation , Mainuddin Ahmed and Md Yasin, science alert an open access publisher, http://scialert.net/fulltext/?doi=ajps.2016.16.25 ảnh hưởng nhiệt

độ tới sự phá hoại của nhện, a) nhiệt độ thích hợp, b) nhiệt độ thấp, c) nhiệt độ

trung bình, d) nhiệt độ cao

VI. Tình hình gây hại trong 5 năm gần đây

Oligonychus coffeae N gây hại và biện pháp phòng chống tại Việt Nam trong 5 năm gần đây ?

Việt Nam là quốc gia có diện tích trồng chè lớn, với diện tích gần 140.000 ha, năm 2013 cho sản lượng gần 200.000 tấn chè khô/năm và gần 70% sản lượng này chúng ta xuất khẩu ra thế giới Một số địa phương như Phú Thọ, Tuyên Quang, Yên Bái thiệt hại nương chè bị chết cây do sự gây hại của nhện đỏ nâu ( theo Chi cục BVTV Phú Thọ, 2013 ) Nhện đỏ gây hại nặng trong năm 2013 là do thời tiết

ấm, lại khô hạn kéo dài, nhưng cũng một phần do một số nơi nông dân còn dùng thuốc bảo vệ thực vật rất độc hại khi phun trừ các loài sâu hại chè, không những để lại dư lượng thuốc BVTV trong sản phẩm chè mà còn tiêu diệt luôn các loài ký sinh, thiên địch có ích Ví dụ bệnh gây hại nặng ở một số tỉnh như: Ở Tuyên

Quang, nhện đỏ gây hại rải rác, tỷ lệ hại nơi cao 5-10% số lá.( Theo Cổng thông tin điện tử sở nông nghiệp và phát triển tình Tuyên Quang, 2013 )

DigantaGogoi, 2012, project noah, http://www.projectnoah.org/spottings/11973509/fullscreen

Nhện đỏ hại lá với tỷ lệ lá hại phổ biến 0,4 - 5,0%, cao 6 - 10% Diện tích nhiễm 604,5 ha (Chủ yếu nhiễm nhẹ), tại huyện Tân Sơn, Hạ Hòa Tăng so với cùng kỳ năm trước 604,5 ha.( theo chi cục BVTV Yên Bái, 2012 )

Chỉ số kháng thuốc của nhện đỏ nâu O cofeae biến động từ 10,2-15,7 (năm 2014-2016) Xây dựng hai mô hình quản lý tổng hợp tính kháng thuốc của nhện đỏ nâu O.cofeae trên cây chè tại Thái Nguyên và Lâm Đồng.( Nguyễn Thị Nhung, 2017)

McDonaid Bangladesh (PVT.) Ltd Committed to increase yield and sustainable

agriculture, http://www.mcdonaldbd.com/product/abom-1-8ec/

VII. Biện pháp phòng chống

như trồng cây che bóng và tủ gốc để tăng độ ẩm, bón phân cân đối và đầy đủ đáp ứng dinh dưỡng cho cây chè sinh trưởng phát triển mạnh, tưới nước dạng phun mưa cho chè trong mùa khô, thu hái chè đúng lứa, vệ sinh đồng ruộng

và diệt cỏ dại Loại bỏ các cây dại và trồng xa nương chè các cây là ký chủ của nhện như cây cao su, cây bông, cây có múi, cây cà chua, khoai tây, đay, hoa hồng,…

độc hại đối với thiên địch, thuốc có tính chọn lọc, thời gian cách li ngắn để phun Nếu dùng các loại thuốc BVTV có phổ tác động rộng, thuốc có độ độc cao, thuốc hệ tổng hợp pyrethroids sẽ làm chết các loại thiên địch của nhện hại Do thiên địch bị giết chết sẽ gây bột phát về mật độ nhện hại chè Thuốc trừ bệnh gốc đồng cũng gây bùng phát nhện vì thuốc làm chết các nấm có ích gây bệnh cho nhện hại chè

cây trồng trên các cây đậu để thả ra ruộng bổ sung vào để cùng thiên địch tự nhiên để tiêu diệt nhện hại

Loài thiên địch của nhện đỏ, nhện Amblyseius https://www.google.com.vn/search?

tbm=isch&q=Sticholotis%20panctata#imgrc=hfVCzPDVrJKafM

xem mật độ nhện hại, các biểu hiện triệu chứng gây hại có gì thay đổi; số lượng thiên địch trên nương chè, dự báo thời tiết …để xác định xem có cần phải phun thuốc bảo vệ thực vật hay không Nếu phải phun thuốc nên chọn các loại thuốc có tính chọn lọc, thời gian cách ly ngắn và mỗi lần phun thuốc trừ nhện nên đổi thuốc không nên phun một loại thuốc nhiều lần liền nhau

Bọ rùa lớn Sticholotis panctata thiên địch (Kohichiro Yoshida, 2012.)

=> Sử dụng biện pháp IPM, trong đó các thao tác như trồng chè đúng kỹ thuật, bón phân cân đối, trồng cây che bóng hợp lý có thể làm giảm mật độ nhện đỏ Tưới nước đầy đủ nhất là tưới phun

Khi mật độ nhện đạt trên 4-6 con/ lá cần tiến hành phun thuốc hóa học Các loại thuốc có thể sử dụng là Nissorun 5EC, Rufast 3EC, Ortus 5SC, Danitol 10 EC với liều lượng 500 lít/ha ( Nguyễn Thái Thắng, 2001)

DigantaGogoi, 2012, project noah, http://www.projectnoah.org/spottings/11973509/fullscreen

VIII. Kết luận và đề nghị

Nhện đỏ gây hại tương đối lớn trên đối tượng chè của Việt Nam Chè bị hại nặng mép lá non cong lên, lá rụng dầu, năng suất bị giảm sút nghiêm trọng Cây chè bị nhện đỏ nâu gây hại nghiêm trọng sinh trưởng chậm, khô cằn và không thể cho búp các lứa sau, thậm chí còn ảnh hưởng đến cả khả năng cho năng suất của các năm sau đó nếu không có giải pháp chăm sóc kịp thời Ở nước ta, việc nghiên cứu về nhện đỏ nâu hại chè chưa nhiều Vì vậy việc nghiên cứu đặc điểm sinh học và ảnh hưởng của một số yếu tố sinh thái đến phát sinh và gây hại của chúng trên cơ sở nghiên cứu và đề xuất biện pháp phòng chống hiệu quả, an toàn là hết sức cần thiết Cần có các biện pháp cụ thể nhằm phòng trừ nhện đỏ hiệu quả và nhanh nhất Giảm tác hại giảm năng suất và giảm chất lượng chè Đưa chè Việt Nam có thể dử dụng là nguồn xuất khẩu ra các nước khác trên thế giới và trong khu vực Cần áp

dụng các biện pháp canh tác sao cho phù hợp, bên cạnh đó phối kết hợp với biện pháp hóa học sao cho thích hợp nhất Tiếp tục nghiên cứu các biện pháp canh tác,

áp dụng các loại thuốc có nguồn gốc sinh học, thảo mộc đồng thời xây dựng các

mô hình quản lý tổng hợp IPM trong phòng trừ nhện đỏ hại chè

IX. Tài liệu tham khảo

Hà Nội, 2005

bản đại học Nông nghiệp 1, Hà Nội, 2002

rầy xanh và nhện đỏ hại chè vùng Trung du Bắc Bộ Luận án Tiến sỹ nông nghiệp Viện khoa học kỹ thuật Nông nghiệp Việt Nam, 2001

http://nongnghiep.vn/phong-tru-nhen-do-nau-hai-che-post109690.html,

01/02/2018, 08:19

http://www.snntuyenquang.gov.vn/n944_du-kien-tinh-hinh-sinh-vat-gay-hai-vu-mua-nam-2016

Nghiên cứu tính kháng thuốc của nhện đỏ hại cây ăn quả có múi, chè và biện pháp quản lý ở Việt Nam

báo sâu bệnh tháng 9 năm 2013 , ngày 1/2/2018 10:21', http://bvtvphutho.vn/Home/baovethucvat/2017/797/Thong-bao-sau-benh-thang-8-du-bao-sau-benh-thang-9.aspx

https://chebuptancuong.com/bien-phap-phong-tru-nhen-do-hai-che.html, truy cập lúc 11:39, 1/2/2018

http://tiennong.vn/b29/d41/sau-benh-hai-che.aspx, truy cập lúc 11:39, 1/2/2018

Một số hình ảnh khác

Ananda Mukhopadhyay, 2014, Experimental and Applied Acarology, Giống nhện

đỏ, Oligonychus coffeae (Acari: Tetranychidae)

Con nhện trưởng thành và trứng (dưới phải) (Tetsuo Goto, 2012 ).

(Hazarika et al., 2009) trích Tạp chí Trà Nghiên cứu Khoa học, 2016, Tập 6, số 10