Tiểu luận khí tượng nông nghiệp Thành phố Đà Nẵng có diện tích tự nhiên là 1.283,42 km2; trong đó, các quận nội thành chiếm diện tích 241,51 km2, các huyện ngoại thành chiếm diện tích 1.041,91 km2. Thành phố Đà Nẵng gồm vùng đất liền và vùng quần đảo trên biển Đông. Vùng đất liền nằm ở 15055 đến 16014 vĩ độ Bắc, 107018 đến 108020 kinh độ Đông, Bắc giáp tỉnh Thừa Thiên Huế, Tây và Nam giáp tỉnh Quảng Nam, Đông giáp Biển Đông. Vùng biển gồm quần đảo Hoàng Sa nằm ở 15045’ đến 17015’ vĩ độ Bắc, 1110 đến 1130 kinh độ Đông, cách đảo Lý Sơn (thuộc tỉnh Quảng Ngãi, Việt Nam) khoảng 120 hải lý về phía Nam.
Trang 1HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM
-KHOA MÔI
TRƯỜNG-BÀI TẬP – TRƯỜNG-BÀI TIỂU LUẬN
Tiêu đề
………
………
………
Họ và tên sinh viên:
Nhóm số:
Giáo viên: TS Nguyễn Thị Bích Yên
Đơn vị: Bộ môn Sinh thái Nông nghiệp, Khoa Tài Môi trường
Tôi,………., nhóm trưởng, xin cam đoan rằng toàn
bộ nội dung được thực hiện trong bài tập này là do nhóm làm, không sao chép của ai bất kỳ một phần nào ngoại trừ những phần được trích dẫn từ tài liệu tham khảo theo đúng quy định của giáo viên.
Ký tên……….Ngày……….tháng…… năm…………
Trang 21 Giới thiệu và mục đích của báo cáo
1.1 Điều kiện tự nhiên của vùng
a Vị trí
Thành phố Đà Nẵng có diện tích tự nhiên là 1.283,42 km2; trong đó, các quận nội thành chiếm diện tích 241,51 km2, các huyện ngoại thành chiếm diện tích 1.041,91 km2 Thành phố Đà Nẵng gồm vùng đất liền và vùng quần đảo trên biển Đông Vùng đất liền nằm ở 15055' đến 16014' vĩ độ Bắc, 107018' đến 108020' kinh độ Đông, Bắc giáp tỉnh Thừa Thiên -Huế, Tây và Nam giáp tỉnh Quảng Nam, Đông giáp Biển Đông Vùng biển gồm quần đảo Hoàng Sa nằm ở 15045’ đến 17015’ vĩ độ Bắc, 1110 đến 1130 kinh độ Đông, cách đảo Lý Sơn (thuộc tỉnh Quảng Ngãi, Việt Nam) khoảng 120 hải lý về phía Nam
Nằm ở vào trung độ của đất nước, trên trục giao thông Bắc - Nam về đường bộ, đường sắt, đường biển và đường hàng không, cách Thủ đô Hà Nội 764km về phía Bắc, cách thành phố Hồ Chí Minh 964 km về phía Nam Ngoài ra, Đà Nẵng còn là trung điểm của 4 di sản văn hoá thế giới nổi tiếng là cố đô Huế, Phố cổ Hội An, Thánh địa Mỹ Sơn và Rừng quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng
Trang 3Trong phạm vi khu vực và quốc tế, thành phố Đà Nẵng là một trong những cửa ngõ quan trọng ra biển của Tây Nguyên và các nước Lào, Campuchia, Thái Lan, Myanma đến các nước vùng Đông Bắc Á thông qua Hành lang kinh tế Đông Tây với điểm kết thúc là Cảng biển Tiên Sa Nằm ngay trên một trong những tuyến đường biển và đường hàng không quốc tế, thành phố Đà Nẵng có một vị trí địa lý đặc biệt thuận lợi cho sự phát triển nhanh chóng và bền vững
b Khí hậu
Đà Nẵng nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa điển hình, nhiệt độ cao và ít biến động Khí hậu Đà Nẵng là nơi chuyển tiếp đan xen giữa khí hậu miền Bắc và miền Nam, với tính trội là khí hậu nhiệt đới điển hình ở phía Nam Mỗi năm có 2 mùa rõ rệt: mùa mưa kéo dài từ tháng 8 đến tháng 12 và mùa khô từ tháng 1 đến tháng 7, thỉnh thoảng có những đợt rét mùa đông nhưng không đậm và không kéo dài Nhiệt độ trung bình hàng năm khoảng 25,90C; cao nhất vào các tháng 6, 7, 8, trung bình từ 28-300C; thấp nhất vào các tháng 12, 1,
2, trung bình từ 18-230C Riêng vùng rừng núi Bà Nà ở độ cao gần 1.500m, nhiệt độ trung bình khoảng 200C Độ ẩm không khí trung bình là 83,4%; cao nhất vào các tháng 10, 11, trung bình từ 85,67 - 87,67%; thấp nhất vào các tháng 6, 7, trung bình từ 76,67 - 77,33% Lượng mưa trung bình hàng năm là 2.504,57 mm/năm; lượng mưa cao nhất vào các tháng
10, 11, trung bình từ 550 - 1.000 mm/tháng; thấp nhất vào các tháng 1, 2, 3, 4, trung bình từ 23-40 mm/tháng Số giờ nắng bình quân trong năm là 2.156,2 giờ; nhiều nhất là vào tháng 5,
6, trung bình từ 234 đến 277 giờ/tháng; ít nhất là vào tháng 11, 12, trung bình từ 69 đến 165 giờ/tháng
c Địa hình
Địa hình thành phố Đà Nẵng vừa có đồng bằng vừa có núi, vùng núi cao và dốc tập trung
ở phía Tây và Tây Bắc, từ đây có nhiều dãy núi chạy dài ra biển, một số đồi thấp xen kẽ vùng đồng bằng ven biển hẹp.Địa hình đồi núi chiếm diện tích lớn, độ cao khoảng từ 700-1.500m,
độ dốc lớn (>400), là nơi tập trung nhiều rừng đầu nguồn và có ý nghĩa bảo vệ môi trường
sinh thái của thành phố Hệ thống sông ngòi ngắn và dốc, bắt nguồn từ phía Tây, Tây bắc và tỉnh Quảng Nam Đồng bằng ven biển là vùng đất thấp chịu ảnh hưởng của biển bị nhiễm
mặn, là vùng tập trung nhiều cơ sở nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ, quân sự, đất ở và các khu chức năng của thành phố
1.2 Tình hình sản xuất nông nghiệp và đối tượng sinh vật bạn quan tâm
Thành phố Đà Nẵng là một thành phố phát triển năng động nhất cua nước ta` các ngành
kinh hề mui nhọn đều tăng trưởng nhanh và có tốc độ tăng trưởng cao Ngành nông nghiệp ở
Trang 4Đà Nẵng có xu hướng chuyển dịch theo đúng xu hướng của một thành phố phát triển theo hướng thành phố công nghiệp, thương mại, du lịch, dịch vụ Tỷ trọng đóng góp trong GDP của thành phố ngày càng giảm nhưng giá trị của nông nghiệp thì càng được tăng lên
Trong tháng 4/2017, UBND TP Đà Nẵng đã ban hành Quyết định số 1936/QĐ-UBND phê duyệt 7 địa điểm quy hoạch sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao tại huyện Hòa Vang, đồng thời giao Sở Kế hoạch và Đầu tư, Ban Xúc tiến và Hỗ trợ đầu tư kêu gọi nhà đầu tư; giao Sở Xây dựng triển khai các thủ tục liên quan đến quy hoạch sử dụng đất tại các điểm
quy hoạch Theo Quyết định phê duyệt, có 2 vùng nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao trồng rau, hoa, cây dược liệu tại xã Hòa Ninh (40 ha) và xã Hòa Phú (50 ha); 2 vùng chăn
nuôi khép kín áp dụng công nghệ cao tại xã Hòa Khương (30 ha) và thôn Lộc Mỹ, xã Hòa Bắc (230 ha); 2 vùng sản xuất rau an toàn tại xã Hòa Khương (20 ha) và xã Hòa Phong - Hòa
liệu của Sở NN&PTNT TP Đà Nẵng, hiện nay hoạt động chăn nuôi nơi đây chủ yếu triển khai ở huyện Hòa Vang với tổng đàn trâu, bò gần 20.000 con, tổng đàn heo 65.477 con, tổng đàn gia cầm hơn 360.000 con Được xác định là ngành kinh tế mũi nhọn, chăn nuôi trên địa bàn huyện Hòa Vang được đầu tư và quan tâm lớn do đó, tốc độ phát triển tương đối nhanh Nhiều dự án ứng dụng khoa học và công nghệ đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn đã tạo cơ hội cho nông dân phát triển chăn nuôi Sau 2 năm tái cơ cấu ngành nông nghiệp, chăn nuôi đã đạt một số kết quả như chuyển dần từ chăn nuôi nhỏ lẻ trong các khu dân cư sang quy mô gia trại theo hướng an toàn sinh học; đổi mới quy trình giết mổ từ thủ công sang bán thủ công; chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm về thịt, trứng động vật quản lý chặt chẽ hơn Nhiều chương trình dự án đầu tư cụ thể, định hướng, đã tạo điều kiện thuận lợi cho người sản xuất
có cơ hội đầu tư phát triển chăn nuôi
Trong đó ngành chăn nuôi bò đang được quan tâm và chú ý tới Trong các hoạt động sản xuất nông nghiệp của Xã Hòa Bắc, thành phố Đà Nẵng, nuôi bò từ nguồn cỏ trồng đem lại hiệu quả kinh tế cao nhất Hiện tại, hơn 10 hộ có đàn bò từ 15 con trở lên, nhiều hộ có từ 5 đến 7 con Tổng đàn bò của xã Hòa Bắc tăng từ 1.200 con cuối năm 2013 lên 1.800 con năm
2014
1.3 Mục đích của báo cáo
Nhằm mục đích đánh giá diễn biến thời tiết và ảnh hưởng của nó tới sự sinh trưởng và phát triển của đối tượng vật nuôi là bò và bệnh hại trên đàn bò năm 2004 tại Đà Nẵng Bằng việc xem xét các yếu tố khí tượng như bức xạ mặt trời, lượng mưa, nhiệt độ, độ ẩm và gió có ảnh hưởng rất lớn tới sinh trưởng phát triển của đàn bò cũng như sự xuất hiện và phát triển
Trang 5của bệnh hại trên đàn bò Trong tự nhiên, các yếu tố này thay đổi theo mùa và theo không gian Do vậy sự phân bố về bệnh hại cũng không giống nhau theo không gian và thời gian Việc nhận xét và nắm bắt được điều kiện khí hậu của một vùng cũng như cầu về nhiệt độ, độ
ẩm và các yếu tố khí tượng khác sẽ giúp chúng ta phân tích được tình hình sinh trưởng của vật nuôi tại địa phương Qua đó đánh giá được thuận lợi và khó khăn của địa phương và đưa
ra phương hướng phát triển vật nuôi đó trong tương lai
2 Diễn biến thời tiết và ảnh hưởng của nó tới đối tượng vật nuôi
2.1 Nhiệt độ
Bảng 1: Nhiệt độ không khí trung bình năm 2004 tại Đà Nẵng
Thán
g
giá trị
trung
bình
21.8
5161
21.2 24.0
6452
26.4 5333
28.4 0968
29.2 2667
28.2 9677
28.8 7742
27.3 25.0
3871
24.2 7667
21.7 5484
độ
lệch
chuẩ
n
1.68
5402
1.92 1681
1.60 4275
1.30 7995
0.78 882
1.411 513
1.58 1662
0.90 322
1.25 3134
0.96 1484
1.53 3687
0.92 7304
Trang 61 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 0
5
10
15
20
25
30
35
Hình 1: Diễn biến nhiệt độ không khí trung bình năm 2004 tại Đà Nẵng
( thanh ba cho biết độ lệch chuẩn)
=> Nhận xét
tháng 8 đến tháng 12
xâm nhập của một số bệnh gặp trên bò như Tụ huyết trùng Bệnh gây ra do vi khuẩn Pasteurella multocida Vi khuẩn có sức đề kháng mạnh, tồn tại rất lâu trong chuồng trại
và đất ẩm thiếu ánh sáng Bệnh xảy ra quanh năm và thường tập trung vào mùa mưa lúc khí hậu nóng ẩm và những lúc giao mùa thời tiết thay đổi đột ngột, sức đề kháng gia súc
Trang 7bị suy giảm Ở nước ta bò thường xuyên mắc bệnh này Ngoài ra còn có một số bệnh khác như lở mồm lông mống, …
độ giữa các tháng không quá cao nên đàn bò có thể thích nghi tương đối tốt Song cũng cần quan tâm và quan sát sự thích nghi của đàn bò thường xuyên với từng ngưỡng nhiêt độ
Bảng 2: Tần suất (% số ngày) xuất hiện cấp nhiệt độ tối thấp tại Đà Nẵng năm 2004
=> Nhận xét:
⁻ Cấp nhiệt độ tối thấp <=15oC không xuất hiện bất cứ tháng nào trong năm
⁻ Cấp nhiệt độ tối thấp 15-20oC xuất hiện vào tháng I, II và tháng XII là chủ yếu
⁻ Cấp nhiệt độ tối thấp 20-25oC xuất hiện vào tất cả các tháng trong năm, chủ yếu trong tháng III, IV, IX, X, XI
⁻ Cấp nhiệt độ tối thấp 25-30oC xuất hiện vào tháng IV – tháng IX
⁻ Cấp nhiệt độ tối thấp >30oC không xuất hiện tháng nào trong năm
Bảng 3: Tần suất (% số ngày ) xuất hiện cấp nhiệt độ tối cao tại Đà Nẵng năm 2004
=> Nhận xét
Trang 8⁻ Cấp nhiệt độ tối cao <20oC không xuất hiện vào tháng nào trong năm.
⁻ Cấp nhiệt độ tối cao 20-25oC xuất hiện vào các tháng I, II, III, XI, XII
⁻ Cấp nhiệt độ tối cao 25- 30oC không xuất hiện vào các tháng VII, VIII Chủ yếu xuất hiện vào các tháng III, X, XI, XII
⁻ Cấp nhiệt độ tối cao 30-35oC không xuất hiện vào các tháng I, XII Xuất hiện chủ yếu vào tháng IV, V, VI, VII, VII
⁻ Cấp nhiệt độ tối cao >35oC xuất hiện vào các tháng VI, VII, VIII chủ yếu
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 0
5
10
15
20
25
30
35
40
TTT TTC TTB
Hình 2 : Diễn biến nhiệt độ tối thấp (TTT), tối cao(TTC) và trung bình ngày (TTB) theo các
tháng năm 2004 tại Đà Nẵng ( thanh ba cho biết độ lệch chuẩn)
=>Nhận xét
⁻ Bò là động vật máu nóng, vì vậy chúng phải cố gắng duy trì nhiệt độ cơ thể ổn định mặc
dù nhiệt độ môi trường luôn thay đổi Muốn vậy, bò phải giữ được sự cân bằng giữa nhiệt sinh ra trong cơ thể và nhiệt thải ra khỏi cơ thể Thân nhiệt bình thường ở bò ổn định trong khoảng 38,5-39OC
⁻ Mặt khác, nhiệt độ của môi trường cao lại cản trở thải nhiệt từ cơ thể qua con đường dẫn nhiệt, chưa nói chúng phải nhận thêm năng lượng bức xạ nhiệt từ môi trường nóng xung quanh
Trang 9⁻ Nói chung, ở nhiệt độ môi trường thấp dưới vùng đẳng nhiệt (khoảng nhiệt độ trong đó sinh nhiệt trong cơ thể ổn đinh, được xác định cho mỗi loại giá súc riêng) thì thu nhận thức
ăn tăng và ngược lại khi nhiệt độ môi trường nằm trên vùng đẳng nhiệt thì lượng thu nhận thức ăn giảm xuống
2.2 Độ ẩm không khí/cường độ bức xạ
Bảng 4: Độ ẩm không khí trung bình theo tháng năm 2004 tại Đà Nẵng
0
83.5 9
85.1 3
83.7 3
80.1 9
75.8 7
80.4 5
77.8 7
83.4 7
82.5 8
85.9 7
84.8 1
Độ lệch
chuẩn
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12
40.00
50.00
60.00
70.00
80.00
90.00
100.00
Hình 3 :Diễn biến độ ẩm không khí trung bình theo tháng năm 2004 tại Đà Nẵng
(thanh ba cho biết độ giá trị độ lệch chuẩn)
=>Nhận xét
⁻ Độ ẩm không khí thấp nhất vào tháng VI là 75,87 %
⁻ Độ ẩm không khí cao nhất vào tháng I là 86,1 %
⁻ Độ ẩm không khí tăng vào tháng VI đến tháng XII từ 75,87 % đến 84,81 %
⁻ Độ ẩm không khí giảm từ tháng I đến tháng
VI từ 86,1 % đến 75,87%
⁻ Độ ẩm không khí trung bình 80- 85%
Trang 10⁻ Ẩm độ không khí ảnh hưởng nhiều tới sự thoát nhiệt bằng cách bốc hơi nước ở bò Ẩm độ môi trường càng cao thì càng cản trở bốc hơi nước nên quá trình thải nhiệt sẽ càng khó khăn
⁻ Quá trình thải nhiệt gặp khó khăn là điều kiện thuận lợi bệnh hại trên bò như bệnh lở mồm lông mống,…Vào các tháng I, XI, XII ẩm độ tương đối cao nên cần quan sát bò thường xuyên để tránh nhiễm bệnh trên bò,…Ẩm độ không khí phù hợp với bò là từ tháng IV đến tháng X
2.3 Số giờ
Bảng 5: Tổng giờ nắng và tổng xạ theo tháng năm 2004 tại Đà Nẵng
Thá
Tổn
g xạ
662
7.3
996 9.8
895 2.4
1453 2.5
1776 3.1
1540 3.4
1478 8.9
1464 8.0
1183 6.5
994 8.0
726 6.7
717 6.4 Tổn
g
giờ
nắn
g
283
2
238
162
3
147
2
111
5
125 3
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12
0
50
100
150
200
250
300
0 2000 4000 6000 8000 10000 12000 14000 16000 18000 20000
tổng giờ nắng Tổng xạ
Trang 11Hình 4: Diễn biến tổng giờ nắng và tổng xạ theo tháng năm 2004 tại Đà Nẵng
=>Nhận xét
Tổng xạ
⁻ Tổng xạ lớn nhất vào tháng V là 17763,12 cal/ cm2/ ngày
⁻ Tổng xạ nhỏ nhất vào tháng I là 6627,31 cal/ cm2/ ngày
⁻ Tổng xạ tăng dần từ tháng I đến tháng V từ 6627,31 – 17763,12 cal/ cm2/ ngày
⁻ Tổng xạ giảm dần từ tháng V đến tháng XII từ 177,12 – 7176,43cal/ cm2/ngày
Tổng giờ nắng
⁻ Tháng có số tổng giờ nắng lớn nhất là tháng V với 283,2 h
⁻ Tháng có số tổng giờ nắng thấp nhất là tháng I là 94,9 h
⁻ Tổng số giờ nắng tăng dần từ tháng I đến tháng V từ 94,9h- 283,2 h
⁻ Tổng số giờ nắng giảm dần từ tháng V đến tháng XII từ 283,2h- 125,3h
⁻ Bức xạ nhiệt của môi trường cao và lưu thông gió kém (những ngày oi bức) thì quá trình thải nhiệt của bò thông qua bức xạ và đối lưu càng khó khăn Do vậy, trong môi trường nóng ẩm và oi bức con vật buộc phải hạn chế lượng thu nhận thức ăn để giảm sinh nhiệt Trong trường hợp nhiệt thừa sinh ra trong cơ thể lớn hơn khả năng thải nhiệt vào môi trường thì thân nhiệt tăng và bò xuất hiện stress nhiệt Bò bị stress nhiệt thì thu nhận thức
ăn càng giảm và năng suất giảm tùy theo mức độ nghiêm trọng
⁻ Nên các tháng có tổng xạ nhiệt lớn như tháng IV, V, VI, VII, VIII, IX cần chú ý bố trí thức
ăn cho vật nuôi phù hợp và quan sát thường xuyên để nắm chắc sự phát triển của bò Ngoài ra những tháng còn lại phù hợp với sự phát triển của bò,…
Bảng 6: Tổng lượng mưa và tổng lượng bốc hơi theo tháng năm 2004 tại Đà Nẵng
Tổng
lượng
mưa
87
9
8
3
244
1
6
266
1
258
1
94
Tổng
lượng bốc
hơi
58
6
6
76
4
109
3
132
5
5
Trang 121 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 0
50
100
150
200
250
300
Tổng lượng mưa Tổng lượng bốc hơi
Hình 5: Diễn biến tổng lượng mưa và tổng lượng bốc hơi theo tháng nắm 2004 tại Đà Nẵng
=>Nhận xét
Tổng lượng mưa
⁻ Tổng lượng mưa lớn nhất vào tháng X là 266,1 mm
⁻ Tổng lượng mưa bé nhất vào tháng II là 6,9 mm
⁻ Tổng lượng mưa tăng vào các giai đoạn từ tháng II đến tháng VIIvà từ tháng VIII đến tháng X
⁻ Tổng lượng mưa giảm vào các giai đoạn là từ tháng I đến tháng II, Từ tháng Vii đến tháng VIII, Tháng XI đến tháng XII
Tổng lượng bốc hơi
⁻ Tổng lượng bốc hơi thấp nhất vào tháng I là 58,6 mm
⁻ Tổng lượng bốc hơi lớn nhất vào tháng VI là 132,5 mm
⁻ Tổng lượng bốc hơi tăng từ tháng I đến tháng VI là từ 58,6mm đến 132,5mm
⁻ Tổng lượng bốc hơi giảm từ tháng VI đến tháng XII là từ 132,5mm đến 60mm
⁻ Tổng lượng mưa thay đổi liên tục, tăng giảm khác nhau giữa các tháng tương đối lớn như
từ tháng V đến tháng XII tổng lượng mưa chênh lệch giữa các tháng là rất lớn là điều kiện cho các nguồn bệnh dễ sinh sôi và phát triển trên bò Trong đó bao gồm như bệnh lở mồm lông mống, sán lá gan, tụ huyết trùng,…
Trang 13⁻ Bên cạnh sự phát triển của nguồn bệnh thì việc thích nghi ở bò khi có sự chênh lệch lớn
về tổng lượng mưa gặp nhiều khó khăn Việc chăm sóc đàn bò cũng gặp nhiều khó khăn như chuồng trại ngập nước, thức ăn , giá rét,…
3 Kết luận
Chăn nuôi trâu bò ở nước ta đã trở thành nghề “bắt buộc” đối với người nông dân vì nó không chỉ cung cấp cho con người nhiều sản phẩm quý như thịt, sữa, da, sừng, phân bón và sức kéo mà còn góp phần thúc đẩy phát triển nền kinh tế và ổn định xã hội của một quốc gia
và nông hộ Tại Đà Nẵng có những điều kiện rất thuận lợi như nhiệt độ, độ ẩm, lượng mưa,
số giờ nắng,… thích hợp cho sự phát triển của đàn bò Song bên cạnh đó có những điều kiện như sự chênh lệch tổng lượng mưa, chênh lệch nhiệt độ, … lại là điều kiện thuận lợi thuận lợi cho sự phát triển của bệnh hại trên trâu bò Người nông dân nói riêng và các hộ sản xuất tại
Đà Nẵng nói chung cần quan tâm tới các điều kiện tự nhiên và các yếu tố liên quan tới khí hậu như diễn biến thời tiết có ảnh hưởng trực tiếp và gián tiép tới sự phát triển của đàn bò nhằm phát triển sản xuất nông nghiệp tại địa phương
4 Tài liệu tham khảo
⁻ Báo người chăn nuôi online, các yếu tố ảnh hưởng tới thức ăn trâu bò,
http://nguoichannuoi.com/cac-yeu-to-anh-huong-toi-luong-thu-nhan-thuc-an-cua-trau-bo-fm562.html
⁻ Caytrongvatnuoi đồng hành cùng nông dân Việt, http://caytrongvatnuoi.com/vat-nuoi/dac-diem-sinh-vat-hoc-cua-trau-bo/
⁻ 2017, Quốc Bảo, Cổng TTĐT tài năng trẻ quốc gia,
http://m.tainangviet.vn/mot-so-benh-thuong-gap-o-trau-bo-dar1718/
https://vi.wikipedia.org/wiki/Ch%C4%83n_nu%C3%B4i_b%C3%B2
⁻ Cổng thông tin điện tử thành phố Đà Nẵng, http://danang.gov.vn/gioi-thieu/chi-tiet?
id=4544&_c=37