Thuốc bảo vệ thực vật là tên gọi chung để chỉ các loại hóa chất dùng trong nông, lâm nghiệp nhằm diệt sâu, bệnh, cỏ dại, các côn trùng gây hại và động vật gậm nhấm để bảo vệ cây trồng, các kho lương thực hàng hóa hoặc để điều hòa, kích thích sinh trưởng cho cây trồng từ đồng ruộng cho tới kho bảo quản…Tại Việt Nam, thuốc bảo vệ thực vật bắt buộc phải đươc phép sử dụng. Trên thế giới, người ta đang từ bỏ việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật chuyển sang canh tác hữu cơ để bảo vệ môi trường và sức khỏe con người. Sử dụng thuốc BVTV tuy mang lại hiệu quả nhanh chóng, tức thời, nhưng lại gây ra những hậu quả nghiêm trọng lâu dàu và trên nhiều mặt.
Trang 1Tên tiểu luận: Hoạt chất Azoxystrobin trừ bệnh và ảnh hưởng của thuốc BVTV tới
Phần 1 MỞ ĐẦU
1.1 Đặt vấn đề
Thuốc bảo vệ thực vật là tên gọi chung để chỉ các loại hóa chất dùng trong nông, lâm nghiệp nhằm diệt sâu, bệnh, cỏ dại, các côn trùng gây hại và động vật gậm nhấm để bảo vệ cây trồng, các kho lương thực hàng hóa hoặc để điều hòa, kích thích sinh trưởng cho cây trồng từ đồng ruộng cho tới kho bảo quản…Tại Việt Nam, thuốc bảo vệ thực vật bắt buộc phải đươc phép sử dụng Trên thế giới, người
ta đang từ bỏ việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật chuyển sang canh tác hữu cơ để bảo vệ môi trường và sức khỏe con người Sử dụng thuốc BVTV tuy mang lại hiệu quả nhanh chóng, tức thời, nhưng lại gây ra những hậu quả nghiêm trọng lâu dàu
Những ảnh hưởng của nó đến sinh vật có ích, sức khỏe con người, môi trường cũng là một vấn đề cấp bách Theo điều tra của Cục Y tế dự phòng và môi trường Việt Nam, hằng năm có trên 5000 trường hợp nhiễm độc hóa chất bảo vệ thực vật phải cấp cứu tại bệnh viện và có trên 300 trường hợp tử vong Các loại thuốc trừ sâu hiện rất đa dạng và phong phú về chủng loại nhằm giúp trừ sâu, bệnh và diệt cỏ phù hợp Trong số đó không thể không kể tới thuốc trừ bệnh Amistar 250SC nội hấp, lưu dẫn mạnh và có nguồn gốc từ thiên nhiên Thuốc trừ bệnh Amistar 250SC
có thành phần 250g/L Azoxystrobin hoạt chất chính là Azoxystrobin Để hiểu rõ hơn hoạt chất này cũng như tầm ảnh hưởng của thuốc BVTV tới nông nghiệp
chúng tôi tiến hành thực hiện đề tài: “Hoạt chất Azoxystrobin trừ bệnh và ảnh hưởng của thuốc BVTV tới sinh vật có ích và con người”
1.2 Mục đích tiểu luận
- Trình bày và phân tích độc tích hoạt chất trừ bệnh Azoxystrobin
- Trình bày và phân tích ảnh hưởng của thuốc bảo vệ thực vật tới sinh vật có ích và con người
Phần 2 NỘI DUNG
Amistar là thuốc trừ bệnh nội hấp và lưu dẫn mạnh, tác động tiêu diệt nấm bệnh bằng cách gây ức chế quá trình sản sinh năng lượng ATP ở ty thể, nầm bệnh
sẽ mất khả năng gây hại cây trồng do không có nguồn năng lượng để sinh trưởng
và phát triển Amistar 250SC là sản phẩm thế hệ mới, có nguồn gốc từ thiên nhiên
- Thành phần: 250g/L Azoxystrobin, hoạt chất: Azoxystrobin
Trang 2- Dạng thuốc: Dạng lỏng
- Màu sắc: trắng đến vàng cam, pH : 5-9 tại 1% w/v
- Độ độc: Nhóm 3
Nguồn: https://wpolu.pl/amistar-250sc-5l.html
Azoxystrobin (công thức hóa học C22H17N3O5) 98%: 276g Phân tử hoạt chất
có cấu trúc nhóm xyhanua, vòng piriimidin, các nhóm phenyl, cấu trúc esete và nhiều liên kết ete Azoxystrobin được phát hiện khi tìm thấy và nghiên cứu loại nấm ở một khu rừng châu Âu với chất strobilurin A Là hoạt chất diệt nấm toàn thân, Azoxystrobin có phổ tác động rộng, nó phòng, diệt, trừ nhiều bệnh về nấm, nhất là các bệnh phấn trắng, rỉ sắt, đạo ôn, sương mai, nấm mốc trên hàng loạt cây trồng lúa, ngô, cam quít, nho, cà phê, cây dây leo, rau màu, cây ăn quả, cây cảnh… Hoạt chất ít độc cho người và môi trường
Nguồn: https://vietnamnongnghiepsach.com.vn/2018/12/09/hoat-chat-azoxystrobin-la-gi/
Trang 32.1 Cơ chế tác động
Azoxystrobin ức chế quá trình trao đổi chất diễn ra ở ty thể của tế bào sợi nấm Thuốc phòng trừ nhiều loai nấm hại cây trồng Azoxystrobin thuộc nhóm Strobilurin, tác động:
+ Ngăn cản sự tạo vách tế bào nấm bệnh
+ Ức chế quá trình vận chuyển điện tử trong ty thể, chặn đứng quá trình tạo năng lượng ATP ở ty thể, mầm bệnh sẽ mất khả năng gây hại cho cây trồng do không có nguồn năng lượng để sinh trưởng và phát triển
+ Phá vỡ trao đổi chất
+ Tất công và tiêu diệt nấm bệnh ở tất cả các giai đoạn, ngay cả ở giai đoạn bào tử + Ức chế sự nảy mầm của bào tử và sự phát triển của sợi nấm
+ Ngăn cản quá trình tổng hợp Ethylen giúp cứng cây, xanh lá, tăng cường tuổi thọ cho lá
Azoxytrobin được phát hiện trong quá trình nghiên cứu độc tố của hai loại nấm rừng Oudemansiella mucida và Strobilurus tenacellus Azoxytrobin là hoạt chất trừ nấm bệnh đầu tiên thuộc nhóm strobilurin được tổng hợp Sau đó vào khoảng cuối những năm 80 các hoạt chất Trifloxystrobin (Ciba Geigy, chuyển thành Syngenta) and Kresoxim-methyl (BASF) được tổng hợp và lưu thông trên thị trường Azoxytrobin có hiệu lực đối với 4 họ nấm: Ascomycota, Deuteromycota, Basidiomycota và the Oomycota trên cây ngũ cốc, dưa chuột, các loại rau, cây ăn quả, lạc, hoa – cây cảnh, chuối, lúa, khoai tây,… Trên thế giới có khoảng 100 quốc gia có đăng ký sử dụng Azoxytrobin và có đến trên 120 loại cây trồng có sử dụng hoạt chất này Ở Anh người ta sử dụng Azoxytrobin trên cây măng tây, xúp lơ, rau cải, hành, bắp cải, cà rốt,…
Azoxytrobin có tính lưu dẫn, thẩm thấu Hoạt chất được sử dụng phun phòng
và phun trừ Do có đặc tính lưu dẫn nên Azoxytrobin được hấp thu từ rễ và được vận chuyển qua hệ thống bó mạch lên tới tận chóp lá trên đỉnh cây, đầu cành,… Azoxytrobin có kiểu tác động mới là ức chế hoạt động của màng ty thể từ đó làm cho bào tử không thể nảy mầm, sợi nấm không thể phát triển và bào tử không thể sinh sản được
Dưới tác động của ánh sáng mặt trời Azoxytrobin rất dễ bị phân giải Quá trình quang hóa là con đường chủ yếu làm cho hoạt chất bị phân giải Ngoài ra hệ vi sinh vật có trong tự nhiên cũng góp phần vào quá trình phân giải của Azoxytrobin Thời gian bán phân hủy trong đất của hoạt chất < 2 tuần Trong đất kiềm, có tưới và nghèo dinh dưỡng Azoxytrobin được “giữ” lại lớp đất mặt và tồn tại ở đó đến lúc
Trang 4bị phân giải hoàn toàn Azoxytrobin không bị rửa trôi khỏi lớp đất mặt do đó nguy
cơ làm ô nhiễm nguồn nước mặt là không thể xẩy ra
Azoxytrobin trong cây trồng được chuyển hóa thành 15 hợp chất khác nhau, nhưng chúng chỉ chiếm 5% tổng dư lượng có trong cây Do đó dư lượng của Azoxytrobin trong cây là rất thấp Azoxytrobin không độc với ong, côn trùng có ích và giun đất
- Mức dư lương tối đa (MRL) theo Codex (mg/kg): Dâu tây: 10.0; Quả có hạt: 2.0; Đậu tương: 0.5; Gạo: 5.0; Ớt khô: 30.0; Lạc: 0.2; Ngô: 0.02; Xoài: 0.7; Đu đủ: 0.3; Rau diếp: 3.0; Gừng: 0.1
2.2 Độc tính của hoạt chất Azoxystrobin trừ bệnh
2.2.1 Độc tính
- Độc tính đối với cá : LC50 Oncorhynchus mykiss (cá hồi), 1,2 mg/l trong 96h
LC50 Cyprinus carpio (cá chép), 2,8 mg/l trong 96h
- Độc tính đối với động vật thuỷ sinh : EC50 Daphnia magna (bọ nước), 0,83 mg /
l, 48 h
- Độc tính đối với cây thủy sinh : Er50 Pseudokirchneriella subcapitata (tảo lục) 2,2mg/l, 72h
2.2.2 Tác dụng của độc tính
- Độc cấp tính qua đường miệng : Nồng độ gây chết người trung bình ở chuột đực
và cái là > 2000 mg/kg
- Độc cấp tính qua đường hô hấp : LD50 chuột đực và cái là > 6.32 mg/l, 4h
- Nhiễm độc cấp tính qua da : Nồng độ gây chết người trung bình ở chuột đực
và cái là > 2000 mg/kg
- Ăn mòn da/dị ứng: không gây kích ứng ở thỏ
- Dị ứng mắt: không gây kích ứng ở thỏ
- Hô hấp hoặc da nhạy cảm: không kích ứng da trong các thử nghiệm trên động vật(Chuột lang)
- Tế bào mầm đột biến/ Azoxystrobin : không hiển thị các hiệu ứng gây đột biến trong các thí nghiệm động vật
- Gây ung thư/ Azoxystrobin : không hiển thị các hiệu ứng gây ung thư trong các thí nghiệm động vật
Trang 5- Độ độc tái sinh/ Azoxystrobin : không hiển thị các hiệu ứng gây độc tái sinh trong các thí nghiệm động vật
- STOT - tiếp xúc lặp đi lặp lại/ Azoxystrobin : không có tác dụng phụ đã được ghi nhận trong các thử nghiệm độc mãn tính
2.2.3 Sự tồn tại và phân hủy
- Phân hủy sinh học của Azoxystrobin : Dễ phân hủy sinh học
- Tính ổn định trong nước của Azoxystrobin : Nửa chu kì phân hủy là: 214 ngày, bền trong nước
- Tính ổn định trong đất của Azoxystrobin : Nửa chu kì phân hủy là: 80 ngày, bền trong đất
2.2.4 Sự tích tụ sinh học
Azoxystrobin : Không tích lũy
2.2.5 Tính di động trong đất
Azoxystrobin : Azoxystrobin có tính di động cao trong đất
2.3 Ảnh hưởng của thuốc bảo vệ thực vật tới sinh vật có ích và con người
Lợi ích mà thuốc BVTV mang lại so với những tác hại to lớn nhiểu mặt mà nó đem đến cho chúng ta quả thực mà một vấn đề mà chúng ta cần quan tâm Một phần bởi chính bản chất độc hại, phần khác do người dùng không ý thức được mức
độ nguy hiểm của nó nên bắt đầu lạm dụng, sử dụng thuốc BVTV một cách vô tội
vạ, không kiểm soát và dùng sai cách gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến nhiều mặt trong thời gian lâu dài về sau
2.3.1 Ảnh hưởng của thuốc BVTV đến sinh vật có ích(thiên địch: BMAT, ong kí
Trong tự nhiên cả loài gây hại, loài có lợi hay loài thiên địch đều gớp phần cân bằng hệ sinh thái Nhưng khi có người sử dụng thuốc BVTV thì đã tác động không nhỏ đến khả năng sinh tốn của chúng, gây mát cân bằng và làm mất sự ổn định trong tự nhiên Thuốc BVTV có tác dụng tiêu diệt các loại có hại, nhưng mọi người đâu biết rằng việc làm ấy cũng sẽ dần giết chết rất nhiều loài có lợi Các loại thiên địch như ong ký sinh hay côn trùng bắt mồi, thường rất nhạy cảm với thuốc hơn cả những loài gây hại Mỗi lần dùng thuốc, khiến suy giảm số lượng côn trùng
và sâu gây hại, khiến cho loài thiên địch bị thiếu thức ăn và chết dần, số khác thì bị ngộ độc từ con mồi đã bị trúng độc Theo Pimetel(1971) để chống lại 1000 loại sâu hại, ngưởi ta sử dụng thuốc
Trang 6BVTV, nhưng lại tác động lớn hơn 200.000 loài sinh vật không gây hại, trong khi chúng rất quan trọng đối với sự tồn tại và phát triển của con người
Nguồn: https://aqualife.vn/nhung-tac-hai-cua-thuoc-bao-ve-thuc-vat-toi-moi-truong-va-suc-khoe/
2.3.2 Ảnh hưởng của thuốc BVTV đến con người
Ảnh hưởng của thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) đến con người đang trở nên nghiêm trọng Những thông tin về việc dư lượng BVTV hiện nay đang là một lời cảnh báo nghiêm trọng Đến sự an toàn của con người cả về mặt thể chất và môi trường sống
- Đối với người trực tiếp canh tác sử dụng thuốc BVTV
Trong lúc sử dụng, do chủ quan nên người nông dân không trang bị đầy đủ đồ bảo hộ, không vệ sinh sạch sẽ sau khi phun vịt thuốc sẽ bị ảnh hưởng trực tiếp từ độc tố từ thuốc Nếu là loại có độc tích nhẹ có thể không nguy hiểm ngay, nhưng chúng sẽ tích lũy dần dần rồi đến lúc nào đó, sẽ biểu hiện ra bên ngoài bằng các bệnh, khi đó đã quá muộn vì hậu quá nghiêm trọng rồi Đối với những loại thuốc
có độc tính mạnh dẫn tới bị ngộ độc sau khi phun xịt thuốc Một số trường hợp khác do chủ quan trong quá trình bảo quản dẫn tới trẻ nhỏ không biết và vô tình ăn, uống nhầm thuốc dẫn tới ngộ độc rồi tử vong
Trang 7Nguồn: https://aqualife.vn/nhung-tac-hai-cua-thuoc-bao-ve-thuc-vat-toi-moi-truong-va-suc-khoe/
- Đối với người tiêu dùng
Cây trồng sẽ hấp thụ các chất dinh dưỡng và chất hóa học, tích lũy lại, khi chúng ta nấu ăn và ăn luôn cả những chất độc hại đó Kết quả khi các chất này đạt ngưỡng cho phép, thì dẫn tới rất có hại cho sức khỏe Do một số chất sẽ bốc hơi hay tự hủy khi được đun nấu, nhưng vẫn có những chất vẫn còn động lại và thế là chúng ta nạp trực tiếp vào cơ thể các chất độc hại
Đối với người, khi được sử dụng không đúng cách, thuốc bảo vệ thực vật sẽ gây nhiễm độc cấp tính: Bỏng mắt cấp tính, hủy hoại da, ảnh hưởng thần kinh, gan Khi
bị nhiễm độc mãn tính sẽ ảnh hưởng đến tủy xương (thiếu máu bất sản và loạn tạo máu); ảnh hưởng đến sinh sản (vô sinh ở nam, sảy thai, thai dị dạng ); gây độc thần kinh; ảnh hưởng đến cơ chế miễn dịch Cơ thể con người bị nhiễm độc thuốc bảo vệ thực vật biểu hiện ở nhiều mức độ: giảm sút sức khỏe, gây rối loạn các hoạt động ở hệ thần kinh, tim mạch, tiêu hóa hô hấp, bài tiết, gây các tổn thương bệnh
lý ở các cơ quan, hệ thống nói trên từ mức độ nhẹ tới nặng, thậm chí tàn phế hoặc
tử vong Do đó theo dõi sức khỏe có hệ thống khi tiếp xúc thường xuyên với thuốc bảo vệ thực vật là rất cần thiết
Phần 3 THẢO LUẬN
Thuốc bảo vệ thực vật đã và đang gây ra những tác hại hết sức nghiêm trọng Do đó phải thận trọng khi bảo quản, sử dụng thuốc Phải dùng đúng liều lượng, đúng chủng loại, đúng lúc, đúng phương pháp Sử dụng theo chỉ
Trang 8dẫn của cán bộ kỹ thuật hoặc chỉ dẫn ghi trên bao bì, nhãn mác Các vỏ bao
bì chứa đựng thuốc sử dụng xong phải được xử lý đúng cách Không làm ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng tới con người và sinh vật có ích Để hạn chế những hậu quả không tốt do sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, cần lưu ý:
- Tránh lạm dụng thuốc và chỉ dùng loại ít độc đối với người, gia súc
- Tất cả các thuốc bảo vệ thực vật phải đựng trong các chai, hộp, bao bì kín có đầy
- Kho thuốc bảo vệ thực vật phải ở nơi cao ráo, xa nhà dân ở, xa các nơi tập trung
- Pha loãng thuốc đúng nồng độ quy định, dùng bao nhiêu pha bấy nhiêu
- Không ăn uống, nói chuyện, hút thuốc lá khi làm việc trong kho và khi cấp phát
- Khi pha loãng thuốc bảo vệ thực vật nên đứng đầu hướng gió, pha nơi thoáng,
- Khi phun thuốc bảo vệ thực vật phải sử dụng trang bị bảo hộ lao động như khẩu trang, găng tay, quần áo bảo hộ; phun bằng máy bay, máy bơm có động cơ, máy bơm tay; thực hiện khi trời râm mát; ruộng phun thuốc bảo vệ thực vật phải quản
lý chặt 5-7 ngày, không để người và gia súc đi vào để tránh nhiễm độc; việc thu rau, quả, cây lương thực được tiến hành sau lần phun cuối bình quân từ 20-25 ngày trở lên tùy theo thời gian cách ly của từng loại hóa chất bảo vệ thực vật để tránh hại
- Tẩy độc thuốc bảo vệ thực vật: Dùng nước xà phòng 3-5%, nước vôi sô-da 3-5% súc rửa nhiều lần các chai lọ đựng hóa chất bảo vệ thực vật; quần áo bảo hộ lao động và phương tiện cá nhân ngâm vào nước sút xà phòng vài giờ rồi giũ sạch
- Hủy thuốc còn thừa: Chôn sâu ít nhất 0,5m tại bãi hoang xa nhà dân, xa nguồn cung cấp nước, xa bãi chăn thả gia súc, mỗi hố chôn ≤200g, có thể ngâm tiếp xúc trong nhiều giờ với vôi tôi ( 3lít vôi tôi cho 100g thuốc trừ sâu)
Phần 4 Tài liệu tham khảo
- 2013, Thông tin an toàn sản phẩm Amistar 250 SC, link bài viết:
https://www.syngenta.com.vn/product/crop-protection/thuoc-tru-benh/amistar-250sc
- Thuốc trừ nấm bệnh, link bài viết:
https://vietnamnongnghiepsach.com.vn/product/amistar-250-sc/
Việt Nam nông nghiệp sạch, hoạt chất AZOXYSTROBIN là gì, link bài viết:
https://vietnamnongnghiepsach.com.vn/2018/12/09/hoat-chat-azoxystrobin-la-gi/
- Nguyễn Trần Oánh, Nguyễn Văn Viên, Bùi Trọng Thuỷ, 2007, Giáo trình sử dụng thuốc bảo vệ thực vật NXB Nông nghiệp
Trang 9- Nguyễn Thị Thanh Huyền, 2010, Tác hại của thuốc hóa chất bảo vệ thực vật đối với sức khỏe con người và môi trường, Báo Đắk Lắk điện tử
- Cynthia L Giles-Parker, 1997, Fact Sheet for Azoxystrobin, website:
https://www3.epa.gov/