Tiểu luận động vật hại nông nghiệp

Tiểu luận động vật hại nông nghiệp Cây chè là một trong những cây trồng quan trọng của Việt Nam. Cây chè không chỉ góp phần quan trọng vào giá trị xuất khẩu các mặt hàng nông lâm sản hàng năm của Việt Nam mà còn là cây xóa đói giảm nghèo, cây cho thu nhập cao, ổn định cho hàng triệu hộ lao động nông thôn. Tuy nhiên sản phẩm chè còn nhiều điểm yếu ảnh hưởng không nhỏ tới chất lượng và năng suất chè, trong đó nhện đỏ nâu (Oligonychus coffeae Nietner ) là một trong các đối tượng sâu hại quan trọng bậc nhất, chúng xuất hiện và gây hại quanh năm trên vườn chè, chúng không chỉ gây thiệt hại ở các tầng bánh tẻ, khi mật độ cao chúng leo lên cả các tầng lá non và búp để gây hại làm rụng lá hàng loạt. Cây chè bị nhện đỏ nâu gây hại nghiêm trọng sinh trưởng chậm, khô cằn và không thể cho búp các lứa sau, thậm chí còn ảnh hưởng đến cả khả năng cho năng suất của các năm sau đó nếu không có giải pháp chăm sóc kịp thời. Để đáp ứng các yêu cầu của khoa học và thực tiễn sản xuất, chúng tôi tiến hành thực hiện đề tài: “ Oligonychus coffeae N. gây hại và biện pháp phòng chống tại Việt Nam trong 5 năm gần đây.

Tiểu luận:

ĐỘNG VẬT HẠI NÔNG NGHIỆP

Đề tài: Oligonychus coffeae N gây hại và biện pháp phòng trừ trong 5 năm gần đây.

Nhóm : 4

Nhóm sinh viên thực hiện

1- Nguyễn Huyền Trang 604965 - K60BVTVC

2- Đỗ Thị Hương 600029 - K60BVTVA

3- Mai Văn Thái 600184 - K60BVTVC

4- Đàm Thu Trang 600190 - K60BVTVC

5- Đỗ Thái Sơn 600183 - K60BVTVC

I Đặt vấn đề

Cây chè là một trong những cây trồng quan trọng của Việt Nam Cây chè không chỉ góp phần quan trọng vào giá trị xuất khẩu các mặt hàng nông lâm sản hàng năm của Việt Nam mà còn là cây xóa đói giảm nghèo, cây cho thu nhập cao, ổn định cho hàng triệu hộ lao động nông thôn Tuy nhiên sản phẩm chè còn nhiều điểm yếu ảnh hưởng không nhỏ tới chất lượng và năng suất chè, trong đó nhện đỏ

nâu (Oligonychus coffeae Nietner ) là một trong các đối tượng sâu hại quan trọng bậc nhất, chúng xuất hiện và gây hại quanh năm trên

vườn chè, chúng không chỉ gây thiệt hại ở các tầng bánh tẻ, khi mật độ cao chúng leo lên cả các tầng lá non và búp để gây hại làm rụng

lá hàng loạt Cây chè bị nhện đỏ nâu gây hại nghiêm trọng sinh trưởng chậm, khô cằn và không thể cho búp các lứa sau, thậm chí còn ảnh hưởng đến cả khả năng cho năng suất của các năm sau đó nếu không có giải pháp chăm sóc kịp thời Để đáp ứng các yêu cầu của

khoa học và thực tiễn sản xuất, chúng tôi tiến hành thực hiện đề tài: “ Oligonychus coffeae N gây hại và biện pháp phòng chống tại Việt

Nam trong 5 năm gần đây ”

II Phân bố

Nhện đỏ Oligonychus coffeae N phân bố rộng ở Ấn độ, Indonesia, Ai Cập,… tại vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới nóng ẩm

Sự phân bố nhện đỏ Oligonychus coffeae N http://www.discoverlife.org/mp/20l?id=GBIF331965126, 2010.

III Phạm vi ký chủ

• Nhện đỏ hại chè gây hại chính trên cây chè, cà phê, ổi, bông, điều, xoài, ngoài cây chè còn có thể bắt gặp trên các cây trồng khác như hoa hồng, mít, ngô, long não …

IV Triệu chứng và mức độ gây hại

• Sống trên lá bánh tẻ và lá già,

ít thấy/ lá non và ngọn, cuống

lá, búp cây chè

• Thường tập trung dọc hai bên

gân chính của lá, di chuyển

chậm chạp

• Dùng vòi hút dạng kim châm

hút dịch cây -> sinh trưởng

kém, búp mù xoè nhiều, lá

biến màu nâu lốm đốm đến

màu tím đồng, trên mặt lá có

nhiều bụi bẩn màu trắng xám,

lớp mạng nhện bao phủ

McDonaid Bangladesh (PVT.) Ltd Committed to increase yield and sustainable agriculture,

http://www.mcdonaldbd.com/product/abom-1-8ec/.

IV Triệu chứng và mức độ gây hại

• Nhện hại mang tính cục bộ rõ nét

• Chúng hại từng đám lá rồi lan sang cả bụi chè

Sau đó lan rộng ra cả lô chè

• Hại nặng mép lá non cong lên, rụng dần, năng

suất giảm nghiêm trọng

• Vùng khô hạn, sử dụng nhiều loại thuốc trừ sâu,

trồng nhiều giống chè mới nên tác hại của nhện

có chiều hướng gia tăng

V Đặc điểm hình thái

a) Trưởng thành

Có màu đỏ hồng hay đỏ nhạt, con cái thân hình gần

tròn, con đực thân thuôn hơn, có 8 chân, thân dài khoảng

0,3 – 0,5 mm, bề ngang khoảng 0,2 – 0,4 mm

(Miki Miyagi, 2010 ) Experimental and Applied Acarology.

b) Trứng

Hình cầu dẹt, ở giữa có một lông cong, lúc

mới đẻ có màu hồng, sau chuyển thành màu đỏ

tươi, lúc sắp nở màu đỏ nâu

V Đặc điểm hình thái

Nhện non và trứng Theo TNAU AGRITECH PORTAL CROP PROTECTION, http://agritech.tnau.ac.in/crop_protection/tea/tea_7.html.

c) Nhện non

• Mới nở có 6 chân, kích thước thân khoảng 0,2

mm, nhện non lột xác lần 1 thành nhện tiền

trưởng thành 1, có 8 chân

• Kích thước cơ thể khoảng 0,3 mm, lột xác lần 2

thành tiền trưởng thành 2, kích thước cơ thể

khoảng 0,35 mm, lột xác lần thứ 3 thành nhện

trưởng thành

V Đặc điểm hình thái

Nhện non và trứng Theo TNAU AGRITECH PORTAL CROP PROTECTION, http://agritech.tnau.ac.in/crop_protection/tea/tea_7.html.

VI Tập tính sinh sống và quy luật phát sinh phát triển.

• Hại quang năm trên các nương chè

• Ở Trung Du miền núi phía Bắc có 2 cao điểm T 4 – 6 và T 10 -

11

• Tháng 1 và tháng 2 mật độ nhện hại thấp (<1 con/ lá)

• Tháng 3 phát sinh mạnh đạt 2.3 con/ lá

• Tháng 4,5 và tháng 6 mật độ là 3 đến 5.5 con/lá

• Tháng 7 - 8, mưa rào đã rửa trôi, mật độ khoảng 0.6 – 1.1

con/lá

• Tháng 10 -11 cao hơn các tháng mùa mưa chút ít đạt 1-2

con/lá

• Tháng 12 0.9 con/ lá

(Hazarika et al., 2009) trích Tạp chí Trà Nghiên cứu Khoa học, 2016, Tập 6, số 10.

VI Quy luật phát sinh phát triển

Physiological and Biochemical Changes in Tea Leaves and Made Tea Due to Red Spider Mite Infestation , Mainuddin Ahmed and Md Yasin, science alert an open access publisher, http://scialert.net/fulltext/?doi=ajps.2016.16.25 ảnh hưởng nhiệt độ tới sự phá hoại của nhện, a) nhiệt độ thích hợp, b) nhiệt độ thấp, c) nhiệt độ trung bình, d) nhiệt độ cao.

• Mật độ nhện hại phụ thuộc vào nhiều yếu tố

như giống, tuổi cây chè, các thao tác đốn,

cây che bóng, nhiệt độ, lượng mưa, …và

các biện pháp canh tác khác

• Mật độ nhện đỏ ở các lô đốn đau thường

thấp hơn ở các lô đốn phớt

• Nơi có cây che bóng thấp hơn nơi không có

cây che bóng

• Các thao tác hái như san trật và hái theo lứa

không có ảnh hưởng tới mật độ nhện hại

VII Tình hình gây hại trong 5 năm qua.

• Nhện đỏ hại lá với tỷ lệ lá hại phổ biến 0,4 - 5,0%,

cao 6 - 10% Diện tích nhiễm 604,5 ha (Chủ yếu

nhiễm nhẹ), tại huyện Tân Sơn, Hạ Hòa Tăng so với

cùng kỳ năm trước 604,5 ha

• Một số địa phương như Phú Thọ, Tuyên Quang, Yên

Bái thiệt hại nương chè bị chết cây do sự gây hại

của nhện đỏ nâu năm 2013 Ví dụ bệnh gây hại nặng

ở một số tỉnh như: Ở Tuyên Quang, nhện đỏ gây hại

rải rác, tỷ lệ hại nơi cao 5-10% số lá

McDonaid Bangladesh (PVT.) Ltd Committed to increase yield and sustainable agriculture, http://www.mcdonaldbd.com/product/abom-1-8ec/.

DigantaGogoi, 2012, project noah, http://www.projectnoah.org/spottings/11973509/fullscreen.

• Năm 2013 là do thời tiết ấm, lại khô hạn kéo dài, nhưng cũng

một phần do một số nơi nông dân còn dùng thuốc bảo vệ

thực vật rất độc hại khi phun trừ các loài sâu hại chè, không

những để lại dư lượng thuốc BVTV trong sản phẩm chè mà

còn tiêu diệt luôn các loài ký sinh, thiên địch có ích

• Chỉ số kháng thuốc của nhện đỏ nâu O cofeae biến động từ

10,2-15,7 (năm 2014-2016) Xây dựng hai mô hình quản lý

tổng hợp tính kháng thuốc của nhện đỏ nâu O.cofeae trên cây

chè tại Thái Nguyên và Lâm Đồng

VII Tình hình gây hại trong 5 năm qua.

VIII Biện pháp phòng chống

• Biện pháp canh tác

– Trồng và chăm sóc cây chè khoẻ mạnh

– Loại bỏ các cây dại và trồng xa cây ký chủ nhện: cây cao su, cây

bông, cây có múi, cà chua, khoai tây,

– Bảo vệ thiên địch: giảm phun thuốc BVTV và phun thuốc ít độc

hại, có tính chọn lọc, thời gian cách li ngắn để phun

– Nhiều nước trên thế giới tiến hành nuôi thiên địch của nhện hại

trên cây đậu để thả ra ruộng bổ sung vào để cùng thiên địch tự

nhiên để tiêu diệt nhện hại

Loài thiên địch của nhện đỏ, nhện Amblyseius

https://www.google.com.vn/search?tbm=isch&q=Sticholotis%20panctata#imgrc=hfVCzPDVrJKa fM

.

− Kiểm tra nương chè thường xuyên vào các tháng nhện

phát sinh gây hại nhiều -> xác định xem cần phun thuốc

không

=> Sử dụng biện pháp IPM, trong đó các thao tác như trồng

chè đúng kỹ thuật, bón phân cân đối, trồng cây che bóng

hợp lý có thể làm giảm mật độ nhện đỏ Tưới nước đầy đủ

nhất là tưới phun

Bọ rùa lớn Sticholotis panctata thiên địch (Kohichiro Yoshida, 2012.)

VIII Biện pháp phòng chống

• Biện pháp hóa học

⁻ Khi mật độ nhện đạt trên 4-6 con/ lá cần tiến hành

phun thuốc hóa học

⁻ Các loại thuốc có thể sử dụng là Nissorun 5EC,

Rufast 3EC, Ortus 5SC, Danitol 10 EC với liều

lượng 500 lít/ha

DigantaGogoi, 2012, project noah, http://www.projectnoah.org/spottings/11973509/fullscreen.

VIII Biện pháp phòng chống

IX Kết luận và đề nghị

Nhện đỏ gây hại tương đối lớn trên đối tượng chè của Việt Nam Cây chè bị nhện đỏ nâu gây hại nghiêm trọng sinh trưởng chậm, khô cằn và không thể cho búp các lứa sau, thậm chí còn ảnh hưởng đến cả khả năng cho năng suất của các năm sau đó nếu không có giải pháp chăm sóc kịp thời Ở nước ta, việc nghiên cứu về nhện đỏ nâu hại chè chưa nhiều Vì vậy việc nghiên cứu đặc điểm sinh học và ảnh hưởng của một số yếu tố sinh thái đến phát sinh và gây hại của chúng trên cơ sở nghiên cứu và đề xuất biện pháp phòng chống hiệu quả, an toàn là hết sức cần thiết Cần có các biện pháp cụ thể nhằm phòng trừ nhện đỏ hiệu quả và nhanh nhất Giảm tác hại giảm năng suất và giảm chất lượng chè Cần áp dụng các biện pháp canh tác sao cho phù hợp, bên cạnh đó phối kết hợp với biện pháp hóa học sao cho thích hợp nhất Tiếp tục nghiên cứu các biện pháp canh tác, áp dụng các loại thuốc có nguồn gốc sinh học, thảo mộc đồng thời xây dựng các mô hình quản lý tổng hợp IPM trong phòng trừ nhện đỏ hại chè

X Tài liệu tham khảo

• Nguyễn Văn Đĩnh, giáo trình động vật nông nghiệp, Đại học Nông nghiệp 1, Hà Nội, 2005

• Nguyễn Văn Đĩnh, nhện hại cây trồng và biện pháp phòng chống, nhà xuất bản đại học Nông nghiệp 1, Hà Nội, 2002

• Nguyễn Thái Thắng, Nghiên cứu sử dụng hợp lý thuốc hóa học để phòng trừ rầy xanh và nhện đỏ hại chè vùng Trung du Bắc Bộ Luận

án Tiến sỹ nông nghiệp Viện khoa học kỹ thuật Nông nghiệp Việt Nam, 2001

• Trang thông tin điện tử sở nông nghiệp và phát triển tỉnh Tuyên Quang , 2013, cây chè ,

http://www.snntuyenquang.gov.vn/n944_du-kien-tinh-hinh-sinh-vat-gay-hai-vu-mua-nam-2016

• Nguyễn Thị Nhung, Thư viện Bộ Nông nghiệp và PTNT-DT20175236, 2017, Nghiên cứu tính kháng thuốc của nhện đỏ hại cây ăn quả

có múi, chè và biện pháp quản lý ở Việt Nam