Thành phần gọi – đáp: Thành phần gọi – đáp là thành phần biệt lập được dùng để tạo lập hoặc duy trì quan hệ giao tiếp; có sử dụng những từ dùng để gọi đáp.. Thành phần phụ chú là th
Trang 1Giáo viên: TRẦN THỊ HOÀNG MAI
Trang 21 Thế nào là thành phần biệt lập của câu? Hãy trình bày tác dụng của các thành phần biệt lập đã học? (6 ĐIỂM)
2 Xác định thành phần biệt lập trong đoạn trích sau và cho biết
nó thuộc thành phần biệt lập gì? (4 ĐIỂM)
Tim tôi cũng không đập rõ Dường như vật duy nhất vẫn bình tĩnh, phớt lờ mọi biến động chung là chiếc kim đồng hồ.
(Lê Minh Khuê, Những ngôi sao xa xôi)
Trang 3I Thành phần gọi – đáp:
Thành phần gọi – đáp là
thành phần biệt lập được
dùng để tạo lập hoặc duy trì
quan hệ giao tiếp; có sử
dụng những từ dùng để gọi
đáp.
a – Này, bác có biết mấy hôm nay súng nó bắn ở đâu mà nghe rát thế không?
b – Các ông, các bà ở đâu ta lên đấy ạ?
Ông Hai đặt bát nước xuống chõng hỏi Một người đàn bà mau miệng trả lời:
– Thưa ông, chúng cháu từ Gia Lâm lên đấy ạ.
Này, Thưa ông
gọi
đáp
Là thành phần biệt lập
Có sử dụng những từ ngữ dùng để gọi đáp.
Dùng để tạo lập hoặc duy trì quan hệ giao tiếp
Thành phần gọi - đáp
=> Tạo lập cuộc thoại
=> Duy trì cuộc thoại
Trang 4Thành phần phụ chú là thành phần
biệt lập được dùng để bổ sung một số
chi tiết cho nội dung chính của câu.
Thành phần gọi – đáp là thành phần
biệt lập được dùng để tạo lập hoặc duy
trì quan hệ giao tiếp ; có sử dụng những
từ dung để gọi đáp.
II Thành phần phụ chú:
Thành phần phụ chú thường được đặt
giữa hai dấu gạch ngang, hai dấu phẩy,
hai dấu hoặc đơn hoặc giữa một dấu
gạch ngang với một dấu phẩy Nhiều khi
thành phần phụ chú cũng được đặt sau
dấu hai chấm
anh – và cũng là đứa con duy nhất của anh, chưa đầy một tuổi.
b Lão không hiểu tôi, tôi nghĩ vậy,
và tôi càng buồn lắm.
TỪ IN
ĐẬM
Là thành phần biệt lập.
Dùng để bổ sung một số chi tiết cho nội dung chính của câu.
=> Thành phần phụ chú
Chú thích thêm cho
“đứa con gái đầu lòng”
Chỉ việc diễn ra trong trí của riêng của tác
giả.
Trang 51 Tìm thành phần gọi đáp Mối quan hệ giữa người gọi
và người đáp:
I Thành phần gọi – đáp:
Thành phần gọi – đáp là
thành phần biệt lập được
dùng để tạo lập hoặc duy trì
quan hệ giao tiếp ; có sử
dụng những từ dung để gọi
đáp.
II Thành phần phụ chú:
Thành phần phụ chú là
thành phần biệt lập được
dùng để bổ sung một số chi
tiết cho nội dung chính của
câu;
Thành phần phụ chú
thường được đặt giữa hai
dấu gạch ngang, hai dấu
phẩy, hai dấu hoặc đơn
hoặc giữa một dấu gạch
ngang với một dấu phẩy
Nhiều khi thành phần phụ
chú cũng được đặt sau dấu
hai chấm
III Luyện tập:
- Này, bảo bác ấy có trốn đi đâu thì trốn Chứ nằm đấy, chốc nữa họ vào thúc sưu, không có
họ lại đánh trói thì khổ Người ốm rề rề như thế, nếu lại phải một trận đòn, nuôi mấy tháng cho hoàn hồn.
- Vâng, cháu cũng đã nghĩ như cụ Nhưng để cháo nguội, cháu cho nhà cháu ăn lấy vài húp cái đã Nhịn suông từ sáng hôm qua tối giờ còn
gì (Ngô Tất Tố, Tắt đèn)
gọi
đáp
=> Quan hệ thân thuộc trên - dưới
Trang 61 Tìm thành phần gọi đáp Mối quan
hệ giữa người gọi và người đáp:
- Từ dùng để gọi: “này”
- Từ dùng để đáp: “vâng”
- Quan hệ thân thuộc trên - dưới.
2 Tìm thành phần gọi đáp Lời gọi
đáp hướng đến ai:
- Cụm từ dùng để gọi: “Bầu ơi”
- Đối tượng hướng tới của sự gọi: tất
cả các thành viên trong cộng đồng
người Việt
3,4 Tìm thành phần phụ chú, bổ sung
điều gì?, liên quan đến từ ngữ nào?
a “Kể cả anh”: giải thích cho chủ
ngữ (“mọi người”)
Bầu ơi, thương lấy bí cùng Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn
c “Những người chủ thực sự của
đất nước trong thế kỷ tới”: bổ sung
cho cụm từ “lớp trẻ”.
a Chúng tôi, mọi người – kể cả anh, đều tưởng con bé sẽ đứng yên đó thôi.
c Bước vào thế kỉ mới, muốn
“sánh vai cùng các cường quốc năm châu” thì chúng ta sẽ phải lấp đầy hành trang bằng những điểm mạnh, vứt bỏ những điểm yếu Muốn vậy thì khâu đầu tiên,
có ý nghĩa quyết định là hãy làm cho lớp trẻ - những người chủ thực sự của đất nước trong thế
kỉ tới – nhận ra điều đó, quen dần với những thói quen tốt đẹp ngay
từ những việc nhỏ nhất.
Trang 7III Luyện tập:
1 Tìm thành phần gọi đáp Mối quan hệ giữa người gọi
và người đáp:
- Từ dùng để gọi: “này”
- Từ dùng để đáp: “vâng”
- Quan hệ thân thuộc trên - dưới.
2 Tìm thành phần gọi đáp Lời gọi đáp hướng đến ai:
- Cụm từ dùng để gọi: “Bầu ơi”
- Đối tượng hướng tới của sự gọi: tất cả các thành viên trong cộng đồng người Việt
3 Tìm thành phần phụ chú, thành phần này bổ sung điều gì?, liên quan đến từ ngữ nào?
a “Kể cả anh”: giải thích cho chủ ngữ (“mọi người”).
c “Những người chủ thực sự của đất nước trong thế
kỷ tới ”: bổ sung cho cụm từ “lớp trẻ”
5 Viết đoạn văn có chứa thành phần phụ chú:
I Thành phần gọi – đáp:
Thành phần gọi – đáp
là thành phần biệt lập
được dùng để tạo lập
hoặc duy trì quan hệ giao
tiếp ; có sử dụng những
từ dung để gọi đáp.
II Thành phần phụ chú:
Thành phần phụ chú là
thành phần biệt lập được
dùng để bổ sung một số
chi tiết cho nội dung
chính của câu;
Thành phần phụ chú
thường được đặt giữa hai
dấu gạch ngang, hai dấu
phẩy, hai dấu hoặc đơn
hoặc giữa một dấu gạch
ngang với một dấu phẩy
Nhiều khi thành phần phụ
chú cũng được đặt sau
dấu hai chấm
Tt c các hc sinh lp 9/4 - k c tôi - u yêu quý cô Oanh, bi cô rt nhit tình, cô li gn bó vi chúng tôi c mt hc kì ca nm hc Mc dù ã thay i giáo viên dy vn, mc dù chúng tôi rt yêu quý cô giáo mi nhng hình nh cô Oanh - mt ngi cô tn tu - vn mãi in sâu trong tâm trí ca chúng tôi
Trang 9THÀNH PHẦN BIỆT LẬP KHÁI NIỆM
Thành phần tình thái là thành phần biệt lập được dùng
để bổ sung một số chi tiết cho nội dung chính của câu.
Thành phần cảm thán là thành phần được dùng để thể
hiện cách nhìn của người đối với
sự việc nói đến trong câu.
Thành phần gọi đáp là thành phần biệt lập được dùng
để tạo lập hoặc duy trì quan hệ giao tiếp; có sử dụng những từ dùng để gọi đáp.
Thành phần phụ chú là thành phần được dùng để bộc
lộ thái độ, tình cảm, tâm lí của người nói (vui, buồn, mừng, giận,
…); có sử dụng những từ như
chao ôi, a, ơi, trời ơi,…
Nối các cột lại với nhau để có một khái niệm hoàn chỉnh:
Trang 10của bài tập 3,4; hoàn chỉnh bài tập 5.
- Soạn “Liên kết câu và liên kết đoạn văn”.
- Chuẩn bị Viết bài TLV số 5 Lập dàn ý các đề ở SGK