CAC THANH PHAN BIET LAP (TT)

-Tại sao gọi những thành phần đú là thành phần biệt lập?. Xác định các thành phần biệt lập sau và cho biết đó là thành phần biệt lập nào?. Trong những từ ngữ in đậm trên đây, từ ngữ nào

Kiểm tra bài cũ

-Kể tên các thành phần biệt lập đã học?

-Tại sao gọi những thành phần đú là thành phần biệt lập?

Xác định các thành phần biệt lập sau và cho biết đó

là thành phần biệt lập nào ?

“ Có lẽ v n nghệ rất kị trí thức hóa Một nghệ ăn nghệ rất kị trí thức hóa Một nghệ thuật đã trí thức hóa th ờng là trừu t ợng khô héo”

(Nguyễn Đỡnh Thi- Tiếng nói của v n nghệ ăn nghệ )

Đọc các đoạn trích sau đây ( trích từ truyện ngắn Làng của Kim Lân ) và trả lời câu hỏi

a) - Này, bác có biết mấy hôm nay súng nó bắn ở đâu mà

nghe rát thế không ?

b) - Các ông, các bà ở đâu ta lên đấy ạ ?

Ông Hai đặt bát bước xuống chõng hỏi Một người đàn

bà mau miệng trả lời :

- Thưa ông, chúng cháu ở Gia Lâm lên đấy ạ

1 Trong những từ ngữ in đậm trên đây, từ ngữ nào được dùng để gọi, từ nào được dùng để đáp ?

2 Những từ ngữ dùng để gọi người khác hay đáp lời người khác có tham gia diễn đạt nghĩa sự việc của câu hay không ?

3 Trong những từ ngữ in đậm đó, từ ngữ nào được dùng để tạo lập cuộc thoại, từ ngữ nào được dùng để duy trì cuộc thoại đang diễn ra ?

*Tạo lập cuộc thoại (Nội dung tuỳ chọn)

- HS1: lời thoại có thành phần gọi - đáp dùng để tạo lập cuộc thoại với HS 2

- HS2: lơì thoại có thành phần gọi - đáp dùng để duy trì cuộc thoại với HS 1.

Đọc những câu sau và trả lời câu hỏi

a) Lúc đi, đứa con gái đầu lòng của anh – và cũng là đứa con duy nhất của anh , chưa đầy một tuổi.

( Nguyễn Quang Sáng, Chiếc lược

ngà )

b) Lão không hiểu tôi, tôi nghĩ vậy , và tôi càng buồn lắm.

( Nam Cao, Lão Hạc )

1 Nếu lược bỏ các từ in đậm, nghĩa sự việc của mỗi câu trên

có thay đổi không ? Vì sao ?

2 Ở câu ( a ), các từ ngữ in đậm được thêm vào để chú thích cho cụm từ nào ?

3 Trong câu ( b ), cụm chủ - vị in đậm chú thích điều gì ?

->Gi¶i thÝch thªm ®iÒu “ L·o kh«ng hiÓu t«i”,nªu lý do lµm

cho “ t«i cµng buån”

a) Lúc đi, đứa con gái đầu lòng của anh – và cũng là đứa con duy nhất của anh , chưa đầy một tuổi.

( Nguyễn Quang Sáng, Chiếc lược ngà )

b)Lão không hiểu tôi, tôi nghĩ vậy , và tôi càng buồn lắm.

( Nam Cao, Lão Hạc )

ngọn râu mép người tù nhếch lên một chút rồi lại hạ xuống ngay

( Nguyễn Ái Quốc –Thuế máu)

d) …gọi kênh Ba Khía vì ở đó hai bên bờ tập trung toàn những con Ba khía, chúng bám đặc sệt quanh các gốc cây ( Ba khía là một loại còng biển lai cua càng sắc tím đỏ, làm mắm xé ra trộn tỏi ớt ăn rất ngon ).

( Đoàn Giỏi – Đất rừng phương Nam )

e)Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi , vì chính lòng tôi

đang có sự thay đổi lớn : hôm nay tôi đi học.

(Thanh Tịnh – Tôi đi học)

CÁC THÀNH PHẦN BIỆT LẬP

THÀNH PHẦN

TÌNH THÁI

THÀNH PHẦN CẢM THÁN

THÀNH PHẦN GỌI - ĐÁP

THÀNH PHẦN PHỤ CHÚ

Các thành phần biệt lập ( Tiếp theo)

• BT1: Tìm thành phần gọi - đáp trong đoạn trích và cho biết

từ nào đ ợc dùng để gọi, từ nào đ ợc dùng để đáp Quan hệ giữa ng ời gọi và ng ời đáp là quan hệ gì (trên- d ới hay ngang hàng, thân hay sơ)?

- Này, bảo bác ấy có trốn đi đâu thì trốn Chứ cứ nằm

đấy,chốc nữa họ vào thúc s u, không có, họ lại đánh trói thì khổ Ng ời cứ ốm rề rề nh thế, nếu lại phải một trận đòn, nuôi mấy tháng cho hoàn hồn.

- Vâng, cháu cũng đã nghĩ nh cụ Nh ng để cháo nguội,

cháu cho nhà cháu ăn lấy vài húp cái đã.Nhịn suông

từ sáng hôm qua tới giờ còn gì.

(Ngô Tất Tố, Tắt đèn)

Tieỏt 103

Các thành phần biệt lập ( Tiếp theo)

1.Bài tập 2 (SGK)

Tìm thành phần gọi - đáp trong câu ca dao và cho biết

lời gọi - đáp đó h ớng đến ai

Bầu ơi th ơng lấy bí cùng,

Tuy rằng khác giống nh ng chung một giàn.

Tieỏt 103

Các thành phần biệt lập ( Tiếp theo)

Bài tập số 3, 4 (SGK)

Tìm thành phần phụ chú trong đoạn trích và cho biếtchúng

bổ sung cho điều gì và liên quan đến những từ ngữ nào tr ớc

đó?

a/Chỳng tụi,mọi người- kể cả anh, đều tưởng con bộ sẽ đứng

yờn đú thụi

(Nguyễn Quang Sỏng,Chiếc lược ngà)

b) Giáo dục tức là giải phóng Nó mở ra cánh cửa dẫn đến hoà

bình, công bằng và công lí Những ng ời nắm giữ chìa khoá của cánh cửa này - các thầy, cô giáo, các bậc cha mẹ, đặc biệt là những ng ời mẹ - gánh một trách nhiệm vô cùng quan trọng, bởi vì cái thế giới mà chúng ta để lại

cho các thế hệ mai sau sẽ tuỳ thuộc vào những trẻ em mà chúng

ta để lại cho thế giới ấy.

(Phờ-đờ-ri-cụMay-o,Giỏo dục- chỡa khúa của tương lai)

Tieỏt 103

C¸c thµnh phÇn biÖt lËp ( TiÕp theo)

c/ Bước sang thế kỷ mới,muốn sánh vai cùng các cường quốc năm châu thì chúng ta sẽ phải lấp đầyhành trang bằng những điểm mạnh, vứt bỏ những điểm yếu Muốn vậy thì khâu đầu tiên, có ý nghĩa quyết định là hãy làm cho lớp trẻ- những người chủ thực sự của đất nước

trong thế kỷ tới- nhận ra điều đó quen dần với những thói quen tốt đẹp ngay từ những việc nhỏ nhất.

(Vò Khoan, ChuÈn bÞ hµnh trang vµo thÕ kØ míi)

d/ C« bÐ nhµ bªn (cã ai ngê)

Còng vµo du kÝch

H«m gÆp t«i vÉn c êi khóc khÝch

M¾t ®en trßn (th ¬ng th ¬ng qu¸ ®i th«i)

(Giang Nam , Quª h ¬ng)

Tieát 103

C¸c thµnh phÇn biƯt lËp ( TiÕp theo)

3 Bµi tËp sè 5 (SGK)

Tuổi trẻ phải hướng tới tương lai, tuổi trẻ Việt Nam

cũng thế! Tương lai – đó là những gì chưa có hôm nay.

Thanh niên muốn đạt được một tương lai tươi sáng thì phải nç lực ngay từ bây giờ, bằng việc chuẩn bị cho mình một hành trang tinh thần vững chắc- đó là tri thức, kĩ năng , thói quen…, để thanh niên có thể tự tin trước mạng thông tin toàn cầu, trước sự đòi hỏi của hội nhập kinh tế thế giới với tính kỉ luật và cường độ lao động cao Muốn vây, thanh niên phải tiên phong trong học tập và học tập có hiệu quả, kịp thời vận dụng tri thức ấy vào sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Và cũng chỉ có như vậy, thanh niên mới xứng đáng là mùa xuân vĩnh cửu của nhân loại!

Tiết 103

1 2 3 4

t h à n h p h ầ n b i ệ t l ậ p Các thành phần biệt lập ( Tiếp theo)

Chao ôi! Mong nhớ! Ôi mong nhớ Một cánh chim thu lạc cuối ngàn

(Chế Lan Viên)

Trên những chặng đ ờng dài 50, 60 km, chúng ta chỉ gặp cây dừa: dừa xiêm thấp lè

tè, dừa nếp lơ lửng giữa trời, dừa lửa lá đỏ,

…

(Tô Hoài)

Ơi chiếc xe vận tải

Ta cầm lái đi đây

( Tố Hữu)

Tieỏt 103

vÒ nhµ

-¤n l¹i c¸c thµnh phÇn biÖt lËp -Lµm bµi tËp 5

-ChuÈn bÞ bµi: Chã sãi vµ cõu

trong th¬ ngô ng«n cña LaPhongTen