-Học sinh nhận diện được các thành phần biệt lập: gọi- đáp, thành phần phụ chú trong câu.. -Rèn kĩ năng phân tích và sử dụng các thành phần biệt lập gọi, đáp và phụ chú.. ?Những từ ngữ d
Trang 1CÁC THÀNH PHẦN BIỆT LẬP (Tiếp)
I-Mục tiêu bài dạy:
1-Kiến thức.
-Học sinh nhận diện được các thành phần biệt lập: gọi- đáp, thành phần phụ chú trong câu
2-Kĩ năng.
-Rèn kĩ năng phân tích và sử dụng các thành phần biệt lập gọi, đáp và phụ chú
3-Thái độ.
-Giáo dục hs có ý thức giữ gìn sự trong sáng của tiếng ta
II-Phương tiện thực hiện.
-Thầy: giáo án, sgk, bảng phụ
-Trò: vở bài tập, sgk, vở ghi
III-Cách thức tiến hành.
-Nêu vấn đề, thảo luận
-Phân tích
IV-Tiến trình bài dạy.
A-Tổ chức.
B-Kiểm tra.
?Thế nào là thành phần biệt lập? Cho ví dụ
?Gọi một em làm bài tập 4 sgk
C-Bài mới.
-HS đọc bài tập phần I/ 31
?Trong số các từ ngữ in đậm, từ ngữ nào dùng
để gọi, từ ngữ nào dùng để đáp?
-Này để gọi
-Thưa ông dùng để đáp
?Những từ ngữ dùng để gọi-đáp có tham gia
vào việc diễn đạt nghĩa của câu hay không?Tại
I-Các thành phần gọi- đáp.
1-Bài tập.
-Này: dùng để gọi
-Thưa ông: dùng để đáp
=>Những từ này không tham gia vào việc diễn đạt nghĩa sự việc của câu vì
Trang 2-Không
?Trong những từ ngữ gọi-đáp ấy, từ ngữ nào
được dùng để tạo lập cuộc thoại từ ngữ nào
dùng để duy trì cuộc thoại?
-Từ “này” dùng tạo cuộc thoại
?Vậy, thành phần gọi đáp có tác dụng gì trong
câu?
-Cho ví dụ
-HS đọc bài tập phần II/31
?Nếu lược bỏ những từ ngữ in đậm, nghĩa sự
việc của mỗi câu trên có thay đổi không? Vì
sao?
-Không Vì các từ ngữ in đậm là các thành
phần biệt lập được viết thêm vào nó nằm trong
cấu trúc cú pháp của câu
?Trong câu a, các từ ngữ in đậm được thêm
vào để chú thích cho cụm từ nào ?
-Đứa con gái đầu lòng
?Trong câu b, cụm chủ vị in đậm chú thích
điều gì?
-Tôi
(điều suy nghĩ riêng này có thể đúng và cũng
có thể gần đúng hoặc chưa đúng so với suy
nghĩ nhân vật Lão Hạc.)
?Vậy, thành phần phụ chú có tác dụng gì trong
câu?
-HS đọc ghi nhớ sgk
chúng là các thành phần biệt lập
-Từ “này” dùng để tạo lập cuộc thoại
mở đầu sự giao tiếp
-Cụm từ “thưa ông”dùng để duy trì cuộc thoại thể hiện sự hợp tác đối thoại
2-Kết luận.
-Thành phần gọi-đáp dùng để tạo lập hoặc duy trì quan hệ giao tiếp
II-Thành phần phụ chú.
1-Bài tập.
a-Chú thích cho cụm từ “ Đứa con gái đầu lòng”
b-Chú thích đều suy nghĩ riêng của nhân vật “Tôi”
Trang 3-Hs đọc bài tập 1.
?Tìm thành phần đáp?Từ nào dùng để
gọi-đáp?Quan hệ giữa người gọi và người đáp?
-Này:gọi
-Vâng: đáp
?Tìm thành phần gọi- đáp? cho biết lời gọi- đáp
đó hướng đến ai?
-Bầu ơi (gọi)
?Tìm thành phần phụ chú?Cho biết chúng bổ
sung điều gì?
-Kể cả anh
-Các thầy cô giáo
?Các thành phần phụ chú đó liên quan đến
những từ ngữ nào trước đó?
-Giải thích
2-Kết luận.
Thành phần phụ chú được dùng để bổ sung một số chi tiết cho nội dung chính của câu
III-Luyện tập.
1-Bài 1.
-Này: gọi
-Vâng: đáp
=>Quan hệ trên- dưới thân mật (làng xóm láng giềng gần gũi cùng cảnh ngộ
2-Bài 2:
-Gọi: bầu ơi
=>Hướng tới tất cả các thành viên trong cộng đồng
3-Bài 3.
a-Kể cả anh => giải thích cho cụm từ
“mọi người”
b-Các thầy cô giáo, các bậc cha mẹ đặc biệt là những người mẹ =>giải thích cho cụm từ “những người nắm giữ chìa khoá của cánh cửa này.”
c- “Có ai ngờ”thể hiện thái độ ngạc nhiên của nhân vật trữ tình “tôi”
-“Thương thương quá đi thôi”thể hiện tình cảm trìu mến của nhân vật “tôi”
với cô bé nhà bên
4-Bài 4.
-Liên quan đến từ ngữ mà nó có nhiệm
vụ giải thích
Trang 4D-Củng cố.
?Thế nào là thành phần biệt lập?
-Gọi hs đọc ghi nhớ
E-Hướng dẫn học bài.
-Học bài
-Làm lại các bài tập còn lại
-BTVN:
1-Đặt một đoạn đối thoại(ND tự chọn)sử dụng thành phần gọi- đáp
2-Viết một đoạn văn có thành phần phụ chú