Nhận xét: - Từ ngữ dùng để gọi: Này - Từ ngữ dùng để đáp: Thưa ông => Không tham gia diễn đạt nghĩa sự việc của câu Thành phần biệt lập... Nhận xét: - Từ ngữ dùng để gọi: Này - Từ ngữ dù
Trang 1TIÕT 103: C¸c thµnh phÇn biÖt lËp
(tiÕp theo)
I Thành phần gọi - đáp.
1 Ngữ liệu:
a) Này, bác có biết mấy hôm nay súng nó bắn ở đâu mà
nghe rát thế không?
b) - Các ông, các bà ở đâu ta lên đấy ạ?
Ông Hai đặt bát nước xuống chõng hỏi Một người đàn bà mau miệng trả lời:
- Thưa ông, chúng cháu ở Gia Lâm lên đấy ạ.
Trang 2I Thành phần gọi - đáp.
1 Ngữ liệu:
2 Nhận xét:
- Từ ngữ dùng để gọi: Này
- Từ ngữ dùng để đáp: Thưa ông
=> Không tham gia diễn đạt nghĩa sự việc của câu (Thành phần biệt lập)
Trang 3TIÕT 103: C¸c thµnh phÇn biÖt lËp
(tiÕp theo)
I Thành phần gọi - đáp.
1 Ngữ liệu:
2 Nhận xét:
- Từ ngữ dùng để gọi: Này
- Từ ngữ dùng để đáp: Thưa ông
=> Không tham gia diễn đạt nghĩa sự việc của câu (Thành phần biệt lập)
- Từ ngữ dùng để gọi: Này => tạo lập cuộc thoại
- Từ ngữ dùng để đáp: Thưa ông =>duy trì cuộc thoại
Trang 4I Thành phần gọi - đáp.
1 Ngữ liệu:
2 Nhận xét:
3 Kết luận:
Thành phần gọi - đáp được dùng để tạo lập hoặc để duy
trì quan hệ giao tiếp.
Trang 5TIÕT 103: C¸c thµnh phÇn biÖt lËp
(tiÕp theo)
I Thành phần gọi - đáp.
II Thành phần phụ chú.
1 Ngữ liệu
a) Lúc đi, đứa con gái đầu lòng của anh - và cũng là đứa con duy nhất của anh, chưa đầy một tuổi
(Nguyễn Quang Sáng, Chiếc lược ngà)
b) Lão không hiểu tôi, tôi nghĩ vậy, và tôi càng buồn lắm.
(Nam Cao Lão Hạc)
Trang 6I Thành phần gọi - đáp.
II Thành phần phụ chú.
1 Ngữ liệu
2 Nhận xét
- Lược bỏ phần in đậm đi thì nghĩa sự việc của câu không thay đổi
- Câu a: “Và cũng là đứa con duy nhất của anh” chú thích thêm cho “Đứa con gái đầu lòng của anh”.
- Câu b: “Tôi nghĩ vậy” chú thích cho điều nhân vật tôi
suy nghĩ
Vì đó là thành phần biệt lập, nó được viết thêm vào để làm rõ hơn cho một số chi tiết trong câu
Trang 7TIÕT 103: C¸c thµnh phÇn biÖt lËp
(tiÕp theo)
I Thành phần gọi - đáp.
II Thành phần phụ chú.
1 Ngữ liệu
2 Nhận xét
3 Kết luận:
Thành phần phụ chú dùng để bổ sung một số chi tiết cho nội dung chính của câu.
Trang 8* Bài tập nhanh:
Tìm thành phần phụ chú trong các ví dụ sau:
- Bác Ba đã thực hiện được nguyện vọng cuối cùng
của người đồng đội cũ (Anh Sáu) trao tận tay cho Thu chiếc lược ngà.
- Rồi một ngày mưa rào Mưa giăng giăng bốn phía
Có quãng nắng xuyên xuống biển, óng ánh đủ màu: xanh lá mạ, tím phớt, hồng, xanh biếc…
- Ngay từ bây giờ - cô giáo nói - lớp ta cần phải cố
gắng nhiều hơn nữa.
Trang 9TIÕT 103: C¸c thµnh phÇn biÖt lËp
(tiÕp theo)
I Thành phần gọi - đáp.
II Thành phần phụ chú.
1 Ngữ liệu
2 Nhận xét
3 Kết luận:
Thành phần phụ chú dùng để bổ sung một số chi tiết cho nội dung chính của câu.
Thường được đặt giữa hai
dấu gạch ngang, hai dấu phẩy, hai dấu ngoặc đơn, hoặc giữa một dấu gạch ngang với một dấu phẩy Nhiều khi thành phần phụ chú còn được đặt sau dấu hai chấm.
Trang 10I Thành phần gọi - đáp.
II Thành phần phụ chú.
III Luyện tập.
1 Bài tập 1 – Tr.32
Thành phần gọi - đáp của các câu trong đoạn trích:
- Này: (lời bà lão láng giềng): gọi
- Vâng: (lời chị Dậu): đáp
→ Quan hệ trên - dưới; thân thiện
Trang 11TIÕT 103: C¸c thµnh phÇn biÖt lËp
(tiÕp theo)
I Thành phần gọi - đáp.
II Thành phần phụ chú.
III LuyÖn tËp.
2 Bµi tËp 2 - Tr.32
Thành phần gọi đáp: Bầu ơi.
Đối tượng : Hướng tới tất cả mọi người
Trang 12I Thành phần gọi - đáp.
II Thành phần phụ chú.
III LuyÖn tËp.
3 Bài tập 3 - Tr.33
a) “kể cả anh”: bổ sung cho cụm danh từ “mọi người”
b) “các thầy, cô giáo… người mẹ” giải thích cho các từ ngữ
“Những người nắm giữ chìa khóa của cánh cửa này.”
c) “Những người chủ thực sự…thế kỉ tới” giải thích cho cụm danh từ “lớp trẻ”
d) + “có ai ngờ”: thể hiện sự ngạc nhiên của nhân vật trữ trình “tôi”
+ “thương thương quá đi thôi”: thể hiện tình cảm trìu mến của nhân vật trữ tình “tôi” đối với “cô bé nhà bên”
Trang 13TIÕT 103: C¸c thµnh phÇn biÖt lËp
(tiÕp theo)
I Thành phần gọi - đáp.
II Thành phần phụ chú.
III LuyÖn tËp.
4 Bài tập 4 - Tr.33
THÀNH PHẦN PHỤ CHÚ NHỮNG TỪ NGỮ LIÊN QUAN
các thầy, cô giáo… người mẹ Những người nắm giữ chìa
khóa của cánh cửa này Những người chủ thực sự …
có ai ngờ
thương thương quá đi thôi
Tôi
cô bé nhà bên
Trang 14Tạo lập, duy trì quan
hệ giao tiếp
Bổ sung một số chi
tiết cho nội dung
chính của câu
Thể hiện cách nhìn của người nói đối với
sự việc được nói đến trong câu
Bộc lộ tâm lý của người nói
Trang 15HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- ¤n l¹i c¸c thµnh phÇn biÖt lËp
- Lµm bµi tËp 5 - Tr.33
- ChuÈn bÞ bµi: Chã sãi vµ cõu trong th¬ ngô ng«n cña
LaPhongTen.
TIÕT 103: C¸c thµnh phÇn biÖt lËp
(tiÕp theo)