? Tìm nhöõng taäp hôïp từ coù chöùa hình aûnh so saùnh trong caùc caâu ví dụ. ? Trong moãi pheùp so saùnh treân, nhöõng söï vaät, söï vieäc naøo ñöôïc ñoái chieáu vôùi nhau? Vì sao co[r]
Trang 1ÔN TẬP TUẦN 20, 21
(GV : Vũ Thị Thúy Mùi)
A PHẦN TIẾNG VIỆT:
Câu 1 : Phó từ là gì ? Có mấy loại phó từ ? Tìm ít nhất 2 phó từ cho mỗi loại?
Câu 2: Mỗi phó từ sau thuộc loại nào?
đã, không, cũng, vẫn, cứ , hãy, chưa, chẳng, chớ, sắp sẽ đang, đừng, cũng, hơi, …
Câu 3: Viết một đoạn văn tả lại ngôi nhà của em (có sử dụng ít nhât 3 phó từ và chỉ rõ
các phó từ đó)
B PHẦN VĂN HỌC :
Câu 1: Qua văn bản Bài học đường đời đầu tiên (Tô Hoài), e hãy cho biết bài học
đường đời đầu tiên của Dế Mèn là gì?
Câu 2: Qua văn bản Bài học đường đời đầu tiên (Tô Hoài), e rút ra được bài học gì
cho bản thân?
Câu 3: Em hãy đóng vai Dế M èn nói lên sự ân hận của mình khi đứng trước mộ của
Dế Choắ?
Câu 4: Em có nhận xét gì về thiên nhiên và con người qua văn bản “Sông nước Cà
Mau” - Đoàn Giỏi?
C PHẦN TẬP LÀM VĂN:
I LÍ THUYẾT :
1 Những kĩ năng quan trọng cần thiết phải có khi làm văn miêu tả là gì?
2 Khi muốn miêu tả ngôi nhà em, em sẽ lựa chọn những chi tiết tiêu biểu nào?
3 Bố cục của một bài văn miêu tả
II LUYỆN TẬP :
* Học sinh lập dàn ý cũng như đọc tham khảo và viết cho các đề bài sau :
- Tả ngôi trường nơi em đang học
- Tả cảnh sân trường trong giờ ra chơi
- Tả khu vườn vào buổi sáng đẹp trời
HƯỚNG DẪN HỌC BÀI MỚI TUẦN 22, 23
(GV : Vũ Thị Thúy Mùi)
Trang 2A PHẦN VĂN BẢN: Đọc hiểu văn bản “Bức tranh của em gái tơi” của tác giả Tạ
Duy Anh.
I/ Lí thuyết:
1/ Học sinh tìm hiểu tác giả, tác phẩm: Dựa vào sgk và các tài liệu khác em tự sư
tầm Em biết gì về tác giả Tạ Duy Anh?
? Nêu xuất xứ của tác phẩm?
? Thể loại của văn bản?
Đọc và tìm hiểu tác phẩm Hướng dẫn đọc: Chú ý phân biệt giọng điệu của nhân vật kể chuyện; giọng điệu biến đổi theo diễn biến câu chuyện
HS giải thích các từ khó SGK và tóm tắt truyện.
? Truyện đề cập đến vấn đề gì? Từ đó nêu phương thức biểu đạt của văn bản?
Tích hợp kiến thức cũ:
? Em hãy tìm các sự việc chính? Gợi ý:
Giới thiệu nhân vật Kiều Phương.
Kiều Phương tự chế màu vẽ.
Chú Tiến Lê phát hiện ra tài năng hội họa của Kiều Phương.
Tâm trạng của người anh khi phát jhiện ra tài năng hội họa của em.
Kiều Phương tham gia trại thi vẽ quốc tế và đoạt giải
Người anh ngỡ ngàng, hãnh diện, xấu hổ khi đứng trước bức tranh đoạt giải của em.
? Dựa vào những sự việc chính, em hãy tóm tắt truyện?
? Truyện kể theo ngôi thứ mấy? Cách kể này có tác dụng gì trong việc diễn đạt tâm
trạng nhân vật?
2/ Hướng dẫn phân tích.
Hs đọc từ đầu… vui vẻ lắm
? Truyện kể theo lời của nhân vật nào? Ai là nhân vật chính?
? Qua lời kể của người anh Kiều Phương hiện lên là một cô bé như thế nào? Tìm chi
tiết thể hiện?
? Theo em tài năng hay tấm lòng của cô em gái đã cảm hóa được người anh?
? Ở nhân vật này điều gì khiến em cảm mến nhất?
? Người anh trong truyện được miêu tả chủ yếu qua phương diện nào?
? Thái độ, tâm trạng của người anh đối với em gái được miêu tả qua những thời
điểm nào?
? Tìm chi tiết thể hiện thái độ của người anh đối với em gái từ trước cho đến lúc thấy
em tự chế màu vẽ?
Trang 3? Em coù theơ cạm nhaôn tình cạm cụa ngöôøi anh ñoâi vôùi em ra sao?
? Nhöng mói vieôc baĩt ñaău thay ñoơi töø luùc naøo?
? Khi taøi naíng hoôi hóa cụa em ñöôïc phaùt hieôn tađm tráng cụa ngöôøi anh bieân ñoơi nhö
theâ naøo?
? Tìm chi tieât mieđu tạ tađm tráng cụa ngöôøi anh luùc naøy?
? Töø luùc ñoù ngöôøi anh töï nhaôn xeùt veă mình ra sao?
? Vì sao ngöôøi anh lái thaây mình khođng theơ thađn vôùi Meøo nhö tröôùc ?
? Neâu caăn coù lôøi khuyeđn, em seõ noùi gì vôi ngöôøi anh luùc naøy?
? Töø ñoù em hieơu gì veă tađm tráng cụa ngöôøi anh luùc naøy?
? Töø nhöõng daỉn vaịt, suy nghó nhö vaôy, ngöôøi anh ñaõ laøm gì vôùi nhöõng böùc tranh cụa
em gaùi?
? Ñöùng tröôùc böùc tranh xem troôm cụa em, ngöôøi anh coù cạm nhaôn nhö theâ naøo veă
khạ naíng hoôi hoá cụa em gaùi?
? Khi gaâp böùc tranh cụa Meøo lái em thaây ngöôøi anh coù thaùi ñoô ra sao? Vì sao ngöôøi
anh leùn truùt ra moôt tieâng thôû daøi?
? Noêi buoăn caøng taíng leđn khi naøo?
? Khi ngöôøi em ñöôïc môøi tham gia thi trái veõ quoâc teâ, thaùi ñoô cụa mói ngöôøi trong
nhaø nhö theâ naøo?
? Khi böùc tranh cụa ngöôøi em ñöôïc trao giại nhaât, tađm tráng cụa ngöôøi anh luùc naøy ra
sao? Tìm chi tieât theơ hieôn?
? Trong tranh laø hình ạnh cụa ai? Chi tieât naøo laøm ngöôøi anh chuù yù nhaât?
? So saùnh hình ạnh chuù beù trong tranh vaø hình ạnh ngöôøi anh trong thöïc teâ?
? Khi ñöùng tröôùc böùc tranh ngöôøi anh ñaõ coù thaùi ñoôû ra sao?
? Vì sao ngöôøi anh lái ngôõ ngaøng - haõnh dieôn - xaâu hoơ?
? Ngöôøi anh noùi: “ Khođng phại con ñađu…” Cađu noùi naøy giuùp em hieơu ñöôïc söï chuyeơn
bieân trong suy nghó cụa ngöôøi anh nhö theâ naøo?
GV : Khi phaùt hieôn ra taøi naíng cụa em ngöôøi anh “muoân khoùc” Bađy giôø khi ñöùng
tröôùc böùc tranh ñát giại nhaât cụa em ngöôøi anh cuõng muoân khoùc
? Cạm xuùc naøy coù gioâng nhau khođng ? Vì sao?
? Em coù nhaôn xeùt gì veă ngheô thuaôt xađy döïng tađm lí nhađn vaôt ngöôøi anh cụa taùc giạ?
? Qua cađu chuyeôn naøy em ruùt ra baøi hóc gì cho bạn thađn vaø nhöõng ngöôøi xung quanh
ta?
? Vaôy yù nghóa tö töôûng cụa taùc phaơm naøy laø gì?
Hóc sinh ñóc ghi nhôù vaø chuyeơn qua phaăn luyeôn taôp
II/ Băi tập:
Cđu 1: Ñóc kó truyeôn, nhôù nhöõng söï vieôc chính, keơ toùm taĩt ñöôïc truyeôn
Cđu 2: Hieơu yù nghóa cụa truyeôn
Trang 4Câu 3: Viết đoạn văn (7 - 10) câu nêu suy nghĩ của em về nhân vật Kiều Phương
B PHẦN TIẾNG VIỆT: Học bài “So sánh”
1/ Yêu cầu lí thuyết: Hướng dẫn tìm hiểu khái niệm phép so sánh
HS đọc ví dụ phần I SGK/24
? Tìm những tập hợp từ có chứa hình ảnh so sánh trong các câu ví dụ
? Trong mỗi phép so sánh trên, những sự vật, sự việc nào được đối chiếu với nhau?
Vì sao có thể đối chiếu như vậy?
? Giữa “ trẻ em” và “ búp trên cành” có điểm nào giống nhau?
? Tương tự ở ví dụ b, sự vật được so sánh là gì
? Rừng đước được so sánh với sự vật nào? Tại sao lại so sánh như vậy?
? So sánh như vậy có tác dụng gì?
? Sự so sánh trong những câu trên có gì khác so với sự so sánh trong câu văn: “ Con
mèo vằn vào tranh, to hơn cả con hổ nhưng nét mặt lại vô cùng dễ mến.”?
HS tìm hiểu để phân biệt so sánh bình thường và so sánh có tính chất tu từ
Khi đối chiếu sự vật sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng để tăng sức gợi cảm cho sự diễn đạt ta gọi là phép tu từ so sánh
? Vậy so sánh là gì? học sinh đọc ghi nhớ 1 SGK/ 24)
Hướng dẫn tìm hiểu cấu tạo của phép so sánh
Phân tích lại các ví dụ a, b ở mục I
? Chỉ ra sự vật được so sánh, sự vật dùng để so sánh
? Từ nào dùng để so sánh?
? Vậy qua phân tích ví dụ, hãy cho biết cấu tạo đầy đủ của phép so sánh?
HS kẻ bảng mô hình về cấu tạo phép so sánh và điền những tập hợp từ chứa những hình ảnh so sánh mà em biết?
? Cấu tạo của phép so sánh trong các câu ở ví dụ 3/ SGK – 25 có gì đặc biệt?
Gợi ý: Câu a: vắng mặt từ ngữ chỉ phương diện so sánh; từ so sánh
Câu b: Từ so sánh và vế b được đảo ra trước vế a
? Qua phân tích các ví dụ trên em có nhận xét gì cấu tạo của phép so sánh?
Lưu ý: Trong thực tế, không phải lúc nào phép so sánh cũng có cấu tạo đầy
đủ bốn phần: Các từ ngữ chỉ phương diện so sánh và từ ngữ so sánh có thể bị lược bớt “ Bác ngồi đó lớn mênh mông Trời xanh biển rộng ruộng đồng nước non” Sự vật dùng để so sánh có thể đảo lên trước sự vật được so sánh cùng với từ so sánh “như tre mọc thẳng, con người không chịu khuất”
2/Bài tập:
- Bài tập 1: Tìm ví dụ về các phép so sánh theo các mẫu cho sẵn?
* So sánh cùng loại:
Trang 5so sánh người với vật.
So sánh vật với người
* So sánh khác loại:
So sánh vật với người
So sánh cái cụ thể với cái trừu tượng
Bài tập 2.
? Dựa vào những thành ngữ đã biết, viết tiếp vế B vào những chỗ trống để tạo thành phép so sánh?
Bài tập 3: Tích hợp kiến thức cũ
? Tìm những câu văn có sử dụng phép so sánh trong các bài “ Bài học…” và “ Sông
nước Cà Mau”
Gv cũng cho chơi trò chơi tiếp sức xem dãy nào nhanh và chính xác hơn
C PHẦN TẬP LÀM VĂN:
Học bài “Luyện nĩi về quan sát, tưởng tượng, so sánh, nhận xét trong văn miêu tả” 1/ Học sinh củng cố kiến thức tiết luyện nói
? Qua các tiết luyện nói ở học kì I, em hãy nhắc lại vai trò, tầm quan trọng củaviệc
luyện nói?
Biết cách trình bày và diễn đạt một vấn đề bằng miệng trước tập thể.
Qua nội dung luyện nói nắm chắc hơn kiến thức đã học về quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả.
Rèn luyện kĩ năng nói trước đám đông.
Tạo sự tự tin, mạnh dạn trong các hoạt động tập thể,…
Yêu cầu của tiết luyện nói:
Nội dung: Nói đúng yêu cầu của đề, biết vận dụng các năng lực như quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong bài văn miêu tả.
Hình thức : Nói rõ ràng; âm lượng vừa phải; tác phong mạnh dạn, tự tin; có thể kết hợp với điệu bộ, cử chỉ khi nói; không nhìn chằm chằm vào bài viết sẵn, biết quan sát lớp khi nói,…
2/Hướng dẫn thực hành tiết luyện nói
- GV hướng dẫn: Chú ý bằng quan sát, so sánh, liên tưởng, tưởng tượng và nhận xét làm nổi bật những đặc điểm chính, trung thực, không tô vẽ, làm dàn ý không viết thành văn.; nói chứ không đọc ( Nghĩa là khi miêu tả cần chú ý các kĩ năng cần thiết.)
Làm bài tập 1 câu a, b, c
Ghi lại kết quả của việc quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong việc miêu tả một cảnh vật
HS tự tập nói một mình, tự chỉnh sửa nội dung và cách nói.
Trang 6Chúc các em học thật tốt