KHÁM PHỤ KHOA (kỹ NĂNG sản PHỤ KHOA)

DỤNG CỤ Bàn khám phụ khoa  Đèn gù  Mỏ vịt với các kích cỡ khác nhau  Chất bôi trơn như Gel K-Y, hoặc nước chín... ĐIỀU KIỆN CHUNG Bệnh nhân phải đi tiểu trước khi khám  Che đắp ch

KHÁM PHỤ

KHOA

BỘ MÔN SẢN ĐƠN VỊ HUẤN LUYỆN KỸ NĂNG Y KHOA ĐẠI HỌC Y DƯỢC TP HỒ CHÍ MINH

Thuần thục các động tác khám phụ khoa

MỤC TIÊU

DỤNG CỤ

 Bàn khám phụ khoa

 Đèn gù

 Mỏ vịt với các kích cỡ khác nhau

 Chất bôi trơn như Gel K-Y, hoặc nước chín

ĐIỀU KIỆN CHUNG

 Bệnh nhân phải đi tiểu trước khi khám

 Che đắp cho bệnh nhân khi họ đã bộc lộ

từ eo trở xuống và nằm trên bàn khám

 Các dụng cụ, vật dụng để khám đều phải được tiệt trùng

 Phải có người phụ khám là nữ

 Luôn phải giải thích cho bệnh nhân rõ trước khi khám

TƯ THẾ BỆNH NHÂN

 Nằm ngửa, gối đầu cao khoảng 30 độ

 Giúp bệnh nhân nằm sát mông tới mép bàn, hai chân gác lên giá đỡ chân cho thích hợp

TƯ THẾ THẦY THUỐC

 Ngồi: khi khám mỏ vịt, điều chỉnh bàn khám sao cho thích hợp với tầm mắt

 Đứng: khi khám âm đạo bằng tay.

KHÁM NGOÀI

 Quan sát đồi vệ nữ , đặc điểm phân phối lông

trên vệ

 Quan sát cơ quan sinh dục ngoài xem có đỏ, sưng, những sang thương, khối, hoặc nhiễm trùng

 Quan sát các môi lớn và môi nhỏ, các nếp gấp giữa chúng và âm vật

 Lưu ý bất kỳ hình ảnh bất thường nào như đỏ, sưng , những sang thương và tiết dịch

 Sờ thật nhẹ nhàng các môi lớn và môi nhỏ

KHÁM TRONG

1 Khám mỏ vịt

(1) Chọn cỡ mỏ vịt tùy vào số lần sanh, cầm

mỏ vịt bằng tay thuận, bôi trơn mỏ vịt với nước muối sinh lý, hoặc chất bôi trơn như gel K-Y, vaselin

(2) Nói với bệnh nhân việc sắp đặt mỏ vịt

(3) Bộc lộ lỗ âm đạo bằng cách dùng ngón trỏ

và ngón giữa tay không thuận

(4) Đặt mỏ vịt nghiêng 45o so với mặt phẳng

ngang tránh chạm vào các cấu trúc ở phía

trước

KHÁM TRONG

1 Khám mỏ vịt

 (5) Khi đã qua cơ vòng âm đạo, xoay mỏ vịt

về tư thế ngang, hơi ấn mỏ vịt xuống tiếp tục đưa mỏ vịt vào sâu trong âm đạo theo hướng

ra sau và xuống dưới

 (6) Mở mỏ vịt bằng cách dùng ngón tay cái bật khoá để bộc lộ cổ tử cung, sao cho cổ tử cung nằm giữa hai lưỡi mỏ vịt

 (7) Vặn ốc vít để cố định mỏ vịt Không di động mỏ vịt tới lui lúc này

KHÁM TRONG

1 Khám mỏ vịt

 (8) Quan sát có sang thương, dịch tiết bất thường ở cổ tử cung và âm đạo Lấy dịch để xét nghiệm hoặc lấy mẫu tế bào để xét nghiệm tế bào học

 (9) Nới lỏng ốc, nhẹ nhàng rút mỏ vịt qua khỏi cổ tử cung, cho phép hai lưỡi mỏ vịt khép lại, tiếp tục rút mỏ vịt ra khỏi âm đạo ở góc 45 độ Tránh đụng chạm các cấu trúc phía trước

KHÁM TRONG

2 Khám bằng hai tay

 (1) Bôi trơn ngón trỏ và ngón giữa bàn tay thuận

 (2) Nói với bệnh nhân rằng sắp khám trong, hãy thư giãn

 (3) Tách hai môi nhỏ, đưa hai ngón tay trỏ và ngón giữa đã bôi trơn vào trong âm đạo

 (4) Bàn tay kia đặt trên bụng dưới bệnh nhân

 (5) Khám cổ tử cung

 Sờ cổ tử cung bằng ngón trỏ hoặc ngón giữa cảm nhận kích thước, hình dạng, mật độ  Dùng hai ngón tay lay động cổ tử cung qua lại

 (6) Khám tử cung

 Hai ngón tay trong âm đạo đặt giữa cổ tử cung và thành sau âm đạo

 Bàn tay trên bụng dưới ấn xuống và cảm nhận đáy, thân tử cung

 Ghi nhận mật độ, nhạy cảm, đau, cố gắng ước lượng kích thước tử cung

 (7) Khám 2 phần phụ và cùng đồ

 Hai ngón tay trong âm đạo rời cổ tử cung, đặt qua cùng đồ phải, hơi đẩy lên và ra trước  Bàn tay trên bụng hơi ấn xuống ở vị trí từ đường giữa sang bên phải hoặc cách mào chậu phải 3 – 4 cm về phía trong

 Cảm nhận phần phụ giữa hai bàn tay về kích thước mật độ, hình dạng, nhạy cảm,

đau

 Hơi rút tay ra, chuyển qua cùng đồ trái,

khám tương tự

 Cuối cùng khám cùng đồ trước và sau

 (8) Giúp bệnh nhân rút chân khỏi giá đỡ chân, ngồi dậy, xuống bàn khám

 (9) Để bệnh nhân mặc đồ lại, trước khi nói chuyện tiếp

NHỮNG LƯU Ý

là một phần trong khám vùng chậu bình thường nhưng không viết trong phạm vi bài này

smear) và vi trùng thường được làm trong hầu hết các trường hợp khám phụ khoa

thường, sẽ mô tả kích thước của tử cung bằng cách so sánh với kích thước tử cung có thai

NHỮNG LƯU Ý

 Bình thường hai phần phụ không thể cảm nhận được khi sờ và không đau

 Đau khi di động cổ tử cung là dấu hiệu quan trọng của bệnh lý vùng chậu, nên trong khi khám phải quan sát vẻ mặt bệnh nhân và hỏi xem bệnh nhân có đau hay không

 Để sờ được tử cung và hai phần phụ (trong trường hợp bất thường) tùy thuộc vào giải phẫu học của từng bệnh nhân, kích thước bàn tay người khám và mức độ thuần thục của kỹ năng