giáo án địa 6 tuần 10

- Sử dụng hình vẽ để mô tả chuyển động tự quay của Trái Đất và chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời, trình bày hiện tượng ngày đêm dài, ngắn ở các vĩ độ khác nhau trên Trái [r]

CHỦ ĐỀ: CÁC CHUYỂN ĐỘNG CỦA TRÁI ĐẤT VÀ CÁC HỆ QUẢ

Thời lượng: 3 tiết

A XÂY DỰNG CHỦ ĐỀ

I BẢNG MÔ TẢ

Nội

Các

chuyển

động

của

Trái

Đất

và

các

hệ

quả

- Trình bày được chuyển

động tự quay quanh trục

và quanh Mặt Trời của Trái Đất: hướng, thời gian, quỹ đạo và tinh chất của chuyển động

- Dựa vào hình vẽ nhận biết sự lệch hướng

chuyển động của các vật thể trên bề mặt Trái Đất

- Dựa vào hình vẽ mô tả hướng chuyển động, quỹ đạo chuyển động, độ nghiêng và hướng nghiêng của trục Trái Đất khi chuyển động trên quỹ đạo

- Trình bày được

các hệ quả chuyển động của Trái Đất

- Trình bày được

các khái niệm chi tuyến Bắc, chi tuyến Nam, Vòng cực Bắc, vòng cực Nam

- Giải thích được 1

số các hệ quả của

sự chuyển động của Trái Đất quanh trục và quay quanh Mặt Trời

- Sử dụng hình vẽ

để mô tả chuyển động tự quay của Trái Đất và chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời, trình bày hiện tượng ngày đêm dài, ngắn ở các vĩ

độ khác nhau trên Trái Đất theo mùa

Định hướng năng lực được hình thành

- Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy, giao tiếp, tinh toán

- Năng lực chuyên biệt: Sử dụng hình vẽ, tranh ảnh, quả Địa cầu để mô tả các

chuyển động của Trái Đất, sử dụng bản đồ

II CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP VÀ GỢI Ý TRẢ LỜI

1 Nhận biết

Mức độ cần đạt Câu hỏi và bài

tập

HTTC Trình bày được

chuyển động tự

quay quanh trục

và quanh Mặt Trời

của Trái Đất:

(Hướng, thời gian,

quỹ đạo và tinh

chất của chuyển

động)

- Quan sát hình 19

và cho biết: Trái Đất tự quay quanh trục theo hướng nào?

- Thời gian Trái Đất tự quay 1 vòng quanh trục trong một ngày

- Trái Đất tự quay quanh một trục tưởng tượng nối liền hai cực và nghiêng

66033' trên mặt phẳng quỹ đạo

- Trái Đất tự quay quanh trục theo hướng từ Tây sang Đông

- Thời gian Trái Đất tự quay một vòng quanh trục trong một ngày đêm được

- Phương pháp dạy học: Trực quan,…

- Hình thức dạy học: Cá nhân, nhóm cặp, toàn

đêm được quy ước

là bao nhiêu giờ?

quy ước là 24h Người ta chia bề mặt trái đất ra 24 khu vực giờ, mỗi khu vực

có một giờ riêng đó là giờ khu vực

lớp

Nhận biết sự lệch

hướng chuyển

động của các vật

thể trên bề mặt

Trái Đất

Quan sát hình 22 SGK Cho biết ở bán cầu Bắc, các vật chuyển động theo hướng từ P đến N và từ O đến

S bị lệch về phia bên phải hay bên trái?

Các vật ở bán cầu Bắc: từ P đến N và từ O đến S lệch về

phia tay phải

- Phương pháp dạy học: Đàm thoại

- Hình thức dạy học: Cá nhân, toàn lớp Dựa vào hình vẽ

chuyển động, quỹ

đạo chuyển động

của Trái Đất khi

chuyển động trên

quỹ đạo

- Quan sát Hình

23 SGK cho biết:

Hướng chuyển động của Trái đất chuyển động trên quỹ đạo quanh Mặt Trời

- Thời gian Trái đất chuyển động 1 vòng quanh Mặt Trời là bao nhiêu?

Trái Đất chuyển động quanh Mặt Trời theo hướng

từ Tây sang Đông trên quỹ đạo hình elip gần tròn

Thời gian chuyển động trên quỹ đạo một vòng là 365 ngày 6 giờ

- Phương pháp dạy học: Trực quan,đà

m thoại

- Hình thức dạy học: Cá nhân

2 Thông hiểu

Mức độ cần đạt Câu hỏi và BT Gợi ý trả lời PP và

HTTC Trình bày được

các hệ quả chuyển

động của Trái Đất

Trình bày các hệ quả của Trái Đất

tự quay quanh trục?

Hiện tượng ngày và đêm trên trái đất

+ Do Trái Đất có dạng hình cầu, Mặt Trời bao giờ cũng chỉ chiếu sáng được một nữa, nữa được chiếu sáng là ngày, nửa nằm trong bóng tối là đêm

+ Do Trái Đất tự quay quanh trục liên tục nên mọi nơi trên trái đất đều lần lươt đều có ngày và đêm

- Phương pháp dạy học: Trực quan, Đàm thoại

- Hình thức dạy học: Cá

Sự lệch hướng của các vật chuyển động trên bề mặt Trái Đất

+ Các vật chuyển động trên

bề mặt trái đất đều bị lệch hướng Theo hướng của chuyển động: Bắc bán cầu lệch hướng về bên phải;

Nam bán cầu lệch hướng về bên trái

Hệ quả của Trái Đất quay quanh Mặt Trời

+ Hiện tượng các mùa

nhân, toàn lớp, hoạt động nhóm

Mức độ cần đạt Câu hỏi và BT Gợi ý trả lời PP và

HTTC

Trình bày hiện tượng ngày đêm dài ngắn theo mùa?

Hiện tượng ngày đêm dài ngắn theo mùa

-Ngày 22/6, nửa cầu Bắc là mùa hạ, có ngày dài, đêm ngắn; nửa cầu Nam là mùa

- Phương pháp dạy học: Trự quan,

đông, có ngày ngắn đêm dài Ngày 22/12 hiện tượng ngược lại - > Mùa hạ có ngày dài, đêm ngắn; mùa đông có ngày ngắn, đêm dài

- Càng xa xich đạo, hiện tượng ngày, đêm dài ngắn càng rõ rệt

- Ngày 21/3 và 23/9, mọi nơi trên Trái Đất có ngày đêm dài bằng nhau

- Ở xich đạo quanh năm có ngày đêm bằng nhau

Ngày 22- 6 và 22-12 các địa điểm ở:

66033’B&66033’N có một ngày hoặc một đêm dài suốt

24 h

- Từ vòng cực đến cực ở hai bán cầu số ngày hoặc đêm dài suốt 24 h tăng lên - Ở hai cực có ngày đêm dài suốt 6 tháng

đàm thoại gợi mở, thuyết giảng tich cực

- Hình thức dạy học: Nhóm,

cá nhân

Trình bày được

các khái niệm chi

tuyến Bắc, chi

tuyến Nam, Vòng

cực Bắc, vòng cực

Nam

Thế nào là chi tuyến Bắc, chi tuyến Nam, vòng cực Bắc, vòng cực Nam?

Ngày 22/6 (hạ chi) tia sáng Mặt Trời chiếu thẳng góc vào vĩ tuyến 23027'B -> Vĩ tuyến đó gọi là chi tuyến Bắc

Ngày 22/12 (đông chi) tia sáng Mặt Trời chiếu thẳng góc vào vĩ tuyến 23027'N ->

Vĩ tuyến đó gọi là chi tuyến Nam

- Phương pháp dạy học: Trực quan, vấn đáp, đàm thoại

- Hình thức dạy học; cá nhân

3 Câu hỏi vận dụng

Mức độ cần đạt Câu hỏi và BT Gợi ý trả lời PP và

HTTC Giải thích được 1

số các hệ quả của

sự chuyển động

của Trái Đất

- Giải thich vì sao

có hiện tượng ngày và đêm kế tiếp nhau trên Trái

- Trái Đất có hiện tượng ngày và đêm do:

+ Trái Đất có hình cầu + Trái Đất tự quay quanh

- Phương pháp dạy học: Trực quan,

quanh trục và

quay quanh Mặt

Trời

Đất ?

- Giải thich vì sao lại có hiện tượng các mùa trong năm ?

- Giải thich vì sao lại có hiện tượng ngày đêm dài ngắn theo mùa

trục từ tây sang đông

- Hiện tượng các mùa trong năm: Do trục Trái Đất có

độ nghiêng không đổi và hướng về một phia nên hai nửa cầu Bắc và Nam luân phiên nhau ngả về phia Mặt Trời sinh ra các mùa

- Hiện tượng ngày đêm dài ngắn theo mùa do: Đường biểu hiện trục Trái Đất nghiêng với mặt phẳng quỹ đạo 1 góc 66033', đường phân chia sáng tối vuông góc với mặt phẳng quỹ đạo -> Sinh ra hiện tượng ngày đêm dài ngắn theo mùa ở 2 nửa cầu

đàm thoại gợi mở

- Hình thức dạy học: Cá nhân, nhóm

4 Câu hỏi định hướng năng lực

Vị trí của Trái Đất trên quỹ đạo quanh Mặt Trời

Quan sát hình cho biết độ nghiêng và hướng của trục Trái Đất ở các vị trí xuân phân, hạ chí, thu phân, đông chí?

Độ nghiêng và hướng của trục Trái Đất ở các vị tri xuân phân, hạ chi, thu phân, đông chi không đổi

B CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

I Mục tiêu:

1 Kiến thức:

- Trình bày được chuyển động tự quay quanh trục và quanh Mặt Trời của Trái Đất: hướng, thời gian, quỹ đạo và tình chất của chuyển động

- Trình bày được các hệ quả chuyển động của Trái Đất

- Trình bày được các khái niệm chi tuyến Bắc, chi tuyến Nam, Vòng cực Bắc, vòng cực Nam

- Giải thich được 1 số các hệ quả của sự chuyển động của Trái Đất quanh trục và quay quanh Mặt Trời

2 Kĩ năng:

- Sử dụng hình vẽ để mô tả chuyển động tự quay của Trái Đất

- Dựa vào hình vẽ mô tả hướng chuyển động tự quay, sự lệch hướng chuyển động của các vật thể trên bề mặt Trái Đất

- Sử dụng hình vẽ để mô tả chuyển động tự quay của Trái Đất và chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời, trình bày hiện tượng ngày đêm dài, ngắn ở các

vĩ độ khác nhau trên Trái Đất theo mùa

II Các kĩ năng sống cơ bản được giáo dục trong bài:

- Tư duy: Tìm kiếm và xử li thông tin qua bài viết, hình vẽ, bản đồ về sự vận động tự quay quanh trục của Trái Đất, quay quanh Mặt Trời và hệ quả của nó (các khu vực giờ trên trái đất; về hiện tượng ngày đêm kế tiếp nhau trên Trái Đất)

- Giao tiếp: Phản hồi/ lắng nghe tich cực, trình bày suy nghĩ, ý tưởng, giao tiếp, hợp tác khi làm việc nhóm

- Làm chủ bản thân: Đảm nhận trách nhiệm trước nhóm về công việc được giao; quản li thời gian khi trình bày kết quả làm việc trước nhóm và tập thể lớp

III Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

1 Giáo viên: Quả địa cầu, Tranh sự chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời,

Máy chiếu, tranh hiện tượng ngày, đêm dài ngắn theo mùa

2 Học sinh: Tìm hiểu các hiện tượng tự nhiên của vận động Trái Đất, 1 cây nến

( 1 nhóm)

IV Tổ chức các hoạt động học

Ngày soạn:

Ngày giảng:

Tiết 9: SỰ VẬN ĐỘNG TỰ QUAY QUANH TRỤC CỦA TRÁI ĐẤT

VÀ CÁC HỆ QUẢ

* Khởi động:

Sự vận động của Trái Đất quanh trục như thế nào? Vì sao trên Trái Đất có hiện tượng ngày và đêm? Vì sao trên Trái Đất lần lượt có ngày và đêm? …Bài học hôm nay giúp chúng ta hiểu về những vấn đề đó

* Kết nối

*Hoạt động 1 (20 phút) : Tìm hiểu sự vận động của Trái Đất quanh trục

- Mục tiêu: Trình bày được vận động tự quay quanh trục của Trái Đất

Sử dụng được hình vẽ (hoặc mô hình quả địa cầu) để mô tả chuyển động tự quay quanh trục của Trái Đất

- Đồ dùng: Quả địa cầu

- PPDH: Trực quan – vấn đáp – phát hiện và giải quyết vấn đề.

- KTDH: Kĩ thuật tia chớp.

Đàm thoại gợi mở

- GV yêu cầu HS quan sát quả địa cầu trả

lời các câu hỏi sau:

1.Sự vận động của Trái Đất quanh trục

+Quan sát quả địa cầu em có nhận xét gì

trục của quả địa cầu so với mặt bàn

+Hãy quan sát Trái đất quay chú ý độ

nghiêng của Trái đất

+Trái Đất di chuyển trên quỹ đạo

+ Trái Đất tự quay quanh trục theo hướng

nào?

- GV biểu diễn hướng quay của quả địa

cầu từ tay trái sang tay phải, HS quan sát

- HS lên bảng lặp lại thao tác quay quả địa

cầu theo hướng tự quay của trái đất

- Trên Trái Đất có bao nhiêu khu vực giờ

- Thế nào là giờ GMT

- Dựa vào hình cho biết khi ở khu vực giờ

gốc là 12 giờ thì ở Hà Nội và Niu Iooc là

mấy giờ

-Kinh tuyến 1800 là đường chuyển ngày

-Trái Đất tự quay quanh một trực tưởng tượng nối liền hai cực và nghiêng 66033' trên mặt phẳng quỹ đạo

- Trái Đất tự quay quanh trục theo hướng từ Tây sang Đông

- Thời gian Trái Đất tự quay một vòng quanh trục trong một ngày đêm được quy ước là 24h Người ta chia

bề mặt trái đất ra 24 khu vực giờ, mỗi khu vực có một giờ riêng đó là giờ khu vực

Khu vực có kinh tuyến gốc đi qua là khu vực gìơ gốc và đánh số 0

tế

* Hoạt động 2 (15 phút): Tìm hiểu hệ quả của vận động tự quay quanh trục của trái đất

- Mục tiêu: Biết được hai hệ quả của vận động tự quay quanh trục của Trái Đất:

Hiện tượng ngày, đêm và sự lệch hướng của các vật chuyển động trên Trái Đất.Giải thich 1 số hiện tượng tự nhiên

- PPDH: Trực quan – vấn đáp – phát hiện và giải quyết vấn đề Làm việc nhóm

- KTDH: Kĩ thuật chia nhóm; giao nhiệm vụ.

Thảo luận theo nhóm nhỏ

- Nhóm số chẵn: Quan sát hình 21 và kênh

chữ sgk:

? Vì sao trên trái đất có hiện tượng ngày

và đêm?

? Vì sao khắp mọi nơi trên trái đất lần lượt

có ngày và đêm

- Nhóm số lẻ quan sát hình 22 và kênh chữ

sgk:

? Hình 22 thể hiện hiện tượng địa lý nào

trên Trái Đất? nguyên nhân của hiện

tượng đó?

? ở bắc bán cầu các vật chuyển động theo

hướng từ P đến N và từ O đến S bị lệch

theo hướng bên phải hay bên trái?

? ở bắc bán cầu, nều nhìn xuôi theo hướng

chuyển động thì vật chuyển động sẽ lệch

2 Hệ quả của sự vận động tự quay quanh trục của Trái Đất

a Hiện tượng ngày và đêm trên trái đất:

+ Do Trái Đất cso dạng hình cầu, Mặt Trời bao giờ cũng chỉ chiếu sáng được một nữa, nữa được chiếu sáng

là ngày, nủa nằm trong bóng tố là đêm

+ Do Trái Đất tự quay quanh trục liên tục nên mọi nơi trên trái đất đều lần lươt đều có ngày và đêm

về bên phải hay bên trái?

- Các nhóm thảo luận

- Đại diện nhóm trình bày kết quả, nhóm

khác chia sẻ, bổ sung

- GV bổ sung chuẩn xác kiến thức

Em có nhận xét gì về sự chiếu sáng của

mặt Trời tới Trái đất?

Hiện tượng ngày đêm trên Trái Đất

Sự lệch hướng do vận động tự quay quanh

trục của Trái Đất

Lực Côliôlit làm thay đổi hướng gió trên

Trái Đất

b Sự lệch hướng của các vật chuyển động trên bề mặt Trái Đất

+ Các vật chuyển động trên bề mặt trái đất đều bị lệch hướng Theo hướng của chuyển động: Bắc bán cầu lệch hướng về bên phải; Nam bán cầu lệch hướng về bên trái

* Hoạt động nối tiếp:

1 Củng cố- KTĐG

- GV yêu cầu 1 HS lên bảng sử dụng quả địa cầu mô tả chuyển động tự quay quanh trục của TĐ

2 Hướng dẫn học sinh học bài ở nhà

- GV yêu cầu học sinh nghiên cứu trước nội dung bài.