Sinh 7 - Bài 18

Vỏ trai hé mở cho chân thò ra vươn dài trong bùn về hướng muốn đi tới để mở đường, Sau đó trai co chân đồng thời với việc khép vỏ lại, tạo ra lực đẩy do nước phụt ra ở rãnh phía sau ([r]

CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ ĐẾN DỰ GIỜ THĂM LỚP !

Chuyên đề: Rèn kỹ năng hoạt động nhóm và tích hợp bảo vệ môi trường

trong dạy học sinh học 7

Mực (Sống ở biển)

Ốc sên (Sống ở trên cạn)

Ốc vặn (Sống ở nước ngọt)

Ngành Thân mềm ở nước ta rất đa dạng, phong phú như : Trai, ốc, sò, mực, bạch tuộc… và phân bố ở khắp các môi trường: biển, sông, ao, hồ, trên cạn…

Thảo luận nhóm 2 người trả lời các câu hỏi sau: (2’)

1 Vỏ trai gồm mấy mảnh?

2 Trai đóng mở vỏ là nhờ bộ phận nào? Muốn mở vỏ trai quan sát phải làm như

thế nào?

3 Tại sao trai chết thì mở vỏ?

4 Vì sao mài mặt ngoài vỏ trai ngửi

thấy có mùi khét?

Vỏ trai gồm mấy mảnh?

Bản lề

 Vỏ trai gồm 2 mảnh gắn với nhau

nhờ bản lề ở phía lưng.

Động tác đóng vỏ

Động tác mở vỏ

Trai đóng và mở vỏ là nhờ

bộ phận nào?

Trai đóng và mở vỏ nhờ hoạt động của dây chằng ở bản lề và

hai cơ khép vỏ bám chắc vào mặt trong của vỏ.

Hai cơ khép vỏ Dây chằng

Động tác đóng vỏ

Động tác mở vỏ

Để mở vỏ trai quan sát bên trong, phải luồn lưỡi dao vào qua khe vỏ cắt cơ khép vỏ Cơ khép vỏ bị cắt, lập tức vỏ trai sẽ mở ra => chứng tỏ sự mở vỏ là do tính tự động của trai Vì thế khi trai bị chết vỏ thường mở ra.

Để mở vỏ trai quan sát bên trong cơ thể, phải làm thế nào ?

Tại sao trai chết thì mở vỏ?

Thành phần vỏ của trai có tới 70% là chất hữu cơ (CaCo3 ) còn ở các loài ốc chiếm 30%

Mài mặt ngoài của vỏ trai ngửi thấy có mùi khét vì phía ngoài là lớp sừng có thành phần là chất hữu cơ nên khi mài nóng chảy, chúng có mùi khét

Tại sao khi mài mặt ngoài vỏ trai ta ngửi thấy có mùi khét ?

Cấu tạo vỏ trai

 Cấu tạo gồm 3 lớp:

lớp sừng bọc ngoài,lớp

đá vôi ở giữa và lớp xà

cừ ở trong

Ống thoát

Ống hút

Áo trai Mang

1

2

3

Vỏ trai

Cơ khép vỏ trước Chỗ bám cơ khép vỏ sau

Cơ thể trai có cấu

tạo như thế nào ?

Quan sát hình sau và giải thích cơ chế giúp trai di chuyển được trong bùn theo chiều mũi tên?

Vỏ trai hé mở cho chân thò ra vươn dài trong bùn về

hướng muốn đi tới để mở đường, Sau đó trai co chân

đồng thời với việc khép vỏ lại, tạo ra lực đẩy do nước

phụt ra ở rãnh phía sau (ống thoát), làm trai tiến về phía

trước

Ống hút Ống thoát

Hướng di chuyển

Trai tự vệ bằng cách nào ?

Oxi Nước

(Thức ăn, oxi) Thức

ăn

Chất thải

▼ Quan sát hình trả lời các câu hỏi sau:

1 Dòng nước qua ống hút vào khoang áo mang theo những chất gì vào miệng và mang trai?

2 Quá trình hô hấp của trai diễn ra ở đâu?

3 Quá trình biến đổi thức ăn của trai diễn ra ở đâu?

4 Em có nhận xét gì về kiểu dinh dưỡng của trai?

Ống hút Ống thoát

Cách dinh dưỡng của trai

có ý nghĩa như thế nào với

môi trường nước?

Trai dinh dưỡng theo kiểu hút nước để lọc lấy vụn hữu

cơ, động vật nguyên sinh, các động vật nhỏ khác, góp phần lọc sạch môi trường nước.

Ở những nơi nước ô nhiễm, người ăn trai, sò hay bị ngộ độc vì khi lọc nước, nhiều chất độc còn tồn đọng ở cơ

ta là gì ? Không gây ô nhiễm

môi trường nước

Ý nghĩa của giai đoạn trứng phát triển thành

ấu trùng trong mang trai mẹ?

- Bảo vệ trứng và ấu trùng khỏi bị các động vật khác ăn mất

- Mang trai mẹ có nhiều thức ăn và dưỡng khí tạo điều kiện

cho ấu trùng phát triển tốt

Ý nghĩa của giai đoạn ấu trùng bám vào mang và da cá?

Ấu trùng trai thường bám vào mang và da cá Khi con người thả cá vào ao hoặc khi mưa cá vượt bờ mang theo ấu trùng trai vào ao  Giúp phát tán nòi giống.

Vai trò của trai đối với tự nhiên

và đời sống con người?

Lọc sạch môi trường nước, làm thực phẩm

Làm đồ trang sức, khảm mỹ nghệ…

Đọc mục “Em có biết”

để hiểu ngọc trai được hình thành

như thế nào.