Giáo án Sinh học 7 bài 18: Trai sông

Kiến thức - HS nắm được vì sao trai sông được xếp vào ngành thân mềm.. - Giải thích được đặc điểm cấu tạo của trai thích nghi với đời sống ẩn mình trong bùn cát.. - Nắm được các đặc điểm

GIÁO ÁN SINH HỌC 7 BÀI 18: TRAI SÔNG

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức

- HS nắm được vì sao trai sông được xếp vào ngành thân mềm

- Giải thích được đặc điểm cấu tạo của trai thích nghi với đời sống ẩn mình trong bùn cát

- Nắm được các đặc điểm dinh dưỡng, sinh sản của trai

- Hiểu rõ khái niệm: áo, cơ quan áo

2 Kĩ năng

- Rèn kĩ năng quan sát tranh và mẫu

- Kĩ năng hoạt động nhóm

3 Thái độ: Giáo dục ý thức yêu thích bộ môn.

II ĐÔ DÙNG DẠY HỌC

- Tranh phóng to hình 18.2; 18.3; 18.4 SGK

- Mẫu vật: con trai, vỏ trai

III HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC

1 Ổn định tổ chức

2 Kiểm tra bài cũ

- Điền chú thích vào H18.3 SGK

3 Bài học

GV giới thiệu ngành thân mềm có mức độ cấu tạo như giun đốt nhưng tiến hoá theo hướng: có vỏ bọc ngoài, thân mềm không phân đốt Giới thiệu đại diện nghiên cứu là con trai sông

Hoạt động 1: Hình dạng, cấu tạo

Mục tiêu: HS nắm được đặc điểm của vỏ và cơ thể trai Giải thích các khái niệm; áo,

khoang áo

- GV yêu cầu HS làm việc độc lập với

SGK

- GV gọi HS giới thiệu đặc điểm vỏ trai

trên mẫu vật

- GV giới thiệu vòng tăng trưởng vỏ

- Yêu cầu các nhóm thảo luận

? Muốn mở vỏ trai quan sát phải làm như

thế nào?

? Mài mặt ngoài vỏ trai ngửi thấy có mùi

khét, vì sao?

? Trai chết thì mở vỏ, tại sao?

- GV tổ chức thảo luận giữa các nhóm

- GV giải thích cho HS vì sao lớp xà cừ óng

ánh màu cầu vồng

1 Hình dạng cấu tạo

a Vỏ trai

- Có 2 mảnh vỏ, gồm 3 lớp:

+ Lớp sừng

+ Lớp đá vôi

+ Lớp xà cừ

b Cơ thể trai

- Cơ thể trai có 2 mảnh vỏ bằng đá vôi che chở bên ngoài

- Cấu tạo:

+ Ngoài: áo trai tạo thành khoang áo,

có ống hút và ống thoát nước + Giữa tấm mang

+ Trong là thân trai

- Chân rìu

Hoạt động 2: Di chuyển

- GV yêu cầu HS đọc thông tin và quan

sát hình 18.4 SGK, thảo luận và trả lời

câu hỏi:

? Trai di chuyển như thế nào?

- GV chốt lại kiến thức

- GV mở rộng: chân thò theo hướng nào,

thân chuyển động theo hướng đó

- Chân trai hình lưỡi rìu thò ra thụt vào, kết hợp đóng mở vỏ để di chuyển

Hoạt động 3: Dinh dưỡng

- GV yêu cầu HS làm việc độc lập với

SGK, thảo luận nhóm và trả lời:

? Nước qua ống hút và khoang áo đem gì

đến cho miệng và mang trai?

? Nêu kiểu dinh dưỡng của trai?

- GV chốt lại kiến thức

? Cách dinh dưỡng của trai có ý nghĩa

như thế nào với môi trường nước?

Nếu HS không trả lời được, GV giải

thích vai trò lọc nước

- Thức ăn: động vật nguyên sinh và vụn hữu cơ

- Oxi trao đổi qua mang

Hoạt động 4: Sinh sản

- GV yêu cầu HS thảo luận và trả lời:

? Ý nghĩa của giai đoạn trứng phát

triển thành ấu trùng trong mang trai

- Trai phân tính

- Trứng phát triển qua giai đoạn ấu

? Ý nghĩa giai đoạn ấu trùng bám vào

mang và da cá?

- GV chốt lại đặc điểm sinh sản

trùng

4 Củng cố

- HS làm bài tập trắc nghiệm

Khoanh tròn vào câu đúng:

1 Trai xếp vào ngành thân mềm vì có thân mềm không phân đốt

2 Cơ thể trai gồm 3 phần đầu trai, thân trai và chân trai

3 Trai di chuyển nhờ chân rìu

4 Trai lấy thức ăn nhờ cơ chế lọc từ nước hút vào

5 Cơ thể trai có đối xứng 2 bên

5 Hướng dẫn học bài ở nhà

- Học bài và trả lời câu hỏi SGK

- Đọc mục “Em có biết”

- Sưu tầm tranh, ảnh của một số đại diện thân mềm

IV RÚT KINH NGHIỆM GIỜ DẠY