- Giáo dục cho HS lòng tự hào, tự tôn của dân tộc về một thời thịnh trị của phong kiến Đại Việt ở thế kỉ XV- đầu thế kỉ XVI.. Năng lực: Giúp HS phát triển NL tự học; NL giải quyết vấn đ[r]
Trang 1Ngày soạn: 27/1/2018 Tiết 45
Ngày giảng: / /2018
Bài 21: ÔN TẬP CHƯƠNG IV.
I/ Mục tiêu bài học :
1/ Kiến thức :
- Thấy được sự phát triển toàn diện của đất nước ta ở thế kỉ XV
- So sánh điểm giống và khác nhau giữa thời thịnh trị nhất (thời Lê sơ) với thời Lý - Trần
* Trọng tâm:
- Thấy được sự phát triển toàn diện của đất nước ta ở thế kỉ XV-đầu thế kỉ XVI
- So sánh điểm giống nhau và khác nhau thời thịnh trị nhất (thời Lê Sơ ) với thời Lý-Trần
2 Kĩ năng:
- Hệ thống các thành tựu lịch sử của một thời đại
- Kĩ năng sống: KN nhận xét đánh giá sự kiện, liên hệ thực tế bản thân
3 Thái độ:
- Giáo dục cho HS lòng tự hào, tự tôn của dân tộc về một thời thịnh trị của phong kiến Đại Việt ở thế kỉ XV- đầu thế kỉ XVI
4 Năng lực: Giúp HS phát triển NL tự học; NL giải quyết vấn đề, NL tư duy.
II/ Chuẩn bị:
1 GV : - Lược đồ lãnh thổ Đại Viêt thời Trần và Lê sơ
- Sơ đồ bộ máy nhà nước thời Lý Trần và Lê sơ
- Trảnh ảnh các công trình nghệ thuật, nhân vật lịch sử thời Lê sơ
- Sơ đồ giai cấp, tầng lớp trong xã hội thời Lê sơ
- Máy tính, tivi
2 HS: Xem lại kiến thức đã học; Trả lời các câu hỏi phần ôn tập.
III/ Phương Pháp – kĩ thuật dạy học:
- PP: Nêu vấn đề, đàm thoại, trực quan, thuyết trình, thảo luận, phân tích
- Kĩ thuật: Động não, chia nhóm, hỏi và trra lời, giao nhiệm vụ
IV/ Tiến trình dạy học-giáo dục:
1/ Ổn định: (1')
7B: – 7D:
2/ Kiểm tra bài cũ: xen kẽ trong bài ôn tập.
3/ Bài mới: Hoạt động 1 (1’)
- Mục tiêu: Tạo tâm thế, giúp HS tiếp cận bài học.
- Hình thức tổ chức: Nêu vấn đề
- Phương pháp: thuyết trình.
* Giới thiệu bài: Chúng ta v a h c qua giai o n l ch s Vi t Nam th k XV- ừ ọ đ ạ ị ử ệ ở ế ỉ
u th k XVI Hôm nay chúng ta h th ng hoá to n b ki n th c v m i m t
kinh t , chính tr , xã h i, v n h c, ngh thu t c a th i kì ế ị ộ ă ọ ệ ậ ủ ờ được coi l th nh tr c aà ị ị ủ
ch ế độ phong ki n Vi t Nam.ế ệ
Hoạt động dạy và học Ghi bảng
* Hoạt động 10 (8’)
- Mục tiêu: HS so sánh được sự giống nhau và khác nhau
giữa chính trị thời Lê và thời Trần.
1/ Về mặt chính trị:
Trang 2- Hình thức t/c: Dh nhóm
- PP: trực quan, vấn đáp, thuyết trình, thảo luận nhóm
- Kĩ thuật: Động não, chia nhóm, giao nhiệm vụ
GV chiếu lược đồ lãnh thổ Đại Viêt thời Trần và Lê sơ.
Đánh giá chung
GV chiếu sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nước thời Lý Trần và
thời Lê sơ
HS thảo luận nhóm tổ (6’)
1/ Nhận xét sự giống và khác nhau của 2 tổ chức bộ máy
nhà nước đó ?
2/ Nhà nước thời Lê sơ và nhà nước thời Lý Trần có đặc
điểm gì khác nhau ?
Các nhóm trình bày kết quả HS nhóm khác nx, bổ sung
GV chiếu sơ đồ bộ máy NN của các thời kì, chốt
C1/* Giống : các triều đình PK đều xây dựng nhà nước tập
quyền
* Khác: thời Lý Trần bộ máy nhà nước còn đơn giản.
thời Lê sơ bộ máy nhà nước đã hoàn chỉnh
- Ở triều đình thời Lê Thánh Tông, để tập trung quyền lực
vào nhà vua, vua bãi bỏ một số chức vụ cao cấp nhất
c/ Thời Lê sơ các đơn vị hành chính được tổ chức chặt chẽ
hơn
d/ Cách đào tạo tuyển chọn quan lại:
- Thời Lý Trần thực hiện nguyên tắc: muốn làm quan thì
trước hết phải xuất thân từ đẳng cấp quí tộc
- Còn thời Lê sơ lấy phương thức học tập thi cử làm
nguyên tắc để tuyển dụng quan lại
C2/ - Nhà nước thời Lý Trần là nhà nước quân chủ quí tộc
(nhắc lại nguyên tắc tuyển chọn quan lại)
- Nhà nước thời Lê sơ là nhà nước quân chủ quan liêu
chuyên chế
* Hoạt động 3 (10p)
- Mục tiêu: HS so sánh được sự giống nhau và khác nhau
giữa pháp luật thời Lê và thời Trần.
- Hình thức t/c: Dh phân hóa
- PP: trực quan, vấn đáp, thuyết trình.
- Kĩ thuật: Động não, hỏi và trả lời.
? Luật pháp thời lê sơ có điểm nào giống và khác luật
pháp thời Lý Trần ?
- Ở nước ta luật pháp có từ bao giờ ?
( Thời Lý: năm 1042: luật Hình thư )
- Đến thời Lê sơ: luật Hồng Đức- LP được XD hoàn chỉnh
-> HS nhắc lại nội dung bộ luật Hình thư và bộ luật Hồng
Đức
- LP thời Lê sơ có điểm nào giống và khác LP thời Lý
Trần ?
- Các triều đình phong kiến đều xây dựng nhà nước tập quyền
- Thời Lý Trần đã hoàn chỉnh trên danh nghĩa, nhưng thực chất còn đơn giản
- Thời Lê Sơ: Nhà nước tập quyền chuyên chế đã kiện toàn ở mức hoàn chỉnh
- Nhà nước thời Lê Thánh Tông lấy học tập, thi cử là phương thức chủ yếu để tuyển chọn, bổ nhiệm quan lại
- Các cơ quan giúp việc được sắp xếp qui củ và bổ sung đầy đủ
- Nhà nước thời Lý Trấn là nhà nước quân chủ quí tộc
- Nhà nước thời Lê Sơ là nhà nước quân chủ quan liêu chuyên chế
2/ Luật pháp:
- Luật pháp ngày càng hoàn chỉnh, có nhiều tiến bộ
+ Điểm giống nhau: Bảo
vệ quyền lợi nhà vua, triều đình, giai cấp thống trị, khuyến khích phát triển sản xuất, bảo vệ quyền lợi
Trang 3+ Giống : Bảo vệ quyền lợi của vua và giai cấp thống trị;
Bảo vệ trật tự xã hội, bảo vệ sản xuật nông nghiệp
+ Khác: LP thời Lê sơ có điểm tiến bộ là bảo vệ quyền lợi
của phụ nữ
* Hoạt động 4 (20p)
- Mục tiêu: HS chỉ ra được sự giống nhau và khác nhau về
kinh tế thời Lê, thời Trần.
- PP: trực quan, vấn đáp, thuyết trình, thảo luận.
- Kĩ thuật: Động não, chia nhóm, hỏi và trả lời
- Hình thức t/c: Dh phân hóa
? Tình hình kinh tế thời Lê sơ có gì giống và khác thời Lý
Trần ?
HS thảo luận cặp đôi (7’)
a/ Nông nghiệp :
- Giống : Nông nghiệp đều phát triển, quan tâm mở rộng
diện tích đất trồng, xây dựng hệ thống đê điều
- Khác : Thời Lý :ruộng đất công chiếm ưu thế
-Thời Lê sơ ruông tư ngày càng phát triển
b/ Thủ công nghiệp :
- Giống : nhiều ngành nghề thủ công phát triển
- Khác : thời Lê sơ có các công xưởng của nhà nước(cục
bách tác)
c/ Thương nghiệp :
- Giống : đều phát triển
- Khác : chợ làng ngày càng được mở rộng, vua khuyến
khích việc lập chợ và họp chợ
GV chuyển ý:
? Xã hội thời Lý Trần và Lê sơ có những giai cấp, tầng
lớp nào ?
HS trả lời GV chiếu sơ đồ các giai tầng, chốt
+ Giống : đều có 2 giai cấp thống trị và bị trị
+ Khác: - Thời Lý, Trần tầng lớp vương hầu quí tộc rất
đông, nắm mọi quyền lực, tầng lớp nông nô, nô tì cũng
chiếm số đông trong xã hội
- Thời Lê sơ tầng lớp địa chủ phát triển, tầng lớp nô tì
giảm dần
? Giáo dục, thi cử thời Lê sơ đạt những thành tựu gì?
(Mở khoa thi, mở nhiều trường học, nho giáo phát triển,
thi cử được tổ chức chặt chẽ qua 3 kì )
?Văn học thời Lê sơ đạt những thành tựu gì ?
(Văn học chữ Hán vẫn duy trì, văn học chữ Nôm rất phát
triển, văn học có nội dung yêu nước sâu sắc, thể hiện niềm
tự hào dân tộc)
? Khoa học, nghệ thuật thời Lê sơ đạt những thành tựu gì?
(khoa học đạt nhiều thành tựu trên mọi lãnh vực: sử học,
địa lí, y học, toán học )
tư sản tài sản
+ Điểm khác nhau: Pháp luật thời Lê Sơ đầy đủ và hoàn chỉnh hơn, có chủ ý bảo vệ quyền lợi cho nhân dân và phụ nữ
3/ Kinh tế
phát triển, có nhiều thành tựu
- Khác nhau: Thời Lê Sơ kinh tế phát triển mạnh mẽ hơn
+ Nông nghiệp: Chú trọng
khai hoang, chăm lo thuỷ lợi
+ Thủ CN: Nhiều ngành
nghề thủ công ra đời và phát triển
+ Thương nghiệp: Chợ
phát triển
4/ Xã hội :
- Phân chia giai cấp ngày càng sâu sắc
* Xã hội thời Lý Trần gồm có:
- Tầng lớp vương hầu quí tộc
- Tầng lớp địa chủ
- Nông dân
- Tầng lớp thủ công, thương nhân
- Tầng lớp nông nô, nô tì
* Xã hội thời Lê Sơ gồm:
- Giai cấp địa chủ phong kiến
- Giai cấp nông dân Tầng lớp thợ thủ công, thương nhân
- Tầng lớp nô tì
Trang 4( Nghệ thuật sân khấu được phục hồi và phát triển,điêu
khắc có phong cách đồ sộ và kĩ thuật điêu luyện )
? GD có gì khác thời Lý Trần ?
+ Khác : thời Lê sơ quan tâm phát triển giáo dục, thi cử
thịnh hành, nhiều người đỗ tiến sĩ, nho giáo phát triển
mạnh
*GV chiếu một số trảnh ảnh các công trình nghệ thuật,
nhân vật lịch sử thời Lê sơ khái quát chung
* Sự khác nhau:
- Thời Lý Trần tầng lớp vương hầu, quí tộc đông đảo, tầng lớp nông nô, nô
tì chiếm số đông trong xã hội
Thời Lê Sơ không có tầng lớp vương hầu quí tộc, nô
tì giảm dần và mất hẳn, địa chủ tư hữu ngày càng phát triển
5/ Văn hoá, giáo dục, khoa học:
- Quan tâm phát triển giáo dục
- Văn học yêu nước
- Khoa học nghệ thuật đạt nhiều thành tựu
4/ Củng cố, dặn dò :2'
- Về học bài cũ, làm bài tập trang 104 SGK, chuẩn bị tiết sau làm bài tập lịch sử
(phần chương IV)
5 Dặn dò: 3'
- Học bài cũ, trả lời câu hỏi SGK
- Sưu tầm thêm một số câu chuyện về danh nhân văn hóa đã học
- Chuẩn bị bài sau: Làm bài tập lịch sử
V Rút kinh nghiệm :
………
………
……… ……
***********************************
Ngày soạn: 27/1/2018
Ngày giảng: / /2018
Tiết 46
LÀM BÀI TẬP LỊCH SỬ (phần chương IV)
Trang 5I Mục tiêu bài học :
1/ Kiến thức :
- Giúp HS ôn lại kiến thức đã học:
+ Cuộc kháng chiến của nhà Hồ và phong trào khởi nghĩa chống quân Minh đầu thế
kỉ XV
+ Diễn biến, kết quả của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn
+ Những thành tựu về kinh tế, văn hoá, chính trị, KHNT của nước Đại Việt thời Lê sơ
* Trọng tâm
- Kiểm tra và củng cố kiến thức chương IV
- Kiểm tra theo phương pháp giải bài tập tại lớp thông qua cá nhân, hoạt động thảo luận tổ nhóm để ôn tập kiến thức
2/ Kĩ năng :
- Làm quen với việc làm baì tập lịch sử
- Biết tổng hợp, khái quát hoá các sự kiện biến cố lịch sử
* KNS : Kỹ năng tư duy, nhận xét, đánh giá tình hình
3/ Tư tưởng: Giáo dục niềm tin và lòng tự hào về truyền thống lịch sử của dân tộc ta.
4/ Năng lực: Giúp HS phát triển NL tự học; NL giải quyết vấn đề; NL sáng tạo.
II/ Chuẩn bị:
GV chuẩn bị các bài tập có nội dung liên quan đến chương IV
HS: xem lại nội dung bài học
III Phương pháp – kĩ thuật DH:
- PP: Nêu vấn đề , thực hành
- Kĩ thuật; động não
IV/Tiến trình dạy học – giáo dục:
1/ Ổn định: (1’) - 7B : – 7D:
2/ Kiểm tra bài cũ: Không
3/ Bài mới : Hoạt động 1 (1')
- Mục tiêu: Tạo tâm thế, giúp HS tiếp cận bài học.
- Hình thức tổ chức: Nêu vấn đề
- Phương pháp: thuyết trình.
GV vào bài: Trong các giờ học trước chúng ta đã nắm được tình hình đất nước ta thời
Lê sơ ntn Hôm nay để củng cố lại những kiến thức ấy chúng ta sẽ cùng nhau đi làm một số bài tập
* Hoạt động 4 (40p)
- Mục tiêu: Làm bài tập lịch sử
- PP: Nêu vấn đề , thực hành.
- Kĩ thuật: Động não.
- Hình thức t/c: Dh phân hóa
? Tình hình kinh tế thời Lê sơ có gì giống và khác thời Lý Trần ?
* GV giao bài tập, HS suy nghĩ trả lời
Bài tập 1: Đầu thế ki XV dân tộc ta đã có cuộc kháng chiến chống quân xâm lược:
A Nhà Tống B Mông-Nguyên
C Nhà Minh D.Nhà Thanh
Bài Tập 2: Bài học rút ra từ cuộc kháng chiến của nhà Hồ chống quân Minh:
A Đường lối đánh giặc là quan trọng nhất trong kháng chiến
Trang 6B Sức dân là yếu tố quyết định thắng lợi.
C Phải huy động được nhiều người tài giỏi mới có chiến thắng
D.Lãnh đạo phải là người vừa có đức vừa có tài
GV phát phiếu học tập BT 3:
Bài tập 3: Hãy i n m c th i gian v o b ng dđ ề ố ờ à ả ướ đi ây cho phù h p v i nh ng s ợ ớ ữ ự
ki n l ch s nệ ị ử ước ta đầu th k XV ế ỉ
phát
Bài tập 4:Cách tuyển chọn,bổ dụng quan lại thời Lê sơ:
A.Dựa vào con cháu,dòng dõi hoàng tộc
B Con quan mới được làm quan
C Phải qua học tập thi cử đỗ đạt.
D Qua đấu võ nghệ tranh tài
Bài tập 5: Đặc điểm khác nhau cơ bản về luật phát thời Lê sơ so với thời Lý Trần:
A Khuyến khích sản xuất phát triển
B.Bảo vệ quyền tư hữu tài sản ruộng đất
C.Bảo vệ quyền lợi giai cấp thống trị
D.Bảo vệ quyền lợi cho nhân dân, phụ nữ
Bài tập 6: Hãy điền từ đúng ( Đ) hoặc sai (S) vào ô trống ở trước câu
Bài tập 7 : Công trình kiến trúc, điêu khắc đặc sắc thời Lê sơ:
A.Cung Thái thượng hoàng
B.Thành Tây Đô
C.Cung điện Lam Kinh
D.Chùa một cột
Bài tập 8: Lập bảng thống kê các tác phẩm văn học, quân sư nổi tiếng thời Lý, Trần, Lê s :ơ
Trang 7Hồng Đức quốc âm thi
tập
Bài tập 9: Chủ đề nổi bật nhất trong thơ văn của Lê Thánh Tông:
A.Tình thần yêu nước, tinh thần dân tộc
B.Tình nhân nghĩa
C.Ca ngợi vẻ đẹp quê hương, đất nước
D.Ca ngợi giai cấp phong kiến
Bài tập 10 : N i k t tên tác gi v i tác ph m cho úng:ố ế ả ớ ẩ đ
A Ngô Sĩ Liên
B.Lương Thế Vinh
C Nguyễn Trãi
D Lê Thánh Tông
E Lê Văn Hưu
1 Đại Việt sử ký
2 Đại Việt sử ký toàn thư
3 Đại thành toán pháp
4 Lập thành toán pháp
5 Quốc âm thi tập
6 Hồng Đức quốc âm thi tập
7 Dư địa chí
A + 2
B + 3
C + 5 ,7
D + 6
E + 1
GV phát phiếu học tập cho HS bài 11:
Bài tập 11 : Hãy điền các sự kiện lịch sử vào niên đại đã cho sau cho phù hợp
1) Đầu năm
1416
A Lên lợi cùng 18 người trong bộ chỉ huy tổ chức hội thề ở Lũng Nhai
Vương 3) Giữa năm
1418
C Quân Minh bao vây căn cứ Chí Linh
4) Cuối năm
1421
D Quân Minh Huy Động 10 vạn lính vây quét căn cứ nghĩa quân ,
Lê Lợi rút lên núi Chí Linh
6) Cuối năm
1424
F Bị thất bại trong âm mưu mua chuột Lê Lợi quân Minh trở mặt tấn công nghĩa quân
lượng từ Nghệ An tiến vào Tâm Bình , Thuận Hóa
.Bị nghĩa quân phụ kích và giết ở Ải Chi Lăng 12) 10/12/1427 M Vương Thông mở hội thề ở Lũng Nhai
bóng quân thù
Bài tập 12 : Hãy điền từ đúng ( Đ) hoặc sai (S) vào ô trống ở trước câu
Trang 8 2 Chính quyền phong kiến được coi là hoàn chỉnh nhất dưới thời vua Lê Thái
Tổ
4 Củng cố (1’ ) GV nhắc lại nội dung cơ bản của chương IV.
5 HDVN (2’)
- Các em về nhà học bài và cbi bài 22: SỰ SUY YẾU CỦA NHÀ NƯỚC PHONG KIẾN TẬP QUYỀN (TK XVI - XVIII) Ở bài này các em chú ý các câu hỏi sau:
? Em có nhận xét gì về các vua Lê ở thế kỉ XVI so với vua Lê Thánh Tông?
? Vì sao đời sống nhân dân khổ sở ?
? Em có nhận xét gì về cuộc khởi nghĩa của nông dân TK XVI?
V Rút kinh nghiệm :
………
………
………
***********************************