- Cảm nhận được vẻ đẹp sinh động, trong sáng của bức tranh thiên nhiên Cô Tô sau cơn bão qua ngòi bút miêu tả tài hoa, tinh tế của Nguyễn Tuân và đời sống con người lao động thân thiện, [r]
Trang 1Ngày soạn: Tuần 29, Tiết 103
Ngày giảng: 6C
Văn bản
CÔ TÔ
<Nguyễn Tuân>
I Mục tiêu cần đạt:
1 Kiến thức:
- Cảm nhận được vẻ đẹp sinh động, trong sáng của bức tranh thiên nhiên Cô Tô sau cơn bão qua ngòi bút miêu tả tài hoa, tinh tế của Nguyễn Tuân và đời sống con người lao động thân thiện, tích cực ở vùng đảo Cô Tô
- Thấy được nghệ thuật miêu tả cảnh sinh động, độc đáo và tài năng sử dụng ngôn ngữ miêu tả hết sức điêu luyện của tác giả
2 Kỹ năng:
- kĩ năng bài học: Rèn luyện kỹ năng đọc diễn cảm văn bản, đọc –hiểu văn bản kí có yếu tố miêu tả, trình bày suy nghĩ, cảm nhận về vùng đảo Cô
Tô sau khi học xong văn bản
- Kĩ năng sống: nhận thức được vẻ đẹp của một vùng biển Tổ Quốc, giao tiếp: trình bày suy nghĩ về giá trị nội dung, nghệ thuật văn bản
3 Thái độ:
- Giáo dục học sinh lòng yêu mến những con người lao động bình thường ở
mọi miền tổ quốc; tình yêu thiên nhiên, yêu tiếng mẹ đẻ giàu có, trong sáng
- GD TT HCM: Lòng yêu nước liên hệ với tư tưởng độc lập dân tộc và lòng
yêu nước của Bác
- GD bảo vệ MT: Liên hệ môi trường biển, đảo đẹp.
- GD đạo đức: Giáo dục phẩm chất yêu thiên nhiên, yêu quê hương, đất
nước, tự lập, tự tin, tự chủ, có tinh thần vượt khó, có trách nhiệm với bản thân => GD giá trị sống: YÊU THƯƠNG, TÔN TRỌNG, TRÁCH NHIỆM, TRUNG THỰC
II Chuẩn bị:
- Giáo viên: SGK, SGV, giáo án, bài giảng điện tử, tham khảo tài liệu có
liên quan đến bài giảng., máy tính, máy chiếu
Trang 2- Học sinh: Đọc văn bản, soạn bài theo câu hỏi SGK, tìm thêm tư liệu về
tác giả Nguyễn Tuân và đảo Cô Tô
III Phương pháp: Phương pháp: giảng bình, vấn đáp, nêu vấn đề,
Kỹ thuật: động não
IV) Tiến trình giờ dạy và giáo dục (tiết 1)
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ: - 2’ HS chuẩn bị bài
3 Bài mới:
Hoạt động 1: Giới thiệu bài – 1’
Hiếm có một nhà văn nào có bút lực tài hoa như Nguyễn Tuân, tài hoa ở cả cách sử dụng ngôn ngữ cho đến tạo lập hình ảnh Chính vì vậy, trong nền văn học Việt Nam hiện đại, Nguyễn Tuân được coi là cây bút tiêu biểu Ông được coi là một “định nghĩa” đầy đủ nhất về người nghệ sỹ Là một cây bút tài hoa độc đáo cùng với phong cách tự do, phóng túng, Nguyễn Tuân đã tìm đến thể tùy bút và bút ký để ca ngợi vẻ đẹp của thiên nhiên và con người, với mong muốn được bộc lộ cái tôi chủ quan, cái tôi độc đáo của mình Đọc bài ký Cô Tô của Nguyễn Tuân, chúng ta sẽ thấy Cô Tô hiện lên nhiều vẻ đẹp qua bút lực tài hoa của nghệ sỹ ngôn từ Nguyễn Tuân Nhà văn miêu tả vùng biển Cô Tô - đảo phía đông bắc Tổ quốc Việt Nam - vô cùng tươi đẹp, giàu có, hùng vĩ vào một ngày đầu thu sau trận bão lớn.
Hoạt động 2 (9’)
Mục tiêu:Hướng dẫn HS tìm hiểu tác giả, tác
phẩm
Phương pháp: hoạt động nhóm
Kỹ thuật: :động não
- Phương tiện: máy chiếu
- Hình thức: cá nhân
I/ Giới thiệu chung
1 Tác giả : Nguyễn Tuân (1910-1987)
quê Hà Nội; sở trường là viết thể tuỳ bút và kí
Trang 3? Dựa vào chú thích (★) SGK trang 90 và
phần tự tìm hiểu thêm của các con về tác
giả, các con hãy giới thiệu một vài nét về
tác giả Nguyễn Tuân?
- Chia lớp thành 6 nhóm, mỗi nhóm 4HS;
phát giấy toki,bút; nêu yêu cầu thực hiện kỹ
thuật “khăn phủ bàn”( phân công nhiệm vụ
các thành viên,làm việc cá nhân đồng loạt,
tích cực -> thống nhất ý kiến trong nhóm)
Dưới đây minh họa 2 sản phẩm mong đợi:
*GV: Giới thiệu thêm: Nguyễn Tuân rất giàu
lòng yêu nước và tinh thần dân tộc (yêu tiếng
mẹ đẻ, yêu những kiệt tác văn chương cổ
điển, yêu âm nhạc dân gian, yêu thiên nhiên
…).Nguyễn Tuân rất tài hoa, ông am hiểu
nhiều ngành nghệ thuật và vận dụng sự am
hiểu đó để sáng tác văn chương rất độc
đáo.Sự nghiệp văn chương của ông để lại rất
phong phú, độc đáo và tài hoa
? Giới thiệu về tác phẩm
Hoạt động 3 – 28'
Hướng dẫn HS đọc- hiểu văn bản
PP: đọc diễn cảm, vấn đáp, nêu vấn đề,
thuyết trình , động não
- Phương tiện: máy chiếu
- Hình thức: cá nhân
- GV: Hướng dẫn HS cách đọc đoạn trích:
+ Giọng vui tuơi, hồ hởi, cần chú ý ngừng
nghỉ đúng chỗ và đảm bảo sự liền mạch của
từng câu, từng đoạn + Chú ý đọc nhấn mạnh
vào các tính từ miêu tả nhất là các tính từ, cụm
2.Tác phẩm
Văn bản trích từ thiên kí sự cùng tên được viết trong một lần nhà văn
đi thực tế ở đảo Cô Tô
II, Đọc –hiểu văn bản
1 Đọc- tìm hiểu chú thích
2 Thể loại- bố cục
a Thể loại: Kí
b Vị trí đoạn trích: Nằm ở phần
cuối của bài kí Cô Tô
c.Bố cục:
3 phần:
- Phần 1: Từ đầu … “ở đây” →
Toàn cảnh Cô Tô với vẻ đẹp trong sáng sau khi trận bão đã đi qua
- Phần 2:
Trang 4tính từ (VD lam biếc, vàng giòn, xanh
mượt…), các hình ảnh so sánh đặc sắc, mới lạ,
có sự tìm tòi của tác giả
- GV đọc 1 đoạn sau đó gọi ít nhất 2 HS đọc
VB
?Hãy nêu thể loại, vị trí của đoạn trích?
Trong bài ký rất nhiều lần tác giả kể, tả
ngôi thứ nhất, chứng tỏ điều gì?
Vị trí ấy chứng tỏ:
- Người viết có mặt khắp nơi
- Kể, ghi chép những điều tai nghe mắt thấy
*GV chiếu các Slides về hình ảnh các chú
thích :
- Cô Tô: Giới thiệu đoạn video clip về cảnh
đảo Cô Tô
- Giã đôi: Đá đầu sư: Ngấn bể: Hải sâm: Cá
hồng:
? Theo emcó thể chia văn bản Cô Tô làm
mấy phần? Nêu nội dung chính từng phần?
- GV có thể khái quát hóa bằng sơ đồ tư duy
- GV chuyển ý: Phân tích văn bản theo bố
cục:
+ Tiết 79: Quang cảnh Cô Tô sau cơn bão
+ Tiết 80 : Hai phần còn lại
HS đọc phần 1
? Bức tranh thiên nhiên Cô Tô được tác
giả ghi lại vào thời điểm nào? Vào thời
điểm đó Cô Tô có gì đặc biệt?
“Mặt trời…nhịp cánh” → Cảnh mặt trời mọc trên biển
- Phần 3: Còn lại → Cảnh sinh hoạt trên biển
3 Phân tích a.Quang cảnh Cô Tô sau cơn bão:
Trong trẻo,tươi Sức sống mãnh liêt
Sự hồi sinh kỳ diệu
Tác giả là người yêu mến, gần gũi, gắn bó với quê hương.
->Bằng việc lựa chọn các từ ngữ miêu tả chính xác, giàu tình tạo hình
Trang 5- Thời gian:
+ Ngày thứ năm trên đảo
+ Cô Tô sau cơn bão
- Một thời điểm cụ thể chính xác đó là đặc
điểm của thể ký
→ Đây là một khoảnh khắc bình yên khi
cơn bão đã đi qua Tại sao tác giả lại chọn
thời điểm này để tả về thiên nhiên Cô Tô, qua
phần tìm hiểu tiếp theo ta sẽ lý giải
?Tác giả đã chọn vị trí nào để quan sát và
miêu tả vẻ đẹp của đảo Cô Tô? Vị trí quan
sát đó có tác dụng như thế nào?
- HS trả lời: Vị trí quan sát: trên nóc đồn
Tác dụng: dễ bao quát toàn cảnh biển đảo Cô
Tô
? Vẻ đẹp trong sáng của đảo Cô Tô sau khi
trận bão đi qua đã được miêu tả như thế
nào? Con hãy tìm các từ ngữ, hình ảnh
diễn tả vẻ đẹp ấy trong đoạn đầu của bài?
- Vẻ đẹp của đảo Cô Tô:
+ Trong trẻo, sáng sủa
+ Bầu trời cũng trong sáng
+ Cây cối xanh mượt,
+ Nước biển lam biếc, đậm đà
+ Cát vàng giòn
+ Cá nặng lưới
? nhận xét gì về việc sử dụng từ ngữ (đặc
biệt là các tính từ), hình ảnh diễn tả vẻ đẹp
của đảo Cô Tô?
bức tranh thiên nhiên trên đảo Cô Tô sau cơn bão hiện lên tươi sáng ,phong phú, độc đáo
Trang 6- Sử dụng những hình ảnh chọn lọc, các tính
từ gợi tả màu sắc và ánh sáng vừa tinh tế vừa gợi cảm
? Tác giả còn sử dụng biện pháp tu từ nào nữa? Có gì độc đáo trong cách sử dụng ấy?
-Ẩn dụ “vàng giòn”: Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác → Cảm nhận được sắc vàng - khô đến
độ giòn của cát - một màu sắc ấm nóng và khoẻ khoắn
? Thông thường khi cơn bão đi qua, người
ta thường nhận thấy sự đổ nát, tàn phá của
nó Ở bài ký này, qua các cảm nhận của nhà văn con có nhận thấy điều đó không?
- Hs trả lời
? Qua việc miêu tả của tác giả, con hình dung như thế nào về cảnh đảo Cô Tô sau cơn bão?
- HS nêu cảm nhận
- GV bình chốt: Cách dùng từ (tính từ, cụm tính từ) có tính gợi tả cao kết hợp các từ chỉ mức độ để diễn tả ý nghĩa tiếp diễn tăng tiến làm cho người đọc hình dung được khung cảnh bao la và vẻ đẹp tươi sáng, của vùng đảo
Cô Tô Thông thường khi cơn bão đi qua, người ta thường nhận thấy sự đổ nát, tàn phá của nó Riêng ở bài ký này, qua các cảm nhận của nhà văn ta không nhận thấy điều đó; Thậm chí cảnh vật lại hiện lên như mang một sắc thái mới, tinh khôi, quang đãng như vừa được gột rửa, thay áo mới; cảnh vật bừng lên trong những nét đẹp đầy sức sống, như một cuộc hồi sinh kỳ diệu cho ta thấy Cô Tô đã đẹp nhưng giờ đây - sau cơn bão - nó lại hồi sinh nhanh chóng trong một sức sống mãnh liệt, cứ như là một phép màu nhiệm
Trang 7=> Thời khắc mà những sắc màu thiên nhiên thể hiện rõ nhất, ấn tượng nhất, ngòi bút tài hoa của tác giả bộc lộ rõ nhất
Từ bức tranh này chắc chúng ta đã hiểu vì sao tác giả lại chọn tả Cô Tô sau cơn bão?
=> Chọn được vị trí quan sát thích hợp (trên cao) và chỉ chọn vài chi tiết tiêu biểu để tả đã làm nổi bật được đối tượng cần tả (Tích hợp văn miêu tả)
? Hãy phát hiện câu văn bộc lộ trực tiếp tình cảm của tác giả khi ngắm toàn cảnh
Cô Tô?
- HS phát hiện câu văn bộc lộ trực tiếp tình
cảm của tác giả: “Càng thấy yêu mến hòn đảo
như bất cứ người chài nào đã từng đẻ ra và lớn lên theo mùa sóng ở đây.”
? Tác giả đã có cảm nghĩ gì khi ngắm toàn cảnh Cô Tô? Qua đó con hiểu gì về tình cảm của tác giả.
Yêu cầu của kỹ thuật “Động não”:
- Mỗi HS nêu 1 ý kiến Ý kiến sau không trùng ý
kiến trước GV có thể ghi nhanh các ý kiến phát biểu của HS lên bảng.
- GV phân loại ý kiến của HS thành từng nhóm.
- Làm sáng tỏ những ý kiến chưa rõ ràng và thảo luận sâu những ý kiến mang tính khái
quát)
- GV: Khái quát hóa bằng sơ đồ tư duy
( Có thể sử dụng sơ đồ hình cây)
Trang 84 Củng cố: (2’)
Mục tiêu: củng cố nội dung bài học
Phương pháp: vấn đáp
Kỹ thuật: sử dụng KT hỏi chuyên gia
- GV khái quát nội dung bài học tiết 1 về tác giả, hoàn cảnh sáng tác tác phẩm, vẻ đẹp toàn cảnh Cô Tô sau cơn bão
5 Hướng dẫn về nhà- 3’
- Học bài, tìm được những chi tiết hình ảnh tiêu biểu, phân tích được ý nghĩa các hình ảnh so sánh trong phần 2 tác phẩm
V Rút kinh nghiệm
********************