Phát triển năng lực: Rèn học sinh năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực sáng tạo, năng lực sử dụng ngôn ngữ , năng lực hợp tác, năng lực giao tiếp, năng lực tự quản lí đư[r]
Trang 1Ngày soạn: Tuần 22, Tiết 78
Ngày giảng: 6C
Tiếng Việt
SO SÁNH
I Mục tiêu cần đạt
1 Kiến thức:
- Nhận biết: Giúp HS nắm được khái niệm của phép so sánh
- Thông hiểu: cấu tạo của so sánh và các kiểu so sánh
- Vận dụng: biết sử dụng đúng, phù hợp phép ss khi nói, khi viết
2 Kĩ năng:
- Kĩ năng bài học: nhận diện được phép so sánh Nhận biết và phân tích được các kiểu so sánh đã dùng trong văn bản và chỉ ra được tác dụng
- Kĩ năng sống: nhận thức được giá trị của phép tu từ, giao tiếp: lắng nghe tích cực kiến thức bài học
3 Thái độ: Giáo dục niềm say mê tìm hiểu và yêu thích các phép tu từ.
- GD KNS: Suy nghĩ, thảo luận cách sử dụng so sánh, nhân hoá, ẩn dụ, hoán
dụ
4 Phát triển năng lực: Rèn học sinh năng lực tự học, năng lực giải quyết
vấn đề, năng lực sáng tạo, năng lực sử dụng ngôn ngữ , năng lực hợp tác, năng lực giao tiếp, năng lực tự quản lí được thời gian khi làm bài và trình
bày bài
- GD đạo đức: Biết yêu tiếng Việt, trân trọng và giữ gìn tiếng mẹ đẻ Giáo
dục phẩm chất tự lập, tự tin, tự chủ, có tinh thần vượt khó, có trách nhiệm với bản thân => GD giá trị sống: TRÁCH NHIỆM, TÔN TRỌNG, YÊU THƯƠNG, TRUNG THỰC
II Chuẩn bị:
Trang 2- GV: nghiên cứu SGK, bộ chuẩn kiến thức, SGV, giáo án, tài liệu tham
khảo
Máy chiếu, phấn màu , máy chiếu, PHTM
- HS: soạn bài mục theo hướng dẫn
III Phương pháp: phân tích ngữ liệu, vấn đáp, thực hành có hướng dẫn,
nhóm, động não
IV Tiến trình giờ dạy và giáo dục
1 Ổn định tổ chức :1’
2 Kiểm tra bài cũ (5’)
? Phó từ là gì? Có những loại phó từ nào? Cho 1 VD minh họa?
3.Bài mới:34’
HĐ1: Khởi động (1’): Trong khi nói, viết người ta thường so sánh SV này
với SV kia Vậy so sánh là gì? tác dụng , cấu tạo và các kiểu so sánh…
Hoạt động của thầy và trò
Hoạt động 2 (7’)
- Mục tiêu: Tìm hiểu khái niệm so sánh
- PP: Vấn đáp, phân tích ngữ liệu
- Kĩ thuật: Động não
- Phương tiện: máy chiếu, sgk
- Hình thức: cá nhân
- GV trình chiếu vd a, b(24)
a) Trẻ em như búp trên cành
b) Rừng đước dựng lên vô tận
? Trong vd a,b những sự vật, sự việc nào được so
Ghi bảng
I So sánh là gì?
1 Khảo sát và phân tích ngữ liệu
Trang 3sánh với nhau?
- Trẻ em - như búp trên cành
- Rừng đước – hai dãy trường thành vô tận
? Vì sao có thể so sánh như vậy ?
- Vì giữa chúng có những điểm giống nhau nhất
định(theo quan sát của tác giả)
? So sánh như vậy để làm gì?( tác dụng?)
- Làm nổi bật được cảm nhận của người viết, người
nói với những sự vật được nói đến (trẻ em, rừng đước)
-> tăng tính hình ảnh và gợi cảm
? Vậy em hiểu so sánh là gì?
- 2 HS phát biểu -> GV chốt -> Ghi nhớ 1.
?So sánh sự khác nhau giữa 2 VD a, b với câu:
c) Con mèo vằn vào tranh, to hơn cả con hổ nhưng nét
mặt lại vô cùng dễ mến
- VD a, b là kiểu so sánh ngang bằng (như)
- VD c là kiểu so sánh không ngang bằng (hơn)
2 Ghi nhớ 1(24)
Trang 4II Cấu tạo của phép so sánh
1 Khảo sát và phân tích ngữ liệu.
- Mô hình đầy đủ gồm 4 yếu tố
- Mô hình không đầy đủ có thể vắng phương diện so sánh hoặc từ so sánh
Trang 5Hoạt động 3(8’)
- Mục tiêu ; Tìm hiểu cấu tạo của phép so sánh
- Vấn đáp, phân tích ngữ liệu
- Kĩ thuật : Động não
- Phương tiện: máy chiếu, sgk
- Hình thức: cá nhân
* GV trình chiếu mô hình câm về so sánh
-> gọi 1 HS lên điền
diện so sánh
Từ so sánh
Vế B
Trẻ em
Rừng
đước
dựng lên cao ngất
như như
búp trên cành hai dãy tường thành
? Mô hình cấu tạo của 2 phép so sánh a, b có gì
khác nhau?
- VD a: thiếu 1 yếu tố (phương diện so sánh)
- VD b: có mô hình đầy đủ (4 yếu tố)
*GV: Mô hình so sánh (a) rất hay sử dụng trong thơ
văn và vế B thường được coi là chuẩn so sánh
? Hãy nêu thêm các từ so sánh khác?
- Là, tựa như, giống như, bao nhiêu bao nhiêu (so
sánh ngang bằng)
- Hơn, hơn là, kém, không bằng, chẳng bằng (so
`
2 Ghi nhớ 2(25)
Trang 6sánh không ngang bằng)
?Chú ý 2 VD a, b (3 – 25) và cho biết cấu tạo của
phép so sánh trong những câu đó có gì đặc biệt?
a) không có từ so sánh và phương diện so sánh
b) vế B và từ so sánh đảo lên trước vế A
* Gv gửi bài xuống cho hs:
? Hãy tìm một số TN, ca dao có dùng so sánh?
- 5 HS tìm -> nhận xét
- Gv: bổ sung
Gái thương chồng đương đông buổi chợ
-> thiếu từ so sánh và phương diện so sánh
* Đây là nội dung cần ghi nhớ về cấu tạo của so sánh
-> Gọi 1 HS đọc ghi nhớ 2 (25)
Hoạt động 3(18’)
- Mục tiêu: Hướng dẫn vận
dụng kiến thức giải các bài
tập
- PP: Vấn đáp, thực hành
có hướng dẫn
- KT: Động não,
- Hình thức: hoạt động
nhóm
- Chia 4 nhóm thực hiện 4
yêu cầu của BT
III Luyện tập
BT 1(25)
a) So sánh đồng loại:
* Người với người: Lương y như tử mẫu
* Vật với vật: Chiếc cầu như cái võng đu đưa b) So sánh khác loại
* Vật với người: Mẹ già như chuối chín cây
*Cái cụ thể với cái trừu tượng:
Công cha như núi ngất trời
Trang 7- HS làm ra phiếu học tập
- HS trả lời miệng
GV nêu yêu cầu – HS làm
vào giấy – GV thu chấm lấy
điểm 15’
Nghĩa mẹ như nước ngời ngời biển đông
BT 2(26)
- Khỏe như voi (hùm, trâu )
- Đen như bồ hóng (gỗ mun, củ súng, củ tam thất, cột nhà cháy )
- Trắng như bông (cước, ngà, trứng gà bóc )
- Cao như cây sào (núi, sêu )
BT 3 (26) a) Bài học đường đời đầu tiên
- Những ngọn lia qua
- 2 cái răng làm việc
- Cái chàng Dế choắt thuốc phiện
- Mỏ Cốc như cái dùi sắt
b) Sông nước Cà Mau
- ở đó mây nhỏ
- Cá nước sáng trắng
- Những ngôi nhà bè phố nổi
4 Củng cố: (1’) GV khái quát nội dung bài học: khái niệm và các kiểu so
sánh
* Tích hợp giáo dục đạo đức: 2’
? Viết đoạn văn khoảng 6 câu miêu tả ngôi trường em đang học có sử dụng
phép so sánh – xác định
- hs: trình bày
Trang 8- Gv: chữa, nhận xét.
5 Hướng dẫn về nhà (3’)
- Nhận diện được so sánh, các kiểu so sánh trong văn bản
- Tập viết một đoạn văn ngắn tả phong cảnh quê em có sử dụng phép so sánh
- Chuẩn bị: “Quan sát , tưởng tượng , so sánh, nhận xét trong văn miêu tả” ( soạn mục I)
V Rút kinh nghiệm
………
………
………