giao an HK II 9

HS: Trả lời Hoạt động 2: Sự biến đổi tính chất của các nguyên tố trong bảng tuần hoàn GV: Treo sơ đồ các nguyên tố chu kì 2 và 3, liên hệ với dãy HĐHH của kim loại, tính chất của phi kim

- Axit cacbonic là axit yếu, không bền.

- Muối cacbonat có những tính chất của muối như: tác dụng với axit, với dung dịch muối, với dung dịch kiềm Ngoài ra muối cacbonat dễ bị phân huỷ ở nhiệt độ cao giải phóng khí

cacbonic

- Muối cacboat có nhiều ứng dụng trong đời sống và sản xuất

B/ Chuẩn bị :

- Dụng cụ: Giá ống nghiệm, ống nghiẹm, ống hút, kẹp gỗ

- Hóa chất: Các dd Na2CO3, K2CO3, NaHCO3, HCl, Ca(OH)2, CaCl2.

- Tranh vẽchu trình cacbon trong tự nhiên

C/ Tiến trình bài giảng:

Hoạt động 1: Axit cacbonic ( H 2 CO 3 )

1/Trạng thái tự nhiên và tính chất vật lí:

GV: Gọi 1 HS đọc thông này trong SGK, sau

đó yêu cầu HS tóm tắt và ghi vào vỡ

GV: Giới thiệu 2 loại muối: Na2CO3 và

NaHCO3 Yêu cầu HS nhận xét và phân loại?

2/ Tính chất:

a Tính tan:

GV: Yêu cầu HS xác định tính tan của muối

cacbonat trung hoà đã học

GV: giới thiệu tính tan của muối cacbonat

axit

b/ Tính chất hóa học:

GV: Yêu cầu các nhóm HS tiến hành TN: Cho

dd Na2CO3 và NaHCO3 lần lượt tác dụng vơi

dd HCl Nêu hiện tượng, nhận xét, rút ra kết

K2CO3 + Ca(OH)2 → CaCO3 ↓ + 2 KOHHS: Viết PTHH

với kiềm tạo thành muối trung hòa và nước.

Yêu cầu HS viết PTHH

GV: Hướng dẫn HS làm TN : Cho dd Na2CO3

tác dụng với dd CaCl2 Nêu hiện tượng, nhận

xét, rút ra kết luận và viết PTHH ?

GV: Giới thiệu một số còn bị phân huỷ bởi

nhiệt và hướng dẫn HS viết PTHH

NaHCO3 + NaOH → Na2CO3 + H2OHS: làm TN theo nhóm và đại diện trả lời:

GV: Cho HS đọc thông ứng dụng trong SGK

và nêu các ứng dụng của muối cacbonat

HS: Đọc thông tin SGK

Hoạt động 4: Chu trình cacbon trong tự nhiên

GV: Cho HS quan sát tanh vẽ chu trình cacbon

trong tự nhiên và rút ra chu trình cácbon là

một chu trình như thế nào ?

HS: quan sát tranh và rút ra:

Chu trình cacbon là một chu trình khép kín

Hoạt động 5: Củng cố

GV: Cho học sinh làm bai tập:

Hoàn thành sơ đồ biến hóa : NaCl

Tuần: 19

Tiết 38: SILIC – CÔNG NGHIỆP SILICAT

A/ Mục tiêu:

HS biết được:

- Silic là phi kim hoạt động hóa học yếu, Silic là chất bán dẫn

- Silic đioxit là một oxit axit

- Các nghành công nghiệp Silicat như: sản xuất đồ gốm, sản xuất ximăng, sản xuất thuỷ tinh

- Rèn luyện kỹ năng quan sát, biết sử dụng kiến thức thực tế để xây dựng kiến thức mới

B/ Chuẩn bị:

Các mẫu vật ( hoặc tranh vẽ ) về:

- Đồ gốm, sứ, xi măng, thuỷ tinh

- Sản xuất đồ gốm, sư, xi măng, thuỷ tinh

- Đất sét, cát trắng

C/ Tiến trình bài giảng:

Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ

GV: Nêu tính chất hóa học của muối

Cacbonat?

GV: Gọi HS làm bài tập 3 SGK

HS: trả lờiHS: làm bài tâp 3

Hoạt động 2: Silic

Trạng thái tự nhiên và tính chất

GV: Yêu cầu các nhóm HS đọc thông tin

SGK, thảo luận và nêu trạng thái tự nhiên, tính

chất của Silic Viết PTHH

GV: Nhận xét,tổng kết

HS: Thảo luận nhóm và đại diện trả lời

- Silic là nguyên tố phổ biến thứ 2 sau oxi

- Trong thiên nhiên Silic tồn tại ở dạng hợpchất, có nhiều trong đất sét, cát trắng

- Silic là chất rắn màu xám, khó nóng chảy, có

vẻ sáng kim loại, dẫn điện kém

- Tinh thể Silic tinh khiết là chất bán dẫn

- Silic là phi kim hoạt động yếu, ở nhiệt độcao tác dụng với oxi

Si + O2 → SiO2

HS: các nhóm khác bổ sung

Hoạt động 3: Silic đioxit

GV: đặt vấn đề: SiO2 thuộc loại hợp chất nào?

Vì sao? Tính chất hóa học của nó như thế nào?

GV: Yêu cầu các nhóm thảo luận và ghi lại ý

kiến của nhóm mình

GV: yêu cầu các nhóm khác nhận xét và bổ

sung

GV: Tổng kết

HS: thảo luận nhóm và đại diện trả lời

- Thuộc loại oxit axit

- Vì SiO2 tác dụng được với kiềm, oxit bazơSiO2 + 2NaOH → Na2SiO3 + H2OSiO2 + CaO → CaSiO3

- SiO2 không phản ứng với nước

HS: các nhóm khác theo dõi, bổ sung

Hoạt động 4: Sơ lược về công nghiệp Silicat.

GV: Giới thiệu: Công nghiệp Silicat gồm sản

xuất đồ gốm, sứ, xi măng, thuỷ tinh từ những

hợp chất thiên nhiên của silic như cát, đất sét

GV: Yêu cầu HS quan sát mẫu vật, tranh vẽ,

rồi kể tên các sản phẩm của nghành công

nghiệp sản xuất đồ gốm, sứ Thảo luận nhóm

và trả lời với các nội dung:

- Kể tên các sản phẩm đồ gốm, sứ

HS: Quan sát mẫu vật và tranh ảnh Thảo luậnnhóm và trả lời:

- Gạch, ngói, chén, bát sứ…

- Nguyên liệu: Đất sét, thạch anh, fenpat

- Các công đoạn: Nhào đất sét, thách anh và

- Nguyên liệu để sản xuất.

- Các cong đoạn chính

Các cơ sưở sản xuất đồ gốm sứ ở Việt Nam

GV: Tương như trên cho HS quan sát tranh,

- Nguyên liệu là đất sét, đá vôi, cát ,

- Cơ sở cản xuất:Nhà máy xi mang HảiDương, Hà Nam, Hà Tiên

HS: Thảo luạn nhóm và tra lời:

- Thành phần: Hỗn hợp Na2CO3 và CaSiO3

- Nguyên liệu là: Cát trắng,đá vôi, sô đa

- Công đoạn chính: Trộn hỗn hợp nguyên liệutheo tỉ lệ thích hợp Nung tong lò thành thuỷtinh dạng nhão, làm nguội từ từ rồi ép, thổithành các đồ vật

- Học kĩ bài và làm bài tập trong SGK

- Xem trước bài mới và chuẩn bị bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

D/ Rút kinh nghiệm:

Ngày: 11/1/2010

Tuần 20

Tiết 39: SƠ LƯỢC BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC

A/ Mục tiêu:

HS biết được:

- Nguyên tắc sắp xếp các nguyên tố trong bảng tuần hoàn

- Cấu tạo bảng tuần hoàn gồm: Ô nguyên tố, chu kì, nhóm

- Đặc điểm của ô nguyên tố, sự sấp xếp các nguyên tố trong chu kì, trong nhóm

- Rèn luyện kĩ năng quan sát, phân tích

B/ Chuẩn bị:

- Bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học phóng to

- Ô nguyên tố phóng to

- Chu kì 1, 2 và nhóm I, VII phóng to

- Sơ đồ cấu tạo nguyên tử

C/ Tiến trình bài giảng:

Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ

GV: Nêu câu hỏi:

Công ngiệo Silicat là gì? Kể tên các ngành

công nghiệp Silicat và nguyên liệu sản xuất

chính?

HS: Trả lời

Hoạt động 2: Giơi thiệu bảng tuần hoàn và nguyên tắc sắp xếp

GV: Giới thiệu về bảng tuần hoàn và nhà bác

học Menđeleep

GV: Giới thiệu cơ sở sắp xếp các nguyên tố

trong bảng tuần hoàn

HS: Lắng nghe và xác định nguyên tắc sấp xếp

là dựa vào sự tăng dần của điện tích hạt nhânnguyên tử

Hoạt động 3: Cấu tạo bảng tuần hoàn.

GV: Giới thiệu khái quát bảng tuần hoàn

gồm : Ô, chu kì, nhóm.Sau treo sơ đồ ô

nguyên tố phóng to Yêu cầu HS quan sát và

nhận xét ô nguyên tố có đặc điểm cấu tạo gồm

những thành phần nào?

GV: Cho HS xác định dặc điểm của ô nguyên

tố Mg ?

GV: Treo sơ đồ chu kì 1, 2 phóng to Yêu cầu

các nhóm HS quan sát và trả lời với các nội

dung:

- Bảng tuần hoàn có mấy chu kì?

- Điện tích hạt nhân các nguyên tử trong một

chu kì thay đổi như thế nào?

- Số lớp e của nguyên tử các nguyên tố trong

cùng 1 chu kì có đặc điểm gì?

GV: Gọi HS nhận xét về chu kì

GV: Treo sơ đồ cấu tạo nhóm I, VII Yêu cầu

HS thảo luận nhóm và trả lời theo nội dung:

HS: Nhận xét:

- Chu kì là dãy các nguyên tố mà nguyên tửcủa chúng có cùng số lớp e được sắp xếp theochiều tăng dần của điện tích hạt nhân nguyêntử

- Số thứ tự của chu kì bằng số lớp eHS: Quan sát và thảo luận trả lời:

- Có 8 nhóm, được đánh số thứ tự từ I đến

- Bảng tuần hoàn có mấy nhóm?

- Trong cùng 1 nhóm, điện tích hạt nhân

nguyên tử các nguyên tố thay đổi như thế nào?

- Số e lớp ngoài cùng cảu nguyên tó trong 1

HS: nhận xétNhóm gồm các nguyên tố mà nguyên tử củachúng có số e ở lớp ngoài cùng bầng nhau,được sắp xếp theo chiêù tăng dần của điện tíchhạt nhân nguyên tử

trong bảng tuần hoàn Hãy cho biết:

- Số thứ tự, tên nguyên tố, KHHH, chu kì,

Tiết 40:SƠ LƯỢC BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC ( tt)

C/ Tiến trình bài giảng:

Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ

GV: Nêu câu hỏi:

Hãy nêu cấu tạo của bảng tuần hoàn các

nguyên tố hóa học?

HS: Trả lời

Hoạt động 2: Sự biến đổi tính chất của các nguyên tố trong bảng tuần hoàn

GV: Treo sơ đồ các nguyên tố chu kì 2 và 3,

liên hệ với dãy HĐHH của kim loại, tính chất

của phi kim Yêu cầu các nhóm thảo luận theo

nội dung:

- Đi từ đầu đến cuối chu kì sự thay đổi về số e

lớp ngoài cùng như thế nào?

- Tính kim loại, phi kim của các nguyên tố

thay đổi như thế nào ?

GV: Bổ sung

Số e của các nguyên tố tăng dần từ 1 đến 8 và

lặp lại một cách tuần hoàn ở các chu kì sau

GV: Yêu cầu HS tiếp tục thảo luận với nhóm

I, VII theo các nội dung :

- Số lớp e và số e lớp ngoài cùng các nguyên

tố trong nhóm có đặc điểm gì ?

- Tính kim loại và tính phi kim trong cùng 1

nhóm thay đổi như thé nào ?

Biết nguyên tố A có số hiệu là 17, chu kì 3,

nhóm VII Hãy cho biết cấu tạo nguyên tử và

tính chất của nguyên tố A?

GV: Vậy biết vị trí của một nguyên tố trong

bảng tuần hoàn ta có thể biết gì về nguyên tử

của nguyên tố đó?

GV: Cho HS làm bài tâp ngược lại:

Nguyên tử nguyên tố X có điện tích hạt nhân

HS: làm bài tậpCấu tạo nguyên tử;

- ZA = 17: Có điện tích hạt nhân là: 17+, có số

p = 17, số e = 17

- A ở chu kì 3: Có 3 lớp e

- A thuộc nhóm VII: Lớp ngoài cùng có 7 e

- Vì A ơ cuối chu kì nên A là 1 phi kim mạnh.HS: trả lời

Biết vị trí của nguyên tố, ta có thể suy đoánđược cấu tạo nguyên tả và tính chất củanguyên tố đó

HS: Trả lời:

- Vị trí của X : Số thứ tự 12, ở ô 12, chu ki 3,nhóm II

là 12+, 3 lứp e, lớp ngoài cùng có 2 e Hãy cho

biết vị trí và tính chất cơ bản của nguyên tố

PHI KIM VÀ BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC

A/ Mục tiêu:

1 Kiến thức:

Giúp HS hệ thống hóa lại các kiến thức như:

- Tính chất của phi kim, tính chất của Clo, Cacbon, silic, Cacbon oxit, cabon đoxit, muối cacbonat

- Cấu tạo bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học và ý nghĩa của nó

- Máy chiếu, bút dạ, giấy trong

- Hệ thốg câu hỏi, bài tập

- Phiếu học tập

C/ Tiến trình bài giảng:

Hoạt động1 : Kiểm tra bài cũ

GV: Nêu câu hỏi:

- Nêu qui luật biến đổi tính chất các nguyên tố

trong bảng tuần hoàn?

- Ý nghĩa của bảng tuần hoàn các nguyên tố

hóa học?

HS: Trả lời

Hoạt động 2: Kiến thức cần nhớ

1/ Tính chất của phi kim

GV: Chiếu lên màn hình sơ đồ:

Phi kim

GV: Yêu cầu HS điền các loại hợp chất thích

hợp vào ô trống

2/ Tính chất hóa học của Clo

GV: Chiếu lên màn hình sơ đồ:

GV: Chiếu lên màm hình sơ đồ sau:

HS: Quan sát sơ đồ và thực hiện theo yêu cầu

HS: hoàn thiện theo yêu cầu:

H2 + Cl2 → 2HCl

Mg + Cl2 → MgCl2

Cl2 + 2NaOH → NaCl + NaClO + H2O

Cl2 + H2O → HClO + HCl

Cho 10,4 g hỗn hợp gồm MgO và MgCO3 hòa

tan trong dd HCl Toàn bộ khí sinh ra được

hấp thụ hoàn toàn bằng đ Ca(OH)2 dư, thấy

thu được 10g kết tủa Tính khối lượng các

chất trong hỗn hợp?

GV: Hướng dẫn HS làm từng phần

- Tính số mol CaCO3 → số mol CO2

- Viết các PTHH

- Tính khối lượng MgCO3.

Tính khối lượng MgO

A/ Mục tiêu:

Giúp HS:

- Khắc sâu kiến thứcvề phi kim, tính chất đặc trưng của muối cacbonat, muối clorua

- Rèn luyện kĩ năng thực hành hóa học, giải bài tập thực nghiệm hóa học

- Rèn luỵện ý thức nghiêm túc, cẩn thận… trong thực hành hóa học

B/ Chuẩn bị: Mỗi nhóm

- Dụng cụ:

Gía ống nghiệm, 10 ống nghiệm, đèn cồn, giá sắt, ống dẫn khí, ống hút

- Hóa chất:

CuO, C, dd Ca(OH)2, NaHCO3, Na2CO3, NaCl, dd HCl, H2O

C/ Tiến trình bài giảng:

Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ

GV: Nêu câu hỏi:

- Trình bày tính chất hóa học của C ?

- Trình bày tính chất của muối cacbonnat ?

- Lấy 1 thìa nhỏ hỗn hợp C và CuO cho vàoống nghiệm

- Dùng đèn cồn hơ nóng đều ống nghiệm, sau

đó đun tập trung đáy ống nghiệm

- Lấy thìa nhỏ NaHCO3 cho vào ống nghiệm,đậy miệng ống nghiệm bằng nút cao su có ốngdẫn khí

- Dùng đèn cồn hơ nóng đều ống nghiệm, sau

đó đun tập trung ở đáy ống nghiệmHiện tượng:

DD nước vôi trong vẩn đụcVì: 2NaHCO3 → Na2CO3 + H2O + CO2

CO2 + Ca(OH)2 → CaCO3 + H2O

Hoạt động 4: Nhận biết muối NaCl, Na 2 CO 3 , CaCO 3

GV: Yêu cầu các nhóm HS trình bày cách

phân biệt 3 lọ chất rắn ở dạng bột: NaCl,

Na2CO3, CaCO3

GV: Gọi đại điện các nhóm nêu cách làm

GV: Gọi các nhóm báo cáo kết quả

GV: Kết luận chung

HS: Trình bày cách nhận biếtHS: Tiến hành thực hiện

- Đánh số thứ tự vào mỗi lọ hóa chất

- Trính mẫu thử vào ống nghiệm

- Cho nước vào lắc đều

- Nếu tan là: NaCl, Na2CO3, Không tan làCaCO3

- Nhỏ dd HCl vào 2 ống nghiệm tan

- Nếu có sủi bọt khí là Na2CO3, không sủi bọt

là NaCl

Vì: Na2CO3 + 2HCl →2NaCl + H2O + CO2

Hoạt động 5: Viết tường trình và làm vệ sinh

GV: Cho HS viết tường trình TN

GV: Hướng dẫn học sinh thu hồi hóa chất, rửa

ống nghiệm, thu dọn dụng cụ và, làm vệ sinh

phòng TN

HS: Viết tường trình HS: Làm vệ sinh theo hướng dẫn

Hoạt động 6: Hướng dẫn về nhà

- Ôn tập kiến thức đã học trong chương

- Xem trước bài mới “ Khái niệm hợp chất hữu cơ”

Tiết 43: KHÁI NIỆM HỢP CHẤT HỮU CƠ VÀ HÓA HỌC HỮU CƠ

A/ Mục tiêu:

Giúp HS:

- Hiểu thế nào là hợp chất hữu cơ và hóa học hữu cơ

- Phân biệt được các chất hữu cơ thông thường với các chất vô cơ

- Nắm được cách phân loại các hợp chất hữu cơ

B/ Chuẩn bị:

- Tranh ảnh và một số đồ dùng chứa các hợp chất hữu cơ khác nhau

- Dụng cụ: Ống nghiệm, đế sứ, cốc thuỷ tunh, đèn cồn

- Hóa chất: Bông, dd Ca(OH)2

C/ Tiến trình bài giảng:

Hoạt động 1: Hợp chất hữu cơ có ở đâu?

GV: Giới thiệu các mẫu vật, tranh vẽ trong

Hoạt động 2: Khái niệm hợp chất hữi cơ

GV: Làm TN : Đốt cháy bông, úp ống nghiệm

trên ngọn lửa, khi ống nghiệm mờ đi, xoay lại,

rót nước vôi trong và và lắc đều

GV: Gọi HS nhận xét hiện tượng, giải thích vì

sao?

GV: tương tự, khi đót cháy các hợp chất hữu

cơ khác như: Cồn, nến đều tạo ra CO2

Ví dụ : CH4, C2H4, C2H6O

Hoạt động 3: Các hợp chất hữu cơ được phân loại như thé nào?

GV: Cho học sinh so sánh thành phần của các

hợp chất hữu cơ: CH4, C2H4, C2H6, CH3Cl,

C2H6O, CCl4 Và rút ra hợp chất hữu cơ được

chia làm mấy loại và dựa đâu để phân loại ?

GV: Yêu cầu HS làm bài tập:

Cho các hợp chất sau: NaHCO3, C2H2,

C6H12O6, C6H6, C3H7Cl, MgCO3, C2H4O2, CO

- Trong các hợp chất trên hợp chất nào là hợp

chất vô cơ, hợp chất nào là hợp chất hữu cơ ?

- Phân loại các hợp chất hữu cơ?

Hoạt động 4: Khái niẹm về hóa học hữu cơ

GV: Cho HS đọc SGK, sau đó gọi HS tóm tắt

theo cac câu hỏi :

- Hóa học hữu cơ là gì?

- Hóa học hữu cơ có vai trò quan trọng như

thế nào đối với đời sống, Xã hội…

HS: Đọc SGKHS: Trả lời:

- Hóa học hữu cơ là ngành hóa học chuyênnghiên cứu về hợp chất hữu cơ và nhữngchuyển đổi của chúng

Ngành hóa học hữu cơ đóng vai trò quan trọng

trong sự phát triển kinh tế xã hội.

Giúp HS:

- Hiểu được trong các hợp chất hữu cơ, các nguyên tử lien kết với nhau theo đúng hóa trị

- Hiểu được mỗi chất hữu cơ có một CTCT ứng với một trật tự liên kết xác định, các nguyên

tử cacbon có khả năng liên kết với nhau tạo thành mạch cacbon

- Viết được CTCT của một số chất đơn giản, phân biệt được các chất khác nhau qua CTCT

B/ Chuẩn bị:

- Mô hình cấu tạo phân tử một số chất hữu cơ

C/ Tiến trình bài giảng:

Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ

GV: Nêu câu hỏi:

- Hợp chất hữu cơ là gì ? Cho ví dụ minh hoạ?

- Hợp chất hữu cơ được chia làm mấy loại?

Cho ví dụ từng loịa ?

HS: Trả lời

Hoạt động 2: Đặc điểm cấu tạo phân tử hợp chất hữu cơ

1/ Liên kết và hóa trị:

GV: Thông báovề hóa trị của C, H, O

GV : Hướng dẫn HS biễu diễn liên kết giữa

các nguyên tử trong phân tử Từ đó rút ra kết

liên kết giữa các nguyên tử C

GV: Giới thiệu có 3 loại mạch C: Mạch thẳng,

kết giữa các nguyên trong 2 cấu tạo trên ?

GV: Đó là nguyên nhân dẫn đến 2 cấu tạo

trên là 2 chất khác nhau Vậy trong HCHC,

các nguyên tử liên kết với nhau theo một trật

tự như thế nào ?

HS: Lắng ngheHS: Các nguyên tử liên kết với nhau theo đúnghóa trị, C: IV, H: I, O: II Mỗi liên kết đượcbiễu diễn bằng một nét gạch giữa 2 nguyên tử

Ví dụ: CH4 H |

H – C – H | HHS: Thực hiện theo hướng dẫn

HS: Thực hiện Các nguyên tử C liên kết trực tiếp với nhau tạothành mạch C

HS: Ghi CTCT theo 3 dạng mạch C của cácchất trên

HS: Quan sát, nhận xét

HS: Nhận xét

- 1 nguyên tử C liên kết với O

- 2 nguyên tử C liên kết với OHS: Các nguyên tử liên kết với nhau theo mộttrật tự xác định

GV: Yêu cầu tổng kết các đặc điểm cấu tạo

Hoạt động 3: Công thức cấu tao

GV: Yêu cầu HS đọc thông tin SGK về CTCT

GV: CTCT có ý nghĩa gì?

HS: Đọc thông tin SGKCTCT biễu diễn đầy đủ liên kết giữa cácnguyên tử trong phân tử

Ví dụ: C2H4

CTCT: H H | |

H – C = C – H HS: CTCT cho biết thành phần phân tử và trật

tự liên kết giữa các nguyên tử trong phân tử

GV: Gọi các khác nhận xét và sữa sai( nếu có)

HS: Nhắc lại nội dung chính cảu bài học

- Nắm được công thức cấu tạo cấu tạo, tính chất vật lí, tính chất hóa học của mêtan

- Nắm được khái niệm liên kết đơn, phản ứng thế

- Biết trạng thái tự nhiên và ứng dụng của Mêtan

- Rèn luyện kĩ năng quan sát, TN, viết PTHH.

B/ Chuẩn bị:

- Mô hình cấu tạo phân tử Mêtan

- Khí Mêtan, dd Ca(OH)2

- Ống TT vuốt nhọn, cốc TT, ống nghiệm

- Tranh biễu diễn TN Mêtan với khí Clo

C/ Tiến trình bài giảng:

Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ

GV: nêu câu hỏi:

Hãy nêu đặc điểm cấu tạo phân tử hợp chất

hữu cơ ?

HS: Trả lời

Hoạt động 2: Trạng thái tự nhiên, tính chất vật lí

GV: Giới thiệu các trạng thái tự nhiên của

HS: Dựa vào tỉ khối của mêtan so với khôngkhí d =

29 16

Hoạt động 3: Cấu tạo phân tử

GV: Hướng dẫn HS lắp ráp mô hình cấu tao

phân tử mêtan và cho quan sát mô hình cấu

tạo trong SGK, từ đó viết CTCT của mêtan

GV: Yêu cầu HS nhận xét về đặc điểm cấu tạo

của phân tử mêtan

GV: Giới thiệu liên kết liên kết đơn có đặc

tính bền, điều này làm cho phân tử mêtan có

những tính chất đặc trưng

HS: Thực hiện theo hướng dẫnHS: Viết CTCT

H |

H – C – H | HHS: Nêu đặc điểm cấu tạoTrong phân tử mêtan có 4 liên kết đơn

GV: Giới thiệu phản cháy của mêtan toả nhiều

nhiệt nên mêtan thường dùng làm nhiên liệu,

- Màu của khí trước phản ứng

- Khi phản ứng có hiện tượng gì?

HS: Quan sát TN của GVHS: Nhận xét

- Khí mêtan cháy

- Có hơi nước đọng trên thành ống nghiệm

- Nước vôi trong vẩn đục

- Vì metan cháy tạo ra khí CO2 và nước

- Mêtan đã tác dụng vơi khí oxi

- PTHH

CH4 + 2O2 → CO2 + 2H2O

HS: Quan sát tranh, nhận xét

- Khí Clo có màu vàng lục

- Khi phản ứng màu clo mất màu

- Giấy quì tím chuyển sang màu đỏ

cho HS rút ra kết luận phản ứng giữa mêtan

với clo thuộc phản ứng gì?

- Vì mêtan đã tác dụng với khí clo tạo ra khítan trong nứoc thành dd axit

- Metan tác dụng được với clo trong điều kiện

có ánh sángPTHH

CH4 + Cl2 → CH3Cl + HCl (k) (k) (k) (k)HS: Phản ứng trên thuộc loại phản ứng thế.Phản ứng thế là phản ứng đặc trưng của phân

tử có liên kết đơn

Hoạt động 5: Ứng dụng

GV: Cho HS đọc thông tin các ứng dụng của

mêtan trong SGK và rút ra các ứng dụng cơ

Cl2.Hai khí trộn với nhau cho phản ứng nổ là: CH4

với O2 và H2 với O2

2/ PTHH viết đúng là: PTHH dPTHH viết sai là: a, b,c

- Nắm được CTCT, tính chất vật lí, tính chất hóa họccủa êtylen

- Hiểu được khái niệm liên kết đôi và đặc điểm cấu tạo của nó

- Hiểu được phản ứng cộng và phản ứng trùng hợp là các phản ứng đặc trưng của êtylen

- Biết được các ứng dụng của êtylen

- Rèn luyện kỹ năng quan sát, TN, viết PTHH và biết cáh phân biệt êtylen với mêtan

B/ Chuẩn bị:

- Mô hình cấu tạo phân tử êtylen

- Ống nghiệm, lọ TT, cốc TT, gía gỗ, kẹp ống nghiệm

- Khí êtylen, khí metan, dd nước brôm

- Máy chiếu, giấy trong, bút dạ

C/ Tiến trình bài giảng:

Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ

GV: Nêu câu hỏi

- Viết CTCT của mêtan và cho biết đặc điểm

cấu tạo của phân tử ?

- Trình bày tính chất hóa học của mêtan ? viết

PTHH minh hoạ ?

HS: Trả lời

Hoạt động 2: Tính chất vật lí

GV: Cho HS quan sát lọ đựng khí êtylen thu ở

PTN, nêu các tính chất vật lí của êtylen?

GV: Cho HS so sánh tính chất vật lí của mêtan

với êtylen

HS: Quan sát và đại diện trả lờiÊtylen là chất khí, không màu, không mùi, íttan trong nước, nhẹ hơn không khí( d=

29

28

)

HS : So sánh

Hoạt động 3: cấu tạo phân tử

GV: Hướng dẫn HS lắp ráp mô hình cấu tạo

phân tử êtylen và quan sát mô hình cấu tạo

trong SGK và viết CTCT của êtylen

GV: Yêu cầu HS nhận xét đặc điểm liên kết

giữa nguyên tử C ?

GV: Giới thiệu đặc tính của liên kết đôi gồm 1

liên kết bền và 1 liên kết kém bền hơn dễ bị

đứt ra trong các phản ứng hóa học

HS: Lắp ráp mô hình theo hướng dẫn và viếtCTCT của êtylen

H H | |

GV: Theo dõi và sữa sai

2/ Êtylen có làm mất màu dd nước brôm

không?

: Hướng dẫn HS làm TN theo nhóm:

- Nhận xét màu của dd nước brôm

- Cho dd nước brôm vào ống nghiệm chứa khí

- Êtylen cháy được, toả nhiều nhiệt

- Êtylen đã phản ứng với khí oxi trong khôngkhí

- Êtylen tác dụng được với oxi giống nhưmetan

- Mêtan không phản ứng với dd nước brôm

HS: DD nước Brom mất màu

Brom vao ống nghiệm có chứa khí êtylen.

- Quan sát hiện tượng, nhận xét, rút ra kết

của các phân tử êtylen trong điều kiện thuận

lợi khi có nhiệt độ, áp suất và chất xúc tác

GV: Cho HS nhận xét về quá trình phản ứng

và rút ra kết luận

GV: Hướng dẫn học sinh viết PTHH và kết

luận phản ứng trìng hợp của êtylen cũng là

phản ưng đặc trưng của phân tử

- Êtylen đã phản ứng với dd brom

- Êtylen làm mất màu dd nước BromHS: Theo dõi diễn biến của phản ứngHS: Nhận xét

- Một liên kết đôi trong phân tử bị đứt ra

- Liên kết giữa 2 nguyên tử brôm bị đứt ra

- Phân tử brôm đã cộng hợp với phân tửêtylen Br BrHS: Viết PTHH | |

H – C = C – H + Br – Br → H – C = C – H | | | |

H H H H

CH2 = CH2 + Br2 → CH2Br – CH2BrHS: quan sát theo dõi

HS: Nhận xét

- Một liên kết đôi bị đứt ra

- Các phân tử êtylen liên kết lại với Nhau

HS: Viết PTHH CH2 = CH2 + CH2 = CH2 + CH2 = CH2+ xúc tác

→ CH2 – CH2 – CH2 – CH2 – CH2

t, p ( PE )– CH2 – CH2 -

Hoạt động 5: Ứng dụng

GV: Cho HS quan sát sơ đồ các ứng dụng của

êtylen trong SGK

GV: Yêu cầu HS cho biết các ứng dụng của

êtylen trong đời sống và sản xuất

HS: Quan sát sơ đồHS: Đại diện trả lời

Hoạt động 6 : Củng cố

GV: Gọi 1 HS Nhắc lại nội chính của bài

GV: Cho HS làm bài tập”

Bài tập 1: Nội dung trên phiếu học tập

Bài tâp 2: Phương pháp tách Êtylen ra khỏi

hỗn hợp

HS: Trả lời

HS: Làm theo nhómHS: làm cá nhân

- Nắm được CTCT, tính chất vật lí, tính chất hóa học của axêtylen

- Nắm được khái niệm và đặc điểm của liên kết ba

- Biết 1 số ứng dụng của axêtylen

- Rèn luyện kỹ năng TN, viết PTHH

B/ Chuẩn bị:

- Mô hình phân tử axêtylen

- Ống nghiệm, lọ TT, cốc TT, giá ống nghiệm, kẹp ống nghiệm

- Khí axêtylen, dd nước Brom

C/ Tiến trình bài giảng:

Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ

GV: Nêu câu hỏi;

- Viết CTCT của Êtylen và cho biết đặc điểm

cấu tạo của phân tử?

- Trình bày tính chất hóa học của Êtylen ? Viết

PTHH minh hoạ?

HS: Trả lời

Hoạt động 2: Tính chất vật lí

GV: Cho HS quan sát lọ đựng khí axêtylen thu

ở PTN, nêu các tính chất vật lí của axêtylen?

GV: Cho HS so sánh tính chất vật lí của

axêtylen với êtylen

HS: Quan sát và đại diện trả lờiÊtylen là chất khí, không màu, không mùi, íttan trong nước, nhẹ hơn không khí( d=

29

26

)

HS : So sánh

Hoạt động 3: Cấu tạo phân tử

GV: Hướng dẫn HS lắp ráp mô hình cấu tạo

phân tử axêtylen và quan sát mô hình cấu tạo

trong SGK và viết CTCT của axêtylen

GV: Yêu cầu HS nhận xét đặc điểm liên kết

giữa nguyên tử C ?

GV: Giới thiệu đặc tính của liên kết ba gồm 1

liên kết bền và 2 liên kết kém bền hơn dễ bị

GV: Theo dõi và sữa sai

2/ Axêtylen có làm mất màu dd nước Brom

không?

GV: Hướng dẫn HS làm TN cho dd nước

Brom vao ống nghiệm có chứa khí axêtylen

- Quan sát hiện tượng, nhận xét, rút ra kết

- Axêtylen cháy được, toả nhiều nhiệt

- Axêtylen đã phản ứng với khí oxi trongkhông khí

-Axêtylen tác dụng được với oxi giống nhưEtylen

- PTHH2C2H2 + 5O2 → 4CO2 + 2H2O

HS: Thực hiện TN theo nhóm dưới sự hướngdẫn của thầy

HS: DD nước Brom mất màu

- Axêtylen đã phản ứng với dd brom

- Axêtylen làm mất màu dd nước BromHS: Theo dõi diễn biến của phản ứngHS: Nhận xét

- Một liên kết trong liên ba bị đứt ra tạo thànhphân tử có lien kết đôi

GV: Yêu cầu HS viết PTHH.

GV: Nhận xét phản ứng cộng của axêtylen là

phản ứng đặc của axêtyen và các phân tử có

liên kết ba

GV: Giới thiệu, trong điều kiện thích hợp

Axêtylen còn cho phản ứng cộng với H2 và 1

GV: Giới thiệu phương pháp điều chế khí

axêtylen trong phòng TN cũng như trong CN

Dùng canxi cacbua CaC2 cho tác dụng với

nước H2O ta thu được C2H2

GV: Yêu cầu HS viết PTHH

GV: Giới thiệu

Hiện nay, axêtylen thường được điều chế bằng

cách nhiệt phân Mêtan ở nhiệt độ cao

HS: lắng nghe

HS: Viết PTHHCaC2 + 2H2O → C2H2 + Ca(OH)2

2/ Trong các chất trên chất nào có phản ứng

thế với khí Clo, chất nào cho phản ứng với dd

Brom? Viết PTHH của phản ứng?

GV: Nhận xét và bổ sung

HS: Tóm tắt các nội dung đã họcHS: Làm bài tập

- Nắm được CTCT của benzen, từ đó hiểu được các tính chất hóa học của benzen

- Rèn luyện kỹ năng quan sát TN, viết PTHH của benzen với brom

- Hiểu được các ứng dụng của benzen

B/ Chuẩn bị:

- Mô hình cấu tạo phân tử benzen

- Tranh vẽ các TN của benzen

- Lọ chứa benzen, dầu ăn, nước

- Ống nghiệm, giá TN, kẹp gỗ

C/ Tiến trình bài giảng:

Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ

GV: Nêu câu hỏi:

- Viết CTCT của Axêtylen và cho biết đặc

điểm cấu tạo của phân tử?

- Trình bày tính chất hóa học của axêtylen ?

Viết PTHH minh hoạ ?

HS: Trả lời

Hoạt động 2: Tính chất vật lí

GV: Cho HS quan sát lọ chứa benzen và cho

biết 1 số tính chất vật lí của benzen về trạng

thái, màu sắc

GV: Cho HS quan sát TN: Cho benzen vào

nước và vài giọt dầu ăn vào benzen Nhận xét:

- Tính tan trong nước và khả năng hòa tan các

- Nhẹ hơn nước, không tan trong nước

- Hoà tan được nhiều chát hữu cơ, vô cơ

- Benzen độc

Hoạt động 3: Cấu tạo phân tử

GV: Cho HS lắp ráp mô hình cấu tạo phân tử

benzen và quan sát mô hình cấu tạo trong

SGK, yêu cầu HS viết CTCT của benzen

GV: Cho HS nhận xét về đặc điểm cấu tạo của

benzen

GV: Cho HS dự đoán tính chất hóa học của

benzen qua đặc điểm cấu tạo của nó

HS: Lắp ráp mô hình theo hướng dẫn và đạidiện viết CTCT

H | C

H – C C – H | |

H – C C – H

C | H Hoặc

HS: Nhận xét

- Trong phân tử có 6 nguyên tử C liên kết vớinhau tạo thành mạch vòng 6 cạnh Có 3 liênđôi sắp xếp xen kẽ với 3 liên kết đơn

HS: Dự đoánBenzen vừa cho phản ứng thế, vừa cho phảnứng cộng

Hoạt động 4: Tính chất hóa học

1/ Benzen có cháy không?

GV: Làm TN đốt cháy benzen và gọi HS nhận

xét

GV: Bổ sung

Benzen dễ cháy tạo ra CO2 và H2O Khi

HS: Quan sát TN Nhận xét

- Benzen cháy được

- Khi cháy có nhiều muội than

benzen cháy trong không khí, ngoài CO2 và

H2O còn sinh ra muội than

2/ Benzen có phản ứng thế với brom không ?

GV: Cho HS quan sát TN benzen tác dụng với

Benzen không tác dụng với dd nước brom,

chứng tỏ benzen khó tham gia phản ứng cộng

hơn êtylen và axêtylen Tuy nhiên trong điều

kiện thích hợp, benzen có phản ứng cộng với

1 số chất Ví dụ như H2

GV: Từ các đặc điểm phản ứng trên hãy rút ra

kết luận về tính chất hóa học của benzen

HS: quan sát TN bằng tranh vẽ, nhận xét

- Màu brom mất màu

- Phản ứng xãy ra khi được đun nóng và có chất xúc tác là bột sắt

- Benzen cho phản ứng thế với brom lỏng nguyên chất

Do phân tử có cấu tạo đặc biệt nên benzen vừa

có phản thế, vừa có phản ứng cộng Tuy nhiên,phản ứng cộng của benzen xảy ra khó hơn so với êtylen và axêtylen

Hoạt động 5: Ứng dụng

GV: Cho HS đọc thông tin SGK, tóm tắt các

ứng dụng của benzen trong đời sống và sản

xuất

HS: Đọc SGK và nêu các ứng dụng củabenzen

Hoạt động 6: Củng cố

GV: Cho HS làm bài tập 1, 2 SGK HS: Làm bài tập

1/ Đáp án đúng là: c2/ Đáp án đúng là : b, d e

- Nắm được đặc điểm cơ bản của dầu mỏ Việt Nam và tình khai thác dầu khí ở nước ta

- Rèn luyện kỹ năng quan sát, phân tích

B/ Chuẩn bị:

- Mẫu : dầu mỏ và các sản phẩm chưng cất dầu mỏ

- Tranh vẽ mỏ dầu và cách khai thác dầu mỏ

- Sơ đồ chưng cất dầu mỏ

C/ Tiến trình bài giảng:

Hoạt động 1: Tính chất vật lí

GV: Cho HS quan sát mẫu dầu mỏ Goi HS

nhận xét về trạng thái, màu sắc, tính tan

GV: Tổng kết

HS: Nhận xét

- Chất lỏng, sánh

- Màu nâu đen

- Không tan trong nước và nhẹ hơn nước

Hoạt động 2: Trạng thái thiên nhiên, thành phần của đầu mỏ

GV: Cho HS quan tranh phóng to : Mỏ dầu và

cách khai thác dầu mỏ

GV: Giới thiệu

Trong tự nhiên, dầu mỏ tập trung thành từng

vùng lớn, ở sâu trong lòng đất, tạo thành mỏ

dầu

GV: Dựa vào tranh Hãy nêu cấu tạo của túi

dầu?

GV: Dựa vào tranh và bằng kiến thức thực tế

Hãy nêu cách khai thác dầu mỏ ?

HS: Nhận xét

Mỏ dầu có 3 lớp:

- Lớp khí ở trên, thành phần chủ yếu là khímêtan

- Lớp dầu ở giữa: là hỗn hợp phức tạp củanhiều hyđrocacbon khác nhau và những lượngnhỏ các chất khác

- Lớp nước mặn nằm ở cuối cùng HS: Nêu cách khai thác

- Khoan những lỗ khoan xuống lớp dầu lỏng ( còn gọi là giếng dầu)

- Ban đầu dầu tự phun lên Về sau, người tabơm nước hoặc khí xuóng để đẩy dầu lên

Hoạt động 3: Các sản phẩm chế biến từ dầu mỏ

GV: Cho HS quan sát bộ mẫu vật:” Các sản

phẩm chế biến từ dầu mỏ “, đồng thời cho HS

quan sát sơ đồ chưng cát dầu mỏ và ứng dụng

của các sản phẩm Nêu tên các sản phẩm chế

biến được từ dầu mỏ ?

GV: giới thiệu sơ lược về phương pháp

crăckinh dầu mỏ (nghĩa là bẻ gãy phân tử) để

tăng lượng xăng và nhiều sản phẩm khác

HS: Quan sát mẫu vật và tranh Nhận xét

- Người ta chế biến dầu mỏ bằng phương phápchưng cất phân đoạn

- các sản phẩm chế biến từ dầu mỏ: Xăng, Dầuthắp, dầu điezen, dầu mazut, dầu nhờn,vazơlin, parafin, hắc ín

Khí thiên nhiên là nhiên liệu, nguyên liệu

trong đời sống và trong công nghiệp

HS: Nghe và ghi bài

Hoạt động 5: Dầu mỏ và khí thiên nhiên ở Việt Nam

GV: Cho HS đọc thông tin SGK và tóm tắt HS: Đọc SGK

Hoạt động 7: Củng cố

GV: Cho HS nhắc lại các nội dung chính trong HS: Nhắc lại các nội dung chính

bài học

GV: Cho HS làm bài tập 1, 2, 3 SGK HS: Làm bài tập1/ Đáp án đúng: c, e

2/ Các từ cần điền: Xăng, dầu và các sản phẩmcủa dầu mỏ, crăckinh, metan, thành phần

- Nắm được nhiên liệu là những chất cháy được, khi cháy toả nhiệt và phát sáng

- Nắm được cách phân loại nhiên liệu, đặc điểm và ứng dụng của một số nhiên liệu thông dụng

- Nắm được cách sử dụng hiệu quả nhiên liệu

- Rèn luyện kĩ năng quan sát, phân tích

B/ Chuẩn bị: