GIAO AN HK II THEO CHUẨN KTKN

Sau bộ giáo án HK I , tôi tiếp tục gửi đến đọc giả ộ giáo án học kì II môn Lịch sử theo chuẩn kiến thức kĩ năng, bộ giáo án được soạn cẩn thận, đầy đủ kiến thức, với hệ thống câu hỏi gợi mở dễ hiểu, được tích hợp đầy đủ theo yêu cầu của mục tiêu giáo dục, hi vọng rằng sẽ giúp đọc giả thêm được nhiều điều bổ ích.

HỌC KÌ IITuần: 19

Tiết PPCT: 19

Ngày soạn: 17/12 Ngày dạy: 02/01

Chương III: THỜI KỲ BẮC THUỘC VÀ ĐẤU TRANH GIÀNH ĐỘC LẬP

Bài 17: CUỘC KHỞI NGHĨA HAI BÀ TRƯNG (NĂM 40)

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức: - Nhận biết và ghi nhớ tình hình Âu Lạc từ thế kỉ II TCN đến thế kỉ I.

- Biết được chính sách thống trị của phong kiến phương Bắc

- Nhận biết và ghi nhớ diễn biến chính cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng

2 Tư tưởng, thái độ, tình cảm: - Giáo dục ý thức căm thù quân xâm lược, xây dựng ý

thức tự hào, tự tôn dân tộc Lòng biết ơn hai bà Trưng và tự hào về truyền thống phụ nữ VN

3 Kỹ năng: - Biết tìm nguyên nhân và mục đích của sự kiện LS Bước đầu biết sử dụng

kỹ năng cơ bản để vẽ và đọc bản đồ LS

II CHUẨN BỊ

Gv: - Lược đồ khởi nghĩa hai bà Trưng

Hs: - Đọc trước bài ở nhà

III TIẾN TRÌNH DẠY – HỌC

1 Ổn định và tổ chức: Kiểm tra sĩ số, tác phong Hs.

2 Kiểm tra bài cũ: Không

3 Bài mới: - Năm 179 TCN, An DươngVương do chủ quan, thiếu phòng bị nên đất nước

ta bị Triệu Đà thôn tính Sau Triệu Đà dưới ách cai trị tàn bạo của nhà Hán và các triềuđại phong kiến TQ đã đẩy nhân dân ta đến trước những thử thách nghiêm trọng, đấtnước trở thành 1 phần lãnh thổ của TQ Nhưng nhân dân ta đã kiên cường đứng lên,quyết bảo vệ độc lập dân tộc của mình Vây để hiểu được quá trình cai trị nước ta củabọn đô hộ như thế nào? Nhân dân ta đứng lên kháng chiến ra sao? Chúng ta cùng tìmhiểu bài học hôm nay

• Hoạt động 1: Cá nhân

GV: Thất bại của An Dương Vương đã để lại

hậu quả như thế nào?

HS: Nước Âu Lạc mất đất, mất tên và trở

thành 1 bộ phận đất đai của TQ Từ đó các

triều đại phong kiến TQ thay nhau thống trị

đô hộ nước ta hơn 1000 năm

- GV treo lược đồ, chỉ và giảng theo SGK

- Năm 111 TCN nhà Hán đánh Nam Việt, đất

đai Âu Lạc chuyển sang tay nhà Hán Nhà

Hán chia nước ta thành 3 quận: Giao Chỉ,

Cửu Chân, và Nhật Nam (bao gồm Bắc Bộ,

Bắc Trung Bộ đến Quảng Nam) gộp với 6

quận của TQ thành Châu Giao

- GV: Thủ phủ của Châu Giao đặt ở Luy Lâu

(Thuận Thành- Bắc Ninh) và nhà Hán xây

dựng bộ máy cai trị từ trung ương đến địa

phương

1 Nước Âu Lạc từ thế kỉ II TCN đến thế kỉ I có gì đổi thay?

- Sau thất bại của An Dương Vươngnăm 179 TCN, Triệu Đà sát nhập đấtđai Âu Lạc vào Nam Việt, chia Âu Lạcthành hai quân Giao Chỉ và Cửu Chân

- Năm 111 TCN, nhà Hán chiếm ÂuLạc và chia lại thành ba quận: GiaoChỉ, Cửu Chân và Nhật Nam, gộp vớisáu quận của Trung Quốc thành châuGiao

- Bộ máy cai trị của nhà Hán từ trungương đến địa phương

GV: Em hiểu thứ sử, đô uý, thái thú là gì?

- Hoặc GV giải thích: + Thứ sử là 1chức

quan do bọn PK TQ đặt ra để trông coi 1

Châu lớn, hoặc đứng đầu bộ máy cai trị ở

nước phụ thuộc

+ Thái thú, đô uý: là chức quan do bọn

phong kiến TQ đặt ra để trông coi

1quận.-Thái thú coi chính trị Đô uý coi quân sự

GV: Nhà Hán gộp Âu Lạc với 6 quận của TQ

thành Châu Giao nhằm mục đích gì?

HS: Muốn chiếm đóng lâu dài, xoá tên nước

ta, biến nước ta thành quận, huyện của TQ

GV: Em có nhận xét gì về cách đặt quan lại

của nhà Hán?

HS: Nhà Hán mới bố trí được người cai trị từ

cấp quận, còn cấp huyện, xã chúng chưa thể

với tới nên buộc phải để người Âu Lạc trị

dân như cũ

- GV giảng theo SGK Sau khi xây dựng

xong bộ máy cai trị nhà Hán ra sức bóc lột

vơ vét của cải của nhân dân ta

GV: Nhà Hán đưa người Hán sang Châu

Giao nhằm mục đích gì?

HS: Đồng hoá dân ta

GV giải thích: đồng hoá có nghĩa là làm thay

đổi bản chất, làm cho giống như của mình

GV: Em có nhận xét gì về ách thống trị của

nhà Hán?

HS: Đối xử tàn tệ, dã man, thâm độc…

* Hoạt động 2: Nhóm

Gv chia lớp làm 4 nhóm, thảo luận trong 3

phút Gọi đ.d các nhóm lên trình bày, gv

chốt ý.

- Nhóm 1: Vì sao 2 gia đình lạc Tướng ở

Mê Linh và Chu Diên lại liên kết với nhau

để chuẩn bị nổi dậy? Mục tiêu cuộc khỏi

nghĩa là gì?

TL: Vì ách đô hộ tàn bạo của nhà Hán làm

cho dân ta căm phẫn muốn nổi dậy chống lại

Đó chính là nguyên nhân của cuộc khởi

nghĩa

GV giảng: Thi Sách chồng Trưng Trắc bị

giết…

- GV treo bản đồ - Hướng dẫn HS theo dõi

Giảng về tiểu sử hai chị em Trưng Trắc,

Trưng Nhị

- Hai chị em Trưng Trắc, Trưng Nhị là con

gái Lạc tướng huyện Mê Linh, chồng bà

- Đứng đầu châu Giao là Thứ sử Đứngđầu quận là Thái thú coi việc chính trị,

Đô uý coi việc quân sự và đều là ngườiHán Ở các huyện nhà Hán vẫn để cácLạc tướng trị dân như cũ

* Chính sách thống trị tàn bạo của phong kiến phương Bắc đối với nước ta

- Ra sức bóc lột dân ta bằng các thứthuế nhất là thuế muối, thuế sắt và bắtcống nạp những sản vật quý như ngàvoi, sừng tê, ngọc trai

- Cho người Hán sang ở lẫn với dân ta,bắt dân ta phải theo phong tục tập quáncủa họ, âm mưu đồng hoá dân tộc ta

2 Cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng bùng nổ

- Nguyên nhân: do ách đô hộ thống trị

tàn bạo của nhà Hán đã làm nhân dân ta

ở khắp nơi căm phẫn, muốn nổi dậychống lại

- Mục tiêu: giành lại độc lập cho Tổ quốc, nối tiếp sự nghiệp của các vua

Hùng

Trưng Trắc là Thi Sách con trai Lạc tướng

huyện Chu Diên (vùng Đan Phượng và Từ

Liêm - Hà Nội ngày nay)

- Dưới ách thống trị tàn bạo của nhà Hán, hai

gia đình Lạc tướng bí mật cùng nhau tìm

cách liên kết với các thủ lĩnh mọi miền đất

nước để chuẩn bị nổi dậy Không may, Thi

Sách bị quân Hán giết hại

- Nhóm 2: Em hãy trình bày diễn biến

chính của cuộc khởi nghĩa?

HS: Trình bày GVđọc 4 câu thơ

GV: Qua 4 câu thơ trên, em hãy cho biết mục

đích của cuộc khởi nghĩa?

HS: Trước là giành độc lập cho Tổ quốc, nối

lại sự nghiệp vua Hùng, sau là trả thù cho

chồng

GV: Theo em khắp nơi kéo quân về Mê Linh

nói lên điều gì?

HS: ách thống trị của nhà Hán đối với nhân

dân ta khiến mọi người đều căm giận và nổi

dậy chống lại Cuộc khởi nghĩa được nhân

dân ủng hộ

- Nhóm 3: Kết quả, ý nghĩa của cuộc khởi

nghĩa?

- Nhóm 4: Em hãy nêu nguyên nhân thắng

lợi và ý nghĩa của cuộc khởi nghĩa?

TL: Do tinh thần đoàn kết và yêu nước của

nhân dân

- Tài chỉ huy của 2 bà Trưng

- Thể hiện tinh thần yêu nước, ý chí quật

cường bất khuất của dân tộc ta

- Thể hiện tinh thần dũng cảm, không sợ hi

sinh của người phụ nữ Việt Nam

Gv: Bản thân em cần làm gì để thể hiện tinh

thần yêu nước trong thời đại ngày nay?

Hs: suy nghĩ trả lời

- Gv củng cố bài: Dưới ách thống trị Hán,

nhân dân ta nổi dậy đấu tranh, điển hình là

cuộc khởi nghĩa hai bà Trưng Đây là cuộc

khởi nghĩa tiêu biểu cho ý chí bất khuất của

dân tộc ta thời kỳ đầu công nguyên

* Diễn biến: Mùa xuân năm 40 (tháng 3

dương lịch), Hai Bà Trưng dựng cờkhởi nghĩa ở Hát Môn (nay thuộc HàNội), nghĩa quân nhanh chóng làm chủ

Mê Linh, rồi tiến về Cổ Loa, Luy Lâu

* Kết quả: - Tô Định hốt hoảng bỏ

thành lẻn trốn về Nam Hải Quân Hán ởcác quận, huyện khác bị đánh tan

=> Cuộc khởi nghĩa thắng lợi

4 Củng cố: - Gv đọc câu nói của Lê Văn Hưu Em có nhận xét gì về câu nói đó?

- Hs: Dưới ách thống trị của nhà Hán nhân dân ta sẵn sàng nổi dậy….cuộc khởi nghĩa nàycảnh báo thế lực PK phương Bắc không thể cai trị nước ta vĩnh viễn được

5 Dặn dò: - Học thuộc bài Đọc trước bài 18.

- Sau khi giành độc lập hai bà Trưng đã làm gì?

Tuần: 20

Bài 18: TRƯNG VƯƠNG VÀ CUỘC KHÁNG CHIẾN

CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC HÁN

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức - Nhận biết, ghi nhớ những việc làm của Hai Bà Trưng sau khởi nghĩa

thắng lợi - Trình bày những nét chính về diễn biến cuộc k/c chống quân xâm lược Hán

2 Tư tưởng, thái độ, tình cảm: - Giáo dục cho Hs tinh thần bất khuất của dân tộc, mãi

mãi ghi nhớ công lao của các anh hùng dân tộc thời Hai Bà Trưng

3 Kỹ năng: - Đọc bản đồ lịch sử, bước đầu làm quen với phương pháp kể chuyện lịch sử.

II CHUẨN BỊ

- Lược đồ cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Hán

- Bản đồ cuộc khởi nghĩa hai bà Trưng và kháng chiến chống Hán (42- 43)

III TIẾN TRÌNH DẠY - HỌC

1 Ổn định và tổ chức: Kiểm tra sĩ số, tác phong Hs

2 Kiểm tra bài cũ: - Nguyên nhân, diễn biến, kết quả cuộc khởi nghĩa Hai bà Trưng?

3 Bài mới: - Bài trước các em đã tìm hiểu nguyên nhân, diễn biến, kết quả, ý nghĩa của

cuộc khởi nghĩa hai bà Trưng, ngay sau cuộc khởi nghĩa hai bà Trưng nhân dân ta lạitiến hành cuộc kháng chiến trong điều kiện vừa mới giàng được độc lập, đất nước cònnhiều khó khăn, cuộc kháng chiến diễn ra như thế nào? Chúng ta tìm hiểu bài hôm nay

* Hoạt động 1: Cá nhân/cả lớp

GV: Trưng Trắc được suy tôn làm vua, việc

đó có ý nghĩa và tác dụng như thế nào?

HS: Khẳng định đất nước ta có chủ quyền,

có vua, đem lại quyền lợi cho nhân dân

- GV giảng theo SGK “Được tin….nghĩa

quân”.

GV: Vì sao vua Hán chỉ hạ lệnh cho các

quận miền nam TQ khẩn trương chuẩn bị

quân, xe, thuyền…đàn áp khởi nghĩa Hai

Bà Trưng mà không tiến hành đàn áp

ngay?

HS: Lúc này ở TQ nhà Hán còn phải lo đối

phó với các cuộc đấu tranh của nhân dân và

thực hiện bành trướng lãnh thổ về phía Tây

Bắc

- GV giảng: Sau khi giành thắng lợi Hai Bà

Trưng đã bắt tay vào xây dựng đất nước và

chuẩn bị đối phó với cuộc xâm lược của

+ Bãi bỏ luật pháp của chính quyền đô

hộ cũ

+ Xá thuế hai năm liền cho dân

* Hoạt động 2: cả lớp/cá nhân

GV: Em có nhận xét gì về lực lượng nhà

Hán khi sang xâm lược nước ta?

HS: Đông mạnh, có đầy đủ vũ khí, lương

thực, chọn Mã Viện chỉ huy

GV: Vì sao mã Viện lại được chọn làm chỉ

huy đạo quân xâm lược này?

HS: Mã Viện là tên tướng lão luyện, nổi

tiếng gian ác, lại lắm mưu nhiều kế, quen

chinh chiến ở phương Nam

- GV đọc bài thơ của Nguyễn Du chế diễu

bộ mặt tham lam độc ác của Mã Viện.

“ Sáu chục người ta sức mỏi mòn

Riêng ông yên giáp nhảy bon bon…’’

GV: Gọi HS trình bày (điền kí hiệu vào

lược đồ cuộc kháng chiến chống quân xâm

lược Hán

GV: Tại sao Mã Viện lại nhớ về vùng này

như vậy? Có phải vì thời tiết ở đây quá

khắc nghiệt không?

HS: Xuất phát từ nỗi sợ hãi tinh thần chiến

đấu dũng cảm, bất khuất của nhân dân ta,

một tên tướng đã bỏ mạng

GV: Vì sao Hai Bà Trưng phải tự vẫn?

HS: Lực lượng của ta yếu ….ko để rơi vào

tay giặc

GV: Cuộc kháng chiến tuy thất bại song có

ý nghĩa lịch sử như thế nào?

- GV cho HS xem H.45 và liên hệ “Kỷ niệm

hai bà Trưng vào ngày 8/3 và nhân dân lập

đền thờ”.

- GVKL: Với lực lượng kẻ thù đông mạnh,

dưới sự lãnh đạo hai bà Trưng, nhân dân ta

đã chiến đấu anh dũng nhưng cuối cùng bị

thất bại, hai bà Trưng hi sinh anh dũng

2 Cuộc kháng chiến chống xâm lược Hán (42- 43) đã diến ra như thế nào?

- Mã Viện chỉ huy đạo quân gồm hai vạnquân tinh nhuệ, hai nghìn xe thuyền cácloại và nhiều dân phu sang xâm lượcnước ta

- Những trận đánh chính :

+ Quân Hán tấn công Hợp Phố, quân tachiến đấu dũng cảm và chủ động rút khỏiHợp Phố

+ Tại Lãng Bạc, đã diễn ra những cuộcchiến ác liệt giữa quân ta và quân Hán + Quân ta lui về giữ Cổ Loa và Mê Linhrồi về Cấm Khê Cuối tháng 3 - 43 (ngày

6 tháng 2 Âm lịch), Hai Bà Trưng hi sinhoanh liệt trên đất Cấm Khê

- Cuộc kháng chiến còn tiếp tục đến

tháng 11 - 43 Mùa thu năm 44, Mã Viện

thu quân về nước, quân đi mười phần,khi về chỉ còn bốn, năm phần

- Ý nghĩa lịch sử: thể hiện ý chí quật

cường, bất khuất của dân tộc

4 Củng cố: - Gọi HS trình bày diễn biến cuộc kháng chiến chống xâm lược Hán trên

lược đồ

5 Dặn dò: - Học thuộc bài cũ Sưu tầm thơ truyện viết về Hai Bà Trưng.

- Đọc trước bài 19 và trả lời câu hỏi SGK

TỔ KHỐI DUYỆT Ngày 28 tháng 12 năm 20117

Nguyễn Thị Mạo

Tuần: 21

Bài 19: TỪ SAU TRƯNG VƯƠNG ĐẾN TRƯỚC LÝ NAM ĐẾ

(Giữa thế kỷ I - giữa thế kỷ VI)

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức: - Từ sau thất bại của cuộc kháng chiến thời Trưng Vương, phong kiến T.Q

đã thi hành nhiều biện pháp hiểm độc nhằm biến nước ta thành 1 bộ phận của TQ, từ việc

tổ chức sắp đặt bộ máy cai trị đến việc bắt nhân dân ta theo phong tục và luật Hán Chính

sách “đồng hoá” được thực hiện triệt để ở mọi phương diện.

- Chính sách cai trị, bóc lột tàn bạo của các triều đại phong kiến T.Q không chỉ nhằm xâmchiếm nước ta lâu dài mà còn muốn xoá bỏ sự tồn tại của dân tộc ta

- Nhân dân ta đã không ngừng đấu tranh để thoát khỏi tai hoạ đó

2 Tư tưởng, thái độ, tình cảm: - Căm thù sự áp bức bóc lột của nhà Hán, ND đấu tranh

chống tai hoạ đó

3 Kỹ năng: - Biết phân tích, đánh giá những thủ đoạn cai trị của PK phương Bắc thời

Bắc thuộc - Biết tìm nguyên nhân vì sao dân ta không ngừng đấu tranh chống áp bức của

PK phương Bắc

II CHUẨN BỊ

- Gv: Lược đồ Âu Lạc thế kỷ I đến thế kỉ VI

- Hs: Đọc trước bài và trả lời câu hỏi trong sgk

III TIẾN TRÌNH DẠY – HỌC

1 Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số và tác phong Hs

2 Kiểm tra bài cũ: CH: Trình bày cuộc kháng chiến chống xâm lược Hán của nhân dân

ta năm (42- 43) ý nghĩa?

3 Bài mới: - Mặc dù nhân dân ta đã chiến đấu rất dũng cảm, ngoạn cường, nhưng do lực

lượng quá chênh lệch, cuộc khởi nghĩa hai bà Trưng đã thất bại, đất nước ta bị PKphương Bắc cai trị Chính sách cai trị của chúng như thế nào? Đời sống của nhân dân ta

ra sao? Chúng.ta tìm hiểu bài hôm nay

* Hoạt động1: Cả lớp

- Gv treo lược đồ Âu Lạc thế kỷ I ->VI để

trình bày

Gv: Em hãy cho biết Châu Giao có mấy

quận? Miền đất Âu Lạc cũ bao gồm những

quận nào của Châu Giao?

Hs: Gồm 9 quận, Âu lạc cũ bao gồm: Giao

Chỉ, Cửu Chân, Nhật Nam

- Gv giảng theo SGK và chỉ trên lược đồ

- Gv nhấn mạnh thêm: Đất Âu lạc cũ thời

kỳ đó chịu sự thống trị của nhà Ngô thời

tam Quốc và nhà Ngô gọi vùng đó là vùng

Châu Giao Như vậy về mặt hành chính

Châu Giao có sự thay đổi

Gv: Em có nhận xét gì về sự thay đổi này?

Hs: Khác trước: Thời Triệu Đà các lạc

tướng (người Việt), vẫn nắm quyền trị dân

ở huyện, đến nhà Hán các huyện lệnh là

1 Chế độ cai trị của các triều đại PK phương Bắc đối với nước ta từ thế kỷ I đến thế kỷ VI.

- Sau khi đàn áp được cuộc khởi nghĩahai bà Trưng nhà Hán vẫn giữ nguyênChâu Giao

- Đầu thế kỷ III nhà Ngô tách Châu Giaothành Quảng Châu (thuộc TQ cũ), GiaoChâu (Âu Lạc cũ)

- Bộ máy cai trị: Đưa người Hán sanglàm huyện lệnh (cai quản huyện)

HS: Tàn bạo, đẩy nhân dân ta lâm vào cảnh

khốn cùng Đó chính là nguyên nhân của

các cuộc khởi nghĩa sau này

Gv: Vì sao nhà Hán tiếp tục thi hành chủ

trương đưa người Hán sang ở nước ta?

HS: Đồng hoá dân ta

Gv: Nhà Hán đã dùng những thủ đoạn gì

để đồng hoá dân ta?

Hs: Biến nước ta thành quận, huyện…

GV: Vì sao phong kiến phương Bắc muốn

đồng hoá dân ta?

HS: trả lời

- GVKL: Từ sau thất bại của cuộc khởi

nghĩa thời Trưng Vương, bọn PK phương

Bắc đã thi hành nhiều biện pháp hiểm độc

nhằm biến nước ta thành 1 bộ phận của TQ

(tổ chức, sắp đặt bộ máy cai trị…bắt nhân

dân ta theo phong tục tập quán Hán…thực

hiện chính sách “đồng hoá” dân ta…xoá bỏ

sự tồn tại của dân tộc ta

* Hoạt động 2: Nhóm

- Gv chia lớp làm 3 nhóm, thảo luận trong

5 phút, gọi đ/d các nhóm lên trình bày, bổ

sung cho nhau, gv chốt ý, ghi bảng.

- Nhóm 1: Vì sao nhà Hán giữ độc quyền

về sắt? Căn cứ vào đâu em khẳng định

nghề sắt ở Giao Châu vẫn phát triển?

TL: + Công cụ sản xuất và vũ khí được chế

tạo bằng sắt nên nhọn, sắc, bền hơn công cụ

và vũ khí bằng đồng Nhà Hán giữ độc

quyền về sắt để hạn chế phát triển sản xuất

ở Giao Châu, hạn chế được sự chống đối

của nhân dân…

+ Căn cứ vào di chỉ, mộ cổ tìm thấy nhiều

công cụ rìu, cuốc Vũ khí: kiếm, giáo, kính

lao…Thế kỷ III nhân dân ven biển dùng

lưỡi sắt, biết bịt cựa gà chọi bằng sắt

- Nhóm 2: Hãy cho biết những chi tiết nào

chứng tỏ nền nông nghiệp Giao Châu vẫn

phát triển?

HS: Trâu, bò cày bừa, cấy 2 vụ lúa trên

năm…

- Nhóm 3: Những biểu hiện của nền Thủ

- Nhân dân Giao Châu chịu nhiều thứthuế, lao dịch và cống nạp (sản phẩmquí…thợ khéo)

- Chúng tăng cường đưa người Hán sangGiao Châu, bắt nhân dân ta học tiếngHán, theo luật pháp và phong tục tậpquán người Hán

2 Tình hình kinh tế nước ta từ thế kỷ I đến thế kỷ VI có gì thay đổi?

- Nhà Hán nắm độc quyền về sắt nhưngnghề rèn sắt ở Giao Châu vẫn phát triển

- Về nông nghiệp: Từ thế kỷ I nhân dân

ta đã dùng trâu, bò để cày bừa, có đêphòng lụt, trồng 2 vụ lúa trên năm, trồngcây ăn quả…với kỹ thuật cao và sángtạo

- Về thủ công nghiệp: Nghề sắt, gốm

công – Thương nghiệp?

4 Củng cố: - Những biểu hiện mới trong nông nghiệp thời kỳ này là gì ?

* Bài tập: Điền dấu đúng sai vào ô trống

1 Vì sao PK phương Bắc muốn đồng hoá dân ta ?

Biến nước ta thành quận, huyện của TQ

Muốn chiếm đóng lâu dài trên đất nước ta

Bài 20: TỪ SAU TRƯƠNG VƯƠNG ĐẾN TRƯỚC LÝ NAM ĐẾ

(Giữa thế kỷ I - Giữa thế kỷ VI ) (tiếp theo)

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức: Hs hiểu được:

- Cùng với sự phát triển kinh tế tuy chậm chạp thế kỷ I đến thế kỷ VI, xã hội nước ta cónhiều chuyển biến sâu sắc Do chính sách cướp ruộng đất và bóc lột nặng nề của bọn đô

hộ, tuyệt đại đa số nông dân công xã nghèo thêm, một số ít rơi vào địa vị người nông dân

lệ thuộc và nô tỳ, bọn thống trị người Hán cướp đoạt ruộng đất, bắt dân ta phải cày cấy.Một số quý tộc cũ người Âu Lạc trở thành hào trưởng, tuy có cuộc sống khá giả nhưngvẫn bị xem là kẻ bị trị

- Trong cuộc đấu tranh chống chính sách “đồng hoá” của người Hán, tổ tiên ta đã kiên trì

bảo vệ phong tục tập quán của người Việt

- Những nét chính về nguyên nhân, diễn biến, ý nghĩa của cuộc khởi nghĩa bà Triệu

2 Tư tưởng, thái độ, tình cảm: - Giáo dục lòng tự hào DT ở khía cạnh văn hoá, nghệ

thuật, GD lòng biết ơn bà Triệu đã anh dũng chiến đấu giàng độc lập cho DT

3 Kỹ năng: - Làm quen với phương pháp phân tích biểu đồ.

II CHUẨN BỊ:

Gv: Phóng to sơ đồ phân hoá xã hội, lược đồ nước ta thế kỷ III

Hs: Đọc trước bài và trả lời câu hỏi SGK

III TIẾN TRÌNH DẠY – HỌC

1 Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số, tác phong Hs

2 Kiểm tra bài cũ: Chế độ cai trị của phong kiến phương Bắc đối với nước ta từ thế kỷ I

đến thế kỷ VI như thế nào?

3 Bài mới - Tuy bị thế lực đô hộ tìm mọi cách kìm hãm, nhưng nền kinh tế nước ta vẫn

phát triển dù chậm chạp Từ sự chuyển biến của kinh tế kéo theo những chuyển biếntrong xã hội Vậy các tầng lớp trong xã hội nước ta đã chuyển biến như thế nào? Vì sao

đã xảy ra cuộc khởi nghĩa năm 248? Diễn biến, kết quả, ý nghĩa cuộc khởi nghĩa như thếnào, ta cùng tìm hiểu bài hôm nay

Hoạt động của Thầy và Trò Nội dung

* Hoạt động 1: Cá nhân/Nhóm

- GV treo sơ đồ phân hoá xã hội và trình bày:

Kinh tế phát triển dẫn đến sự chuyển biến về

xã hội và văn hóa ở nước ta ở các thế kỷ

I-VI

- Sau đó, Gv chia lớp làm 3 nhóm, gọi đ/d

các nhóm lên trình bày, gv chốt ý, ghi bảng.

- Nhóm 1: Quan sát sơ đồ, em có nhận xét

về sự chuyển biến xã hội nước ta?

HS: Thời Văn Lang - Âu Lạc, xã hội phân

hoá thành 3 tầng lớp: Quý tộc, công dân

công xã và nô tỳ -> có sự phân chia giàu

nghèo… => xã hội Âu Lạc trước khi bị PK

đô hộ, bước đầu đã có sự phân hoá …

+ Thời kỳ đô hộ: - Quan lại đô hộ (phong

kiến nắm quyền cai trị) - Địa chủ Hán cướp

đất ngày càng nhiều, càng giàu lên nhanh

chóng và quyền lực lớn

- Địa chủ Việt và quý tộc Âu Lạc bị mất

quyền thống trị trở thành địa chủ địa phương,

họ có thế lực ở địa phương nhưng vẫn bị

quan lại và địa chủ Hán chèn ép Họ là lực

lượng lãnh đạo nông dân đứng lên đấu tranh

chống bọn PK phương Bắc

- Nông dân công xã bị chia thành nông dân

công xã và nông dân lệ thuộc

- Nô tỳ là tầng lớp thấp hèn nhất của xã hội.)

=> GVKL: HS đọc đoạn chữ in nghiêng

- Nhóm 2: Biểu hiện về văn hóa như thế

nào?

TL: - Ở các quận nhà Hán mở trường học

dạy chữ Hán, Nho giáo, Phật giáo, Đạo giáo,

luật lệ phong tục Hán vào nước ta

- Nhóm 3: Những việc làm trên của nhà Hán

nhằm mục đích gì? Vì sao người Việt vẫn giữ

được phong tục tập quán và tiếng nói của tổ

tiên?

TL: + Mục đích: Đồng hoá dân ta

+ Vì: Trường học do chính quyền đô hộ

mở để dạy tiếng Hán, song chỉ có tầng lớp

trên mới có tiền cho con em mình đi học, còn

đại đa số nông dân lao động nghèo khổ ko có

điều kiện cho con em mình đi học, vì vậy họ

vẫn giữ được phong tục tập quán, tiếng nói

của tổ tiên vì được hình thành xây dựng

vững chắc từ lâu đời, nó trở thành bản sắc

riêng của DT Việt và có sức sống bất diệt

1 Những chuyển biến về xã hội và văn hoá ở nước ta ở các thế kỷ I-VI.

* Về xã hội:

- Từ thế kỷ I -> VI người Hán thâu tómquyền lực về tay mình, trực tiếp nắmđến cấp huyện, xã hội phân hoá sâu sắchơn

* Về văn hoá:

- Ở các quận nhà Hán mở trường họcdạy chữ Hán, Nho giáo, Phật giáo, Đạogiáo, luật lệ phong tục Hán vào nước ta

- Nhân dân ta vẫn sử dụng tiếng nói của

tổ tiên, sinh hoạt theo nếp sống, phongtục của mình (nhuộm răng, ăn trầu, làmbánh trưng, bánh dày)

- Nhân dân học chữ Hán theo cách đọccủa riêng mình

- GVKL: Từ thế kỷ I ->VI, người Hán nắm

quyền thống trị nước ta từ cấp huyện, chúng

muốn đồng hoá dân ta Song nhân dân ta vẫ

có tiếng nói riêng, sống theo phong tục tập

quán của người Việt

* Hoạt động 2: Cả lớp/cá nhân

GV: Qua phần đọc em cho biết nguyên nhân

của cuộc khởi nghĩa?

HS: Do ách thống trị tàn bạo của quân Ngô

GV: Lời tâu của Tiết Tống nói lên điều gì?

HS: Đất rộng, người đông, hiểm trở độc

hại…khó cai trị Chúng không dễ để đồng

hóa nhân dân ta

GV: Em hiểu biết gì về bà Triệu? Câu nói

của bà Triệu có ý nghĩa gì?

HS: Chí bất khuất, kiên quyết đấu tranh

giành ĐLDT

GV: Em hãy trình bày diễn biến của cuộc

khởi nghĩa?

HS: dựa theo sgk trả lời: “Năm 248, toàn thể

châu Giao đều chấn động”

GV: Em có nhận xét gì về cuộc khởi nghĩa bà

Triệu?

HS: Cuộc k/n lan rộng làm cho quân Ngô

khiếp sợ

GV: Vì sao cuộc khởi nghĩa thất bại?

HS: Lực lượng chênh lệch, quân Ngô mạnh

nhiều kế hiểm độc

GV: Ý nghĩa cuộc khởi nghĩa?

- HS quan sát kênh hình 46

Gọi HS đọc bài ca dao, liên hệ nhân dân ghi

nhớ công ơn bà triệu

2 Cuộc khởi nghĩa bà Triệu (248).

- Giặc: Huy động lực lượng vừa đánhvừa mua chuộc, chia rẽ nội bộ của ta

c Ý nghĩa:

- Khởi nghĩa tiêu biểu cho ý chí quyếtgiành lại độc lập của dân tộc ta

4 Củng cố: - Hãy trình bày lại diễn biến cuộc khởi nghĩa Bà Triệu?

* Bài tập: (bảng phụ) Khoanh tròn vào những câu em cho là đúng

- Nguyên nhân thất bại của cuộc khởi nghĩa bà Triệu?

A Lực lượng quá chênh lệch

B Nhà ngô dùng nhiều mưu kế hiểm độc

C Cả hai ý trên

5 Dặn dò: - Học thuộc bài - Ôn các bài 17, 18, 19, 20

- Chuẩn bị giờ sau làm bài tập lịch sử

TỔ KHỐI DUYỆT Ngày 15 tháng 01 năm 2018

Nguyễn Thị Mạo

Tuần: 23

LÀM BÀI TẬP LỊCH SỬ

I MỤC TIÊU:

1 Kiến thức: - Ý nghĩa lịch sử của cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng.

- Chính sách cai trị bóc lột tàn bạo của các triều đại phong kiến Trung Quốc nhằmkhông chỉ xâm chiếm nước ta lâu dài mà còn muốn xóa bỏ sự tồn tại của dân tộc ta

- Ý nghĩa lịch sử của cuộc khởi nghĩa Bà Triệu

- Ý chí chiến đấu chống giặc ngoại xâm của nhân dân ta

2 Tư tưởng thái đô, tình cảm: - Làm quen với phương pháp phân tích - Biết phân tích

đánh giá những thủ đoạn cai trị của phong kiến phương Bắc thời Bắc thuộc

- Biết tìm nguyên nhân vì sao nhân dân ta không ngừng đấu tranh chống ách áp bức củaphong kiến phương Bắc

3 Kĩ năng: - Giáo dục ý thức căm thù quân xâm lược, bước đầu xây dựng ý thức tự hào,

tự tôn dân tộc - Tinh thần bất khuất của dân tộc - Lòng biết ơn Hai Bà Trưng, Bà Triệu

và tự hào về truyền thống phụ nữ Việt Nam

II CHUẨN BỊ:

- Giáo viên: - Bảng phụ, tranh ảnh minh họa

- Tư liệu tham khảo

- Lược đồ

- Học sinh: SGK, vở ghi

III TIẾN TRÌNH DẠY-HỌC

1 Ổn định tổ chức lớp: Kiểm tra sĩ số HS và dụng cụ học tập của HS.

2 Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra 15 phút:

- CH: Những biến chuyển về văn hóa nước ta các TK I – VI ?

- Đáp án:

- Chính quyền đô hộ mở một số trường dạy chữ Hán ở các quận (2đ)

- Đưa Nho giáo, Phật giáo, Đạo giáo và những luật lệ, phong tục của người Hán vào nước

ta (3đ)

- Nhân dân ta vẫn sử dụng tiếng nói của tổ tiên, sinh hoạt theo nếp sống, phong tục củamình (nhuộm răng, ăn trầu, làm bánh chưng, bánh giày) (3đ)

- Nhân dân học chữ Hán theo cách đọc của riêng mình (2đ)

3 Bài mới: - Qua tiết học hôm nay chúng ta cùng làm một số bài tập để củng cố lại nội

dung quan trọng của chương III

GV: hướng dẫn HS làm một số bài tập.

Bài tập 1: BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM

Câu 1: Hai Bà Trưng khởi nghĩa là vì:

A Trả thù cho Thi Sách (chồng Thi sách bị nhà Hán giết)

B Đuổi quân Hán ra khỏi bờ cỏi

C Khôi phục lại sự nghiệp của các vua Hùng

C Vì Hai Bà Trưng được nhân khắp nơi kéo về hưởng ứng

Câu 3: Sau khởi nghĩa Hai Bà Trưng, về kinh tế nhà Hán thực hiện :

A Bãi bỏ các thứ thuế B Bãi bỏ nộp cống.

C Bãi bỏ lao dịch D Cả 3 ý trên đều sai

Câu 4: Nhà nước Trưng Vương là nhà nước độc lập vì:

A Trưng Trắc được suy tôn lên làm vua

B Nhà nước không chịu sự chỉ huy của nhà Hán

C Lac Tướng người Việt cai quản các huyện

D Cả 3 biểu hiện trên

Câu 5 : Tìm và đi n các t , c m t vào ch tr ng (… ) cho hích h p ề ừ ụ ừ ỗ ố ợ

Sau khi đánh đu i đổ ược quân đô h ,……… độ ược suy tôn lên làm vua, l yấ

hi u là………, đóng đô ……… và phong ch c tệ ở ứ ước cho nh ng ngữ ười

……… , thành l p chính quy n……… ậ ề

Các l c tạ ướng được gi quy n cai qu n ………Tr ng Vữ ề ả ư ương………cho dân

Lu t pháp hà kh c cung các th ……….c a chính quy n đô h b bãi b ậ ắ ứ ủ ề ộ ị ỏCâu 6: Sau thất bại của Trưng Vương, chính sách cai trị của nhà Hán có sự thay đổi gì ?

A Biến Âu Lạc thành quận, huyện của Trung Quốc

B Buộc dân ta phải học chữ Hán

C Thay thế các lạc tướng người Việt bằng các huyện lệnh người Hán

D Câu B và C đúng

Câu 7: Hậu quả của chính sách bóc lột tàn bạo của nhà Hán là gì?

Câu 8: Vì sao chính quyền đô hộ nắm độc quyền và kiểm soát đồ sắt gắt gao ?

A Sắt là kim loại quý hiếm

B Công cụ bằng sắt được sử dụng trong sản xuất và trong chiến đấu hiệu quả hơn

C Hạn chế phát triển sản xuất ở Giao Châu và hạn chế sự chống đối của nhân dân

D Câu B và C đúng

Câu 9: Nghề thủ công cổ truyền của nhân dân ta thế kỉ I – VI là gì?

Câu 10: Điều đau khổ nhất trong mọi điều đau khổ của dân ta khi bị phong kiến Trung

Quốc đô hộ là ?

A Mất nhà cửa B Mất nước C Mất của cải D Mất người thân Câu 11: Vì sao người Việt vẫn giữ được phong tục tập quán, tiếng nói của tổ tiên ?

Câu 12: Cuộc khởi nghĩa Bà Triệu nổ ra trong hoàn cảnh nào ?

A Chính quyền đô hộ thống trị với các chính sách hết sức dã man

B Không cam chịu áp bức bóc lột nặng nề nhân dân ta đã nổi dậy ở nhiều nơi

C Câu A và B đúng

D Em có ý kiến khác

Câu 13: Qua câu nói của Bà Triệu em thấy bà là người như thế nào ?

Bài tập 2: NỐI CỘT: Hãy nối thời gian nổ ra đúng với tên các cuộc khởi nghĩa trong

thời Bắc thuộc

Năm 40 Bà Triệu

4 Củng cố:

- Những nét mới về văn hoá nước ta thế kỷ I – VI?

- Diễn biến cuộc khởi nghĩa Bà Triệu?

- Học câu hỏi cuối bài, hiểu ý nghĩa của bài ca dao?

Bài 21: KHỞI NGHĨA LÝ BÍ NƯỚC VẠN XUÂN (542-602)

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức: - Biết được chính sách đô hộ của nhà Lương.

- Nhận biết và trình bày được theo lược đồ những nét diễn biến chính của cuộc khởinghĩa, kết quả, ý nghĩa

2 Tư tưởng: - Lý Bí xưng đế và lập nước Vạn Xuân có ý nghĩa to lớn đối với lịch sử dân tộc.

- Sau 600 năm chịu sự thống trị của phong kiến phương Bắc, khởi nghĩa Lý Bí thắng lợi, nướcVạn Xuân ra đời chứng tỏ sức sống mãnh liệt của dân tộc ta

3 Kĩ năng: - Học sinh biết nhận thức rõ nguyên nhân của sự kiện.

- Biết đánh giá sự kiện lịch sử

- Tiếp tục rèn luyện cho các kỹ năng cơ bản về đọc lược bản đồ lịch sử

II CHUẨN BỊ

- Giáo viên: - SGK, giáo án, sử dụng một số lược đồ, tranh ảnh

- Học sinh: SGK, vở ghi

III TIẾN TRÌNH DẠY - HỌC

1.Ổn định tổ chức lớp: Kiểm tra tác phong, sĩ số Hs

2 Kiểm tra bài cũ: Câu 1: Xã hội Việt nam từ thế kỷ I đến TK VI biến đổi như thế nào

(trình bày bằng sơ đồ).

Câu 2: Trình bày diễn biến cuộc khởi nghĩa Bà Triệu (248)?

3 Bài mới: - Sau thất bại của cuộc khởi nghĩa Bà Triệu, nước ta tiếp tục bị phong kiến

Trung Quốc thống trị Dưới ách thống trị tàn bạo của nhà Lương, nhân dân ta không chịucảnh sống nô lệ, đã vùng lên theo Lí Bí tiến hành khởi nghĩa, cuộc khởi nghĩa diễn ra nhưthế nào? kết quả ra sao? Hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu nội dung bài học

• Hoạt động 1: Cá nhân

Gv: Đầu thế kỷ VI, ách thống trị của nhà

Lương đối với nước ta như thế nào?

+ Hoàng Châu (Q.Ninh)

Gv: Tổ chức bộ máy nhà nước của nhà

Lương ở nước ta có gì thay đổi?

1 Nhà Lương siết chặt ách đô hộ.

- Chúng chia nhỏ đơn vị hành chính ởnước ta thành:

+ Giao Châu (Bắc bộ) + Đức Châu, Lợi Châu, Ninh Châu(Nghệ Tĩnh)

+ Hoàng Châu (Quảng Ninh)

Hs: Về tổ chức chỉ thực hiện chế độ “sĩ

tộc”.

Ví dụ: Tinh Thiều (gọi học sinh đọc đoạn

viết về Tinh Thiều trang 58 SGK)

Gv: Em có biết gì về Tiêu Tư và chính sách

cai trị của nhà Lương?

Hs: Thứ sử Tiêu Tư (Giao Châu) rất tàn

bạo Hắn đặt ra hàng trăm thứ thuế vô lý

Đó là nguyên nhân cơ bản dẫn đến cuộc

khởi nghĩa Lý Bí

Gv: sử dụng H 47 SGK so sánh chính sách

đô hộ của nhà Lương có gì khác so với các

triều đại phong kiến phương Bắc trước

• Hoạt đông 2: Cá nhân/cả lớp

Gv: Khởi nghĩa Lý Bí diễn ra như thế

nào?

Hs: - Diễn biến cuộc khởi nghĩa Lý Bí:

+ Năm 542, Lý Bí dấy nghĩa ở Thái

Bình (bắc Sơn Tây)

+ Hào kiệt nhiều nơi nổi dậy hưởng ứng

Ở Châu Diêm có Triệu Túc; Thanh Trì có

Phạm Tu; Thái Bình có Tinh Thiều

Gv: dùng lược đồ để trình bày giải thích

việc ông cha ta biết lợi dụng địa hình trong

đấu tranh

Gv: Vì sao hào kiệt và nhân dân khắp nơi

hưởng ứng cuộc khởi nghĩa Lý Bí?

Hs: Vì nhân dân rất cắm phẫn bọn đô hộ

Gv: Tiến trình của cuộc khởi nghĩa như thế

nào?

Hs: - Gần 3 tháng nghĩa quân chiến gần hết

các quận, huyện Tiêu Tư hoảng sợ vội bỏ

thành Long Biên chạy về TQ

Gv: Sau khi nghĩa quân chiếm gần hết các

quận, huyện, quân Lương phản ứng như

thế nào?

Hs: - Tháng 4/452 nhà Lương kéo quân từ

Quảng Châu sang đàn áp

- Đầu năm 453, nhà Lương lại kéo quân

sang lần 2

- Tướng địch bị giết gần hết

Gv: Em có nhận xét về tinh thần chiến đấu

của quân khởi nghĩa?

Hs: Nghĩa quân chủ động đánh giặc rất

kiên quyết, thông minh, sáng tạo có hiệu

quả, làm cho quân Lương bị thất bại nặng

- Các chức vụ quan trọng giao cho tônthất nhà Lương và một số dòng họ lớn

- Nhà Lương đặt ra hành trăm thứ thuế,

áp bức và bóc lột nhân dân ta tàn bạo

2 Khởi nghĩa Lí Bí, nước Vạn Xuân thành lập.

* Tiểu sử Lý Bí (giảm tải-không dạy)

* Diễn biến cuộc khởi nghĩa Lý Bí:

+ Năm 542, Khởi nghĩa Lý Bí bùng nổ.Hào kiệt nhiều nơi nổi dậy hưởng ứng

- Gần 3 tháng nghĩa quân đã chiếm gần

hết các quận huyện Tiêu Tư bỏ chạy về Trung Quốc

- Từ tháng 4/452 đến đầu năm 453 nhàLương 2 lần kéo quân từ Quảng Châusang đàn áp cuộc khởi nghĩa

- Nhung quân ta đã chủ đông tiến đánhquân địch và giành thắng lợi

Gv: Kết quả của cuộc khởi nghĩa Lý Bí

như thế nào? Sau khi đánh tan quân

Lương, Lý Bí đã làm gì? Tại sao Lý Bí

không xưng vương mà xưng Đế?

Hs: - Sự kiện này chứng tỏ nước ta có

giang sơn, bờ cõi riêng, không còn lệ thuộc

vào Trung Quốc Ý chí độc lập của dân tộc

Việt Nam rất đậm nét (Trung quốc có

hoàng đế đứng đầu, Vạn Xuân cũng có

hoàng đế đứng đầu, ta không thua kém

Trung Quốc)

Gv: Sau khi Lý Bí lên ngôi hoàng đế tổ

chức nhà nước Vạn Xuân như thế nào?

Hs: - Lý Nam Đế thành lập triều đình có

hai ban văn, võ

- Triệu Túc giúp vua cai quản mọi việc

- Đứng đầu ban văn là Tinh Thiều

- Đứng đầu ban võ là Phạm Tu

Gv: Đây là nhà nước phong kiến độc lập

trung ương tập quyền sơ khai

- Năm 544 Lí Bí lên ngôi hoàng đế, đặt tên nước là Vạn Xuân, đóng đô ở gần sông Tô Lịch

- Thành lập nhà nướcvới hai ban văn võ

* Kết quả, ý nghĩa: Khởi nghĩa thắng lợi,

Lý Bí lên ngôi Hoàng đế, lập nước riêng,thể hiện tinh thần ý chí độc lập

4 Củng cố: - Học sinh theo dõi câu hỏi cuối bài

- Giải thích tại sao Lý Bí xưng đế, đặt tên nước là Vạn Xuân

5 Dặn dò: - Bài cũ: Học bài Đọc trước bài 22

TỔ KHỐI DUYỆT Ngày 27 tháng 01 năm 2018

Nguyễn Thị Mạo

Tiết PPCT: 25 Ngày dạy: 26/02

Bài 22: KHỞI NGHĨA LÝ BÍ NƯỚC VẠN XUÂN (542-602) (tiếp theo)

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức: - Tr.bày diễn biến chính hai giai đoạn của cuộc k/c chống quân Lương.

2 Tư tưởng: - Tinh thần chiến đấu chống ngoại xâm, bảo vệ tổ quốc của ông cha ta.

- Giáo dục ý chí kiên cường , bất khuất của dân tộc

3 Kĩ năng: - Tiếp tục rèn luyện các kỹ năng cơ bản về đọc bản đồ lịch sử.

II CHUẨN BỊ

- Giáo viên: - SGK, giáo án, sử dụng một số lược đồ, tranh ảnh

- Học sinh: SGK, vở ghi

III TIẾN TRÌNH DẠY - HỌC

1.Ổn định tổ chức lớp: Kiểm tra sĩ số HS và dụng cụ học tập của HS.

2 Kiểm tra bài cũ: - Nhà Lương siết chặt ách đô hộ như thế nào ?

- Em có suy nghĩ gì về việc đặt tên nước là Vạn Xuân ?

3 Bài mới: - Sau khi đánh bại quân xâm lược Lí Bí đã thi hành nhiều chính sách xây

dựng và bảo vệ đất nước đưa nước ta phát triển Thế nhưng nhà Lương vẫn không từ bỏ

âm mưu xâm lược nước ta, chung tiếp tục cho quân sang xâm lược Nhân dân ta tiếp tụcđứng lên kháng chiến bảo vệ nền tự chủ Đến năm 630 đất nước ta lại rơi vào ách đô hộcủa nhà Tuỳ, kết thúc sự tồn tai của nhà nước Vạn Xuân độc lập

• Hoạt động 1: Cá nhân

Gv: Sau khi cuộc khởi nghĩa của Lí Bí thắng

lợi, các triều đại phong kiến Trung Quốc

hòng lập lại chế độ cai trị ở nước ta, chúng

liền đưa quân sang đàn áp

Gv: Cuộc kháng chiến của nhân dân ta

diễn ra như thế nào?

Hs: Quân ta do Lý Nam Đế chỉ huy kéo lên

vùng Lục Đầu đón đánh địch nhưng vì lực

luợng yếu hơn, không cản được địch, vua

phải lui binh về giữ thành ở cửa sông Tô

Lịch (Hà Nội) Tại đây nhiều cuộc chiến đấu

ác liệt đã diễn ra Quân địch kéo đến ngày

càng đông, thành bị vỡ Lý Bí thua phải rút

quan về Gia Ninh, rồi rút tiếp về Tân

Xương Tại đây nhờ sự ủng hộ tích cực của

nhân dân các dân tộc, nên chỉ một thời gian

ngắn, Lý Bí khôi phục được lực lượng, nâng

quân số lên đến vài vạn người Năm 546, Lý

Bí đem quân ra đóng ở hồ Điển Triệt

Gv: Sử dụng lược đồ “Khởi nghĩa Lý Bí” để

lược thuật cuộc tấn công của nhà Lương

theo SGK Kết hợp chỉ trên bản đồ đường

tiến quân của nhà Lương

3 Chống quân Lương xâm lược.

- 5/ 545 Quân Lương do Dương Phiêu

và Trần Bá Tiên tấn công nước ta theohai đường thủy và bộ

- Ở cửa sông Tô Lịch nhiều cuộc chiếnđấu diễn ra ác liệt Lý Bí phải rút quân

- Năm 546 Lý Bí đem quân ra đóng ở

hồ Điển Triệt

- Năm 548 Lý Nam Đế mất và giaoquyền lại cho Triệu Quang Phục tiếptục chỉ huy kháng chiến

Gv: Theo em thất bại của Lí Nam Đế có

phải là sự sụp đổ của nước Vạn Xuân

không? Tại sao?

Hs: không Cuộc kháng chiến của nhân dân

ta vẫn còn tiếp tục dưới sự lãnh đạo của Lý

Thiên Bảo ở Thanh Hoá và Triệu Quang

Phục ở Hưng Yên

• Hoạt đông 2: Cá nhân/nhóm

Gv: Tại sao Triệu Quang Phục chọn Dạ

Trạch làm căn cứ kháng chiến và phát triển

lực lượng?

Hs: vị trí thuận lợi

Gv: Mô tả những nét chính về căn cứ của

cuộc kháng chiến và nói thêm: Thấy đánh

mãi không thắng, Trần Bá Tiên thất vọng,

nhân cơ hội nhà Lương có loạn Trần Bá

Tiên bỏ về nước, chớp thời cơ đó Triệu

Quang Phục phản công và giành thắng lợi

 Nhóm thảo luận: Em hãy nêu

nguyên nhân thắng lợi của cuộc

kháng chiến chống quân Lương do

Triệu Quang Phục lãnh đạo?

TL: tinh thần chiến đấu kiên cường, bền bỉ

của quân ta Triệu Quang Phục biết tận dụng

ưu thế của đầm Dạ Trạch để thực hiện chiến

tranh du kích gây cho địch chán nản, nhụt

chí và tận dụng thời cơ đó mà phản công

Được sự ủng hộ nhiệt tình của nhân dân

Thảo luận nhóm 3 phút Gv gọi đ/d Nhóm

lên trình bày, các nhóm bổ sung, góp ý, gv

Gv: Trình bày tóm tắt việc Lí Phật Tử cướp

ngôi → Hậu Lí Nam Đế Đây cũng là lúc

nhà Tuỳ được thành lâp ở Trung Quốc

(589) Vua Tùy đòi Lí Phật Tử sang chầu

Gv: Theo em vì sao nhà Tuỳ yêu cầu Lý

Phật Tử sang chầu? Vì sao Lí Phật Tử

không sang?

Hs: Nhà Tuỳ yêu cầu Lý Phật Tử sang chầu

để nhân đó có thể bắt ông và lập lại chế độ

thống trị ở nước ta như cũ, phải phụ thuộc

4 Triệu Quang Phục đánh bại quân Lương như thế nào?

-Triệu Quang Phục xây dựng Dạ Trạch làm căn cứ kháng chiến

- Dùng chiến thuật du kích làm cho quân Lương tổn thất → nản chí

- Năm 550 quân ta phản công giànhthắng lợi

5 Nước Vạn Xuân độc lập đã kết thúc như thế nào?

- Sau khi đánh bại quân Lương, TriệuQuang Phục lên ngôi vua (Triệu ViệtVương)

- 20 năm sau, Lý Phật Tử cướp ngôi.

Năm 603, 10 vạn quân Tùy tấn côngVạn Xuân, Lý Phật Tử bị bắt giải vềTrung Quốc

vào Trung Quốc.

- Lí Phật Tử không sang vì ông đã đề phòng

mưu đồ nham hiểm của giặc và ông tích

cực chuẩn bị lực lượng kháng chiến

Gv: Lí Phật Tử chuẩn bị kháng chiến như

thế nào?

Gv: Trình bày tóm tắt cuộc kháng chiến của

Lí Phật Tử chống quân xâm lược Tuỳ

4 Củng cố: - Cuộc kháng chiến chống quân Lương xâm lược đã diễn ra như thế nào?

Triệu Quang Phục Là ai? Vì sao ông đãnh bại được quân Lương giành lại độc lập cho đấtnước?

5 Dặn dò: - Bài cũ: Học bài Đọc trước bài 23.

Tuần: 26

Tiết PPCT: 26

Ngày soạn: 09/02 Ngày dạy: 05/03

BÀI 23: NHỮNG CUỘC KHỞI NGHĨA LỚN TRONG CÁC THẾ KỈ VII - IX

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức: - Biết được sự thay đổi của tình hình nước ta thời kì trước thế kỉ VII.

- Các cuộc khởi nghĩa Mai Thúc Loan, Phùng Hưng: diễn biến, kết quả

3 Tư tưởng: - Bồi dưỡng tinh thần chiến đấu vì nền độc lập của Tổ quốc

- Biết ơn tổ tiên đã chiến đấu quên mình vì dân tộc, vì đất nước

2 Kĩ năng: - Biết phân tích và đánh giá công lao của nhân vật lịch sử cụ thể

- Tiếp tục rèn luyện kĩ năng đọc và vẽ bản đồ lịch sử

II CHUẨN BỊ

- Giáo viên: + Lược đồ: nước ta thời thuộc Đường TK VII Bản đồ khởi nghĩa Mai ThúcLoan và khởi nghĩa Phùng Hưng

- Học sinh: SGK, vở ghi

III TIẾN TRÌNH DẠY - HỌC

1 Ổn định tổ chức lớp: Kiểm tra sĩ số và tác phong Hs

2 Kiểm tra bài cũ: - Triệu Quang Phục đánh bại quân Lương như thế nào?

- Nước Vạn Xuân độc lập đã kết thúc như thế nào?

3 Bài mới: - Từ thế kỉ II nhà Đường thay thế nhà Tuỳ đô hộ nước ta Dưới ách đô hộ của

nhà Đường đất nước ta có nhiều thay đổi Với tinh thần đấu tranh bất khuất của dân tộc

ta, nhân dân ta đã nổi dậy đấu tranh mạnh mẽ bằng các cuộc khởi nghĩa của Mai ThúcLoan, Phùng Hưng Quá trình lịch sử hào hùng của dân tộc đó đã diễn ra như thế nào?Chúng ta cùng tìm hiểu bài

• Hoạt động 1: Cá nhân/Nhóm

Gv: Sơ lược vài nét về sự thành lập nhà

Đường

Trung Quốc: Năm 618 Lí Uyên được sự ủng

hộ của địa chủ ở vùng Hoa Bắc (Trung Quốc)

nổi dậy lật đổ nhà Tuỳ, kết thúc cục diện cát

cứ lập ra nhà Đường → nước ta chịu sự thống

trị của nhà Đường

Gv: Chính sách cai trị của nhà Đường ở nước

1 Dưới ách đô hộ của nhà Đường nước ta có gì thay đổi?

- Năm 679, nhà Đường đổi Giao Châu

ta có gì thay đổi?

Hs: đổi Giao châu thành An Nam đô hộ phủ,

xây thành đắp luỹ, tăng thêm quân đồn trú

Gv: Dùng lược đồ trình bày thêm: Chia An

Nam đô hộ phủ làm 12 châu (Phong Châu, Ái

Châu, Tường Châu, Diển Châu, )

Gv: Yêu cầu Hs đọc mục 1 trong SGK.

 Thảo luận nhóm cặp: Vì sao nhà Đường

chú ý sửa sang các con đường từ Trung

Quốc sang Tống Bình và từ Tống Bình

đến các quận, huyện?

TL: làm đường giao thông … để có thể nhanh

chóng đàn áp các cuộc nổi dậy của nhân dân ta

Gv: gọi đ/d các Nhóm cặp lên trình bày, các

nhóm khác bổ sung góp ý, gv chốt ý.

Gv: Em có nhận xét gì về tình hình nước ta

dưới ách thống trị của nhà Đường ?

Hs: - Chia lại khu vực hành chính.

- Nắm quyền cai trị đến cấp huyện

Đường có gì khác với các thời trước?

Hs: Nhà Đường siết chặt ách đô hộ rất tàn bạo

cai trị trực tiếp đến cấp huyện, đồng thời củng

cố thành làm đường giao thông

Gv: Chính sự tàn bạo của chính quyền đô hộ

đã dẫn tới những cuộc nổi dậy của nhân dân

• Hoạt đông 2: Cá nhân/nhóm

Gv: Em biết gì về Mai Thúc Loan?

Gv: Kể thêm chuyện gánh vải của đoàn dân

Gv: Tường thuật những nét chính cuộc khởi

nghĩa theo lược đồ.

Hs: trình bày lại diễn biến bằng lược đồ

- Đầu TK VIII, khởi nghĩa bùng nổ, nghĩa

quân nhanh chóng làm chủ được thành Hoan

Châu

thành An Nam đô hộ phủ Phủ đặt ởTống Bình (Hà nội), nắm quyền cai trịđến cấp huyện

- Sửa sang đường sá xây thành, đắplũy từ Trung Quốc sang nước ta

- Bắt dân ta đóng thuế, cống nạp rấtnặng nề

2 Khởi nghĩa Mai Thúc Loan (722)

- Đầu TK VIII, khởi nghĩa bùng nổ,nhân dân nổi dây hưởng ứng

- Mai Thúc Loan xưng đế (Mai Hắc Đế), ông

liên kết với nhân dân Giao Châu và Chăm-pa

tấn công thành Tống Bình

- Năm 722 nhà Đường đem 10 vạn quân sang

đàn áp, cuộc khởi nghĩa thất bại

=> Nhóm thảo luận: Ý nghĩa của cuộc khởi

nghĩa?

TL: thể hiện tinh thần đấu tranh kiên cường,

không mệt mỏi của nhân dân để giành độc

lập

Gv chia lớp làm 3 nhóm, thảo luận 3 phút.

Gv gọi đ/d 3 nhóm lên trình bày, các bạn

khác góp ý, gv chốt ý.

Gv: Để tưởng nhớ công lao của Mai Hắc Đế

hiện nay ở núi Vệ và trong thung lũng Hùng

Sơn vẫ còn đền thờ của ông

Hs: trình bày diễn biến của cuộc khởi nghĩa

- Khoảng năm 776, Phùng Hưng cùng em là

Phùng Hải họp quân khởi nghĩa ở Đường

Hs: căm thù quân đô hộ, biết ông là người tài

giỏi hay giúp đỡ dân nghèo

Gv: Sau khi làm chủ Đường Lâm cuộc khởi

nghĩa phát triển như thế nào?

Hs: bức chết Cao Chính Bình, sắp đặt việc cai

trị đất nước

Gv: nói thêm về kết quả của cuộc khởi nghĩa

Trong lịch sử gọi đó là “nền tự chủ mong

manh”

Gv: Ý nghĩa cuộc khởi nghĩa?

- Mai Thúc Loan xưng đế (Mai HắcĐế), ông liên kết với nhân dân GiaoChâu và Chăm-Pa tấn công thànhTống Bình

- Năm 722 nhà Đường đem 10 vạnquân sang đàn áp, cuộc khởi nghĩathất bại

3 Khởi nghĩa Phùng Hưng (trong khoảng 776 – 791)

- Khoảng năm 776, Phùng Hưng cùng

em là Phùng Hải họp quân khởi nghĩa

ở Đường Lâm

- Ít lâu sau, Phùng Hưng kéo quân baovây thành Tống Bình và chiếm đượcthành, sắp đặt việc cai trị

- Phùng Hưng mất, con trai là Phùng

An nối nghiệp cha

- Năm 791 nhà Đường đem đại quânsang đàn áp, Phùng An ra hàng

Hs: thể hiện tinh thần yêu nước, lòng căm thù

giặc

Gv: giới thiệu tranh đình thờ Phùng Hưng

Gv: Việc nhân dân ta lập đền thờ của Mai

Thúc Loan và Phùng Hưng nói lên điều gì?

Hs: ghi nhớ, đời đời biết ơn các vị anh hùng

dân tộc

4 Củng cố: Gv: nhấn mạnh ý nghĩa của hai cuộc khởi nghĩa: thể hiện ý chí, quyết tâm

của nhân dân ta đấu tranh cho độc lập tự do của tổ quốc

5 Dặn dò: - Bài cũ: Học bài Đọc trước bài 24.

TỔ KHỐI DUYỆT Ngày 10 tháng 02 năm 2018

Nguyễn Thị Mạo

Tuần: 27

Tiết PPCT: 27

Ngày soạn: 26/02 Ngày dạy: 12/03

Bài 24: NƯỚC CHAM-PA TỪ THẾ KỈ II ĐẾN THẾ KỈ X

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức: - Trình bày được quá trình nước Chăm-pa độc lập ra đời.

- Biết được nét chính tình hình kinh tế - văn hóa Chăm-pa từ thế kỉ II đến thế kỉ X

2 Tư tưởng: - Làm cho HS nhận thức sâu sắc rằng, người Chăm là một thành viên của

đại gia đình các dân tộc Việt Nam

3 Kĩ năng: - Tiếp tục rèn luyện kĩ năng đọc bản đồ lịch sử.

- Kĩ năng đánh giá, phân tích

III TIẾN TRÌNH DẠY - HỌC

1.Ổn định tổ chức lớp: Kiểm tra sĩ số và dụng cụ học tập của HS.

2 Kiểm tra bài cũ: - Dưới ách đô hộ của nhà Đường, nước ta có gì thay đổi ?

- Khởi nghĩa Mai Thúc Loan ( 722 )?

- Khởi nghĩa Phùng Hưng (trong khoảng 776 – 791)?

3 Bài mới: - Đến cuối TK II nhà Hán suy yếu, không thể kiểm soát nổi các vùng đất phụ

thuộc, nhất là các vùng xa của Giao Châu Nhân dân huyện Tượng Lâm đã nổi dậy vàthành lập nước Chăm-pa Vậy nước Chăm-pa ra đời trong hoàn cảnh nào? Tình hình kinh

tế, chính trị, văn hoá Chăm-pa ra sao? chúng ta cùng tìm hiểu qua nội dung bài học hômnay

• Hoạt động 1: Cá nhân/Nhóm

Gv : Dùng lược đồ:

- Giới thiệu vị trí nước Cham-pa

- Nêu hoàn cảnh ra đời của nước Cham-pa

- Giới thiệu qúa trình đổi tên từ Lâm Ấp

đến Cham-pa

Gv: Nhân dân Tượng Lâm đã giành được

độc lập trong hoàn cảnh nào?

Hs: nhà Hán suy yếu

Gv: Quá trình nước Lâm Ấp đổi tên thành

Cham pa diễn ra như thế nào?

Hs: bộ lạc Dừa hợp nhất với bộ lạc Cau,

mở rộng lãnh thổ → nước Cham pa ra đời

Nhóm thảo luận: Em có nhận xét gì về quá

trình thành lập và mở rộng của nước

Cham pa?

TL: Diễn ra trên cơ sở hoạt động quân sự:

đánh bại chính quyền đô hộ, các thế lực

láng giềng hoặc nhân đó liên kết với họ

Gv chia theo nhóm cặp, thảo luận trong 3

phút, gọi đ/d nhóm lên trình bày, các

nhóm khác bổ sung, gv chốt ý.

• Hoạt đông 2: Cá nhân/cả lớp

Gv: Em hãy cho biết bộ phận kinh tế chủ

yếu của nhân dân Cham pa là gì?

Hs: nông nghiệp

Gv: Em cho biết vài nét về nền kinh tế nông

nghiệp của Cham pa?

Hs: biết dùng lưỡi cày bằng sắt do trâu bò

triển kinh tế của Cham pa từ TK II – TK X?

Hs: khá phát triển, ngang tầm với các nước

trong khu vực: nhân dân Cham pa không

những biết làm ruộng, chăn nuôi mà còn

khai thác lâm thổ sản

Gv: Em hãy nêu những nét đặc sắc của văn

hoá Chăm pa?

Hs: Nổi bật và đặc sắt nhất là kiến trúc và

điêu khắc

1 Nước Cham-pa độc lập ra đời

- Cuối TK II, nhân dân Tượng Lâm dưới

sự lãnh đạo của Khu Liên đã nổi dậygiành độc lập, Khu Liên đặt tên nước làLâm Ấp

- Các vua Lâm Ấp tấn công các nướcláng giềng mở rộng lãnh thổ rồi đổi tênnước thành Chăm –pa

2 Tình hình kinh tế, văn hóa Cham

-pa từ TK II – TK X

a Kinh tế:

- Sử dụng công cụ bằng sắt, dùng trâu bòkéo cày, trồng lúa nước, Làm ruộng bậcthang

- Trồng các loại cây ăn quả và các loạicây khác

- Biết khai thác lâm thổ sản, làm đồ gốm,đánh cá

-Thương nghiệp: Trao đổi, buôn bán vớiGiao Châu, Trung Quốc, Ấn Độ…

b Văn hóa:

- Chữ viết: Có chữ viết riêng

- Tôn giáo: Theo đạo Bà La Môn và đạoPhật