-hs nhËn xÐt - Không, mà truyện có những yểu tố hồi ký chứ không phải là hồi ký -tự sự có xen biểu cảm, miêu tả -PTB§: TS+BC+MT ?Em hiểu gì về tên truyện?Tên truyện gợi đến t/c quen thuộ
Trang 1NV9 kì 1 Lê Thị Duy Thanh- Văn Chấn- Yên Bái
- Cú hiểu biết bước đầu về nhà văn Lỗ Tấn, những đúng gúp của ụng vào nền vh TQ và nhõn loại.
-Tinh thần phờ phỏn xó hội cũ và niềm tin vào sự xuất hiện tất yếu của cs mới, con người mới.
-Màu sắc trữ tỡnh đậm đà trong tp.
Những sỏng tạo về NT của nhà văn LT trong truyện
2.Kĩ năng:
- Đọc-hiểu văn bản truyện hiện đại nước ngoài.
-Vận dụng kiến thức về thể loại và sự kết hợp các PTBĐ trong tác phẩm truyện để cảm nhận một văn bản TS hiện đại.
- Kể và túm tắt được truyện.
3 Thỏi độ:- ý thức học tập bài
-Có sự đồng cảm với cảnh sống khốn khó của ngời nông dân
B Chuẩn bị :
- Thầy soạn bài, lờn lớp,Tìm chân dung t/g
-Tuyển tập truyện ngắn Lỗ Tấn
- Trũ ụn bài cũ, soạn bài mới
C.Tiến trình lên lớp:
1/Ôn định tổ chức:
2/- Ki ể m tra b à i c ũ :?
: Túm tắt truyện ngắn " Chiếc lược ngà " - Nguyễn Quang Sỏng ? Nhà văn muốn núi với chỳng ta điều gỡ qua tỏc phẩm này ?
?Trong phần vh nớc ngoài em đó học t/p nào của TQ ?(Hạ Tri Chơng,Đỗ Phủ )
(Trẻ đi già trở lại nhà/Giọng quờ khụng đổi sương pha mỏi đầu/Gặp nhau mà chẳng biết nhau/Trẻ cười hỏi:khỏch từ đõu đến làng)-Hạ Tri Chương
Hoạt động 1 3/ Bài mới : Ngoài những t/p trờn núi v ề vh TQ chỳng ta khụng thể khụng núi đến nhà văn Lỗ Tấn với
những truyện ngắn vụ cựng hấp dẫn cú ý nghĩa thõm trầm sõu sắc về cuộc đời như Cố hương là bức tranh thu nhỏ về xó hội
TQ những năm đ ầu TK XX Sau nhieàu naờm xa queõ,khi nv “toõi” trụỷ veà queõ nhaứ tuy khoõng ủeỏn noói beừ baứng nhử nhaứ thụ Haù Tri Chửụng khoõng ai nhaọn ra nhửng cuừng buứi nguứi moọt noói buoàn teõ taựi vỡ caỷnh queõ,ngửụứi queõ.Vaứ taõm traùng ngửụứi veà khoõng chổ coự theỏ
Hoạt động của thầy Hoạt động của trũ N ội dung
- Lỗ Tấn cú những cụng trỡnh nghiờn cứu
và tỏc phẩm văn chương đồ sộ và đa dạng
- Lỗ Tấn ( 1881-1936 ) -Là nhà văn nổi tiếng của Trung Quốc
Trang 2? Nêu xuất xứ của truyện ngắn " Cố hương " -Thể loại: Truyện ngắn GV:Nêu y/c đọc:chú ý giọng điệu trầm
buồn,hơi bùi ngùi khi kể tả;giọng chao chát
của thím Hai Dương;giọng suy ngẫm triết lý ở
một số câu đoạn
Gv đọc đoạn từ đầu->làm ăn ,sinh sống”-gọi
hs đọc tiếp ( Học sinh đọc theo y/c
? Hãy tóm tắt văn bản
- GV nhận xét Tóm tắt :Truyện kể về chuyến thăm quê lần cuối sau 20 năm xa cách của nv “tôi” để bán nhà đưa gia đình lên nơi tp sinh sống,so với trước cảnh vật và
con người nơi quê thật tàn tạ Mang nỗi buồn thương,nv “tôi”rời cố hương
ra đi với ước vọng cs nơi quê mình sẽ được đổi thay.
? Truyện ngắn có sự đan xen những kỷ niệm
trong hồi ức Vậy có thể coi đây là tác phẩm
hồi ký không ?
- Phương thức biểu đạt chính là?
-hs nhËn xÐt
- Không, mà truyện có những yểu tố hồi
ký chứ không phải là hồi ký -tự sự có xen biểu cảm, miêu tả -PTB§: TS+BC+MT
?Em hiểu gì về tên truyện?Tên truyện gợi đến
t/c quen thuộc
nào ở người đọc?
Cố hương:quê cũ-nơi sinh ra lớn lên từng
gắn bó với cs mỗi con người=>gợi tình cảm quê hương làng xóm,gia đình
? Hãy chỉ ra bố cục của văn
- Bố cục: 3 phần
? Với bố cục đó thì nhân vật nào là
nhân vật trung tâm ? Nhân vật nào
đ ường về quê
Trang 3NV9 kì 1 Lê Thị Duy Thanh- Văn Chấn- Yên Bái
? H: Nhân vật “ tôi” trở về quê
trong hoàn cảnh nào ? Vào thời
điểm nào ?
-Thời tiết đang độ giữa đông, trời âm u, giá lạnh
Cảnh quờ tiờu điều xơ xỏc
?Cảnh vật trước mắt tụi được miờu
tả ntn?Cũn trong hồi ức thỡ sao?
?Cảm xỳc tõm trạng nv Tụi ntn?
- Thấp thoángmấy thôn xómtiêu điều
-> cảnh vật thê
l-ơng.,tieõu ủieàu,xụxaực
- đẹp không ngônngữ nào diễn tả đ-
ợc -> cảnh đẹp ấn t-ợng
-> Tâm trạngbuồn, xót xa, nuốitiếc.hẫng hụt,thấtvọng,ngạc
nhiên,chua xót
? Hóy đọc những cõu văn diễn tả
tõm trạng của nhõn vật (tiếng nói
nào vang lên trong lòng nv?)
-hs đọc “A! Đõy thật cú phải ”
? Với Tấn, chuyến về quờ này cú gỡ
đặc biệt ? ẹieàu ủoự núi lờn thực
trạng gỡ ở nụng thụn TQ? gụùi moọt
cuoọc soỏng ntn nụi coỏ hửụng?
HS neõu
- Về quờ lần cuối chuyển giađỡnh đi nơi khỏc sinh sống->-Cuoọc soỏng ngheứo khoự khieỏnngửụứi daõn phaỷi rụứi laứng ủi nụikhaực sinh soỏng
giả trớc cảnh vật điêu tàn củaquê hơng
xót xa, tê tái của tác giảtrớc cảnh vật điêu tàncủa quê hơng
GV:NV Tụi cảm thấy thất vọng hẫng hụt vỡ so với cỏi làng trong kớ ức mà mỡnh vẫn tưởng nhớ,thương yờu thỡ nú đẹp hơn nhiều nhưng đẹp ntn thỡ lại khụng hỡnh dung được vỡ đú là cỏi đẹp trong tõm tưởng ,cỏi đẹp cú thời gian tụ vẽ.Bởi thế khi nhỡn tận mắt mấy cọng tranh khụ phất phơ trờn mỏi ngúi thỡ nỗi buồn càng tăng cựng với mục đớch chuyến trở về -> gián tiếp nói
đến cuộc sống nghèo khổ, tối tăm -> gián tiếp phê phán chế độ phong kiến ở Trung Quốc, nó là nguyên nhân dẫn đến cảnh sống điêu tàn của ngời dân lao động ( bắt buộc thay đổi mụi trường sống ,a/h đến nhiều mặt cuộc sống)
2 - Những ngày ở quờ
a Quang cảnh
H: Đọc và nêu nội dung của phần 2
Trang 4H: Khi trở về quê, “ tôi” đã gặp
quang cảnh nh thế nào ?
H: Cảnh đó gợi cảm giác nh thế
nào trong nhân vật “ tôi” ?
H: ở quê nhân vật “ tôi” đã gặp
- Về quờ, trong cõu chuyện với mẹ bàn về việc bỏn nhà, ng ửời mẹ nhắc tới Nhuận Thổ - người bạn thời niờn thiếu Ngay lập tức trong tõm trớ của Tấn là hỡnh ảnh Nhuận Thổ
?Moỏi quan heọ cuỷa nv “toõi” vụựi
Nhuaọn Thoồ ủửụùc keồ trong nhửừng
thụứi ủieồm naứo?
HS neõu-Thụứi quaự khửự vaứ hieọn taùi
-Dùng nt hồi ức đốichiếu
a/ NV Nhuận Thổ
Hỡnh ảnh Nhuận Thổ hiện lờn
cựng cảnh tượng nào ? Nhõn vật
"tụi " gọi cảnh tượng đú như thế
nào ?
?Trái ngợc cảnh hiện tại ntn?
? Sau đú hỡnh ảnh Nhuận Thổ hiện
lờn một cỏch cụ thể như thế nào ?
về hình dáng,tính tình,trang
phục,hiểu biết?
? Trờn đõy là Nhuận Thổ trong ký
ức, cũn giờ đõy hỡnh ảnh Nhuận
Thổ hiện lờn như thế nào ?
? Từ những điều trờn đõy em cảm
nhận như thế nào về Nhuận Thổ
trong kớ ức và hiện tại?
? Mối quan hệ giữa Tấn và Nhuận
Thổ khi ấy và hiện tại?
+/Cảnh: - Một cảnh tợngthần tiờn, kỳ dị -> Đú là mộtcảnh tượng sỏng sủa, dấuhiệu của cuộc sống thanhbỡnh hạnh phỳc
-Cảnh: trong hoàn cảnh củalàng quờ nghốo khú->dấuhiệu cuộc sống tối tăm
- Hỡnh dỏng : Khuôn mặttròn trĩnh,nớc da bánh mặt - Hỡnh dỏng:già nua,xấu
- Tớnh tỡnh : Bẽn lẽn vớimọi người trừ " Tụi " - Điệu bộ : ngời co ro cỳmrỳm, cung kính, sợ sệt
- Hiểu biết : Bẫy chim rấttài, biết nhiều chuyện lạlựng
- Hiểu biết: thể hiện sự hốnkộm, đần độn
=> Khụi ngụ khoẻ mạnh,hồn nhiờn, nhanh nhẹn, hiểubiết, giàu tỡnh cảm
=>1 con ngời già nua,lạchậu,nghèo khổ hèn kém
=>MQH gắn bú, thõn thiện,
?Em hóy tỡm cỏc chi tiết Biểu hiện
tỡnh cảm của nv tụi với NThổ
thời thơ ấu ?
( Cú lẽ vỡ vậy nờn giờ đõy nghe
nhắc tới Nhuận Thổ, Tấn tựa hồ
như tỡm ra quờ hương đẹp ở chỗ
-hs tỡm+ Tấn mong chờ được gặpNhuận Thổ
+ Chưa đầy nửa ngày đó thõnnhau, kể cho nhau nghe mọichuyện
Trang 5NV9 kì 1 Lê Thị Duy Thanh- Văn Chấn- Yên Bái
muốn xa -> gửi quà cho nhau
? Gặp Nhuận Thổ hiện tại, Tấn cú
- Nếu sự thay đổi về diện maọ chỉ làm cho Tấn thấy xỳc động, ngậm ngựi, tỡnh cảm thỡ sự thay đổi về diện mạo tinh thần nơi Nhuận Thổ làm anh" điếng" ngời một sự bất ngờ đến đau buồn, bi đỏt
? Nhận xột về sự thay đổi của
? Trong cõu chuyện của hai
người em thấy được nguyờn nhõn
- Vỡ mờ tớn, vỡ quan niệm cũ kỹ
về đẳng cấp, sự tự ti
=> Do hiện thực đen tốicủa xó hội ỏp bức
=> Do cỏch sống, nghĩlạc hậu của người dõn
? em nhận thấy thỏi độ nào của tỏc
giả qua đoạn truyện này ?
Hs phát biểu-Lờn ỏn cỏc thế lực tàn bạo gõy
ra thực trạng sa sỳt đỏng buồn
về mọi mặt của xó hội TrungQuốc đầu thế kỷ xx
-Tâm trạng của nv tôicàng buồn,càng đau xót
GV: Nh vậy bằng Nghệ thuật đối chiếu giữa hồi ức với hiện tại nói lên Sự thay đổi rừ nột toàndiện trong con ngời qua nv Nhuận Thổ ( cũng là xó hội ) từ hình dáng,lời nói,cử chỉ qua thờigian từ 1 chú bé hồn nhiên khoẻ mạnh có t/c trong sáng nh 1 thiên thần nay trở thành 1 nông dânnghèo túng,đần đồn mụ mị rụt rè nhút nhát Ngoài ra, tỏc giả cũn cú dụng ý khụng để cho Tấngặp Nhuận Thổ ngay ( Phải 3-4 ngày sau ), càng hóm, khao khỏt gặp bạn càng mónh liệt , nhưng
khụng được bộc lộ lại càng chua xút
? Ngoài ra, Tấn cũn gặp gỡ những
Trang 6Gọi hs đọc đoạn “Mẹ tôi đứng dậy
đi ra ngoài mất ba bốn ngày” -1 em Đọc đoạn truyện –cả lớp
theo dõi
H: Nhân vật thím Hai Dơng đợc tác
giả miêu tả qua những chi tiết
nào? ? Trong ký ức Hai Dương là
nàng " Tõy Thi đậu phụ " , cỏch gọi
ấy cú ý nghĩa gỡ ?
? Vậy mà hai mươi năm sau,
người ấy xuất hiện trớc mắt Tấn
như thế nào ?
? Lời núi, hành động như thế nào
- Nàng Tây Thi đậuphụ cỏch gọi thểhiện tỡnh cảm thõnthiện
-> Một phụ nữ đẹp người, đẹp nết bỏn đậu phụ
- Ngời đàn bà trên 50 tuổi, lỡngquyền nhô ra.mụi mỏng dớnh, haitay chống nạnh, chõn đứng dạng
ra , núi the thộ
- Lời núi : đốp chỏt chỏng lỏn
- Hành động : Miệng lẩm bẩm,taygiật
-> Ngời đàn bà tiều tuỵ, xấu xí,
đanh đá, tham lam, ích kỉ
? Sự thay đổi ở nhõn vật này cú gỡ
khỏc so với Nhuận Thổ
lần tớnh cỏch, Tất cả đềuxấu đi =>thể hiện sựsuy thoỏi của lối sống
và đạo đức ở làng quờ:xấu xa, tham lam, trơtrẽn
Gv; Sự thay đổi về tớnh cỏch Nếu Nhuận Thổ mụ mỵ ngu đần đi thỡ Hai Dương thể hiện sự suy thoỏi của lối sống và đạo đỳc ở làng quờ: xấu xa, tham lam, trơ trẽn
- Ngoài ra cũn một số người khỏc
gúp phần tụ đậm bức tranh thay đổi
ở " Cố hương " ( Nhiều ngời lấy cớ
bất lực
?Từ sự thay đổi của 2 nv em có
nhận xét gì về mối quan hệ giữa
môi tr ờng xã hội và sự thay đổi
của con ng ời?
-Môi trờng sống có t/đ đến sựthay đổi tâm tính con ngời
Gv:Trong bài tạp văn Vì sao tôi viết tiểu thuyết Lỗ Tấn nói rõ ông hay chọn những ng“ ’Lỗ Tấn nói rõ ông hay chọn những ng ời bất hạnh làm đề tài nh vậy trong đk lịch sử đơng đại có thể vừa vạch trần ung nhọt của xh bệnh tật,vừa có thể có ĐK lôi hết bệnh của mọi ngời lao động để chạy chữa
?Chi tiết nv Tôi về quê trong khung
cảnh u ám và rời quê lúc hoàng hôn
có ý nghĩa gì?
> Việc lựa chọn thời điểm là dụng
ý NT, bố cục “ đầu cuối tơng ứng”
-hs thảo luận –rút ra nhận xét
*Nhằm nhấn mạnh tô đậm chủ đề:p/a 1 thời kì tăm tối của
ND TQ
Trang 7NV9 kì 1 Lê Thị Duy Thanh- Văn Chấn- Yên Bái
Trờn đường xa quờ
? Chứng kiến những thay đổi về
vật chất, con người ở cố hương ,
-Cố hơng bây giờ chỉ còn xơ xácnghèo hèn và xa lạ,từ cảnh vật
đến con ngời
-Tâm trạng thấy lẻ loi,ngột ngạt
? Núi về mối quan hệ giữa Hoàng
và Thuỷ Sinh Nhõn vật mong
+Khụng bao giờ phải vất vảchạy vạy như tụi
+ Khụng phải khốn khổ mà đầnđộn như Nhuận Thổ
+ Khụng phải khốn khổ mà tànnhẫn như bao người khỏc
+Chúng cú một cuộc đời mới
mà chỳng tụi cha từng đượcsống
-> Niềm hi vọng đặt vàothế hệ trẻ
? Theo em, một cuộc đời mới là
-Dùng PTBĐ NL nói lênmong ớc :1 cuộc sống
ấm no ,Con người ơng thiện giàu tỡnh cảm,thõn thiện khụng cỏchbức
lư-? ước muốn như vậy và Tấn cú hy
vọng khụng ? Chi tiết nào chứng tỏ
điều đú ?
-hs đọc
" Trước mắt tụi hiện ra cảnh ượng một cỏnh đồng cỏt màu xanh biếc cạnh bờ biển, trờn vũm trời xanh đậm, treo lơ lửng một vầng trăng trũn vàng thắm "
t-? Trong truyện cú những hỡnh ảnh "
con đường" nào ? -hs nêu ra – phân tích*Con đờng mà t/g đã đi (con đ- * Hỡnh ảnh con
đư ờng :
Trang 8Phân tích ý nghĩa các h/a?
ờng theo nghĩa đen): con đườngthuỷ, đường sụng đua nhõn vậttụi về quờ và đưa gia đỡnh rờiquờ Hỡnh ảnh con đường sụngnước này cũng phần nào cú ýnghĩa khỏi quỏt biểu trưng cho
sự thay đổi luõn chuyển củacuộc sống, con người như nước,như dũng chảy khụng ngừngcủa sụng
-Cú ý nghĩa khỏi quỏtbiểu trưng cho sự thayđổi luõn chuyển củacuộc sống
?h/a con đờng tiếp theo đợc nói đến
là h/a nào?ý nghĩa của nó? -hs phát hiện : “biết là con đờng
tôi đang đi theo con đờng củatôi”-> - Đú là hỡnh ảnh con đ-ường trong suy nghĩ, liờn tưởngcủa nhõn vật tụi
-ý nghĩa khỏi quỏt triết
lý về cuộc sống conngười, hiện tại đến tư-ơng lai
? ở cuối truyện cú hỡnh ảnh " con
đường ", em hiểu như thế nào về
hỡnh ảnh này ?
Hình ảnh con đờng mang nhiều tầng nghĩa
? Trên mặt đất vốn làm gì có đ“
-ờng.Ngời ta đi mãi thì thành đờng
thôi.”Em hiểu ý nghĩ này ntn?
y/c thảo luận nhóm
HS thảo luận nhóm-trả lời
-Con đường khụng tự nhiờn mà
cú, khụng do thần linh hay chỳatrời ban tặng mà do chớnh conngười, nhiều người đi mói, đinhiều, gúp phần tạo dựng nờn
- Đú là con đường đến tự do,hạnh phỳc của con người, conđường của tự thõn hành động,xõy dựng và hy vọng của conngười
=>Con đờng tự do hạnhphúc cho con ngời
Gv:cũng nh những con đờng trên mặt đất,mọi thứ trong cs này không tự sẵn có mà phải do sự cố gắng,tính kiên trì con ngời sẽ có tất cả-> Con đờng là niềm hi vọng của nhà văn về một ngày mai tơi sáng với cả dân tộc.
? Em cú suy nghĩ như thế nào về
hỡnh ảnh "Cố hương "?
-hs nêu suy nghĩ
- -> “ Cố hơng” không chỉ làmột nơi chôn rau cắt rốn mà còn
* Hỡnh ảnh " Cố h
ương "
Trang 9NV9 kì 1 Lê Thị Duy Thanh- Văn Chấn- Yên Bái
là Hỡnh ảnh thu nhỏ của xó hội,đất nước
- Sự thay đổi của Cố hươngphản ỏnh điển hỡnh sự biến đổicủa xó hội Trung Hoa hai nươinăm đầu thế kỷ 20
- Vấn đề xó hội bỳc thiết được đặt ra : cần thiết phải xõydựng những cuộc đơỡ mới,những con đường mới, khỏc trư-
ớc, tốt đẹp hơn trước cho cỏcthế hệ tương lai
- Hỡnh ảnh thu nhỏ của
xó hội, đất nước phảnỏnh điển hỡnh sự biếnđổi của xó hội TrungHoa hai nươi năm đầuthế kỷ 20
?Đoạn văn cuối “Tôi nghĩ
bụng ”dùng PTBĐ nào? ? Nghệ
thuật của đoạn truyện này ?
yếu là phương thức lậpluận , do đú truyện cú ýnghĩa sõu sắc, giàu chấttriết lý
? Nghệ thuật truyện có gì nổi bật? - So sỏnh đối chiếu giữa hiện tại
và quỏ khứ
- Sỏng tạo những hỡnh ảnh biểutượng, biểu trưng giàu ý nghĩatriết lý ( Con đường, cố hơng)
? Nhà văn Lỗ Tấn muốn núi điều gỡ
qua văn bản này ?
-hs khái quát
- Lờn ỏn tội ỏc của chế độ, lễgiỏo phong kiến đối vối nụngdõn ở nhũng làng quờ, từ đú đặt
ra vấn đề con đường giải phúngcho nụng đõn khỏi " khốn khổ
và đần độn "
- Truyện ngắn đậm chất hồi ký,đậm chất trữ tỡnh, giọng buồnman mỏc ;
- Nhõn vật tụi quan sỏt và rungcảm, và suy ngẫm trong suốtchuyến đi
Hoạt động 54 / Củng cố
? Em hiểu gỡ về nhà văn Lỗ Tấn qua truyện ớc vọng đổi đời cho quê hơng ông? Ước vọng ấyngày nay có thành hiện thực không?
(hs nêu những hiểu biết về đất nớc TQ ngày nay )
?Nừu viết về quê hơng mình em sẽ học đợc gì trong cách kể của nhà văn?Em có mong ớc gì cholàng quê của mình?
(Muốn kể chuyện hay phải am hiểu cs nơi làng quê,có tấm lòng chân thành yêu quê,biết kết hợpnhiều PTBĐ )
5/ Dặn dũ
-Về nhà ụn bài ,đọc tóm tắt toàn truyện
-Làm bài tập sgk
Trang 10- Chuẩn bị bài tiết sau “ Ôn tập TLV” : Trả lời câu hỏi sgk.
Hoạt động 13/Bài mới: Nếu như ở l6,7,8 chỳng ta được học về cỏc thể loại văn
TS,MT,BC,TM,NL thỡ ở l9 chỳng ta được củng cố ,nõng cao về cỏc kiểu văn đú ngoài ra cũn cú những nội dung mới.Hụm nay 3 tiết học giỳp chỳng ta tổng kết TLV qua hệ thống 12 cõu hỏi
tố miêu tả
- Văn tự sự với 2 trọng tâm :+ Kết hợp giữa tự sự vớibiểu cảm và miêu tả nộitâm, giữa tự sự với lập luận.+ Đối thoại và độc thoại nộitâm trong tự sự ; kể chuyện
và vai trò của ngời kểchuyện trong tự sự
H: Vai trò, vị trí, tác dụng của
biện pháp NT và yếu tố miêu tả
1 Văn thuyết minh.
a Vai trò, tác dụng của các
Trang 11NV9 kì 1 Lê Thị Duy Thanh- Văn Chấn- Yên Bái
trong văn bản thuyết minh ? Cho
+ Cần phải miờu tả để giỳpngười nghe, người đọc cúhứng thỳ khi tỡm hiểu về đốitượng , trỏnh sự khụ khannhàm chỏn
VD:-TM về con trâu cần MT -TM về cây lúa
biện pháp NT và yếu tố miêu tả.
H: So sánh sự khác nhau giữa
văn bản thuyết minh có yếu tố
miêu tả với kiểu văn bản tự sự và
miêu tả ?
- Hệ thống kiến thức -> đốichiếu, so sánh, nhận xét y/c hs lập bảng so sánh(các nhóm trao đổi bài đã làm
ở nhà
Gv theo dõi sửa chữa)
b Sự khác nhau giữa văn bản thuyết minh có yếu tố tự
sự, miêu tả với kiểu văn bản
- Có h cấu, tởng tợng
- Dùng nhiều so sánh, liên ởng
t Mang nhiều cảm xúc chủquan
- Dùng nhiều trong sáng tácvăn chơng
- Đa nghĩa
- Đối tợng : các loại sự vật,hiện tợng
H: Vai trò, vị trí của yếu tố miêu
tả nội tâm và nghị luận trong
- Cho VD, nhận xét
2 Văn tự sự.
- Yếu tố miêu tả nội tâm, nghịluận trong văn tự sự
H: Vai trò, tác dụng của hình
thức đối thoại và độc thoại nội
tâm trong vă tự sự ? Tìm VD
minh hoạ ?
- Khái quát lại kiến thức,nhận xét - Hình thức đối thoại, độc thoạinội tâm trong văn tự sự
H: Vai trò của ngời kể trong văn
? So sỏnh sự giống và khỏc nhau
của nội dung văn bản tự sự ở
chương trỡnh lớp 9 và chương
trỡnh lớp dưới ? - Hệ thống lại kiến thức -> nhận xét
- Thảo luận, trả lời
+/Giống nhau+ Văn bản tự sự phải cú:
.Nhõn vật chớnh và một số nhõnvật phụ
Cốt truyện : Sự việc chớnh vàmột số sự việc phụ
- Khỏc nhau : + ở lớp 9 cúthờm : Sự kết hợp giữa tự sự vớibiẻu cảm và miờu tả nội tõm Sự kết hợp giữa tự sự với cỏcyếu tố nghị luận
Đối thoại và độc thoại nội tõmtrong tự sự
Trang 12Ngời kể chuyện và vai trò củangời kể chuyện trong tự sự
? Tại sao trong văn bản có đủ
các yếu tố miêu tả, biểu cảm,
nghị luận mà vẫn gọi là văn bản
tự sự ?
- Th¶o luËn, tr¶ lêi - Vì các yếu tố đó chỉ có ý nghĩa
bổ trợ cho phương thưc chính là
" kể lại hiện thực bằng con
ngư-ời và sự việc "
? Liệu có một văn bản nào chỉ
vận dụng một phương thức biểu
đạt duy nhất hay không ?
? Vậy làm thế nào để nhận diện
- Phương thức lập luận : Văn bản nghị luận
- Phương thức tác động vào cảm xúc : Văn bản biểu cảm
- Phương thức cung cấp tri thức về đối tượng : Văn bảnthuyết minh
- Phương thức tái tạo hiện thực bằng nhân vật và cốt truyện :Văn bản tự sự ( Nếu không hiểu theo nghĩa tương đối, khôngnên tuyệt đối hoá ranh giới giữa các phương thức một cáchcực đoan )
? Khả năng kết hợp giữa các
ph-ương thức biểu đạt đó như thế
- Tự sự + miêu tả + nghị luận +biểu cảm + thuyết minh
- Miêu tả + biểu cảm + tự sự +thuyết minh
- Nghị luận + miêu tả + biểucảm + thuyết minh
- Biểu cảm + tự sự + miêu tả +nghị luận
? Tại sao bài làm văn của chúng
tư duy là : Tư duy khoa học, tư duy hình tượng và tư duy
cấu trúc
? Những kiến thức và kỹ năng
về kiểu văn bản tự sự của phần
tập làm văn có giúp ích được gì
trong việc đọc - hiểu văn bản tác
phẩm văn học tương ứng trong
- Th¶o luËn -> ph©n tÝch
- Những kiến thức và kỹ năng về kiểu văn bản tự sự của
Trang 13NV9 kì 1 Lê Thị Duy Thanh- Văn Chấn- Yên Bái
sỏch giỏo khoa ngữ văn khụng ? phần tập làm văn đó soi sỏng thờm rất nhiều cho việc đọc
-hiểu văn bản - tỏc phẩm văn học tương ứng trong sỏch giỏokhoa ngữ văn
Hoạt động 3 : Hớng dẫn HS
luyện tập.
H: Tìm hai đoạn văn tự sự, trong
đó một đoạn ngời kể chuyện
theo ngôi thứ 3 ? nhận xét vai
trò của mỗi loại ngời kể chuyện
Bài tập 2
- Vớ dụ :
+ Văn tự sự dựng yếu tố miờu tả nội tõm :
" Thực sự mẹ khụng lo lắng đến nỗi khụng ngủ được Mẹ tin đứa con của mẹ lớn rồi Mẹ tin vào sự chuẩn bị rất chu đỏo cho con trước ngày khai trường Cũn điều gỡ để lo lắng nữa đõu ! Mẹ khụng lo, nhưng vẫn khụng ngủ được Cứ nhắm mắt lại là dường như bờn tai vang lờn tiếng học bài trầm bổng : " Hằng năm cứ vào cuối thu Mẹ tụi õu yếm nắm tay tụi dẫn đi trờn con đường làng dài và hẹp "
( Lý Lan - Cổng trường mở ra )
+ Đoạn văn tự sự cú dựng yếu tố nghị luận :
" Vua Quang Trung cưỡi voi ra doanh yờn ũi quõn lớnh , truyền cho tất cả đều ngồi mà nghe lệnh, rồi dụ họ rằng :
- Quõn Thanh sang xõm lấn nước ta, hiện ở Thăng Long, cỏc ngươi đó biết
cha ? Trong khoảng vũ trụ, đất nào sao ấy, đều đó phõn biệt rừ ràng, phương Nam phương Bắc chia nhau mà cai trị Ng ừơỡ ph ơng Bắc khụng phải nũi giống nư ớc ta , bụng dạ ắt khỏc Từ đời nhà Hỏn đến nay, chỳng đó mấy phen cướp búc nước ta, giết hại nhõn dõn,, vơ vột của cải, người mỡnh khụng thể chịu nổi, ai cũng muốn đỏnh đuổi chỳng đi Đời Hỏn cú Trưng nữ Vư- ơng, đời Tống cú Đinh Tiờn Hoàng, Lờ Đại Hành, đời Nguyờn cú Trần Hưng Đạo, đời Minh cú
Lờ Thỏi Tổ, cỏc ngài khụng muốn ngồi nhỡn chỳng làm điều tàn bạo, nờn đó thuận lũng người, dấy nghĩa quõn, đều chỉ đỏnh một trận là thắng và đuổi được chỳng về phương Bắc ở cỏc thời
ấy, Bắc Nam riờng phận, bờ cừi lặng yờn, cỏc vua truyền ngụi lõu dài Từ đời nhà Đinh tới đõy, dõn ta khụng đến nỗi khổ như hồi nội thuộc x ưa kia Mọi việc lợi hại, đ ược mất đều là chuyện
cũ rành rành của cỏc triều đại trư ớc Nay ngư ời Thanh lại sang, m ưu đồ lấy nư ớc Nam ta đặt làm quận huyện, khụng biết trụng g ương mấy đời Tống, Nguyờn, Minh ngày x ưa Vỡ vậy, ta phải kộo quõn ra đỏnh đuổi chỳng Cỏc ngươi đều là những kẻ cú lương tri, lương năng, hóy nờn cựng ta đồng tõm hiệp lực, để dựng lờn cụng lớn Chớ cú quen thúi cũ, ăn ở hai lũng, nếu như việc phỏt giỏc ra, sẽ bị giết ngay tức khắc, khụng tha một ai, chớ bảo ta là khụng núi trước
! "
( Ngụ gia văn phỏi - Hoàng Lờ nhất thống chớ )
+ Tự sự cú miờu tả nội tõm và nghị luận :
" Lóo khụng hiểu tụi, tụi nghĩ vậy, và tụi cũng buồn lắm Những người nghốo nhiều tự ỏi vẫn th ường nh ư thế Họ dễ tủi thõn nờn rất hay chạnh lũng Ta khú mà ở cho vừa ý họ Một hụm, tụi phàn nàn việc ấy với với Binh Tư Binh Tư là một người lỏng giềng khỏc của tụi Hắn
Trang 14làm nghề ăn trộm nờn vốn khụng ưa lóo Hạc bởi vỡ lóo lương thiện quỏ Hắn bĩu mụi và bảo:
Lóo làm bộ đấy! thật ra thỡ lóo chỉ tõm ngẩm thế, nhưng cũng ra phết chứ chẳng vừa đõu : Lóo vừa xin tụi một ớt bả chú
Tụi trố to đụi mắt, ngạc nhiờn Hắn thỡ thầm :
Lóo bảo cú con chú nào cứ đến vườn nhà lóo Lóo định cho nú xơi một bữa Nếu trỳng lóo với tụi uống rượu.
Hỡi ơi lóo Hạc !Thỡ ra độn lỳc cựng lóo cũng cũ thể làm liều nh ai hết Một ng ười nh ư thế ấy !
Một ngư ời đó khúc vỡ trút lừa một con chú! Một ngư ới nhịn ăn để tiền lại làm ma, bởi khụng muốn liờn luỵ đến hàng xúm, lỏng giềng Con ngư ời đỏng kớnh ấy bõy giờ cũng theo Binh T ư
để cú ăn ? Cuộc đời này quả thật cứ mỗi ngày một thờm đỏng buồn
(Nam Cao Lóo Hạc Ngữ văn 8 , Tập 1 NXB, HN, 2004)
?Lấy vd trong các văn bản đã
học để thấy rõ Những kiến thức
và kỹ năng về kiểu văn bản tự
sự của phần tập làm văn cú giỳp
ớch được gỡ trong việc đọc - hiểu
ầm ầm tiếng súng kờu quanh ngế ngồi
Vớ dụ : Trong truyện ngắn Làng của Kim Lõn cú hai đoạn đối thoại giữa bà chủ nhà với vợchồng ụng Hai, và với ụng Hai ,rất thỳ vị :
- Cuộc đối thoại thứ nhất : bà chủ nhà " trục xuất " gia đỡnh ụng Hai " Sỏng hụm nay, lỳc bà
Hai sắp sửa quang gỏnh ra hàng thỡ mụ chủ nhà khụng biết đi đõu về, mụ đứng dạng hỏng ở ngoài sõn núi chừ vào :
_ Bà lóo cha đi hàng cơ à ? Muộn mấy ?
_ Cha bà ạ Mời bà vào chơi trong này
_ Võng bà để mặc em à bà Hai này !
Mụ chạy sỏt vào bực cửa, thõn mật :
_ Trờn này họ đồn giăng giăng ra rằng thỡ là làng dới nhà ta đi Việt gian theo Tõy đấy, ụng
bà đó biết chưa nhỉ ? Nghe núi, bảo cú lệnh đuổi hết những ngời làng Chợ Dầu ra khỏi vựng này khụng cho ở nữa
Mụ chủ chộp miờng, giọng ngọt xớt :
_ Em cứ khú nghĩ quỏ ụng bà cũng là
người làm ăn tử tế cả Nhưng mà cú lệnh biết làm thế nào Đành nhẽ ụng bà kiếm chỗ khỏc vậy Này ở với nhau đang vui vẻ, ụng bà dọn đi, em lại cứ nhớ đỏo để đấy nhớ "
* Đoạn đối thoại thứ 2 : Bà chủ nhà " mời "gia đỡnh ụng Hai ở lại nhà mỡnh :
" Đến cả mụ chủ nhà là người ụng lóo yờn trớ nghe tin này thế nào mặt mụ cũng sa sầm xuống
Trang 15NV9 kì 1 Lê Thị Duy Thanh- Văn Chấn- Yên Bái
mà núi tức núi xúc, thỡ trỏi lại, mụ lại tỏ vẻ rất sung sướng, mụ giương trũn cả hai mắt lờn mà reo :
- A, thế chứ ! Thế mà tớ cứ tưởng dưới nhà đi Việt gian thật, tớ ghột ghờ ấy Thụi bõy giờ thỡ ụng bà lại cứ ở tự nhiờn ai bảo sao ăn hết nhiều chứ ở hết là bao nhiờu
Mụ cười khỡ khỡ :
_ Này, rồi cũng phải nuụi lấy con lợn mà ăn mừng đấy !
ễng Hai gật gật :
_ Được, được, chuyến này phải nuụi chứ "
? Em nhõn xột về hai đoạn văn này
như thế nào ?
- HS phát hiện , nhận
trờn, ta thấy mụ chủ nhà( một nhõn vật phụ ) cú haicỏch ứng xử rất khỏc nhau,dường như đối lập nhau nh-ưng lại rất thống nhất về
"thỏi độ chớnh trị " : tẩychay tuyệt đối kẻ thự vànhững ai làm tay sai chochỳng đồng thời sẵn sàngcưu mang, đựm bọc nhữngngười cựng cảnh ngộ
H: Hãy đóng vai nhân vật bé Thu kể lại
Hoạt động 4 4/ Củng cố
- Gv khái quát lại các kiến thức đã ôn
- Hớng dẫn hs làm các câu còn lại ơ nhà
5/Dặn dũ :
- Về nhà ụn lại những gỡ đó học để chuẩn bị kiểm tra viết
- Hoàn thiện câu hỏi vào vở
*********************************************************
Trang 16KiÓm tra gi¸o ¸n
Ngµy so¹n: Ngµy kiÓm tra:
1.Kiến thức:- Có những hiểu biết bước đầu về nhà văn M.Go-rơ-ki và những đóng góp của ông
với nền vh Nga và vh nhân loại
-Mối đồng cảm của nhà văn với những đứa trẻ bất hạnh
Lời văn tự sự giàu h/a, đan xen giữa chuyện đời thường với truyện cổ tích
2.Kĩ năng:
Đọc-hiểu văn bản truyện hiện đại nước ngoài
