DƯỢC ĐỘNG học ppt _ DƯỢC LÝ

Bài giảng pptx các môn chuyên ngành Y dược hay nhất có tại “tài liệu ngành dược hay nhất”; https://123doc.net/users/home/user_home.php?use_id=7046916. Slide dược lý ppt dành cho sinh viên chuyên ngành dược. Trong bộ sưu tập có trắc nghiệm kèm đáp án chi tiết các môn, giúp sinh viên tự ôn tập và học tập tốt môn dược lý bậc cao đẳng đại học chuyên ngành dược

DƯỢC ĐỘNG HỌC

Bài giảng pptx các môn chuyên ngành Y dược hay nhất có tại “tài liệu ngành dược hay nhất” ;

https://123doc.net/users/home/user_home.php?

use_id=7046916

ĐỊNH NGHĨA

PHÂN BỐ CHUYỂN HÓA THẢI TRỪ

HẤP THUNội dung

Cơ thể Thuốc

6

Dược lực học

Dược động

học

Sự hấp thu

Là quá trình thấm thuốc vào nội môi trường

Các yếu tố ảnh hưởng hấp thu thuốc

o Tính hòa tan của thuốc

o Nồng độ thuốc tại nơi hấp thu

o pH nơi hấp thu

o Tuần hoàn nơi hấp thu

o Bề mặt nơi hấp thu

Các đường hấp thu

 Đường tiêu hóa

 Đường hấp thu qua da

 Đường tiêm chích

 Đường hô hấp

Đường tiêu hóa

Đường tiêu hóa

Đường tiêu hóa

Niêm mạc miệng

 Vào thẳng tuần hoàn mà không qua gan

 Thích hợp các thuốc bị phân hủy ở gan: hocmon sinh dục, isoprenalin,…

 Cần tác dụng tại chỗ : kháng viêm tại chỗ như lysozym, chymotrypsin,…

 Cần tác dụng nhanh : thuốc tim mạch,…

Đường tiêu hóa

dễ hấp thu ở dạ dày: Aspirin

Đường tiêu hóa

Niêm mạc ruột non

Hấp thu nhiều nhất do:

 Hệ thống mạch máu phát triển

 Diện tích bề mặt rất lớn (400-500 m2)

 Thời gian lưu lại lâu

Đường tiêu hóa

Trực tràng

 Thuận tiện cho bệnh nhân không uống được

 Tránh mùi vị khó chịu, kích ứng dạ dày

 Thích hợp trị các bệnh tại chỗ như trĩ, viêm trực

tràng

Đường hấp thu qua da

Đường hấp thu qua da

 Lớp sừng là hàng rào cản trở thấm qua

da của hầu hết các thuốc

 Tùy thuộc vào mục đích điều trị mà đưa thuốc thấm nông hay sâu.

 Có tác dụng tại chỗ : sát khuẩn, chống nấm,…

 Có tác dụng toàn thân : scopolamin dán trị say tàu xe,…

Đường tiêm chích

Tiêm tĩnh mạch ( IV)

 Hấp thu nhanh, hoàn toàn

 Dùng khi cấp cứu hoặc khi

Đường tiêm chích

Đường tiêm chích

Đường hô hấp

 Thuốc dưới dạng hơi,

dễ bay hơi hay khí dung

 Không bị phân hủy ở gan

 Cho tác dụng nhanh

Đường hô hấp

Dạng tự do Vào mô Có tác dụng

Không có tác dụng

Gắn với protein huyết tương

Thuốc thường gắn với các protein như: albumin, globulin, lipoprotein,…

Tích lũy tại các mô

 Các thuốc khác nhau tích lũy vào các mô khác nhau

o Thuốc mê, thuốc ngủ gắn nhiều vào thần kinh

o Kháng sinh nhóm aminosid gắn nhiều vào tai, thận

o Kháng sinh Erythromycin gắn nhiều vào phổi

Ý nghĩa sự phân bố thuốc

 Thuốc tích lũy nhiều cho tác dụng từ từ do đó chỉ cần dùng 1 liều trong ngày

 Hai thuốc có ái lực trên cùng một nơi của protein sẽ có hiện tượng cạnh tranh

 Khi thuốc gắn nhiều vào protein phải sử dụng liều tấn công cao

 Thuốc sau khi gắn với protein có thể tách ra thành dạng

tự do và tăng tác dụng

W

Sự phân phối thuốc ở não

 Thuốc khó thấm qua hàng rào máu não

 Màng não bị viêm thì tính thấm của thuốc tăng

 Hàng rào máu não chưa hoàn thiện thì thuốc thấm qua nhiều → thận trọng cho phụ nữ mang thai và trẻ

sơ sinh

 Thuốc không thấm qua màng não, nếu muốn có tác dụng tại não thì tiêm tũy sống

Phân phối thuốc qua nhau thai

 Mạch máu của phôi thai và mạch máu của người

mẹ được phân cách bởi hàng rào nhau thai

 Thuốc vào được nhau thai dễ gây độc vì không được chuyển hóa do gan bào thai chưa trưởng thành.

SỰ CHUYỂN HÓA THUỐC

 Sự chuyển hóa thuốc trước khi hấp thu

o Một số thuốc bị phân hủy bởi acid dạ dày như: muối carbonat, các enzym, hocmon,…

 Sự chuyển hóa thuốc trong máu

o Trong máu có các men như esterase làm mất hoạt tính thuốc có nhóm ester như procain

 Sự chuyển hóa thuốc trong mô

o Là sự biến đổi quan trọng nhất

o Chủ yếu xảy ra ở gan

32 Giai đoạn chuyển hóa

Sự chuyển hóa thuốc ở gan

o Liên hợp với acid glucuronic

o Liên hợp với glycin

o Liên hợp với glutathion

o Liên hợp với sulfat

o Liên hợp với acid acetic

Ví dụ: Cimetidin ức chế men gan → làm giảm chuyển hóa của

Warfarin → tăng nồng độ Warfarin

Cảm ứng enzym

Ức chế enzym

Ức chế enzym

↑ chuyển hóa thuốc nền

↑ chuyển hóa thuốc nền

↓ chuyển hóa thuốc nền

↓ chuyển hóa thuốc nền

Giai đoạn chuyển hóa

Các yếu tố ảnh hưởng đến chuyển hóa

SỰ ĐÀO THẢI THUỐC

Các đường đào thải thuốc

 Đào thải qua thận

 Đào thải qua mật

 Đào thải qua phổi

 Đào thải qua sữa mẹ

 Các đường đào thải khác

Sự đào thải thuốc qua thận

 Là đường đào thải chủ yếu của các thuốc

 Các thuốc tan trong nước, phân tử lượng nhỏ đào thải chủ yếu qua thận

Đào thải thuốc qua mật

 Là đường đào thải của các thuốc có phân tử lượng cao

 Đào thải qua mật theo chu kỳ gan ruột

Đào thải qua sữa

o Khoảng 1% thuốc người mẹ sử dụng sẽ đào thải qua sữa

o Các thuốc đào thải nhiều qua sữa sẽ có chống chỉ định cho phụ nữ cho con bú

Các đường khác

 Qua da, lông, tóc: các kim loại nặng

 Qua mắt, mũi: muối iodur

 Qua mồ hôi: quinin, iodur,…

 Qua nước bọt: tetracyclin

CÁC CÁCH TÁC DỤNG

CỦA THUỐC

Ds Nguyễn Văn Cảnh

Tác dụng chính và tác dụng phụ

Tác dụng chính Tác dụng phụ

Tác dụng tại chỗ và tác dụng toàn thân

Tác dụng tại chổ Tác dụng toàn thân

Tác dụng hồi phục và không hồi phục

thường sau khi dùng thuốc

Ví dụ:

 Kháng sinh có tác dụng đặc hiệu trên vi khuẩn

 Kháng nấm có tác dụng đặc hiệu trên nấm

 Thuốc ung thư có tác dụng đặc hiệu trên tế bào ung thư

Tác dụng hiệp đồng và tác dụng đối lập

Tác dụng hiệp đồng

o Hai thuốc dùng chung làm

tăng tác dụng gọi là hiệp

đồng

Ví dụ:

 Hai thuốc kháng sinh dùng

chung sẽ làm tăng hiệu quả

diệt khuẩn

 Hai thuốc trị tăng huyết áp

dùng chung sẽ tăng hiệu

CÁC YẾU TỐ QUYẾT ĐỊNH TÁC DỤNG CỦA THUỐC

Nội dung

 Các yếu quyết định tác dụng của thuốc

o Yếu tố thuộc về thuốc

o Yếu tố thuộc về người bệnh

 Những trạng thái tác dụng đặc biệt của thuốc

Yếu tố thuộc về thuốc

Các yếu quyết định tác dụng của thuốc

Cấu trúc của thuốc:

Cấu trúc làm thay đổi dược lực học

Isoniazid Iproniazid

 Cấu trúc làm thay đổi dược động học

Ví dụ:

• Estradiol thiên nhiên không uống được vì chuyển hóa ở gan do đó người ta sử dụng dẫn xuất

ethinyl estradiol

Yếu tố thuộc về thuốc

Yếu tố thuộc về người bệnh

Tuổi tác

o Gan chưa hoàn thiện nên hệ

thống chuyển hóa thuốc chưa

hoàn thiện

o Thuốc gắn vào protein kém

o Hàng rào máu não chưa hoàn

thiện

o Hệ thống đào thải thận chưa

hoàn thiện nên thải kém

Trẻ em

Các công thức tính liều cho trẻ em

o Công thức dựa vào tuổi:

Cho trẻ < 2 tuổi:

Cho trẻ 2 – 12 tuổi

o Công thức dựa vào cân nặng

o Công thức dựa vào diện tích da (BSA)

Yếu tố thuộc về người bệnh

Người già

o Các hệ enzym kém hoạt động

o Nhu động ruột kém

o Chức năng thận suy giảm

o Thường dùng nhiều thuốc cùng

lúc do mất nhiều bệnh

Yếu tố thuộc về người bệnh

Đặc điểm về giới

Chủ yếu ở phụ nữ:

o Thời kì có kinh nguyệt

o Thời kì mang thai

o Thời kì cho con bú

Các trạng thái tác dụng đặc biệt của thuốc

Quen thuốc (lờn thuốc)

Tác dụng của thuốc giảm khi sử dụng lâu dài

o Quen thuốc nhanh

o Quen thuốc chậm

CÁM ƠN CÁC BẠN