Văn 9 - Tiết 121: Văn bản Sang thu.

Vẫn còn bao nhiêu nắng Đã vơi dần cơn mưa.. Sấm cũng bớt bất ngờ.[r]

(H÷u ThØnh)

Ng÷ v¨n 9- TiÕt 121

Kiểm tra bài cũ

Câu 1: Đọc thuộc lòng bài thơ: Viếng lăng Bác Nêu cảm nhận về “

một hình ảnh thơ mà em thích?

Câu 2: Đoạn thơ cuối bài thơ Viếng lăng Bác sử dụng nghệ thuật “ ”

gì?

A ẩn dụ B So sánh C Hoán dụ D Điệp ngữ

“Mai về miền Nam, th ơng trào n ớc mắt

Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác Muốn làm đóa hoa tỏa h ơng đâu đây Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này.”

D.

- Nguyễn Hữu Thỉnh, sinh 1942

tại Vĩnh Phúc.

- Là nhà thơ quân đội tr ởng thành

trong kháng chiến chống Mỹ.

- Tham gia BCH hội nhà văn Việt

Nam, hiện là Chủ tịch Hội nhà

văn Việt Nam.

Hữu Thỉnh

TÁC PHẨM

THỂ THƠ Thể thơ ngũ ngôn

XUẤT XỨ Viết năm 1977

Trích từ tập “Từ

chiến hào tíi thành

phố”

Bỗng nhận ra hương ổi

Phả vào trong gió se

Sương chùng chình qua ngõ

Hình như thu đã về

Vẫn còn bao nhiêu nắng

Đã vơi dần cơn mưa

Sấm cũng bớt bất ngờ

Trên hàng cây đứng tuổi

Sông được lúc dềnh dàng Chim bắt đầu vội vã

Có đám mây mùa hạ

Vắt nửa mình sang thu

ĐỌC

KHỔ THƠ 1

Bỗng nhận ra hương ổi

Phả vào trong gió se

Sương chùng chình qua ngõ

Hình như thu đã về

TÝn hiÖu

mïa thu

- hương ổi

- gió se

- sương

Hình ảnh mới

mẻ

Hình ảnh quen thuộc

+ Cảm giác mơ hồ ch a chắc chắn mặc dù đã nhận ra tín hiệu mùa thu.

*Cảm xúc của thi nhân: “bỗng”, “hình nh ” + Ngạc nhiên, bất ngờ, xúc động tr ớc tín hiệu mùa thu.

KHỔ THƠ 2

Sông được lúc dềnh dàng

Chim bắt đầu vội vã

Có đám mây mùa hạ

Vắt nửa mình sang thu

Th¶o luËn nhãm:5 phót

ChØ ra sù kh¸c biÖt cña khæ th¬ 2 so víi khæ th¬ 1 vÒ nh÷ng néi dung sau:

Nội dung Khổ thơ 1 Khổ thơ 2

- Âm điệu thơ - Nhẹ nhàng

- Không gian - Nhỏ hẹp: ngõ , v ờn

- Sự vật - H ơng ổi

- Gió se, s ơng thu

- Sự vân động

của sự vật - Chậm chạp, nhẹ nhàng (chùng chình)

- Nghệ thuật

(Phân tích) -Từ gợi hình-Nhân hóa

Chỉ ra sự khác biệt của khổ thơ 2 so với khổ thơ 1 về những nội dung sau:

- Vui nhộn, rộn rã

- Rộng, cao: sông, trời, mây

- Dòng sông, cánh chim,

- Đám mây, bầu trời

- Đa dạng, nhiều chiều (dềnh dàng, vội vã)

- Đối: dềnh dàng > < vội vã - Gợi

sự chuyển động khác nhau của sự vật

- Nhân hóa: “sông-dềnh dàng”,

“chim - vội vã” gợi hình ảnh dòng

KHỔ THƠ 3

Vẫn còn bao nhiêu nắng

Đã vơi dần cơn mưa Sấm cũng bớt bất ngờ Trên hàng cây đứng tuổi

Vẫn còn vơi dần cũng bớt đứng tuổi

+ Tả thực: Mùa hạ qua đi, sấm không còn dữ dội nữa, hàng cây mùa thu đ ã

lớn không còn non nớt nh ở mùa xuân, mùa hạ

+ ẩn dụ:

-“Hàng cây đứng tuổi”: Những con ng ời đ từng trải, những ng ời đ bắt đầu ã ã

nhiều tuổi

- Sấm: Vang động bất th ờng của ngoại cảnh, cuộc đời

Khi đ từng trải, con ng ời trở nên vững vàng hơn tr ớc những tác ã

Hữu THỉnh

Có ý kiến cho rằng: Hai câu thơ cuối bài vừa có “

tính tả thực vừa chứa đựng nhiều hàm ý sâu xa Em có ”

đồng ý với ý kiến này không? Vì sao?

Đọc bài thơ,ng ời ta nhận ra rằng: từ nhan đề đến hình ảnh ở

các khổ thơ đều gợi những suy ngẫm về đời ng ời Em hãy chỉ ra

những suy ngẫm đó?

- Nhan đề Sang thu :“ ” Thời điểm chuyển giao giữa thời tuổi trẻ với thời kì trung niên của đời ng ời

- Khổ 1: Nhận ra tín hiệu thời tuổi trẻ qua đi, tuổi trung niên đang

đến gần

- Khổ 2: Sự vận động của mỗi ng ời khi nhận ra thời tuổi trẻ đang dần qua.( Ng ời thì muốn níu kéo , làm chậm lại thời gian, ng ời thì vội

vàng trong cuộc m u sinh.)

- Khổ 3: Khi đã có tuổi, con ng ời vững vàng hơn trong cuộc đời

Cảnh vật gợi những suy ngẫm sâu xa kín đáo về cuộc đời.Cảnh vật sang thu và con ng ời cũng đang vào độ “sang thu”

Sang thu

C¶nh

T×nh

Khæ2

Tæng

KÕt

TÝn hiÖu thu vÒ

(thÊp, hÑp, gÇn)

ngì ngµng (c¶m gi¸c)

§Êt trêi sang thu

( cao, réng, xa)

ng¾m nh×n (tri gi¸c)

C¶nh vËt, lßng ng êi

( ngoµi vµo trong)

trÇm ng©m (suy t )

Tổng Kết

Từ cuối hạ sang đầu thu, đất trời có những biến chuyển nhẹ nhàng mà rõ rệt Sự biến

chuyển này đã đ ợc Hữu Thỉnh vẽ lên bằng bức tranh giao mùa t ơi đẹp,mang màu sắc riêng

của nông thôn đồng bằng Bắc Bộ.Qua đó, gứi gắm triết lí về cuộc đời con ng ời.

H íng dÉn vÒ nhµ :

 Häc thuéc bµi th¬, n¾m ® îc néi dung vµ nghÖ

thuËt cña bµi.

 ViÕt ®o¹n v¨n tr×nh bµy c¶m nhËn vÒ mét ®o¹n th¬

mµ em thÝch nhÊt.

 So¹n bµi: Nãi víi con.

Bài tập :

Viết đoạn văn ngắn (5 – 7 câu) nêu

nhiên lúc chuyển mùa được tác giả thể

hiện trong bài “Sang thu”

H÷u ThØnh

TiÕt 121

sang thu Hữu THỉnh

se

hình nh

ngõ

s ơng

gió

h ơng

ổi

bỗng

ph

ả

chù

ng

chình

THU Về

hàng cây đứng tuổi

Tác giả đề cập đến những hiện t ợng thời tiết nào ? Đi kèm với chúng là những từ ngữ nào ?

Có một hình ảnh không cùng tr ờng liên t ởng với những hiện t ợng thời tiết Đó là hình ảnh

Từ đó em hiểu nh thế nào về hai câu thơ cuối bài ?

Ngh

ĩa t

dụ Không chịu nhiều

tác động của thời tiết

Con ng ời từng trải vững vàng trong cuộc sống

III Tổng kết:

SANG THU