SA DUONG MAT

Viêm túi mật cấp : Dày vách To Bùn mật... Viêm túi mật mãn Teo Vách dày Nhiều bùn mật... POLYP Có dạng echo dày, mật độ chủ mô Kích thước từ nhỏ vài mm đến vài cm Dính vào thành , không

CHẨN ĐOÁN SIÊU ÂM

BỆNH ĐƯỜNG MẬT

VAI TRÕ CỦA SIÊU ÂM

Những điểm cần chú ý

 Khi đánh giá túi mật , tốt nhất nên nhịn ăn

 Cần phân biệt polyp/ sỏi : đổi tƣ thế

 Kỹ thuật siêu âm tốt nhất : qua nội soi

– Giữa ức :Nhánh gan trái

– Dưới sườn :Túi mật và OMC xa

– Liên sườn :Túi mật –NG P-OMC gần

Nhánh gan bình thường

 Nhánh gan :

– Phân bố đều

– Chỉ thấy khi chú ý quan sát

– Luôn đi theo hệ thống TM cữa – Nhánh mật bên T dễ thấy hơn

– Kích thước 1-3mm

Túi mật bình thường

 Túi mật :

– Kích thước thay đổi theo bửa ăn – Có thể đến 10cm vẫn bình thường – Sự co nhỏ sau ăn quan trọng hơn – Vách mỏng < 3mm

– Dịch trong lòng đồng nhất

Túi mật có vách , hai ngăn , có sỏi ở ngăn xa

TÖI MẬT TO

– To , căng , đau khi ấn

– Không giảm sau ăn

Viêm túi mật cấp :

Dày vách

To Bùn mật

TÖI MẬT TEO

– Đánh giá kích thước

– Không phải sau ăn

TÖI MẬT KHÔNG THẤY

Viêm túi mật mãn

Teo Vách dày Nhiều bùn mật

Viêm túi mật mãn

Túi mật teo Không có mật Không có sỏi

POLYP

Có dạng echo dày, mật độ chủ mô Kích thước từ nhỏ vài mm đến vài cm Dính vào thành , không di chuyển

Không có bóng lưng Thường có nhiều polyp nhỏ

SỎI TÚI MẬT

Echo dày dạng khối hay hình chữ C

Di động theo tƣ thế (trừ khi bị kẹt)

Có bóng lƣng rõ

KHÓ KHĂN

Sỏi bùn, sỏi mới, sỏi nhỏ bóng lưng yếu Sỏi kẹt ở cổ khó thấy,không di chuyễn

Xác giun, sán lá, ống dẫn lưu … có thể có hình ảnh tương tự

PHÂN BIỆT

Bóng hơi tá tràng: cũng có dạng echo

dày hình chữ C, có kèm theo bóng lƣng

Polyp túi mật

ABCES VÁCH TÖI MẬT:

Viêm túi mật cấp kèm với sự hình thành những ổ echo kém trong thành túi mật

VIÊM TÚI MẬT HOẠI TỬ

Có hình ảnh viêm túi mật cấp kết hợp

 Hình ảnh mất liên tục của vách túi mật

 Có hơi trong vách túi mật

 Dịch khu trú quanh túi mật,có vách hóa

Chú ý phân biệt : Viêm gan

 Dạng phù nề đặc trưng

 Không đau

 Vàng mắt rõ dù đường mật không dãn

Phù nề sau TOCE

Phù nề sau viêm tụy

MỦ TÖI MẬT Dịch có echo

Bùn mật : không bóng lưng , Sỏi bùn : có bóng lưng

ĐÁM QUÁNH TÚI MẬT:

- Tương tự như viêm túi mật hoại tử

- Có sự bao phủ mạc treo, mạc nối và các tạng khác quanh khu vực túi mật

- Lâm sàng không đau nhiều

NHIỄM CHOLESTEROL:

Những nốt echo dày rải rác với dạng đuôi sao chổi

ADENOMYOMATOSIS:

• Dày vách túi mật ở niêm mạc-cơ ,tạo các túi thừa nhỏ trong thành Bên trong chứa bùn, cặn hay sỏi li ti

• Tổn thương xảy ra lan tỏa hay khu trú

Adenomyomatosis

K TÚI MẬT

• Kèm với sỏi và viêm túi mật mãn

• Khó phân biệt với viêm túi mật mãn

• Hai dạng tổn thương chính:

 Khối u dạng polyp nhô vào lòng túi mật

 Dày vách khu trú hay lan tỏa

• Đặc trưng của K túi mật:

 Xâm lấn vào rốn gan gây tắc mật

 Xóa nhòa ranh giới giữa túi mật và gan

 Hay di căn hạch rốn gan

M ứ c độ Tú i mậ t Echogen Dạng đặ c hiệ u

+ / +++ Bình thườ ng Ké m Phù nề dướ i niê m mạc

Co thắ t (Sau ă n) + Nhỏ Ké m 2 lớ p (lớ p trong echo

dà y) Viê m mã n + Nhỏ Dà y Khô ng đề u, biế n dạng

Viê m cấ p +/+++ To Ké m Phù nề , abces, hoại

tử…

Adeno-Myomatosis + Bình thườ ng Dà y Dà y, sỏ i nhỏ trong

thà nh Ung thư +++ To Ké m Dà y khu trú , bờ khô ng

rõ

SỎI NHÁNH GAN

 Sỏi viên

– Dạng viên có bóng lưng rõ – Có dãn đường mật

 Sỏi cây

– Hình cây

– Đường mật không rõ

– Bùn mật

Tính chất sỏi khác nhau dẫn đến các hình ảnh siêu âm khác nhau

Sỏi OMC điển hình Sỏi OMC dễ bỏ sót Đường mật không dãn dù rất nhiều sỏi (5mm)

Sỏi ống mật chủ điển hình

Ích lợi của phương pháp dò

theo trục

Đôi khi sỏi rất nhỏ và không làm dãn đường mật

GIUN CHUI ỐNG MẬT

Dấu hiệu tắc mật thường nhẹ Hơi đường mật

Hai đường song song trong lòng OMC

Có thể có 1 hay nhiều giun Thường kèm với bùn và sỏi mật

Giun sống hay chết

Kết luận

 Siêu âm là xét nghiệm đầu tiên của

bệnh lý đường mật

 Vấn đề chính : Tính chủ quan quá cao

– Cần kiểm tra bằng CT , PTC hay ERCP – Cần kiểm tra lại nhiều lần

 Cần kỹ thuật tốt và sự cẩn thận