SA duong mat 2021

Cấu trúc hồi âm dày, dính vào thành túi mật, không di động khi BN thay đổi tư thế.. Phối hợp SA Doppler trong chẩn đoán phân biệt sỏi và khối u / polyp túi mật... Tăng sản cơ tuyến Adeno

Bs Nguyễn Hoàng Thuấn

BM CĐHA ĐHYD Cần Thơ

SIÊU ÂM TÚI MẬT – ĐƯỜNG MẬT

GIỚI THIỆU

Chuẩn bị bệnh nhân

Giải phẫu

Kỹ thuật khảo sát

• Vuông góc ống mật chủ (chuột mickey)

• Kết hợp nghiêng trái + hít sâu nín thở

• Tư thế ngồi (di động của sỏi)

Đầu dò

• Tần số convex 3,5 – 5 MHz (người lớn)

• Convex 5 – 7,5 MHz (trẻ em)

Giải phẫu siêu âm

Túi mật gập

Mũ xì-trum

Nếp khúc nối

Video

Số đo bình thường

• OGP và OGT: đk<2mm, nhỏ hơn TM cửa đi kèm

• OGC và OMC: đk<7mm

• Đường mật dãn nhẹ sau cắt bỏ túi mật hoặc BN lớn tuổi

• Qui tắc đơn giản:

– 4mm - 40 tuổi

– 5mm - 50 tuổi

– ….

Bệnh lý túi mật

Polyp túi mật

Cấu trúc hồi âm dày, dính vào thành túi mật, không di động khi BN thay đổi tư thế Có thể thấy mạch máu nuôi polyp.

Sự thay đổi tư thế bệnh nhân

U túi mật

Cấu trúc hồi âm dày, gây dày thành khu trú, bờ có thể đều hoặc không Khó phân biệt polype túi mật Chẩn đoán dựa vào GPB

Phối hợp SA Doppler trong chẩn đoán phân biệt sỏi và khối u /

polyp túi mật.

Tăng sản cơ tuyến Adenomyomatosis

• Dày thành túi mật lan tỏa – khu trú

• Hình thành các túi thừa nhỏ (xoang Rokitansky - Aschoff),

• Túi thừa thường chứa dịch mật, cặn mật hoặc lắng đọng cholesterol

Viêm túi mật mạn

• Túi mật teo nhỏ

• Túi mật chứa ít mật, ngay cả khi chưa ăn sáng

• Thành dày không đều, hồi âm dày

• Có thể có vôi hóa thành (túi mật sứ)

• Có quá nhiều sỏi bên trong, túi mật hoàn toàn không còn chứa mật

Cặn lắng túi mật

Lớp hồi âm dày lắng phần thấp túi mật.

Do sự cô đọng dịch mật

Nguyên nhân: túi mật ít hoạt động (nhịn ăn, nuôi ăn

đường tĩnh mạch…)

Sỏi đường mật

3 dạng hồi âm sỏi đường mật

Hồi âm dày

Hồi âm dày có bóng lưng

Hồi âm dày bóng lưng yếu

W all – E cho – S haddow

Tắc mật cấp

Hủy tế bào (ASAT, ALAT)

Tắc mật mạn tính

2-3 ngày

Dấu hiệu “nan hoa” Dấu hiệu “súng hai nòng”

Sỏi ống mật chủ

Sỏi đường mật

Phân biệt: hơi đường mật

Nang ống mật chủ

Dày thành đường mật

U đường mật

• Tùy vị trí sẽ cho hình ảnh riêng biệt

• U đường mật trong gan (hình súng hai nòng)

• U đường mật tại rốn gan (U Klatskin): dấu hiệu nan hoa

• U đường mật ngoài gan: dấu hiệu tắc mật

U mô thừa đường mật Multiple Biliary Hamartomas

• Phức hợp von Meyenburg

• Lành tính

• Các cụm nhỏ gồm các dãn ống mật dạng nang được lót bởi một lớp tế bào vuông đơn và được bao quanh bởi

một lớp mô đệm giàu colagen

• Mặc dù chúng có thể nối đường mật, nhưng nhìn chung thì không Chúng được cho là phát triển từ di tích ống mật của phôi thai

• Siêu âm:

– Các nốt đặc đơn lẻ, nhiều hoặc thường xuyên nhất là nhiều nốt nhỏ không đếm được với đường kính dưới 1 cm

– Các nốt thường giảm âm, thỉnh thoảng có tăng âm

– Hồi âm dày có bóng lưng đuôi sao chổi.

KẾT LUẬN

• Khó (đường mật)

• Phân tích kỹ + thay đổi tư thế + chuẩn bị bệnh nhân

• Kết hợp CLS khác

Tài liệu tham khảo

1 Carol M.Rumack, Stephenie R.Wilson, J William Charboneau- Võ Tấn Đức , Nguyễn

Quang Thái Dương dịch (2004), Siêu Âm Chẩn Đoán, NXB Y Học

2. Nguyễn Phước Bảo Quân (2008), Siêu Âm Bụng Tổng Quát, NXB Y Học.

3. Nguyễn Quý Khoáng, Nguyễn Quang Trọng (2006), Siêu âm chẩn đoán bệnh lý tụy tạng.

4. Võ Quốc Toàn (2009), Siêu âm túi mật đường mật – BG lớp CCSA Cần Thơ

5 Hoàng Thị Ngọc Hà (2009), Siêu âm túi mật đường mật – BG lơp CCSA tại tỉnh.

6 G.Schmidt (2007), Ultrasound, Thieme Stugart New York

7 Matthias Hofer (1999), Ultrasound Teaching Manual, Thieme Stugart New York.

8 Heidi L.Frankel (2005), Ultrasound For Surgeon, Landes Bioscience.

Cám ơn sự theo dõi của

quí bác sĩ!