Luan van Tai chinh Ngan Hang

trợ cấp ốm đau, bổ sung nhiều quyền lợi về chế độ thai sản mang tính nhânvăn cao…Việc giải quyết và chi trả chế độ các BHXH cho người lao động đượccoi là nhiệm vụ trung tâm và có vai trò

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng

Mã số: 8 34 02 01 Người hướng dẫn: PGS-TS

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan bài luận văn là công trình nghiên cứu khoa học độclập của tôi Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và số liệu cónguồn gốc rõ ràng

Tác giả luận văn

LỜI CÁM ƠN

Để hoàn thành chương trình cao học và luận văn này, bên cạnh nỗ lựccủa bản thân, Tôi đã nhận được sự quan tâm, động viên, giúp đỡ tận tình củacác thầy cô, gia đình và bạn bè trong suốt quá trình học tập và làm luận văn

Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành tới:

- Người hướng dẫn khoa học: PGS-TS Phạm Ngọc Ánh

- Các thầy, cô giáo Trường Đại học Tài chính – Ngân hàng Hà Nội

- Lãnh đạo, toàn thể cán bộ đang công tác tại Bảo hiểm xã hội Tỉnh HàGiang đã giúp đỡ và cung cấp tài liệu cho tôi trong quá trình học tập và thựchiện luận văn thạc sỹ

Mặc dù đã có nhiều cố gắng để hoàn thành luận văn bằng tất cả sự nhiệttình và năng lực của bản thân, tuy nhiên luận văn không tránh khỏi nhữngthiếu sót, tôi rất mong nhận được ý kiến đóng góp chân thành của các thầy cô,bạn bè để bản luận văn được hoàn thiện hơn

Trân trọng cảm ơn!

HỌC VIÊN

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CÁM ƠN ii

DANH MỤC BẢNG, SƠ ĐỒ vii

CHƯƠNG I 1

VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU1

1.1 Bối cảnh nghiên cứu 1

1.1.1 Tầm quan trọng của đề tài 1

1.1.2 Tổng quan về Bảo hiểm xã hội tỉnh Hà Giang 2

1.1.3 Chức năng, nhiệm vụ của BHXH tỉnh Hà Giang 3

1.2 Lý do chọn đề tài 8

1.3 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài 9

1.4 Nhiệm vụ nghiên cứu 9

1.5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu đề tài 9

1.5.1 Đối tượng nghiên cứu 9

1.5.2 Phạm vi nghiên cứu 9

1.6 Phương pháp nghiên cứu 9

1.7 Kinh nghiệm quản lý chi bảo hiểm xã hội bắt buộc của một số BHXH tỉnh khác và bài học rút ra cho BHXH Hà Giang 10

1.7.1 Kinh nghiệm quản lý BHXH bắt buộc của một số BHXH tỉnh 10

* Bảo hiểm xã hội tỉnh Hà Nam 10

* Bảo hiểm xã hội tỉnh Yên Bái 11

1.7.2 Bài học rút ra cho BHXH tỉnh Hà Giang 12

1.8 Kết cấu của luận văn 13

2.1 Khái quát chung về Bảo hiểm xã hội 14

2.1.1 Khái niệm bảo hiểm xã hội 14

2.1.2 Bản chất, chức năng, vai trò của BHXH 17

2.1.3 Nội dung hoạt động chủ yếu của BHXH 21

2.2 Quản lý chi BHXH bắt buộc 22

2.2.1 Khái niệm và đặc điểm của quản lý chi BHXH bắt buộc 22

2.2.2 Mục tiêu và nguyên tắc quản lý chi BHXH bắt buộc 24

2.2.3 Vai trò của quản lý chi BHXH bắt buộc 27

2.2.4 Nội dung quản lý chi BHXH 29

2.3 Các nhân tố ảnh hưởng tới quản lý chi bảo hiểm xã hội bắt buộc 32

2.3.1 Các nhân tố thuộc về bảo hiểm xã hội cấp tỉnh 32

2.3.2 Các nhân tố thuộc về môi trường bên ngoài bảo hiểm xã hội cấp tỉnh 33

CHƯƠNG III 34 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHI BẢO HIỂM XÃ HỘI BẮT BUỘC TẠI TỈNH HÀ GIANG 34 3.1 Cơ sở pháp lý về quản lý chi BHXH 34

3.2 Thực trạng quản lý chi BHXH bắt buộc tại BHXH tỉnh Hà Giang 36

3.2.1 Thực trạng công tác lập kế hoạch, dự toán chi BHXH bắt buộc 36

Bảng 3.1: Dự toán đối tượng chi BHXH bắt buộc giai đoạn 2016-2018 36

Bảng 3.2: Dự toán chi bảo BHXH bắt buộc giai đoạn 2016-2018 38

3.2.2 Tổng hợp kết quả chi tất cả các chế độ BHXH 39

Bảng 3.3: Số liệu chi BHXH năm 2018 39

3.2.3 Thực trạng quản lý chi từ nguồn quỹ BHXH cho các chế độ 40

Bảng 3.4: Số liệu chi từ nguồn quỹ BHXH năm 2016-2018 40

3.2.4 Thực trạng quản lý chi từ nguồn quỹ BHXH cho quỹ ốm đau – thai sản 42

Bảng 3.5: Số liệu chi từ nguồn quỹ Ốm đau – thai sản năm 2016-2018 42

3.2.5 Thực trạng quản lý chi từ nguồn quỹ BHXH cho tai nạn lao động – bệnh nghề nghiệp 44

Bảng 3.6: Số liệu chi từ nguồn quỹ TNLĐ - BNN năm 2016-2018 44

3.2.6 Thực trạng công tác kiểm soát chi bảo hiểm xã hội bắt buộc 46

Bảng 3.7: Số liệu đối tượng thu hồi do chi sai, chi thừa 46

ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ

4.1 Đánh giá công tác quản lý chi BHXH bắt buộc tại BHXH Tỉnh Hà Giang

49

4.1.1 Những kết quả đạt được 49

4.1.2 Những hạn chế và nguyên nhân 50

4.1.2.1 Nguyên nhân khách quan 51

4.1.2.2 Nguyên nhân chủ quan 54

4.2 Định hướng phát triển và mục tiêu tăng cường quản lý chi BHXH bắt buộc tại tỉnh Hà Giang 54

4.2.1 Định hướng phát triển của BHXH tỉnh Hà Giang giai đoạn 2019-2021 54

4.2.2 Mục tiêu tăng cường quản lý chi BHXH bắt buộc của BHXH tỉnh Hà Giang giai đoạn 2019 - 2021 55

4.3 Các giải pháp tăng cường quản lý chi BHXH bắt buộc tại BHXH tỉnh Hà Giang giai đoạn 2019 - 2021 56

4.3.1 Hoàn thiện công tác lập dự toán chi bảo hiểm xã hội bắt buộc 56

4.3.2 Tăng cường công tác quản lý đối tượng hưởng chế độ BHXH 57

4.3.3 Tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra trong các khâu chi BHXH 58

4.3.4 Tuyên truyền giáo dục nâng cao ý thức chấp hành thực hiện Luật BHXH 59

4.3.5 Nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ 59

4.3.6 Đầu tư phát triển cơ sở vật chất phục vụ công tác 59

4.3.7 Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác quản lý chi trả Bảo hiểm xã hội 60

CHƯƠNG V 63 TÓM TẮT, KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 63 5.1 Tóm tắt 63

5.2 Kết luận 64

5.3 Kiến nghị 65

5.3.1 Đối với Nhà nước 65

5.3.2 Đối với BHXH Việt Nam 66

5.3.3 Đối với các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương 67

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

DANH MỤC BẢNG, SƠ ĐỒ

Sơ đồ 1.1: Tổ chức bộ máy quản lý bảo hiểm xã hội tỉnh Hà Giang 9Bảng 3.1: Dự toán đối tượng chi bảo hiểm xã hội bắt buộc giai đoạn2016-2018

42

Bảng 3.2: Dự toán chi bảo hiểm xã hội bắt buộc giai đoạn 2016-2018 44

Bảng 3.4: Số liệu chi từ nguồn quỹ BHXH năm 2016-2018 46Bảng 3.5: Số liệu chi từ nguồn quỹ Ốm đau – thai sản năm 2018-2018 48Bảng 3.6: Số liệu chi từ nguồn quỹ TNLĐ - BNN năm 2016-2018 50Bảng 3.7: Số liệu đối tượng thu hồi do chi sai, chi thừa 52

CHƯƠNG I

VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1.1 Bối cảnh nghiên cứu

1.1.1 Tầm quan trọng của đề tài

Bảo hiểm xã hội là một chính sách lớn của mỗi Quốc gia, mang trong

nó bản chất nhân văn sâu sắc, vì cuộc sống an lành hạnh phúc của mọi ngườilao động Chính sách BHXH thể hiện trình độ văn minh, tiềm lực và sứcmạnh kinh tế, khả năng tổ chức và quản lý của mỗi Quốc gia Việc tổ chức vàthực hiện tốt chính sách BHXH sẽ là động lực to lớn phát huy tiềm năng sángtạo của người lao động trong quá trình phát triển kinh tế xã hội của đất nước

Chính sách BHXH đã được Đảng, Nhà nước ta thực hiện từ năm 1960của thế kỷ XX Kể từ đó đến nay, chính sách BHXH đã được phát huy, đóngvai trò quan trọng trong cuộc sống của những người lao động BHXH luôn cómặt khi người lao động gặp những rủi ro: ốm đau, bệnh tật, tai nạn, tuổi già vànhững khó khăn khác trong cuộc sống

BHXH là một chính sách xã hội lớn của Đảng và Nhà nước đối vớingười lao động nhằm từng bước mở rộng và nâng cao đảm bảo vật chất, gópphần ổn định đời sống cho người lao động khi gặp rủi ro như bị ốm đau, tainạn lao động, bệnh nghề nghiệp, hết tuổi lao động, qua đời Để phù hợp vớiđiều kiện kinh tế xã hội và nhu cầu của người lao động Luật BHXH mớiđược Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua ngày 20tháng 11 năm 2014 thay thế cho Luật BHXH năm 2006, thể hiện tính ưu việtcủa chế độ xã hội chủ nghĩa ở nước ta, là một bước tiến về việc đảm bảoquyền con người, chăm lo cho người lao động có cuộc sống ổn định lâu dài

Mở rộng đối tượng thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc, thay đổi cách tính

trợ cấp ốm đau, bổ sung nhiều quyền lợi về chế độ thai sản mang tính nhânvăn cao…

Việc giải quyết và chi trả chế độ các BHXH cho người lao động đượccoi là nhiệm vụ trung tâm và có vai trò rất quan trọng trong hoạt động củangành BHXH nói riêng và trong việc thực hiện chính sách BHXH nói chung.Giải quyết và chi trả kịp thời, đầy đủ, đúng chế độ có tác động trực tiếp tớiquyền lợi của người tham gia BHXH đó cũng là yêu cầu quan trọng đối với

cơ quan BHXH Việt Nam cũng như cơ quan BHXH ở địa phương

1.1.2 Tổng quan về Bảo hiểm xã hội tỉnh Hà Giang

Bảo hiểm xã hội tỉnh Hà Giang là cơ quan Trung ương đóng trên địabàn tỉnh Hà Giang, trực thuộc Bảo hiểm xã hội Việt Nam, có chức năng giúpTổng giám đốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam tổ chức thực hiện các chế độ, chínhsách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế; tổ chức thu, chi chế độ bảo hiểm thấtnghiệp; quản lý và sử dụng các quỹ: Bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảohiểm thất nghiệp; thanh tra chuyên ngành việc đóng bảo hiểm xã hội, bảohiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp trên địa bàn tỉnh theo quy định của pháp luật

và quy định của Bảo hiểm xã hội Việt Nam

Hệ thống cơ cấu tổ chức BHXH Tỉnh Hà Giang

Sơ đồ 1.1: Tổ chức bộ máy quản lý bảo hiểm xã hội tỉnh Hà Giang

(Nguồn: Quyết định 1414/ QĐ – BHXH ngày 4/10/2016

của BHXH Việt Nam)

Cơ cấu tổ chức BHXH tỉnh bao gồm: 01 Giám đốc, 02 Phó giám đốc,

11 phòng chuyên môn và 11 BHXH huyện, thành phố

1.1.3 Chức năng, nhiệm vụ của BHXH tỉnh Hà Giang

1 Xây dựng, trình Tổng Giám đốc kế hoạch ngắn hạn và dài hạn vềphát triển bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế trên địa bàn

BAN GIÁM ĐỐC PHÒNG CHỨC NĂNG

Phòng Công nghệ thông tin

Phòng Thanh tra – Kiểm tra

Văn phòng

BHXH HUYỆN, TP

BHXH Thành phố BHXH Huyện Đồng Văn BHXH Huyện Mèo Vạc BHXH Huyện Yên Minh BHXH Huyện Quản Bạ BHXH Huyện Vị Xuyên BHXH Huyện Bắc Mê BHXH Huyện Hoàng Su Phì BHXH Huyện Xín Mần BHXH Huyện Bắc Quang BHXH Huyện Quang Bình

và chương trình công tác hàng năm; tổ chức thực hiện kế hoạch, chương trìnhsau khi được phê duyệt.

2 Tổ chức thực hiện công tác thông tin, tuyên truyền, phổ biến các chế

độ, chính sách, pháp luật về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm

y tế

3 Tổ chức thực hiện các nhiệm vụ theo quy định, cụ thể:

a) Cấp sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế cho những người tham giabảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế;

b) Khai thác, đăng ký, quản lý các đối tượng tham gia và hưởng bảohiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế Thu các khoản đóng bảohiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế của các tổ chức và cá nhântham gia; từ chối việc đóng các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp,bảo hiểm y tế không đúng quy định Kiểm tra việc ký hợp đồng, việc đóng, trảbảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế đối với cơ quan, đơn vị,

tổ chức sử dụng lao động;

c) Ký hợp đồng với các tổ chức làm đại lý thu bảo hiểm xã hội, bảohiểm y tế và đại lý chi các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp theoquy định;

d) Giải quyết các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế; thực hiện tiếpnhận hồ sơ và trả kết quả giải quyết thủ tục hành chính về bảo hiểm xã hội,bảo hiểm y tế tại Bảo hiểm xã hội tỉnh; thực hiện cơ chế một cửa liên thôngtrong giải quyết chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tếtại cơ quan Bảo hiểm xã hội tỉnh và Bảo hiểm xã hội quận, huyện, thị xã,thành phố trực thuộc tỉnh (sau đây gọi chung là Bảo hiểm xã hội huyện);

đ) Chi trả các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm ytế; từ chối chi trả các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm

y tế không đúng quy định;

e) Quản lý, sử dụng, hạch toán kế toán các nguồn kinh phí và tài sảntheo quy định;

g) Ký, tổ chức thực hiện hợp đồng khám chữa bệnh bảo hiểm y tế vớicác cơ sở khám, chữa bệnh có đủ điều kiện, tiêu chuẩn chuyên môn, kỹ thuật;kiểm tra, đánh giá việc chỉ định điều trị, sử dụng thuốc, hóa chất, vật tư, thiết

bị y tế, dịch vụ kỹ thuật y tế cho người bệnh; kiểm tra, xác định chi phí khám,chữa bệnh bảo hiểm y tế, bảo vệ quyền lợi người tham gia bảo hiểm y tế vàchống lạm dụng quỹ bảo hiểm y tế;

4 Tham gia vào quá trình lựa chọn nhà thầu cung cấp thuốc, vật tư y tếcủa các cơ sở khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế trên địa bàn theo quy định

5 Tham gia phối hợp với Sở Y tế và đơn vị liên quan, chỉ đạo các cơ sởkhám, chữa bệnh bảo hiểm y tế trên địa bàn xây dựng nhu cầu, đồng thờithẩm định và tổng hợp nhu cầu về danh mục, số lượng thuốc; giám sát việcthực hiện kế hoạch thuốc đảm bảo cung ứng đủ thuốc theo Danh mục thuốcđấu thầu tập trung quốc gia đối với thuốc thuộc lĩnh vực bảo hiểm y tế do Bảohiểm xã hội Việt Nam thực hiện theo quy định

6 Thực hiện kiểm tra, thanh tra chuyên ngành về đóng bảo hiểm xã hội,bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế theo quy định, cụ thể:

a) Tổ chức kiểm tra, giải quyết các kiến nghị, khiếu nại, tố cáo về việcthực hiện chế độ, chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm

y tế đối với các đơn vị trực thuộc Bảo hiểm xã hội tỉnh và tổ chức, cá nhântham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế, cơ sở khám,chữa bệnh bảo hiểm y tế theo quy định của pháp luật; kiến nghị với cơ quan

có thẩm quyền xử lý những hành vi vi phạm pháp luật;

b) Xây dựng, phê duyệt và tổ chức thực hiện kế hoạch thanh tra chuyênngành về đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế trên địabàn tỉnh; gửi kế hoạch thanh tra để báo cáo Bảo hiểm xã hội Việt Nam, Ủy

chức, cá nhân có dấu hiệu vi phạm pháp luật về đóng bảo hiểm xã hội, bảohiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế trên địa bàn tỉnh hoặc khi được Tổng Giámđốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam giao; xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnhvực đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế theo quy định;

c) Theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện kết luận, kiến nghị, quyếtđịnh xử lý sau thanh tra, kiểm tra đối với tổ chức và cá nhân theo quy địnhcủa pháp luật Tổng hợp, báo cáo kết quả công tác thanh tra chuyên ngành vềđóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế theo quy định

7 Tổ chức thực hiện chương trình, kế hoạch cải cách hành chính theochỉ đạo, hướng dẫn của Bảo hiểm xã hội Việt Nam Thực hiện công tác cảicách thủ tục hành chính, công tác pháp chế và công tác kiểm soát thủ tục hànhchính Tổ chức triển khai hệ thống quản lý chất lượng theo Tiêu chuẩn quốcgia TCVN ISO 9001:2008 trong thực hiện nhiệm vụ

8 Quản lý, lưu trữ hồ sơ tài liệu hành chính, nghiệp vụ và hồ sơ đốitượng tham gia, hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảohiểm y tế

9 Tổ chức thực hiện giao dịch điện tử trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội,bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế theo quy định

10 Tổ chức đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn về chuyên môn, nghiệp vụbảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế cho công chức, viênchức thuộc Bảo hiểm xã hội tỉnh

11 Chủ trì, phối hợp với các cơ quan nhà nước, các tổ chức chính trị

-xã hội ở địa phương, các tổ chức, cá nhân tham gia bảo hiểm -xã hội, bảo hiểmthất nghiệp, bảo hiểm y tế, để giải quyết các vấn đề có liên quan đến việc thựchiện các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế theoquy định

12 Có quyền khởi kiện vụ án dân sự để yêu cầu tòa án bảo vệ lợi íchcông cộng, lợi ích nhà nước trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thấtnghiệp, bảo hiểm y tế trên địa bàn.

13 Đề xuất với Bảo hiểm xã hội Việt Nam kiến nghị việc xây dựng,sửa đổi, bổ sung cơ chế, chính sách về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp,bảo hiểm y tế; kiến nghị với các cơ quan nhà nước có thẩm quyền thanh tra,điều tra, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thấtnghiệp, bảo hiểm y tế

14 Cung cấp đầy đủ và kịp thời thông tin về việc đóng, quyền đượchưởng các chế độ, thủ tục thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thấtnghiệp, bảo hiểm y tế khi người lao động, người sử dụng lao động hoặc tổchức công đoàn yêu cầu; cung cấp đầy đủ và kịp thời tài liệu, thông tin liênquan theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền

15 Định kỳ 6 tháng, phối hợp với cơ quan quản lý nhà nước về laođộng ở địa phương cập nhật thông tin về tình hình sử dụng lao động trên địabàn Phối hợp cơ quan thuế cập nhật mã số thuế của tổ chức, cá nhân; định kỳhàng năm, cập nhật thông tin do cơ quan thuế cung cấp về chi phí tiền lương

để tính thuế của doanh nghiệp hoặc tổ chức

16 Chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra toàn diện Bảo hiểm xã hội huyệntrong phạm vi chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn được giao

17 Quản lý công chức, viên chức, lao động hợp đồng thuộc Bảo hiểm

xã hội tỉnh

18 Tổ chức nghiên cứu, ứng dụng khoa học; ứng dụng công nghệthông tin trong quản lý, điều hành Bảo hiểm xã hội tỉnh Thực hiện chế độthông tin, thống kê, báo cáo, thi đua - khen thưởng theo quy định

19 Thực hiện các nhiệm vụ khác do Tổng Giám đốc giao

1.2 Lý do chọn đề tài

Bảo hiểm xã hội là một trong những loại hình bảo hiểm ra đời khá sớm,phát triển theo quá trình phát triển của xã hội và đến nay đối với bất cứ mộtquốc gia nào thì BHXH cũng đóng một vai trò vô cùng quan trọng đối vớingười lao động và hệ thống an sinh xã hội quốc gia Ở nước ta, BHXH đượcĐảng và nhà nước rất coi trọng, BHXH trở thành một trong những chính sách

xã hội cơ bản nhất cùng với cứu trợ xã hội và ưu đãi xã hội góp phần đảm bảođời sống vật chất và tinh thần cho người lao động

Công tác quản lý chi trả các chế độ BHXH có thể coi là một khâu trọngyếu trong việc thực hiện các chế độ, chính sách BHXH Quản lý chi trả cácchế độ BHXH nếu được thực hiện tốt sẽ gián tiếp tạo đà cho công tác thuBHXH, đây cũng chính là làm cho hoạt động BHXH phát triển, từ đó gópphần làm cho mục đích của chính sách BHXH phát huy vai trò hơn nữa Quátrình tạo lập và sử dụng quỹ Bảo hiểm xã hội của cơ quan BHXH tỉnh HàGiang đã thu được nhiều thành tựu: phí thu ngày càng tăng, chi trả đúng đốitượng, luôn hoàn thành kế hoạch Tuy nhiên, trong những năm vừa qua việcchi trả các chế độ bảo hiểm xã hội trên địa bàn tỉnh vẫn còn nhiều tồn tại hạnchế và những vấn đề bất cập như: vẫn tồn tại tình trạng trục lợi Bảo hiểm xãhội của các cá nhân và tổ chức lợi dụng khe hở của Luật BHXH, sự phức tạpcủa các thủ tục hành chính Điều đó đòi hỏi phải từng bước đưa công tácquản lý chi trả BHXH theo đúng quy định của Pháp luật và yêu cầu của nhândân

Để thực hiện quản lý chi trả các chế độ BHXH được tốt hơn em xin

được nêu ra một số ý kiến của bản thân qua việc nghiên cứu đề tài "Tăng

cường quản lý Chi Bảo hiểm xã hội bắt buộc tại Bảo hiểm xã hội Tỉnh Hà Giang” để làm luận văn cao học của mình.

1.3 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài

Trên cơ sở lý luận về quản lý chi BHXH bắt buộc, đánh giá thực trạng

và xem xét các nhân tố ảnh hưởng đến công tác chi BHXH bắt buộc trên địabàn tỉnh Hà Giang để đề xuất những giải pháp tăng cường quản lý chi BHXHbắt buộc trên địa bàn

1.4 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Hệ thống hóa và làm rõ ràng hơn những lý luận cơ bản về quản lý chiBHXH bắt buộc;

- Đánh giá thực trạng quản lý chi BHXH bắt buộc của BHXH tỉnh HàGiang thời gian qua;

- Đề xuất các giải pháp tăng cường quản lý BHXH bắt buộc của BHXH

Hà Giang thời gian tới

1.5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu đề tài

1.5.1 Đối tượng nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu của luận văn là các vấn đề có liên quan đếnBHXH, quản lý chi BHXH bắt buộc;

- Đối tượng đang hưởng các chế độ lương hưu, trợ cấp BHXH hàngtháng trên địa bàn tỉnh Hà Giang;

- Người lao động đang tham gia BHXH tại các cơ quan, ban, ngành,đoàn thể, các đơn vị, doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh

1.5.2 Phạm vi nghiên cứu

- Phạm vi không gian: Nghiên cứu tại BHXH tỉnh Hà Giang

- Phạm vi thời gian: Nghiên cứu thực trạng công tác quản lý chi BHXHbắt buộc tại tỉnh Hà Giang giai đoạn 2016 – 2018, các giải pháp đề xuất chogiai đoạn 2019-2021

1.6 Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp nghiên cứu được sử dụng là phương pháp mô tả, phương

thức của các môn học chuyên ngành kinh tế để đánh giá, khái quát, phân tíchcác nội dung kinh tế để đưa ra các giải pháp kiến nghị nhằm đưa ra giải pháp

để quản lý tốt chi BHXH bắt buộc trên địa bàn tỉnh Hà Giang

1.7 Kinh nghiệm quản lý chi bảo hiểm xã hội bắt buộc của một số BHXH tỉnh khác và bài học rút ra cho BHXH Hà Giang

1.7.1 Kinh nghiệm quản lý BHXH bắt buộc của một số BHXH tỉnh

* Bảo hiểm xã hội tỉnh Hà Nam

Năm 2016, kinh tế - xã hội của tỉnh Hà Nam tiếp tục có bước phát triển,

là điều kiện cơ bản để tăng cường thực hiện các hoạt động xã hội, trong đó cóviệc tổ chức, thực hiện chính sách BHXH Được sự quan tâm chỉ đạo của tỉnh

ủy, UBND tỉnh, BHXH tỉnh thường xuyên phối hợp với các ngành, đoàn thểtrong việc thực hiện chính sách BHXH trên địa bàn BHXH tỉnh đã tiếp nhận,quản lý và sử dụng đúng mục đích, đúng quy định các nguồn kinh phí để chitrả lương hưu, trợ cấp BHXH

Tổng số tiền chi BHXH, BHYT năm 2016 là 712,56 tỷ đồng BHXHhuyện luôn đảm bảo ổn định lịch chi trả lương hưu và trợ cấp BHXH thườngxuyên từ ngày 5 đến mùng 10 hằng tháng, trung bình số tiền chi 1 tháng hơn

59 tỷ đồng, đảm bảo an toàn, chi đúng kỳ, đủ số tiền, tận tay đối tượng Việcgiải quyết chế độ chính sách BHXH luôn được quan tâm thực hiện tốt Côngtác chi trả trực tiếp cho đối tượng đến thanh toán chế độ BHXH 1 lần khi nghỉhưu, trợ cấp nghỉ việc 1 lần, mai táng phí, không để đối tượng chờ đợi lâu,không gây phiền hà, đảm bảo đúng chế độ và quyền lợi cho người tham giaBHXH Các chế độ hưu trí, tử tuất, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp trênđịa bàn huyện và việc thẩm định xét duyệt các chế độ BHXH ngắn hạn đượcthực hiện đúng quy định, tạo thuận lợi cho người lao động, các đơn vị sử dụnglao động đến giao dịch dễ dàng, nhanh gọn, đúng thời gian, góp phần đảm bảođời sống cho người lao động khi ốm đau, rủi ro, hết tuổi lao động Số ngườihưởng chế độ trong năm là 23.572 người, trong đó 16.267 người hưởng

BHXH hằng tháng, 731 người hưởng trợ cấp 1 lần, 300 người hưởng trợ cấp

BH thất nghiệp, 2389 lượt người hưởng chế độ thai sản, 1301 lượt ngườihưởng chế độ ốm đau, 2584 lượt người hưởng chế độ dưỡng sức phục hồi sứckhỏe

* Bảo hiểm xã hội tỉnh Yên Bái

- Ứng dụng công nghệ thông tin bằng những phần mềm chuyên nghànhthay thế việc quản lý thủ công sang quản lý trên phần mềm đã góp phầnkhông nhỏ trong việc quản lý hồ sơ đối tượng và phục vụ kịp thời cho nhómđối tượng hưởng lương hưu và trợ cấp BHXH khi có những biến động về sốlượng, điều chỉnh tiền lương tối thiểu hay có các quy định mới về đối tượngcũng như chế độ của Chính phủ ban hành

- Công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức được chú trọng cả nộidung chương trình lẫn phương pháp đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức;hướng trọng tâm vào các kiến thức cơ bản chuyên ngành BHXH, nâng caochất lượng lý luận chính trị, quản lý hành chính Nhà nước, quản lý ngànhtrong cơ chế mới, pháp luật, tin học, ngoại ngữ và các kỹ năng hành chínhnghiệp vụ khác

- Quỹ BHXH phân bổ từ BHXH Việt Nam về tỉnh, huyện luôn cân đối

và được hạch toán rõ ràng theo đúng quy định, đảm bảo chi đúng đối tượng,chi đủ số lượng, nhanh chóng, kịp thời, tránh sai sót đến mức tối đa

- Việc đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính trong công tác chi trả đãgóp phần đẩy mạnh việc tuân thủ nghiêm túc các qui định về hồ sơ và quytrình giải quyết các chế độ BHXH để thực hiện giải quyết đúng - đủ - kịp thờicác chế độ BHXH đối với người lao động đồng thời xây dựng hoàn thiện quychế làm việc có sự phối hợp chặt chẽ giữa các phòng chức năng của cơ quanBHXH, quy định rõ việc tiếp nhận hồ sơ và thời hạn giải quyết các chế độBHXH (chế độ ngắn hạn không quá 7 ngày, chế độ dài hạn không quá 15

ngày) Quy chế 1 cửa đã phát huy được tính ưu việt của nó một trong nhữngkết quả đó là đã cải tiến được quy trình xét duyệt hồ sơ.

1.7.2 Bài học rút ra cho BHXH tỉnh Hà Giang

Qua nghiên cứu tìm hiểu công tác quản lý chi trả tại một số BHXHtỉnh, thành phố, để tăng cường quản lý công tác chi trả trên địa bàn tỉnh,BHXH tỉnh Hà Giang cần:

- Tổ chức thực hiện chi trả hưởng các chế độ BHXH, BHTN đúng theocác quy định hiện hành, các văn bản của BHXH Việt Nam, đảm bảo kịp thời,chính xác, đúng quyền lợi của người thụ hưởng

- Phối hợp với Bưu điện tổ chức thực hiện chi trả lương hưu, trợ cấpBHXH đảm bảo đúng thời gian, địa điểm đã đề ra trong kế hoạch chi trả, thựchiện công tác quản lý người hưởng đảm bảo chặt chẽ, hiệu quả hơn nữa, cầntăng cường phối hợp chặt chẽ với cấp ủy chính quyền địa phương ở cơ sở để

có được hiệu quả cao nhất trong quản lý chi trả

- Tăng cường nhân lực làm công tác chi trả cho phù hợp với quy môtừng điểm chi trả, đảm bảo thời gian chi trả cần thiết để giảm thấp nhất sốngười hưởng chưa nhận lương hưu, tạo sự đồng thuận của người hưởng Chủđộng tìm ra những biện pháp cụ thể, hữu hiệu trong nắm bắt thông tin ngườihưởng qua tài khoản cá nhân, người hưởng không trực tiếp lĩnh lương hưu,chế độ BHXH, người hưởng cư trú khác địa bàn

- Tăng cường theo dõi, kiểm tra, giám sát công tác chi trả của cơ quanBưu điện, hỗ trợ cơ quan bưu điện trong công tác quản lý người hưởng

- Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý đối tượnghưởng và chi trả, rút ngắn thờ gian các khâu nội bộ trong quy trình tổ chứcthực hiện chi trả để đảm bảo thời gian chi trả kịp thời

- Công khai thời gian, địa điểm, quy trình chi trả trên trang thông tin và

có thông báo để người thụ hưởng nắm bắt Tăng cường công tác tuyên truyền

về chế độ, chính sách BHXH, luật BHXH, các quy định về quyền lợi hưởng

của các chế độ BHXH để người tham gia và đối tượng thụ hưởng biết thựchiện.

- Thực hiện các giải pháp tăng cường công tác quản lý chi trả một cáchđồng bộ đảm bảo các nguyên tắc chi trả và hoàn thành các mục tiêu trongcông tác chi trả để người tham gia và đối tượng thụ hưởng hài lòng và tintưởng về chính sách BHXH của Nhà nước

1.8 Kết cấu của luận văn

Đề tài nghiên cứu được trình bày gồm 5 chương:

- Chương I: Vấn đề nghiên cứu;

- Chương II: Cơ sở lý luận về quản lý chi BHXH bắt buộc;

- Chương III: Thực trạng công tác chi BHXH bắt buộc tại tỉnh HàGiang;

- Chương IV: Đánh giá thực trạng và giải pháp tăng cường quản lý chiBHXH bắt buộc tại BHXH tỉnh Hà Giang;

- Chương V: Tóm tắt, kết luận và kiến nghị

CHƯƠNG II

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CHI BẢO HIỂM XÃ HỘI BẮT BUỘC

2.1 Khái quát chung về Bảo hiểm xã hội

2.1.1 Khái niệm bảo hiểm xã hội

''BHXH là sự bảo đảm thay thế hoặc bù đắp một phần thu nhập của NLĐ khi họ bị giảm hoặc mất thu nhập do ốm đau, thai sản, TNLĐ-BNN, thất nghiệp, hết tuổi LĐ hoặc chết, trên cơ sở đóng vào quỹ bảo hiểm xã hội.''

Con người muốn tồn tại và phát triển trước hết phải ăn, mặc, ở và đilại Để thoả mãn những nhu cầu tối thiểu đó, người ta phải lao động để làm

ra những sản phẩm cần thiết Khi sản phẩm được tạo ra ngày càng nhiều thìđời sống con người ngày càng đầy đủ và hoàn thiện, xã hội ngày càng vănminh hơn Như vậy, việc thoả mãn những nhu cầu sinh sống và phát triển củacon người phụ thuộc vào chính khả năng lao động của họ Tuy nhiên, trongthực tế, không phải lúc nào con người cũng chỉ gặp thuận lợi, có đầy đủ thunhập và mọi điều kiện sinh sống bình thường Trái lại, có rất nhiều trường hợpkhó khăn bất lợi, ít nhiều ngẫu nhiên phát sinh làm cho con người bị giảmhoặc mất thu nhập hoặc các điều kiện sinh sống khác Chẳng hạn, bất ngờ bị

ốm đau hay tai nạn trong lao động, mất việc làm hay khi tuổi già khả năng laođộng và khả năng tự phục vụ bị suy giảm Khi rơi vào những trường hợpnày, các nhu cầu cần thiết trong cuộc sống không vì thế mà mất đi, trái lại còntăng lên, thậm chí còn xuất hiện thêm một số nhu cầu mới như: cần đượckhám chữa bệnh và điều trị khi ốm đau; tai nạn thương tật nặng cần phải cóngười chăm sóc nuôi dưỡng Bởi vậy, muốn tồn tại và ổn định cuộc sống,con người và xã hội loài người phải tìm ra và thực tế đã tìm ra nhiều cách giảiquyết khác nhau như: san sẻ, đùm bọc lẫn nhau trong nội bộ cộng đồng, đi

vay, đi xin hoặc dựa vào sự cứu trợ của Nhà nước Nhưng những cách giảiquyết đó là hoàn toàn thụ động và không chắc chắn.

Khi nền kinh tế hàng hoá phát triển, việc thuê mướn nhân công trở nênphổ biến thì mối quan hệ kinh tế giữa người lao động làm thuê và giới chủcũng trở nên phức tạp Lúc đầu người chủ chỉ cam kết trả công lao độngnhưng về sau đã phải cam kết bảo đảm cho người lao động làm thuê có một

số thu nhập nhất định để họ trang trải những nhu cầu thiết yếu khi không may

bị rủi ro như: ốm đau, tai nạn, thai sản Trong thực tế, nhiều khi các trườnghợp trên không xảy ra và người chủ không phải chi ra một đồng nào Nhưngcũng có khi xảy ra dồn dập, buộc họ phải bỏ ra những khoản tiền lớn chongười lao động mà họ không muốn Vì thế, mâu thuẫn chủ - thợ phát sinh,giới thợ liên kết đấu tranh buộc giới chủ thực hiện cam kết Cuộc đấu tranhnày diễn ra ngày càng rộng lớn và có tác động nhiều mặt đến đời sống kinh tế

- xã hội Do vậy, Nhà nước đã phải đứng ra can thiệp và điều hòa mâu thuẫnbằng cách buộc cả giới chủ và giới thợ phải đóng góp một khoản tiền nhấtđịnh hàng tháng được tính toán chặt chẽ dựa trên cơ sở xác suất rủi ro xảy rađối với người làm thuê Sự can thiệp này đã nâng cao được vai trò của Nhànước Số tiền đóng góp của giới chủ và giới thợ hình thành một quỹ tiền tệ tậptrung, quỹ này còn được bổ sung từ ngân sách Nhà nước khi cần thiết nhằmđảm bảo đời sống cho người lao động khi gặp phải những rủi ro, bất lợi.Chính nhờ những mối quan hệ ràng buộc đó mà rủi ro, bất lợi của người laođộng được dàn trải, cuộc sống của người lao động và gia đình họ ngày càngđược đảm bảo ổn định Giới chủ cũng thấy mình có lợi và được bảo vệ, sảnxuất kinh doanh diễn ra bình thường Vì vậy, nguồn quỹ tiền tệ tập trung đượcthiết lập ngày càng lớn Khả năng giải quyết các phát sinh lớn của quỹ ngàycàng đảm bảo

Toàn bộ những hoạt động với những mối quan hệ ràng buộc chặt chẽnhư ở trên được thế giới quan niệm là BHXH đối với người lao động Chođến nay, có khá nhiều khái niệm về BHXH.

Theo Tổ chức Lao động quốc tế: BHXH là sự bảo vệ của xã hội đối vớicác thành viên của mình thông qua các biện pháp công cộng, nhằm chống lạicác khó khăn về kinh tế, xã hội do bị ngừng hoặc giảm thu thập, gây ra bởi

ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, thất nghiệp, thương tật, tuổi già, chết; đồngthời đảm bảo các chăm sóc y tế và trợ cấp cho các gia đình đông con

Theo nghĩa rộng, BHXH là một phạm trù kinh tế xã hội tổng hợp, đadạng và phức tạp Trong ngôn ngữ tiếng Việt, khi đưa ra khái niệm BHXHngười ta xuất phát từ khái niệm chung về bảo hiểm Có thể hiểu: bảo hiểm là

sự đảm bảo bằng quy định hoặc thoả thuận về việc trả một khoản tiền cho bêntham gia khi có rủi ro xảy ra với đối tượng được bảo hiểm, trên cơ sở mộtkhoản đóng góp vào quỹ bảo hiểm Thông qua bảo hiểm, những người thamgia có thể chia sẻ một số rủi ro của cá nhân mình cho cộng đồng và nhà tổchức có thể tính toán để quản lý các rủi ro đó

Theo nghĩa hẹp, BHXH chỉ bao gồm trường hợp bảo hiểm thu nhập chongười lao động Vì vậy, BHYT, BHTN thường được tách ra với tên gọi riêngmặc dù đó cũng là những hình thức bảo hiểm mang tính xã hội và phi lợinhuận

Ở nước ta, cũng như một số nước trên thế giới khi đưa ra khái niệm vềBHXH, người ta cũng xuất phát từ nghĩa hẹp này Cụ thể, Luật BHXH ở ViệtNam khẳng định: “BHXH là sự đảm bảo thay thế hoặc bù đắp một phần thunhập của người lao động khi họ bị giảm hoặc mất thu nhập do ốm đau, thaisản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, thất nghiệp, hết tuổi lao động hoặcchết, trên cơ sở đóng vào quỹ BHXH”

Theo từ điển thuật ngữ kinh tế học: BHXH là sự thay thế hoặc bù đắpmột phần thu nhập cho người lao động khi họ bị mất hoặc giảm thu nhập do

ốm đau, thai sản, tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp, tàn tật, thất nghiệp,tuổi già, tử tuất, dựa trên cơ sở một quỹ tài chính do sự đóng góp của các bêntham gia BHXH, có sự bảo hộ của Nhà nước theo pháp luật nhằm đảm bảo antoàn đời sống cho người lao động và gia đình họ, đồng thời góp phần đảm bảo

an toàn xã hội

Các khái niệm nêu trên đều có nội hàm tương đối thống nhất, thể hiện

ở một số điểm sau đây:

- BHXH là sự bảo vệ của xã hội, của Nhà nước đối với người lao động

- Người lao động sẽ được BHXH trợ giúp vật chất và các dịch vụ y tếcần thiết để ổn định cuộc sống cho bản thân và gia đình họ

- Chỉ trong các trường hợp có những rủi ro liên quan đến thu nhập củangười lao động thì mới được hưởng BHXH

2.1.2 Bản chất, chức năng, vai trò của BHXH

Bản chất

- BHXH được coi là một chính sách xã hội quan trọng của bất kỳ nhànước nào, nhằm đảm bảo an toàn cho sản xuất, cho đời sống vật chất và tinhthần cho mọi người trong xã hội Với tư cách là công cụ quan trọng để quản

lý xã hội, Nhà nước phải can thiệp và tổ chức bảo vệ quyền lợi chính đángcho người lao động, đặc biệt là để giải quyết mối quan hệ thuê mướn lao độnggiữa chủ và thợ Yêu cầu giới chủ phải thực hiện những cam kết đảm bảo điềukiện làm việc và nhu cầu đời sống vật chất, tinh thần cho giới thợ, trong đó cónhu cầu về tiền lương, về chăm sóc y tế, về chăm sóc khi bị ốm đau, tai nạn,trả lương khi người lao động đến tuổi hưu, đồng thời bản thân người lao độngcũng phải có trách nhiệm giành một khoản thu nhập để chi trả cho bản thânmình khi có những rủi ro xảy ra Mặt khác, nhà nước được coi là một ngườichủ sử dụng lao động của mọi người lao động, vì vậy trong trường hợp sựđóng góp của người sử dụng lao động và người lao động không đủ để trang

nước phải có trách nhiệm dùng ngân sách của nhà nước để bảo đảm đời sống

cơ bản cho người lao động

- Như vậy BHXH ra đời, tồn tại và phát triển là một nhu cầu kháchquan Nền kinh tế hàng hoá càng phát triển thì càng đòi hỏi sự phát triển và đadạng của BHXH Nền kinh tế hàng hoá phát triển là nền tảng, cơ sở củaBHXH BHXH được hình thành trên cơ sở quan hệ lao động, giữa các bêncùng tham gia và được hưởng BHXH Nhà nước ban hành các chế độ chínhsách BHXH, tổ chức ra cơ quan chuyên trách, thực hiện nhiệm vụ quản lýhoạt động sự nghiệp BHXH Chủ sử dụng lao động và người lao động cótrách nhiệm đóng góp để hình thành quỹ BHXH Người lao động và gia đìnhcủa họ được cung cấp tài chính từ quỹ BHXH khi họ có đủ điều kiện theo chế

độ BHXH quy định

- Phân phối trong BHXH là phân phối không đều, nghĩa là không phải

ai tham gia BHXH cũng được phân phối với số tiền giống nhau Phân phốitrong BHXH vừa mang tính chất bồi hoàn vừa không mang tính bồi hoàn.những biến cố xảy ra mang tính tất nhiên đối với con người là thai sản, tuổigià và chết, trong trường hợp này BHXH phân phối mang tính bồi hoàn vìngười lao động đóng BHXH chắc chắn được hưởng khoản trợ cấp đó Còn trợcấp do những biến cố làm giảm hoặc mất khả năng lao động, mất việc làmnhững rủi ro xảy ra trái ngược với ý muốn của con người như ốm đau, TNLĐ-BNN, là sự phân phối mang tính không bồi hoàn, có nghĩa là chỉ khi nàongười lao động gặp phải tổn thất do ốm đau, tai nạn lao động-bệnh nghềnghiệp … thì mới được hưởng khoản trợ cấp đó

- BHXH hoạt động theo nguyên tắc cộng đồng lấy số đông bù cho số ít,tức là dùng số tiền đóng góp nhỏ của số đông người tham gia BHXH để bùđắp chia sẻ cho một số ít người với số tiền lớn hơn so với số đóng góp từngngười, khi họ gặp phải những biến cố rủi ro tổn thất

- Hoạt động BHXH là loại hoạt động dịch vụ công, mang tính xã hộicao, lấy hiệu quả xã hội làm mục tiêu hoạt động Hoạt động BHXH là quátrình tổ chức, triển khai thực hiện các chế độ, chính sách BHXH của tổ chứcquản lý sự nghiệp BHXH đối với người lao động tham gia và hưởng các chế

độ BHXH Là quá trình tổ chức thực hiện các nghiệp vụ thu BHXH đối vớingười sử dụng lao động và người lao động; giải quyết các chế độ, chính sách

và chi BHXH cho người được hưởng, quản lý quỹ BHXH và thực hiện đầu tưbảo tồn và tăng trưởng quỹ BHXH

- Ngoài ra, BHXH còn là phạm trù kinh tế xã hội tổng hợp, là một trongnhững chính sách kinh tế xã hội cơ bản nhất của mỗi quốc gia Nó thể hiệntrình độ văn minh, tiềm lực và sức mạnh kinh tế, khả năng tổ chức và quản lýcủa mỗi quốc gia

- BHXH là hình thức bảo hiểm thu nhập cho người lao động, là sảnphẩm tất yếu khách quan của xã hội phát triển Khi kinh tế càng phát triển thìBHXH càng đa dạng và hoàn thiện Vì thế có thể khẳng định sự phát triểnkinh tế là nền tảng của BHXH

- BHXH là hình thức dịch vụ công để quản lý và đáp ứng nhu cầu chia

sẻ rủi ro trong cộng đồng Những rủi ro làm giảm hoặc mất khả năng laođộng, mất việc làm trong BHXH diễn ra cả trong và ngoài quá trình lao động,

có thể là những rủi ro ngẫu nhiên trái với ý muốn chủ quan của con ngườinhư: ốm đau, TNLĐ và BNN hoặc cũng có thể là những trường hợp xảy rakhông hoàn toàn ngẫu nhiên như: tuổi già, thai sản

- BHXH vừa thực hiện các mục đích xã hội, vừa thực hiện các mụcđích kinh tế Cả hai mục đích này luôn được thực hiện đồng thời, đan xen lẫnnhau và là hai mặt không thể tách rời nhau Khi đề cập đến các lợi ích kinh tếcủa BHXH đối với người lao động và đối với xã hội là đã bao hàm cả mụcđích xã hội của nó Ngược lại, các mục đích xã hội của BHXH cũng chỉ đạt

được khi nó đồng thời mang lại các lợi ích kinh tế thiết thực cho người thamgia.

- BHXH là quyền cơ bản của người lao động Bởi vì, mục tiêu củaBHXH là nhằm thoả mãn những nhu cầu thiết yếu của người lao động trongtrường hợp bị giảm hoặc mất thu nhập, mất việc làm Mục tiêu này đã được

Tổ chức Lao động quốc tế cụ thể hoá, đó là: đền bù cho người lao động nhữngkhoản thu nhập bị mất để đảm bảo nhu cầu sinh sống thiết yếu của họ; chămsóc sức khoẻ và chống bệnh tật; xây dựng điều kiện sống đáp ứng các nhu cầucủa dân cư và các nhu cầu đặc biệt của người già, người tàn tật và trẻ em Vớinhững mục tiêu đó, BHXH đã trở thành một trong những quyền con người vàđược Đại hội đồng Liên hợp quốc thừa nhận và ghi vào Tuyên ngôn Nhânquyền ngày 10 tháng 12 năm 1948: "Tất cả mọi người với tư cách là thànhviên của xã hội có quyền hưởng BHXH, quyền đó được đặt cơ sở trên sự thoảmãn các quyền về kinh tế, xã hội và văn hoá cần thiết cho nhu cầu về nhân

cách và sự tự do phát triển con người.

Chức năng, vai trò của Bảo hiểm xã hội

BHXH có vai trò to lớn trong đời sống kinh tế - xã hội của con người,được thể hiện trên các mặt:

- Đối với NLĐ: BHXH góp phần ổn định cuộc sống cho bản thân NLĐcũng như gia đình họ khi gặp khó khăn do bị mất hoặc giảm thu nhập, từ đótạo ra tâm lý yên tâm ổn định trong cuộc sống cũng như trong lao động, gópphần nâng cao năng suất lao động cho xã hội

- Đối với người SDLĐ: BHXH góp phần ổn định sản xuất kinh doanh,giúp người SDLĐ đỡ phải bỏ ra một khoản tiền lớn, nhiều khi là rất lớn đểthực hiện trách nhiệm của mình đối với NLĐ khi họ gặp khó khăn trong cuộcsống, từ đó góp phần ổn định môi trường lao động, ổn định xã hội, nâng caotrách nhiệm của NLĐ, nâng cao năng suất lao động

- Đối với Nhà nước: BHXH là công cụ quan trọng giúp Nhà nước thựchiện chức năng xã hội được tốt hơn nhằm đạt tới mục tiêu công bằng và tiến

bộ xã hội: Thông qua các quy định về BHXH đối với NLĐ và người SDLĐ,Nhà nước thực hiện việc điều tiết lợi ích, quyền lợi của các bên Nói cáchkhác, Nhà nước sử dụng pháp luật để can thiệp vào mối quan hệ người SDLĐ

- NLĐ, đảm bảo những quyền lợi xã hội cho NLĐ tạo sự công bằng, bìnhđẳng về quyền lợi và nghĩa vụ của công dân, phân phối lại thu nhập, từ đóphát huy tốt nhân tố con người, kết hợp tốt giữa tăng trưởng kinh tế và tiến bộ

xã hội

- BHXH không những trợ giúp đắc lực cho Nhà nước phân phối lại thunhập, điều tiết lợi ích các bên, mà BHXH còn là kênh huy động vốn có hiệuquả cung cấp nguồn tiền tệ lớn cho việc đầu tư phát triển đối với nền kinh tế

và cũng chính điều này là sự đảm bảo cho quỹ BHXH được bảo toàn và pháttriển tránh sự trượt giá của đồng tiền theo thời gian

2.1.3 Nội dung hoạt động chủ yếu của BHXH

- Thu BHXH: Công tác thu BHXH là hoạt động thường xuyên và đa

dạng của ngành BHXH nhằm đảm bảo nguồn quỹ tài chính BHXH đạt đượctập trung thống nhất Thu BHXH là hoạt động của các cơ quan BHXH từTrung ương đến địa phương cùng với sự phối hợp của các ban ngành chứcnăng trên cơ sở quy định của pháp luật về thực hiện chính sách BHXH nhằmtạo ra nguồn tài chính tập trung từ việc đóng góp của các bên tham giaBHXH Đồng thời tránh được tình trạng nợ đọng BHXH từ các cơ quan đơn

vị, từ người tham gia BHXH Qua đó, đảm bảo sự công bằng trong việc thựchiện và triển khai chính sách BHXH nói chung và giữa những người tham giaBHXH nói riêng

- Chi BHXH: BHXH thực hiện chi trả cho người tham gia và thụ hưởngcác chế độ, chính sách BHXH theo quy định của Nhà nước nhằm đảm bảo các

- Cân đối quỹ BHXH: Quỹ BHXH là một quỹ tài chính độc lập, tậptrung nằm ngoài ngân sách Nhà nước Quỹ này được dùng để chi trả trợ cấpcho các đối tượng hưởng BHXH và chi phí cho sự nghiệp quản lý BHXH ởcác cấp, các nghành Việc quản lý, tăng trưởng và cân đối quỹ BHXH là mộttrong những nhiệm vụ quan trọng của Ngành BHXH nói riêng và của Hệthống chính trị nói chung Cân đối quỹ nhằm đảm bảo tính ổn định và dữ trữlâu dài cho nguồn quỹ.

2.2 Quản lý chi BHXH bắt buộc

2.2.1 Khái niệm và đặc điểm của quản lý chi BHXH bắt buộc.

Quản lý bảo hiểm xã hội là một hoạt động rất quan trọng và cần thiếthiện nay Theo Nghị định số 19-CP ngày 16/02/1995 của Chính phủ, Hệ thốngBHXH Việt Nam được thành lập dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Chính phủ, sựquản lý nhà nước của Bộ Tài chính, Bộ Lao động thương binh và xã hội…Khi

có công tác quản lý thì hoạt động của BHXH sẽ diễn ra nhanh chóng và đúngtrình tự Do đó công tác quản lý chi bảo hiểm xã hội bắt buộc là một nội dunglớn trong quản lý BHXH hiện nay Theo quyết định 828/QĐ-BHXH ban hànhngày 27/05/2016, quản lý chi BHXH là các hoạt động có tổ chức, theo quyđịnh của pháp luật để thực hiện công tác chi trả các chế độ BHXH Các hoạtđộng đó được thực hiện bằng hệ thống pháp luật của nhà nước và bằng cácbiện pháp hành chính, tổ chức, kinh tế của các cơ quan chức năng nhằm đạtđược mục tiêu chi đúng đối tượng, chi đủ số lượng và đảm bảo đến tận tay đốitượng được thụ hưởng đúng thời gian quy định

Theo quy định hiện hành, Ngân sách Nhà nước cấp đủ kinh phí choBHXH Việt Nam để chi trả cho các đối tượng đang hưởng các chế độ BHXH

từ 01/01/1995 trở về trước Hàng năm căn cứ vào số đối tượng đang hưởngcác chế độ BHXH có mặt đến cuối năm trước và chế độ được hưởng của từngloại đối tượng, BHXH Việt Nam phải lập dự toán chi BHXH cho các đốitượng để trình Hội đồng Quản lý thông qua và gửi Bộ Tài chính Bô Tài chính

kiểm tra và tổng hợp vào tổng dự toán NSNN để trình Quốc hội Căn cứ vào

dự toán được Quốc hội phê chuẩn, hàng quý, Bộ Tài chính cấp kinh phí chiBHXH (phần do NSNN đảm bảo) cho BHXH Việt Nam để có nguồn kinh phíchi cho các đối tượng hưởng các chế độ BHXH Khi kết thúc năm kế hoạch,BHXH Việt Nam phải tổng hợp báo cáo quyết toán chi BHXH (phần do Ngânsách Nhà nước cấp) do BHXH các huyện và BHXH các tỉnh đã thực chi đểgửi Hội đồng Quản lý Bảo hiểm xã hội Việt Nam và bộ Tài chính kiểm tra vàquyết định phê duyệt chi BHXH của toàn ngành

Hàng tháng, BHXH Việt Nam cấp kinh phí để BHXH tỉnh, thành phốthực hiện chi các chế độ bảo hiểm xã hội cho NLĐ trên cơ sở các chế độ,chính sách mà NLĐ được hưởng BHXH tỉnh được mở hai tài khoản "chuyênchi BHXH" và chỉ được phép sử dụng tiền trong tài khoản để chi các chế độbảo hiểm xã hội cho các đối tượng hưởng các chế độ do BHXH tỉnh trực tiếpquản lý và cấp cho BHXH quận, huyện để có nguồn kinh phí chi cho các đốitượng hưởng các chế độ BHXH do BHXH huyện trực tiếp quản lý Mở tàikhoản tại Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn để tiếp nhận kinhphí do BHXH Việt Nam chuyển về để chi cho các đối tượng hưởng các chế

độ bảo hiểm xã hội ( gồm nguồn kinh phí cho cả 2 đối tượng là đối tượng dongân sách nhà nước đảm bảo – đối tượng tham gia BHXH trước 01/01/1995

và các đối tượng hưởng các chế độ BHXH do quỹ bảo hiểm xã hội đảm bảo –đối tượng tham gia BHXH từ 01/01/1995 đến hiện nay)

Tương tự như BHXH Việt Nam, BHXH tỉnh, BHXH quận, huyện được

mở tài khoản "chuyên chi BHXH" để tiếp nhận kinh phí do BHXH tỉnhchuyển về dùng để chuyên chi BHXH cho các đối tượng hưởng các chế độBHXH do BHXH huyện quản lý.( gồm nguồn kinh phí cho cả 2 đối tượng làđối tượng do ngân sách nhà nước đảm bảo – đối tượng tham gia BHXH trước01/01/1995 và các đối tượng hưởng các chế độ BHXH do quỹ BHXH đảm

BHXH tỉnh, BHXH huyện trực tiếp thực hiện tiếp nhận hồ sơ do NLĐ

và NSDLĐ lập gửi đến, thực hiện thẩm định, quản lý, giải quyết và tổ chứcchi trả cho các đối tượng được hưởng trợ cấp

Nội dung công việc do BHXH huyện thực hiện chi trả cho các đốitượng hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội hàng tháng và trợ cấp bảo hiểm xãhội 1 lần Các đối tượng được quản lý và theo dõi biến động (do di chuyển,hết thời hạn hưởng, do chết) và tổ chức chi trả theo địa bàn huyện, xã (hoặcphường) Yêu cầu của việc chi trả cho các đối tượng này là phải đầy đủ, đếntận tay người được hưởng và vào một thời điểm cố định trong tháng Việc chitrả cho các đối tượng chủ yếu bằng tiền mặt Căn cứ vào giấy báo đối tượng

di chuyển (từ xã này sang xã khác, từ huyện này sang huyện khác hoặc từ tỉnhnày sang tỉnh khác), hết thời hạn hưởng (tuất, mất sức lao động) và đối tượngchết Hàng tháng, BHXH tỉnh phải điều chỉnh và lập danh sách chi tiết từngđối tượng, phân theo từng loại chế độ (lương hưu, trợ cấp mất sức lao động,TNLĐ - BNN, tuất) và trên từng địa bàn huyện, phường (hoặc xã), tổ dânphố BHXH tỉnh chuyển tiền và danh sách cho các “đối tượng được hưởngcác chế độ BHXH” cho BHXH quận, huyện để làm căn cứ chi cho đối tượng

2.2.2 Mục tiêu và nguyên tắc quản lý chi BHXH bắt buộc.

Mục tiêu quản lý chi bảo hiểm xã hội bắt buộc

Trong nền kinh tế thị trường hiện nay, hoạt động bảo hiểm xã hội khôngngừng phát triển về cả nội dung và hình thức tổ chức thực hiện theo hướng đadạng hóa, xã hội hóa Do đó, việc xác định mục tiêu của công tác quản lý chibảo hiểm vô cùng quan trọng

Hơn nữa, bảo hiểm xã hội là một chính sách an sinh xã hội nhằm mụcđích nhằm mục đích đảm bảo cuộc sống cho người lao động khi họ bị giảmhoặc mất thu nhập giảm hoặc mất khả năng lao động, mất việc làm.Vì vậytrong việc quản lý hoạt động chi trả BHXH bắt buộc, các mục tiêu chỉ raphương hướng yêu cầu…cho hoạt động quản lý nhằm giải quyết các vấn đề

cơ bản trong công tác chi bảo hiểm xã hội bắt buộc Vậy quản lý chi bảo hiểm

xã bắt buộc nhằm các mục tiêu sau:

Đảm bảo thu nhập và ổn định của người lao động khi gặp những rủi rolàm giảm hoặc mất thu nhập Đây là mục tiêu quan trọng và làm cho công tácchi trả thực sự có ý nghĩa và cần thiết đối với người lao động khi gặp khókhăn

“Mặt khác, quản lý chi bảo hiểm xã nhằm đảm bảo sự công bằng trongviệc chi trả các chế độ cho người người lao động, để người lao động thấy rằngbảo hiểm xã hội là một chính sách cần thiết trong cuộc sống”

“Quản lý chi bảo hiểm xã hội bắt buộc” còn là động lực cho công tácchi trả kịp thời, chính xác, đúng người, đúng chế độ chính sách và được thựchiện theo pháp luật Nhằm thúc đẩy hoạt động chi bảo hiểm xã hội bắt buộcđược thực hiện nhanh chóng, tạo niềm tin cho người lao động Khi người laođộng gặp phải rủi ro thì bản thân họ luôn mong muốn nhanh chóng ổn định tàichính, sức khỏe… để có thể tiếp tục lao động, do đó BHXH phải thể hiệnđược là một chính sách người lao động cần và có

Bên cạnh đó nhằm đảm bảo cân đối quỹ bảo hiểm xã hội không để xảy

Nguyên tắc quản lý chi bảo hiểm xã hội bắt buộc

BHXH là trụ cột chính trong hệ thống an sinh xã hội của mỗi quốc gia,

là chỗ dựa cho người lao động lúc gặp khó khăn Vậy để thực hiện chi BHXHmột cách có hiệu quả cần đạt được mục tiêu chi đúng, chi đủ, chi an toàn vàchi kịp thời đến tận tay đối tượng hưởng Cần có hoạt động quản lý chi một

Thứ nhất: đảm bảo chi đúng đối tượng.

Đây là nguyên tắc cơ bản đầu tiên và cũng là quan trọng nhất trongcông tác chi trả các chế độ ngắn hạn Bởi vì chi đúng đối tượng không nhữngđảm bảo quyền lợi cho người được hưởng mà còn giúp nguồn quỹ BHXHđược đảm bảo, hệ thống BHXH được củng cố Không những vậy còn tạo sựcông bằng, niềm tin của người dân nước vào chính sách BHXH, vào chínhsách của Đảng và Nhà nước Vì vậy, để đảm bảo tốt nguyên tắc này cần làmtốt công tác xét duyệt hồ sơ các chế độ, phải có đủ hồ sơ theo quy định và cóxác nhận đóng đủ BHXH mới được thanh toán hưởng trợ cấp BHXH

Thứ hai: đảm bảo chi đầy đủ, kịp thời.

Nguyên tắc này đảm bảo cho khoản tiền trợ cấp đến tay đối tượng đượchưởng kịp thời và đầy đủ Để làm tốt điều đó cần quản lý và sử dụng nguồnkinh phí chi trả đúng mục đích, đồng thời cải tiến phương thức quản lý, tạođiều kiện thuận lợi để chi trả các chế độ được thuận lợi và nhanh chóng

Thứ ba: đảm bảo an toàn tiền mặt.

Công tác chi trả các chế độ BHXH ngắn hạn cũng có liên quan tớitiền mặt nên cần tránh các hiện tượng mất mát, thất thoát… Vì vậy, để đảmbảo an toàn về tiền mặt là một nguyên tắc quan trọng khi tiến hành chi trảcác chế độ BHXH ngắn hạn

Thứ tư: Phải tuân thủ các chế độ kế toán và nguyên tắc thống kê theo

quy định của Nhà nước nói chung và theo quy định của ngành BHXH nóiriêng

Thứ năm: Thực hiện quản lý chi theo phân cấp, theo đó cơ quan

BHXH cấp trên sẽ có nhiệm vụ hướng dẫn, kiểm tra, giám sát quá trình thựchiện chi trả BHXH của cơ quan BHXH cấp dưới và người sử dụng lao động.Ngược lại, cơ quan BHXH cấp dưới có trách nhiệm tổ chức chi trả trợ cấp vàbáo cáo lên cơ quan BHXH cấp trên theo quy định

2.2.3 Vai trò của quản lý chi BHXH bắt buộc

Chi bảo hiểm xã hội bắt buộc là công tác trọng điểm, đóng vai trò quantrọng trong công việc đảm bảo an sinh xã hội, góp phần thúc đẩy phát trỉểnkinh tế xã hội, thể hiện trên các mặt sau:

Đối với đối tượng thụ hưởng: Việc thực hiện tốt công tác quản lý chibảo hiểm xã hội là nhằm đảm bảo trực tiếp quyền lợi của người thụ hưởng.Đây là vai trò được thể hiện rõ nhất trong các nội dung chi bảo hiểm xã hộihiện nay Theo quy định của luật bảo hiểm xã hội, người sử dụng lao động vàngười lao động thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc phải đóngbảo hiểm xã hội đầy đủ thì người lao động mới được hưởng các trợ cấp cácchế độ bảo hiểm xã hội khi gặp các vấn đề rủi do hay không còn khả năng laođộng Tiền đóng BHXH được phân phối vào các quỹ BHXH tương ứng vớicác chế độ bảo hiểm xã hội Sau khi người sử dụng lao động và người laođộng đóng bảo hiểm xã hội đầy đủ, người lao động đủ các điều kiện theo quyđịnh hiện hành sẽ được hưởng trợ cấp của các quỹ BHXH đó Nhưng để tiềntrợ cấp đến được tay người lao động, người sử dụng lao động và người laođộng phải thực hiện các hoạt động thuộc phạm vi quản lý chi BHXH, tươngứng với các chế độ bảo hiểm xã hội khác nhau có các hoạt động chi khácnhau

Đối với người sử dụng lao động: Thực hiện tốt công tác quản lý chi bảohiểm xã hội cũng góp phần đảm bảo ổn định tình hình sản xuất kinh doanhcủa doanh nghiệp khi tâm lý người lao động tin tưởng nguồn tài chính thuậnlợi, mối quan hệ giữa người lao động và chủ doanh nghiệp thêm bền chặt,niềm tin đối với doanh nghiệp được củng cố

Đối với hệ thống bảo hiểm xã hội: thực hiện tốt quản lý chi BHXH sẽgóp phần quan trọng trong việc đảm bảo, phát triển và tăng trưởng quỹ, không

bị thất thoát, đặc biệt là quỹ tiền mặt, từ đó tăng được niềm tin, thu hút thêm

kiệm chi phí xây dựng đầu tư cơ bản, cân đối quỹ BHXH và chi phí quản lýhành chính bộ máy BHXH.

Đối với hệ thống an sinh xã hội: Thực hiện tốt công tác quản lý chi bảohiểm xã hội là thực hiện tốt chính sách an sinh xã hội, hướng vào con người,thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và phát triển bền vững đất nước Bởi thực hiệntốt công tác chi bảo hiểm xã hội là góp phần thực hiện tốt đảm bảo đời sốngcho người lao động tham gia bảo hiểm xã hội trong các trường hợp suy giảmhoặc không còn khả năng lao động, nghỉ hưu hoặc chết; chính vì thế nó là nền

cơ bản để phát triển con người Đồng thời thực hiện tốt quản lý chi bảo hiểm

xã hội bắt buộc là đảm bảo cho quỹ BHXH được an toàn và phát triển bềnvững, điều đó tạo động lực góp phần tăng trưởng kinh tế và phát triển bềnvững đất nước

Đối với xã hội: Thực hiện tốt quản lý chi góp phần đảm bảo an sinh xãhội, trật tự an toàn xã hội vì đáp ứng được nhu cầu cần thiết nhất của conngười, giúp cân đối ngân sách quốc gia trong trường hợp phải bù thiếu từ sốtiền nhàn rỗi của quỹ bảo hiểm xã hội, giúp ngân sách đầu tư được vào nhữnghạng mục thiết yếu cho sự phát triển kinh tế xã hội đất nước

Bảo hiểm xã hội là tính tất yếu của nền kinh tế hàng hóa Khi trình độkinh tế phát triển kinh tế xã hội của một quốc gia đạt đến một mức độ nhấtđịnh thì nhu cầu về đảm bảo an sinh xã hội tăng cao làm tiền đề cho sự ra đờicủa hệ thống BHXH phát triển Vì vậy, việc xuất hiện và phát triển của bảohiểm xã hội phán ánh sự tiến bộ của nền kinh tế đó Nền kinh tế chậm pháttriển, đời sống người dân lạc hậu, thấp kém các hình thức bảo hiểm xã hộikhông được đa dạng, hệ thống BHXH không được chú trọng Nền kinh tếphát triển, hệ thống BHXH được chú trọng phát triển, các chế độ bảo hiểm xãhội ngày càng được mở rộng, các hình thức bảo hiểm xã hội ngày càng phongphú Thực chất BHXH là sự tổ chức “đền bù” hậu quả của những “rủi ro

xã hội” hoặc các sự kiện bảo hiểm “Sự đền bù này được thực hiện

thông qua quá trình tổ chức và sử dụng quỹ tiền tệ tập trung hìnhthành do sự đóng góp của đơn vị sử dụng lao động và người lao động thamgia bảo hiểm xã hội và các nguồn thu hợp pháp khác của quỹ BHXH”.

2.2.4 Nội dung quản lý chi BHXH

Trong thực tế, các nhà quản lý thuộc mọi đối tượng từ công ty đến nhànước đều thực hiện các quá trình quản lý bao gồm: lập kế hoạch, tổ chức, lãnhđạo, kiểm soát Công tác quản lý chi BHXH cũng được tổ chức thực hiện theoquy trình trên nhưng được điều chỉnh cho phù hợp với đặc thù của ngành.Công tác quản lý chi BHXH gồm: lập kế hoạch, dự toán chi BHXH; tổ chứcquản lý chi BHXH; kiểm tra, kiểm soát chi BHXH, bước lãnh đạo được thựchiện đan xen trong các nội dung trên của công tác quản lý chi BHXH

2.2.4.1 Lập kế hoạch, dự toán chi BHXH

Kế hoạch chi BHXH được xây dựng phải sát với nhu cầu chi ở từng địaphương (tỉnh, thành phố), đảm bảo đủ nguồn kinh phí chi trả các chế độBHXH cho người được hưởng, tránh tồn đọng quá lớn trên các tài khoản ởBHXH tỉnh, thành phố sẽ gây lãng phí việc sử dụng vốn Dự toán chi BHXHphải phản ánh đầy đủ nội dung theo từng khoản mục, loại đối tượng, mứchưởng, nguồn kinh phí và các quỹ thành phần Dự toán phải kèm theo thuyếtminh về sự biến động tăng, giảm đối tượng hưởng và các nội dung chi kháctrong năm (nếu có)

Xây dựng kế hoạch chi hằng năm của BHXH các cấp căn cứ vào:

+ Đối tượng đang hưởng lương hưu và trợ cấp BHXH

+ Dự báo tăng, giảm đối tượng hưởng BHXH trong năm đối với từngloại đối tượng cụ thể

+ Dự báo tăng kinh phí chi trả BHXH do Nhà nước điều chỉnh tăng tiềnlương cơ sở hoặc thay đổi chính sách tiền lương cho người hưởng trợ cấpBHXH

Trong năm thực hiện, nếu có phát sinh chi vượt kế hoạch, BHXH cấpdưới phải báo cáo, giải trình với BHXH cấp trên để xem xét, cấp bổ sung kinhphí, đảm bảo chi trả kịp thời cho đối tượng hưởng.

2.2.4.2 Tổ chức quản lý chi BHXH

Tổ chức quản lý chi BHXH gồm những nội dung: quản lý đối tượnghưởng các chế độ BHXH và quản lý việc chi các chế độ BHXH cho ngườihưởng

 Quản lý đối tượng hưởng các chế độ BHXH

Quản lý tốt đối tượng hưởng là một trong những cơ sở, điều kiện nhằmđảm bảo cho công tác chi trả được thuận lợi, chính xác, đúng quy định

Đối tượng hưởng các chế độ BHXH có đặc thù là rất nhiều và đa dạngnên để quản lý tốt cần được phân cấp quản lý rõ ràng, cụ thể từ trung ươngđến địa phương

Nội dung quản lý đối tượng hưởng các chế độ BHXH:

+ Theo dõi quản lý người tăng, giảm Người hưởng giảm do chuyểntỉnh, thành phố, chết…Người hưởng tăng do hưởng mới, tỉnh khác chuyểnđến…

+ Theo dõi người hưởng chuyển nơi lĩnh lương hưu, trợ cấp BHXHhàng tháng gồm: chuyển tỉnh khác, chuyển trong tỉnh, chuyển hình thức nhậntiền

+ Thu hồi kịp thời các khoản tiền chi sai, chi vượt của những ngườihưởng do báo giảm chậm theo quy định

+ Cung cấp các mẫu, biểu cho người hưởng khi có nhu cầu

+ Tuyên truyền, hướng dẫn người hưởng thực hiện đúng các quy định

về quản lý và chi trả các chế độ BHXH

 Quản lý việc chi các chế độ BHXH cho người được thụ hưởng

Quản lý việc chi các chế độ bao gồm: chế độ ốm đau, thai sản, TNLĐ–BNN, hưu trí, tử tuất Việc chi trả các chế độ BHXH phải phù hợp với từng

loại đối tượng và từng loại trợ cấp, đảm bảo nguyên tắc chi trả đúng đốitượng, đúng chế độ, đầy đủ, kịp thời, chính xác, an toàn và phương thức chicũng phải đa dạng nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người hưởng các chế

độ BHXH

Nội dung quản lý chi các chế độ BHXH cho người thụ hưởng gồm:

- Quản lý quy trình chi các chế độ BHXH

- Quản lý phương thức chi BHXH

2.2.4.3 Kiểm tra, kiểm soát

Kiểm tra, kiểm soát là một trong những nội dung quan trọng của côngtác quản lý chi BHXH Hoạt động BHXH là việc thực hiện chế độ chính sáchcủa Đảng và Nhà nước, vì vậy trong quá trình tổ chức, điều hành hoạt độngBHXH cần phải đảm bảo nguyên tắc kiểm tra, nhằm đánh giá và nắm bắtđược kết quả thực hiện nghiệp vụ, mặt khác kịp thời phát hiện những sai sót

để khắc phục sửa chữa Định kỳ hoặc đột xuất, cơ quan BHXH và các cơquan chức năng khác của Nhà nước thực hiện kiểm tra các vấn đề chi BHXHnhằm phát hiện những tình trạng gian lận trong quá trình chi, góp phần đảmbảo an toàn cho nguồn quỹ Đồng thời, đảm bảo cho việc thực hiện hoạt độngchi BHXH theo đúng pháp luật, đảm bảo quyền lợi cho người thụ hưởng cácchế độBHXH và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội

Nội dung kiểm tra, kiểm soát thực hiện chi BHXH gồm có:

- Kiểm tra việc giải quyết, thanh toán, chi các chế độ BHXH cho ngườithụ hưởng Quá trình này liên quan trực tiếp đến người được thụ hưởng, đến

cơ quan BHXH và các cơ quan có liên quan như chủ SDLĐ, đại lý chi trả cácchế độ BHXH

- Kiểm tra việc quản lý đối tượng hưởng lương hưu và trợ cấp BHXHthường xuyên, tình hình biến động tăng giảm đối tượng

- Kiểm tra việc chấp hành công tác quyết toán, công tác kế toán – thống