Bài tiểu luận cuối khóa Quản lý nhà nước ngạch chuyên viên, bài mô tả tình huống thực tế trong ngành Bảo hiểm xã hội.......................................................................................................
Trang 1I - LỜI MỞ ĐẦU
Bảo hiểm xã hội là chính sách lớn của Đảng và Nhà nước, là sự bảo đảm thay thế hoặc bù đắp một phần thu nhập của người lao động khi họ bị giảm hoặc mất thu nhập do ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, thất nghiệp, hết tuổi lao động hoặc chết trên cơ sở đóng và được thụ hưởng
Chính vì đây là một chính sách mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, đảm bảo an sinh xã hội nên Đảng và Nhà nước ta đã hết sức quan tâm thực hiện ngay từ những ngày đầu thành lập Ban đầu theo quy định tại Nghị định số 218/CP ngày 27/12/1961 quy định Điều lệ tạm thời về các chế độ BHXH thì đối tượng tham gia BHXH còn bó hẹp trong lực lượng cán bộ công nhân viên chức Nhà nước và lực lượng vũ trang, chưa được mở rộng đến người lao động ở các thành phần kinh tế khác, chưa tạo được sự công bằng xã hội và làm giảm tính ưu việt của Chủ nghĩa
xã hội đối với người lao động Theo thời gian phát triển các đối tượng tham gia được mở rộng để đảm bảo công bằng cho người lao động ở mọi thành phần kinh
tế, Năm 1995 chính phủ ban hành Nghị định số 12/CP ngày 26/1/1995 và số 45/CP ngày 15/7/1995 ban hành Điều lệ BHXH áp dụng đối với cán bộ, công chức, viên chức Nhà nước, người lao động ở các thành phần kinh tế và lực lượng vũ trang, đã
mở rộng đáng kể đối tượng tham gia BHXH Tiếp theo đó xuất phát từ điều kiện thực tiễn Quốc Hội nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa Vịêt nam đã ban hành Luật Bảo hiểm xã hội số 71/2006/QH11 ngày 29 tháng 6 năm 2006 có hiệu lực thi hành
kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2007; riêng đối với bảo hiểm xã hội tự nguyện thì có hiệụ lực thi hành từ ngày 01 tháng 01 năm 2008, tạo điều kiện cho mọi người dân đều có thể tham gia BHXH để được hưởng các chế độ BHXH khi hết tuổi lao động
Hướng tới mục tiêu BHXH – BHYT toàn dân và thực hiện thắng lợi nghị quyết số 21-NQ/TW năm 2012 của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 28-NQ/TW năm
2018 tại Hội nghị lần thứ 7, Ban chấp hành trung ương Đảng khóa XII Trong những năm qua ngành Bảo hiểm xã hội không ngừng xây dựng, phát triển và trường thành về mọi mặt, trong đó công tác phát triển đối tượng được đặt lên hàng
Trang 2đầu nhằm tăng số người tham gia BHXH trong đó có BHXH tự nguyện Để thực hiện thành công mục tiêu đó, tháng 1/2020 phòng Truyền thông và Phát triển đối tượng được thành lập trong tổ chức bộ máy của BHXH cấp tỉnh,
Riêng BHXH tỉnh Yên Bái là đơn vị thí điểm triển khai nên thực hiện từ tháng 10/2019 Phòng truyền thông và Phát triển đối tượng BHXH tỉnh Yên Bái được thành lập với 11 cán bộ trong đó có 01 đồng chí trưởng phòng, 02 đồng chí Phó trưởng phòng và 8 chuyên viên Thực hiện theo quyết định 2133/QĐ-BHXH ngày 29/11/2019 của Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam với chức năng giúp Giám đốc Bảo hiểm xã hội tỉnh quản lý và tổ chức thực hiện công tác truyền thông về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế; công tác phát triển đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế của các tổ chức và
cá nhân theo quy định của pháp luật, của Bảo hiểm xã hội Việt Nam và phân cấp quản lý của Bảo hiểm xã hội tỉnh và thực hiện 18 nhiệm vụ được giao theo quy định Từ đây công tác truyền thông và phát triển đối tượng được thực hiện theo hướng chuyên nghiệp, bài bản hơn nhằm tuyên truyền chế độ chính sách BHXH -BHYT đến với mọi người dân và hướng tới mục tiêu tăng cao số người tham gia BHXH tự nguyện, hoàn thành các chỉ tiêu được BHXH Việt Nam giao
Tiểu luận tình huống “Tuyên truyền vận động 24 cán bộ không chuyên trách tại xã Phúc Lộc và Văn Tiến tham gia BHXH tự nguyện, do bị nghỉ việc vì sáp nhập các xã” tiểu luận sẽ nói cụ thể việc tiếp cận thông tin, phân tích đánh giá, xây dựng kế hoạch để truyên truyền, vận động 24 cán bộ không chuyên trách tại 2 xã bị nghỉ việc do sáp nhập địa giới hành chính không thanh toán chế độ BHXH 1 lần và tiếp tục đóng BHXH tự nguyện Trong quá trình thực hiện tiểu luận này, tôi đã nhận được rất nhiều sự quan tâm, giúp đỡ và hướng dẫn của quý Thầy, Cô giáo của Trường Đào tạo nghiệp vụ Bảo hiểm xã hội trong quá trình giảng dạy, truyền đạt kiến thức Tuy nhiên, do trình độ nhận thức và thời gian có hạn, bài viết không thể tránh khỏi những thiếu sót và hạn chế Rất mong nhận được sự góp ý của quý Thầy, Cô giáo để bài viết của tôi được hoàn thiện hơn Tôi xin chân thành cảm ơn!
Trang 3II NỘI DUNG TÌNH HUỐNG 1.Mô tả tình huống
1.1 Hoàn cảnh ra đời của tình huống
Thực hiện Nghị quyết số 37 của Bộ Chính trị và Kế hoạch số 170 ngày 14/6/2019 của UBND tỉnh Yên Bái về việc triển khai thực hiện đề án sắp xếp đơn
vị hành chính cấp huyện, cấp xã tỉnh Yên Bái giai đoạn 2019 – 2021 Thành phố Yên Bái thực hiện sáp nhập xã Phúc Lộc với xã Giới Phiên; Xã Văn Tiến với xã Văn Phú, việc sáp nhập các xã trên dẫn đến có 24 cán bộ không chuyên trách thuộc các xã bị sáp nhập phải nghỉ việc khi không bố trí được công việc mới, đồng thời với nghỉ việc là những người này sẽ không tiếp tục được đóng BHXH bắt buộc
Đối với BHXH tỉnh Yên Bái, ngay khi nhận được kế hoạch số 170 ngày 14/6/2019 của UBND tỉnh Yên Bái về việc triển khai thực hiện đề án sắp xếp đơn
vị hành chính cấp huyện, cấp xã tỉnh Yên Bái giai đoạn 2019 – 2021 BHXH tỉnh Yên Bái đã chủ động phối hợp với Sở Lao động – Thương binh xã hội, UBND Thành phố Yên Bái và trực tiếp là UBND các xã nơi bị sáp nhập để tuyên truyền, giải thích chế độ BHXH cho 24 cán bộ không chuyên trách này để họ yên tâm tiếp tục đóng BHXH dưới hình thức tham gia BHXH tự nguyện, không để xảy ra tình trạng thiếu thông tin và không được tư vấn mà mang sổ BHXH đi thanh toán chế
độ BHXH 1 lần
1.2 Diễn biến của tình huống
Mặc dù đã được tuyên truyền, giải thích rất kặn kẽ, chi tiết về chế độ quyền lợi khi tham gia BHXH và những thiệt thòi rất lớn khi thanh toán chế độ BHXH 1 lần, nhưng sau khi quá trình sáp nhập các xã được thực hiện hoàn thành, 24 cán bộ không chuyên trách cấp xã nay bị nghỉ việc đã đến cơ quan BHXH tỉnh để xin được tư vấn hướng dẫn làm thủ tục thanh toán hưởng BHXH 1 lần, trong khi đó những người này đều đã có quá trình tham gia BHXH từ 4-5 năm Đây là điều rất thiệt thòi đối với 24 người này khi họ quyết định thanh toán chế độ BHXH 1 lần
Trang 42.Phân tích nguyên nhân và hậu quả từ tình huống
2.1 Nguyên nhân
Được các đồng chí chuyên viên trong phòng báo cáo có 24 người có thời gian đóng BHXH từ 4-5 năm tại UBND các xã bị sáp nhập, đến xin tư vấn, hướng dẫn làm thủ tục để thanh toán chế độ BHXH 1 lần Bản thân tôi và các đồng chí chuyên viên trong phòng đã họp hội ý phân tích nguyên nhân dẫn đến việc 24 người này đã từng làm cán bộ tại xã, đã được tuyên truyền, giải thích rất cặn kẽ về chế độ chính sách BHXH và những khó khăn khi không tham gia BHXH thì lúc hết tuổi lao động không được hưởng chế độ hưu trí
2.1.1 Nguyên nhân khách quan
- Xuất phát từ việc đang là cán bộ công tác tại UBND các xã Phúc Lộc và Văn Tiến, nay bị nghỉ việc không còn làm tại UBND xã nên muốn tìm việc khác để
có thu nhập thay thế, để chuyển sang làm công việc khác thì cần có một khoản vốn nhất định để khởi nghiệp nên mong muốn thanh toán BHXH 1 lần để lấy 1 số tiền
- Một số người có thái độ tự ái khi đang là cán bộ công tác tại UBND xã nay lại không được tiếp tục làm, nên muốn thanh toán chế độ BHXH 1 lần để lấy lại hết số tiền đã đóng
- Việc động viên tư tưởng các cán bộ bị nghỉ việc do sáp nhập địa giới hành chính chưa được kịp thời, nên chưa tạo được sự yên tâm, tin tưởng vào các chế độ chính sách của Đảng và nhà nước
2.1.2 Nguyên nhân chủ quan
- Mặc dù đã tuyên truyền đầy đủ, chi tiết chế độ chính sách BHXH đến 24 người này, nhưng xác định rằng có thể phương pháp tuyên truyền chưa hợp lý, chưa thực sự thuyết phục được những người này không thanh toán chế độ BHXH 1 lần mà chuyển sang tham gia hình thức BHXH tự nguyện
- Về phía cơ quan Bảo hiểm xã hội mặc dù có tích cực trong công tác, song chưa có biện pháp hữu hiệu để đạt kết quả cao, một số tổ chức xã hội chưa tích cực, năng động trong công tác này Công tác tuyên truyền các văn bản quy phạm
Trang 5pháp luật về bảo hiểm xã hội của các cấp uỷ Ðảng, chính quyền, các cơ quan đoàn thể có tích cực, nhưng chưa sâu rộng, các cơ quan thông tin đại chúng chưa thực sự xem công tác này là trách nhiệm của mình
2.2 Hậu quả từ tình huống
Chế độ, chính sách BHXH luôn được Đảng và Nhà nước ta rất quan tâm và tạo những điều kiện tốt nhất cho người tham gia BHXH hoặc khi không tham gia nữa và thanh toán chế độ BHXH 1 lần Số tiền BHXH 1 lần nhận được có thể khá lớn và cần thiết đối với 24 người này trong lúc vừa bị thôi việc tại UBND xã Nhưng nếu thanh toán chế độ BHXH 1 lần sẽ mang đến những hậu quả rất đáng tiếc như
2.2.1 Hậu quả đối với Nhà nước
Việc 24 cán bộ không chuyên trách tại 2 xã bị sáp nhập có mong muốn thanh toán chế độ BHXH 1 lần và không tiếp tục đóng BHXH làm ảnh hưởng đến quỹ bảo hiểm xã hội, ảnh hưởng đến chính sách bảo hiểm xã hội và mục tiêu “an sinh
xã hội” của Đảng và Nhà nước ta
Bảo hiểm xã hội là một trụ cột vững chắc trong hệ thống an sinh xã hội, với mục tiêu tiến tới BHXH toàn dân, mọi người đều được hưởng các chế độ chính sách về BHXH theo phương châm có đóng có hưởng, do vậy cứ mỗi người dân không tham gia BHXH và thanh toán BHXH 1 lần thì mục tiêu bảo phủ BHXH toàn dân lại khó khăn hơn rất nhiều lần, ảnh hưởng đến việc thực hiện các chỉ tiêu
kế hoạch chung của nhà nước
Nếu không tham gia BHXH khi về già hết tuổi lao động sẽ không được hưởng lương hưu và thẻ BHYT và đến 80 tuổi nhà nước sẽ phải trích ngân sách để trợ cấp cho những người già khi không được hưởng các trợ cấp của BHXH ảnh hưởng đến ngân sách của nhà nước
2.2.2 Hậu quả đối với xã hội
Trang 6- Khi con trong độ tuổi lao động mà không tham gia BHXH khi về già hết tuổi lao động sẽ không được hưởng trợ cấp hưu trí và chăm sóc sức khỏe của nhà nước sẽ trở thành gánh nặng đối với xã hội và gia đình
- Việc không tham gia BHXH là nhân tố dẫn đến sự gia tăng tỷ lệ đói nghèo trong xã hội, đặc biệt là đối tượng người già, đối tượng dễ bị các mặt trái của nền kinh tế thị trường tác động nhất
- Một bộ phận người lao động qua tình huống này sẽ chưa thực sự tin tưởng vào cán bộ, công chức, cơ quan quản lý nhà nước về bảo hiểm xã hội làm ảnh hưởng đến chính sách bảo hiểm xã hội mà Ðảng và Nhà nước ta đã và đang thực hiện
2.2.3 Hậu quả đối với người lao động
Việc nhận BHXH một lần và không tiếp tục tham gia BHXH có thể giúp người lao động có được khoản tiền trước mắt để trang trải cuộc sống, nhưng về lâu dài sẽ rất thiệt thòi
- Nếu người lao động nhận BHXH một lần và không tiếp tục tham gia
BHXH sau này khi tham gia lại BHXH sẽ không được cộng nối thời gian đóng BHXH mà tính thành thời gian đóng BHXH mới Như vậy, người lao động (NLĐ) mất đi cơ hội được hưởng lương hưu, không có thu nhập để đảm bảo cuộc sống khi hết tuổi lao động
Người lao động nếu khi nghỉ hưu vẫn đủ thời gian được hưởng lương hưu thì do thời gian đóng BHXH ít nên số tiền lương hưu sẽ thấp, mất nguồn tài chính
hỗ trợ và ổn định cuộc sống lâu dài khi bị suy giảm khả năng lao động, hết tuổi lao động
- Trong toàn bộ thời gian hưởng lương hưu (độ tuổi dễ gặp bất trắc về sức khỏe nhất của mỗi người), NLĐ được quỹ BHXH trả kinh phí để cấp thẻ bảo hiểm
y tế (BHYT) miễn phí (người nghỉ hưu có lương hưu không phải tự mua thẻ BHYT) và được hưởng các quyền lợi về khám, chữa bệnh BHYT
Trang 7Khi người hưởng lương hưu không may qua đời, người lo mai táng được nhận một lần trợ cấp mai táng bằng 10 lần mức lương cơ sở tại tháng người hưởng lương hưu chết Thân nhân được hưởng trợ cấp tử tuất hàng tháng hoặc một lần
- Khoản tiền đóng vào quỹ BHXH là một của để dành quý giá của chính mình, nó không mất đi mà ngược lại, vẫn được cơ quan BHXH quản lý và đầu tư tăng trưởng
Người tham gia có thể bảo lưu thời gian đóng BHXH để khi có điều kiện thì tiếp tục tham gia BHXH bắt buộc, hoặc tham gia BHXH tự nguyện với sự hỗ trợ đóng của Nhà nước
Trong thời gian bảo lưu, nếu chẳng may bị chết thì gia đình được hưởng trợ cấp mai táng phí, thân nhân được hưởng trợ cấp tuất theo quy định
- Người tham gia BHXH khi đã hưởng lương hưu thì mức lương hưu được điều chỉnh định kỳ theo chỉ số giá tiêu dùng và mức tăng trưởng kinh tế
Như vậy, khi nhận BHXH một lần và không tiếp tục tham gia BHXH người lao động sẽ thiệt thòi khi chưa đến tuổi nghỉ hưu đã tiêu hết tiền dưỡng già Đến khi về già, không được hưởng hưu trí, NLĐ phải phụ thuộc vào con, cháu và xã hội Nếu không may bị bệnh, không có thẻ BHYT, họ còn phải đối mặt với nguy
cơ không chi trả nổi chi phí khám, chữa bệnh chỉ sau một lần mắc bệnh và nằm viện thời gian dài Cũng kể từ đó phải đối mặt với tình trạng nghèo đói, kiệt quệ, trở thành gánh nặng đối với gia đình và xã hội
3.Xác định mục tiêu xử lý tình huống
Tình huống trên được bản thân tôi và các đồng chí chuyên viên trong phòng Truyền thông và Phát triển đối tượng phân tích nguyên nhân, đánh giá hậu quả và nhận thấy đối với 24 người cán bộ không chuyên trách cấp xã bị nghỉ việc trên có thể tuyên truyền vận động để những người này không thanh toán chế độ BHXH 1 lần và tiếp tục tham gia BHXH
Trang 8Mục tiêu đề ra là tiếp tục tuyên truyền vận động tích cực bằng hình thức trực tiếp đến những người trên và tác động đến cả gia đình của từng người để 24 người này tiếp tục tham gia BHXH
4 Xây dựng, phân tích và lựa chọn phương án giải quyết tình huống 3 4.1 Xây dựng và phân tích các phương án giải quyết
Xác định đây là nhiệm vụ của phòng mà trực tiếp là tình huống cần tuyên truyền, vận động người dân không thanh toán BHXH 1 lần và tiếp tục tham gia BHXH tự nguyện Từ mục tiêu là tiếp tục tuyên truyền vận động tích cực đến 24 cán bộ không chuyên trách này để những người này không thanh toán BHXH 1 lần
và tiếp tục đóng BHXH tự nguyện Bản thân tôi và các đồng chí chuyên viên trong phòng đã phân tích nguyên nhân, tình huống cụ thể và xây dựng các phương án để thực hiện tuyên truyền vận động 24 người trên
* Phương án 1: Cơ quan BHXH tổ chức đối thoại tuyên truyền, vận động
từng người một cho toàn bộ 24 người
+ Phân tích ưu điểm; nhược điểm:
Ưu điểm: Sẽ tiếp cận được với từng người để tuyên truyền vận động qua đó
sẽ tư vấn kỹ hơn cho từng người về chế độ chính sách BHXH
Nhược điểm:
- Việc tiếp cận với từng người sẽ rất tốn kém về thời gian, trong khi cán bộ của phòng Truyền thông và Phát triển đối tượng còn thiếu chưa đủ nhân lực để thực hiện phương án này
- Việc tiếp cận với từng người sẽ không tạo được sự lan tỏa trong công tác tuyên truyền và không tận dụng được sự ủng hộ của những người có uy tín, hiểu biết về chế độ BHXH trong cộng đồng dân cư
* Phương án 2: Cơ quan BHXH tổ chức 1 hội nghị đối thoại tuyên truyền,
vận động tại trụ sở BHXH tỉnh cho toàn bộ 24 người
+ Phân tích ưu điểm, nhược điểm:
Trang 9Ưu điểm:
- Việc lựa tổ chức 1 hội nghị đối thoại tuyên truyền, vận động cho 24 người tại trụ sở BHXH tỉnh sẽ tiết kiệm được thời gian, tận dụng được các nguồn lực sẵn
có của BHXH tỉnh qua đó hội nghị sẽ được tổ chức chu đáo,đầy đủ hơn
Nhược điểm:
- Cơ quan BHXH tự tổ chức hội nghị đối thoại tuyên truyền đối thoại không
có các cơ quan có liên quan khác phối hợp sẽ không tận dụng được các sự ủng hộ của những hội đoàn thể mà 24 người này đang trực tiếp tham gia như Liên đoàn lao động, Hội cựu chiến binh, Hội nông dân, Hội phụ nữ…
* Phương án 3: Cơ quan BHXH tổ chức 1 hội nghị đối thoại tuyên truyền,
vận động tại UBND xã Giới phiên, có mời các hội đoàn thể liên quan tham gia nhằm huy động sự ủng hộ của các hội này cả về chính sách và kinh phí hỗ trợ tham gia BHXH tự nguyện cho 24 người này
Phân tích ưu điểm, nhược điểm:
Ưu điểm:
- Tận dụng được sự ủng hộ về chế độ chính sách và nguồn kinh phí hỗ trợ đóng BHXH cho 24 người này của các hội đoàn thể nơi chính những người này đang tham gia tại phương Đặc biệt các hội đoàn thể như Hội cựu chiến binh, Hội Nông dân, Hội Phụ nữ…đã trích quỹ hỗ trợ các thành viên của hội tiền đóng BHXH hàng tháng, dự kiến 100.000 người/tháng trong vòng 3 năm
- Tạo sự lan tỏa về công tác tuyên truyền các chế độ chính sách BHXH với người dân và các cơ quan đơn vị có liên quan Nêu bật được ý nghĩa cả hệ thống chính trị chung tay chăm lo đời sống đảm bảo thực hiện thành công mục tiêu an sinh xã hội của nhà nước
- Việc tổ chức 1 hội nghị đối thoại tuyên truyền, vận động tại trụ sở UBND
xã Giới phiên là xã nằm ở giữa trung tâm đối với nơi ở của 24 người này sẽ giúp quãng đường đi lại đến hội nghị được thuận tiện Cùng với đó là tận dụng được các
cơ sở vật chất tại địa phương như: Hội trường, máy chiếu, âm thanh, loa đài…
Trang 10Nhược điểm:
Việc chủ trì tổ chức 1 hội nghị đối thoại, tuyên truyền nằm ngoài trụ sở cơ quan BHXH sẽ khiến cho công tác chuẩn bị, phục vụ hội nghị cần lên kế hoạch chi tiết, chu đáo hơn…
4.2 Lựa chọn phương án giải quyết tình huống
Sau khi phân tích đánh giá ưu nhược điểm, tính khả thi của từng phương án, bản thân tôi và các đồng chí chuyên viên trong phòng đã thống nhất lựa chọn phương án 3 do đây là phương án với những ưu điểm đáp ứng được nhu cầu để thực hiện mục tiêu đã đề ra và vận động thành công 24 người này tiếp tục tham gia BHXH tự nguyện Đồng thời thực hiện phương án này sẽ tạo hiệu ứng huy động các tổ chức đoàn thể tại địa phương cùng chung tay tham gia vào công tác tuyên truyền phát triển đối tượng tham gia BHXH tạo tiền đề tích cực cho công tác tuyên truyền chế độ chính sách BHXH về sau
5 Lập kế hoạch tổ chức thực hiện phương án giải quyết tình huống
Để thực hiện tốt phương án trên cần có một kế hoạch chi tiết, cụ thể, đảm bảo thực hiện trình tự theo các bước để hội nghị được tổ chức đạt hiệu quả cao nhất Bản thân tôi và các chuyên viên trong phòng đã xây dựng kế hoạch thực hiện như sau:
KẾ HOẠCH TỔ CHỨC HỘI NGHỊ TUYÊN TRUYỀN CHÍNH SÁCH BẢO HIỂM XÃ HỘI TỰ NGUYỆN
(Cho cán các bộ không chuyên trách nghỉ việc thuộc các xã
sát nhập địa giới hành chính Thành phố Yên Bái)
Thực hiện Nghị quyết số 102/NQ-CP ngày 03/8/2018 của Chính phủ về việc giao chỉ tiêu phát triển đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) giai đoạn 2019-2020 trên địa bàn tỉnh Yên Bái , thực hiện Kế hoạch số 207/KH-UBND ngày 21/11/2018 của Uỷ ban nhân dân (UBND) tỉnh Yên Bái; Quyết định số 06/QĐBHXH ngày 11/02/2020 của BHXH Việt Nam về việc giao dự toán thu, chi