TÀI LIỆU ÔN THI THPTQG 2021TÀI LIỆU DÀNH CHO ĐỐI TƯỢNG HỌC SINH KHÁ-GIỎI MỨC 7-8-9-10 ĐIỂM BẤT PHƯƠNG TRÌNH LOGARIT Sử dụng các phương pháp giải phương trình logarit đã đưa ra tại Chuy
Trang 1TÀI LIỆU ÔN THI THPTQG 2021
TÀI LIỆU DÀNH CHO ĐỐI TƯỢNG HỌC SINH KHÁ-GIỎI MỨC 7-8-9-10 ĐIỂM
BẤT PHƯƠNG TRÌNH LOGARIT
Sử dụng các phương pháp giải phương trình logarit đã đưa ra tại Chuyên đề 19 Phương trình mũ
– logarit để giải
Lời giải Chọn B
Điều kiện: 1 x 5
Ta có 2log2x1log 52 x1log2x12log22 5 xx1210 2 x
Vậy tập nghiệm của bpt là S 1;3
2 log 4x3 log 18x27
8
S
4
S
4
S
D S 3;
Lời giải
2 log 4x3 log 18x27 *
x
x x
Với điều kiện trên, * log34x32log 183 x27
4x 3 18x 27
3
3
Kết hợp điều kiện ta được 3;3
4
S
4
x
chứa tập hợp nào sau đây?
;6 2
B 0;3 C 1;5 D 1
; 2 2
Lời giải
+ Điều kiện: x 0
+ Ta có:
BẤT PHƯƠNG TRÌNH MŨ - LOGARIT
Chuyên đề 20
Trang 2NGUYỄN BẢO VƯƠNG - 0946798489
Trang 2 Fanpage Nguyễn Bảo Vương https://www.facebook.com/tracnghiemtoanthpt489/
4 1
2
x
Vậy 15; 4
2
x
chứa tập 1
; 2 2
3 log x1 log 11 2 x 0
là:
2
Lời giải Chọn D
ĐK:
1
1;
11
2
x x
x
3
Kết luận: 1;11
2
3 log x1 log 11 2 x 0 là
2
Lời giải Chọn B
Điều kiện xác định: 1 11
2
x
3 log x1 log 11 2 x 0 log 11 23 xlog3x111 2 x x 1 0
1
1; 4 4
x
x
3 log x1 log 11 2 x 0 là:
2
Lời giải
3
log x1 log 11 2 x 0 log 11 23 xlog3x10
log 11 2 log 1
1 0
x x
x 1 x4
Trang 3TÀI LIỆU ÔN THI THPTQG 2021
Suy ra tập nghiệm của bất phương trình là S1; 4
2 log x 1 2 log x2 bằng
Lời giải Chọn D
x
x
Suy ra nghiệm của bất phương trình là: x 2;3
Nghiệm nguyên là: x 3 Vậy tổng tất cả các nghiệm nguyên là 3
log 2x 3 log x mx1 có tập nghiệm là
Lời giải
log 2x 3 log x mx1
2
1 0
x mx
2
2
1 0
2 0
x mx
x mx
Để bất phương trình log 2 x23logx2mx1 có tập nghiệm là thì hệ có tập nghiệm
là
2 1 2 2
4 0
8 0
m m
A S ( ;1] [4 ) B S [2 ; 16]
C S (0 ; 2] [16 ) D ( ; 2] [ 6 1 ; )
Lời giải Chọn C
Điều kiện x0
2 2
Kết hợp điều kiện ta có S0; 2 16;
2
log x 2 log x 3m 2 0 có nghiệm thực
Trang 4NGUYỄN BẢO VƯƠNG - 0946798489
Trang 4 Fanpage Nguyễn Bảo Vương https://www.facebook.com/tracnghiemtoanthpt489/
3
m
Lời giải Chọn.A
Đặt tlog2x x 0, ta có bất phương trình : t22t3m 2 0
Để BPT luôn có nghiệm thực thì 3 3m 0 m1
log 5 2 2.log x 2 3
x
có tập nghiệm là Sloga b;, với a, b là các số nguyên dương nhỏ hơn 6 và a Tính 1 P2a3b
Lời giải
Đặt log (52 x2)t Do 5x22 với mọi x nên log (52 x2)log 2 12 hay t 1
Bất phương trình đã cho trở thành: 2 2
t
(do t ) 1 1
2
t t
Đối chiếu với t ta lấy 1 t 2
Khi đó log (52 x 2) 2 5x 2 log 25
x
Vậy bất phương trình có nghiệm là S(log 2;5 ), ta có a5, b22a3b16
Câu 12 Tập nghiệm S của bất phương trình log22x5 log2x 6 0 là
2
S B
1 0;
2
S
1
S
Lời giải
2
log x5 log x 6 0
ĐK: x 0 *
Đặt tlog2x 2
1 thành
2
2
6
2
t t t x x
So với * : 1 1 4
2 x 6
Vậy 1; 64
2
S
3
max log x; log x1
A 1; 2
3
S
B S 0; 2 C 0;1
3
S
D S 2;
Lời giải
Trang 5TÀI LIỆU ÔN THI THPTQG 2021
Chọn A
3
log log log log
y x x x x
ln 2 ln 3
nên phương trình y có nghiệm duy nhất 0
Mà phương trình y có nghiệm 0 x 1 do đó
3
1: log log
1 max log ; log 1 log 1
3
3x
3
1: log log
3
max log x; log x1.log x 1 x2
Do đó 1 x 2
Vậy 1; 2
3
S
1
; 2 3
S
2 log x x 2 4 x 2x x 2 1
là a; b
Khi đó a b bằng
A 15
12
16
5
12
Lời giải
Ta có: x x22x2 x x22x
2
2 2
x
x x
2
log x x 2 4 x 2x x 21 2 2
2
x x x x x
2
2
2
x
2
2
2
x x
Ta có x2 2 x 0, x
Điều kiện: 3x2 x2202 x22 3x
0 0
x x
8 , * 5
x
Với điều kiện * , ta có
1 log 3x2 x 2 3x2 x 2log x 2x x 2x, 2
Trang 6NGUYỄN BẢO VƯƠNG - 0946798489
Trang 6 Fanpage Nguyễn Bảo Vương https://www.facebook.com/tracnghiemtoanthpt489/
Xét hàm số f t log2t t với t0 Có 1 1 0
.ln 2
f t
t , t 0; Hàm số f t log2t t đồng biến trên 0;, 2
3x2 x 2 0; và
Nên 2 f3x2 x22 f x22x
x x x x x22 2x 22 0 2
2 4
x
0
x x
2 3
x
Kết hợp với ĐK ta có tập nghiệm bất phương trình là 8; 2
hay 16
15
a b Chọn đáp án C
x x x có bao nhiêu nghiệm
nguyên?
Lời giải Chọn C
Điều kiện: x 5
3 3
3
3
4
x
x x
x
Bảng xét dấu:
Dựa vào bảng xét dấu ta thấy 0 4 3
x
f x
x
Vì x x 4; 3;0;1; 2;3
Vậy có 6 giá trị nguyên của x thỏa bài toán
log 5 2 2.log x 2 3
x
có tập nghiệm là Sloga b;, với a , b là các số nguyên
dương nhỏ hơn 6 và a Tính 1 P2a3b
Lời giải Chọn D
Đặt log (52 x2)t Do 5x22 với mọi x nên log (52 x2)log 2 12 hay t 1
Bất phương trình đã cho trở thành: t 2 3 t2 3t 2 0
t
(do t ) 1 1
2
t t
Đối chiếu với t ta lấy 1 t 2
Khi đó log (52 x 2) 2 5x 2 log 25
x
Trang 7TÀI LIỆU ÔN THI THPTQG 2021
Vậy bất phương trình có nghiệm là S(log 2;5 ), ta có a5, b22a3b16
Câu 17 (Chuyên Đại học Vinh - 2019) Tính tổng tất cả các nghiệm nguyên của bất phương trình
log x 3 log x x 4x 1 0
Lời giải Chọn B
Điều kiện: x 0
Ta có
log x 3 log x x 4x 1 0 log x 3 x 3 log 4x4x *
Xét hàm số f t log2t t trên D 0; Ta có
ln 2
t
hàm số f đồng biến trên D
Suy ra
* f x 3 f 4x x 3 4x 1 x 3
Vậy tập hợp các nghiệm nguyên của bất phương trình là 1; 2; 3
Nhận xét: Với cách hỏi và đáp án của câu này ta chỉ cần mở MODE 7 của máy tính cầm tay, nhập
vế trái của bất phương trình và cho biến chạy từ 1 đến 6 là tìm được đáp án ngay
1
16 3
x x
x
có tập nghiệm
là Sa b; Hãy tính tổng T 20a10 b
A T 45 10 2 B T 46 10 2 C T 46 11 2 D T 47 11 2
Lời giải:
Chọn A
Điều kiện: x 0
2
1
16 3
x x
x
2
2
2
f t t t
với t 0 có
2
2
2 0 3
ln 2 4
t
f t
t
, t 0
nên f t đồng biến trên khoảng 0;
0
4
x
Trang 8NGUYỄN BẢO VƯƠNG - 0946798489
Trang 8 Fanpage Nguyễn Bảo Vương https://www.facebook.com/tracnghiemtoanthpt489/
3 log 103x chứa 1 x
mấy số nguyên
Lời giải Chọn A
3
3
3
x
x
Giải (*) ta có 1 3 3 1 1
3
Vậy có 3 số nguyên thuộc tập nghiệm của bất phương
trình
Câu 20 (Chuyên Phan Bội Châu - Nghệ An - 2018) Số nghiệm nguyên của bất phương trình
log xlog x 1 log x.log x là
Lời giải
Điều kiện xác định: x 0
Ta có: log2xlog3x 1 log2x.log3xlog2x1 log 3x1 0
2 3
2 3
2
x x
x
x x
Do đó có 2 nghiệm nguyên thỏa mãn
3
3
x x
là a b Tính giá trị ; P3a b
A P 5 B P 4 C P 10 D P 7
Lời giải
3
3
x x
1 3
0 3
3
3
x x x x x x
0 3
1 3
x x x x x x
0 3
x x x x
0 3
0
x x x x
7
;3
x
x x
x x
Suy ra 7
3
a ; b Vậy 3 3 3.7 3 4
3
P a b
3 log log x 0 là
Trang 9TÀI LIỆU ÔN THI THPTQG 2021
A 0;5 B 1; 2 C 1
;4 4
1 0;
2
Lời giải
Điều kiện xác định:
2
x
3
1
2
So sánh điều kiện, suy ra 0;1
2
S
Câu 23 (THPT Nam Trực - Nam Định - 2018) Tổng các nghiệm nguyên của bất phương trình
log x log x là
Lời giải
Điều kiện x 0
log x log x 4log25x4log5x 3 0 1 5 3
2 log x 2
1
125
5 x Nghiệm nguyên của bất phương trình là: 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11; ; ; ; ; ; ; ; ; ; ;
11 11 1
2
nguyên x thoả mãn bất phương trình trên
Lời giải
logx1 4 log x0 1
Điều kiện: x0
10
x x Vì x nên x1; 2;3; ;9999 Vậy có tất cả 9999 số nguyên x thoả mãn bất phương trình trên
BẤT PHƯƠNG TRÌNH MŨ
Sử dụng các phương pháp giải phương trình mũ đã đưa ra tại Chuyên đề 19 Phương trình mũ –
logarit để giải
3x2 4x 8 x 0
4
1
; 4
Lời giải Chọn A
3x2 4x 8 x 0 4x 8 x 0
4.2 x 8 2 x 0 2 2 x 2 x 0(*)
Trang 10NGUYỄN BẢO VƯƠNG - 0946798489
Trang 10 Fanpage Nguyễn Bảo Vương https://www.facebook.com/tracnghiemtoanthpt489/
Đặt 22xt t, , suy ra bpt (*) trở thành: 0 3
2
0 2
2 2
t
t t
t
Giao với Đk t 0ta được: 2
2
Vậy tập nghiệm của BPT đã cho là 1;
4
T
A ; 1 log 3;2 B ; 2 log 3;2
C ; 1 log 2;3 D ; 2 log 2;3
Lời giải Chọn C
Ta có 2 1
3 x 7.3x 20 3 3 x 27.3x 2 0
Đặt 3x t 0 ta được 20
t
t t
1 0 3 2
t t
Suy ra
1
0 3
3
x
x
3
1
log 2
x
x
1 log 2
x x
Vậy bất phương trình có tập nghiệm là ; 1 log 2;3
2
x
x
là a b; Giá trị
a b bằng
Lời giải Chọn D
2
Tập nghiệm của bất phương trình là: S 0;1 Suy ra a 0 và b 1 nên a b 1
Lời giải Chọn C
3x 9 3x 9.3 x 03.3 x 9 3.3x9.3 x 0 Đặt 3x t t 0
Ta có bất phương trình 3t3 9 3t9t20
3t 9t 3t 9 0
Trang 11TÀI LIỆU ÔN THI THPTQG 2021
2
2
3 0 3
t
t
Khi đó ta có 3x 3 x1
Vậy tập nghiệm của bất phương trình là S 1;
nghiệm là?
A S ; 11; B S ; 2 1;
C S ; 1 1; D S ; 2 2;
Lời giải Chọn C
Ta có
2
1
1
x
x
x x
Vậy tập nghiệm của bất phương trình là S ; 1 1;
nghiệm là: S a b; Biểu thức A1000b5a có giá trị bằng
Lời giải Chọn B
Ta có:
2.5 5.2 133 10 0 50 5 133.5 2 20 2 0
1 2
2 2
2
5
1 2
5
1
5
2
5 2
x
x
x
2 1
1 0 2
2 0 2
1 0 2
2 0 2
x x x x
2 4 2 4
x x x x
4 x 2
Suy ra S 4; 2 Vậy A1000b5a1000.2 5. 42020
Trang 12NGUYỄN BẢO VƯƠNG - 0946798489
Trang 12 Fanpage Nguyễn Bảo Vương https://www.facebook.com/tracnghiemtoanthpt489/
17 12 2 x 3 8 x là:
Lời giải
17 12 2 x 3 8 x 2 2
3 8 x x 1
x 2;0 Vậy bất phương trình đã cho có 3 nghiệm nguyên
2x2x 3x3x
A 2; B ; 2 C ; 2 D 2;
Lời giải
2x2x 3x3x 3.2x 4.3x 2x 3x 2
2
3
x
1
có tập nghiệm Sa b; Giá trị của biểu thức P3a10b là
Lời giải
Đặt
1 1 3
x
2
Từ đó suy ra:
1
3
x
x
x Tập nghiệm của bất phương trình là 1;0 Vậy a 1 và b0 Suy ra P3a10b 3
Câu 10 (Chuyên Hạ Long 2019) Bất phương trình sau có bao nhiêu nghiệm nguyên dương
9x4.3x 3 0
Lời giải
Đặt t 3x0
Bất phương trình đã cho trở thành t24.t 3 0 1 t 3 1 3x30x 1
Vậy bất phương trình đã cho có tập nghiệm là S 0,1 nên nó không có nghiệm nguyên dương
A S ; 11; B S ; 2 1;
C S ; 1 1; D S ; 2 2;
Lời giải
Trang 13TÀI LIỆU ÔN THI THPTQG 2021
Ta có
2
1
x
x
x x
Vậy tập nghiệm của bất phương trình là S ; 1 1;
Câu 12 (THPT Yên Khánh - Ninh Bình - 2019) Tập nghiệm của bất phương trình
2 3x24x1474 3 là:
A 6; 2 B 6 2; C 6; 2 D ; 6 2;
Lời giải
Ta có 7 4 3 2 32, 2 32 3 và 1 2 32 31 7 4 32 32
2 3x24x14 7 4 3 2 3x24x142 32
2
x24x120 6 x 2
Vậy bất phương trình đã cho có tập nghiệm 6; 2
Lời giải Chọn C
1
6x 42x 2.3x 6x 4 2.2x2.3x 0
2x 3x 2 2 2 3x 0
3x 2 2 x 2 0
log 2;13
x
3x x 9 5x là khoảng 1
a b; Tính ba
Lời giải
3x x 9 5x 1 1
Có 5x 10 x
Xét x 2 9 0, VT 1 300 (loại) 1
Xét x 2 90
2
x
x x
VT 1 1 (loại)
Xét
2
2
9 0
x
x
x
x
VT 1 1 luôn đúng
Có x2 9 0 x 3;3
Trang 14NGUYỄN BẢO VƯƠNG - 0946798489
Trang 14 Fanpage Nguyễn Bảo Vương https://www.facebook.com/tracnghiemtoanthpt489/
Tập nghiệm của bất phương trình là: 3;3ba 6
2
3
x
có bao nhiêu nghiệm?
Lời giải
Đặt t 32x 0, bất phương trình đã cho trở thành
2
1
t
Điều kiện: 0 t 2
2
1
2 2
2 2
4
x
Vậy bất phương trình có 1 nghiệm duy nhất
trình:22x19.2x4 x22x30 là
Lời giải
Điều kiện: x22x 3 0x 3 hoặc x 1 *
Vì x là số nguyên thuộc đoạn 20; 20 nên ta xét các trường hợp sau:
Trường hợp 1 3x20, khi đó dễ thấy 22x 19.2x 2x2x 190 nên
2 x 9.2x4 x 2x3 , do đó trên 0 3; 20 bất phương trình có 18 nghiệm nguyên Trường hợp 2 x 2 thay trực tiếp vào bất phương trình ta có: 4 5 4 0 (đúng)
Do đó x 2 thỏa mãn yêu cầu bài toán
Trường hợp 3 x 1 thay trực tiếp vào bất phương trình ta có: 10 0 (sai)
Do đó x 1 không thỏa mãn yêu cầu bài toán
Trường hợp 4 20x 4 Khi đó, xét hàm số: 2
f x x x , dễ thấy
20; 4
min f x f 4 5
4 x 2x34 5, x 20; 4 a Mặt khác, đặt t 2x, khi đó 22x19.2x 2t29t, 20x 4 220 t 24
Khi đó xét hàm số 2
g t t t với 220 t 24, dễ thấy
20 4
4
2 ; 2
71
128
g t g
Trang 15TÀI LIỆU ÔN THI THPTQG 2021
Từ a , b suy ra
20; 4
71
128
bất phương trình đã cho nghiệm đúng với mọi 20x 4, nên trên đoạn 20; 4 bất phương trình có 17 nghiệm nguyên
Trường hợp x 3 thay trực tiếp vào bất phương trình ta thấy không thỏa mãn
Vậy số nghiệm nguyên của bất phương trình là: 36
9x 4 2019x 1
x
là khoảng a b; Tính b a
Lời giải
Xét hai trường hợp: x và 2 4 0 x 2 4 0
4 0
2
x x
x
khi đó ta có:
2
2
x
x
Dấu " xảy ra " 2 4 0 2
x
x x
TH2: x2 4 0 2 x 2, khi đó ta có:
2
2
x
x
bất phương trình vô nghiệm
( 2; 2) a 2;b 2 b a 4
x
khoảng a b Tính ; b a
Lời giải Chọn A
3
x x
x
ta có
2 9 0
9 5 0
x
x
x
nên 2 9 2 1
3x x 9 5x 1
không thỏa mãn bất phương trình đã cho, do đó bất phương trình vô nghiệm
Với x2 9 0 3 x3,ta có
2 9 0
9 5 0
x
x
x
nên 2 9 2 1
3x x 9 5x 1
Bất phương trình đã cho có tập nghiệm là S 3;3
Trang 16NGUYỄN BẢO VƯƠNG - 0946798489
Trang 16 Fanpage Nguyễn Bảo Vương https://www.facebook.com/tracnghiemtoanthpt489/
Khi đó, a 3;b nên 3 b a 6
phương trình sau
16x25x36x20x24x30x
Lời giải Chọn C
Ta có
16x25x36x20x24x30x 4 x5 x6 x 4 5x x4 6x x5 6x x
2 4x 5x 6x 2.4 5x x 2.4 6x x 2.5 6x x 0
4x 5x 4x 6x 5x 6x 0
4 5 4 6 5 6
1
x
x x
x
x x
x
Vậy có 1 giá trị nguyên của x trong đoạn 0; 2020 thỏa mãn bất phương trình
27
Lời giải Chọn B
Điều kiện 3x1 1 0 3x1 1 x 1
Ta có x 1 là một nghiệm của bất phương trình
Với x 1, bất phương trình tương đương với 2 1
27
Đặt t 3x 0, ta có 2 1
27
27
3 1
3 27
t t
Kết hợp
điều kiện t 3x 0 ta được nghiệm 1
3
1
27
x
x
kiện x 1 ta được 1 x 1 suy ra trường hợp này bất phương trình có 2 nghiệm nguyên Vậy bất phương trình đã cho có tất cả 3 nghiệm nguyên
Câu 21 (THPT Lương Văn Tụy - Ninh Bình - 2018) Tập nghiệm của bất phương trình
9x2 x5 3x9 2x1 là 0
A 0;1 2; B ;1 2; C 1; 2 D ; 0 2;
Lời giải
Đặt 3x t, t 0
Xét phương trình: t22x5t9 2 x1 0 1
nên phương trình 1 luôn có nghiệm Nếu x4 thì phương trình 0 1 có nghiệm kép tx 5
Do đó bất phương trình đã cho trở thành 3x 5
x
(luôn đúng khi x 4)